481 – De game-industrie zit in een laadscherm

Randal Peelen:
[0:00] In deze aflevering hoor je alles over wat er momenteel mis is met de gaming-industrie, waarom Playstation stopt met fysieke schijfjes en waarom het nog jaren kan duren voor de next-generation consoles komen.

Randal Peelen:
[0:23] Welkom bij Met Nerds om tafel. We praten vandaag met...

Jurian Ubachs:
[0:25] Jurian Ubachs.

Randal Peelen:
[0:25] En...

Ruurd Sanders:
[0:26] Ruurd Sanders.

Randal Peelen:
[0:27] Mijn naam is Randal Peelen. En onze gastkendeut van vandaag is Daan van Monsjou. En Daan zat hier al eerder. Toen was hij ook al redacteur bij Tweakers. Net als Jurian eigenlijk. Destijds hadden we het over zijn bezoek aan interessante chip. Fabrikage, ontwerp, fabriek, laboratoria. Ja, goed op houding.

Randal Peelen:
[0:50] Dat was een hele leuke aflevering. Daar heb ik veel van geleerd.

Daan van Monsjou:
[0:52] Dankjewel.

Randal Peelen:
[0:52] Ik ben daar vooral ook heel jaloers van geworden. Misschien gaat dat deze aflevering ook gebeuren. Want dit keer gaan we het wat meer hebben over de game-industrie en de staat daarvan. Ik hoor als niet echt gamer... Helemaal doodgegooid in elke techpodcast over dit onderwerp. Maar wat ik dan wel mis is verdieping. En die hopen we vandaag te vinden. Want ja, Jurian is natuurlijk sowieso al gameredacteur. Daan heeft er zowel een mening over als cijfers paraat.

Daan van Monsjou:
[1:21] Zeker.

Randal Peelen:
[1:21] En Ruurd, dit is ook een van jouw favoriete onderwerpen in Tech45.

Ruurd Sanders:
[1:26] Klopt.

Randal Peelen:
[1:26] Daarover gesproken. Hoe is het met je? We hebben je lang niet gezien. Maar je bent wel vaak te horen in Tech45.

Ruurd Sanders:
[1:31] Klopt. Ja, het is ook wel vrij druk geweest.

Randal Peelen:
[1:34] Lekker.

Ruurd Sanders:
[1:35] En we hebben een nieuw format waardoor dat veel meer tijd op slurpt, kan ik je vertellen.

Jurian Ubachs:
[1:41] Kun je iets vertellen over dat format voor de mensen die het niet luisteren?

Ruurd Sanders:
[1:44] Ja, kijk, het concept van Tech45 is een beetje This Week in Tech. Dat is een hele oude podcast, geloof ik, video-vodcast, geloof ik zelfs, hoe dat ooit begonnen is.

Randal Peelen:
[1:56] Stond er ooit voor in een grijs verleden dat het 45 minuten praten over tech was?

Ruurd Sanders:
[2:01] Het zou 45 minuten praten over tech zijn, maar dat is uiteindelijk wel wat langer geworden. Nee, we hadden gewoon een format. En dat format is eigenlijk gewoon bespreken het nieuws van de week. Tech nieuws van de week. En dan hier en daar gaan soms een onderwerp iets dieper in. En dan sloten we meestal af met tips. En eigenlijk eind vorig jaar, rond deze tijd... Hadden we een klein beetje een crisis, omdat de oprichter, de potvader van België, namelijk Maarten Hendrikx, de persoon die de langslopende Nederlandstalige...

Randal Peelen:
[2:35] Die blonde kloon met een ongelooflijk mooie stem.

Ruurd Sanders:
[2:37] Precies, ja.

Jurian Ubachs:
[2:37] En die hier ook nog ooit eens een keer aan tafel heeft gezeten.

Ruurd Sanders:
[2:39] Die is hier ook aan tafel gezeten, dat klopt. Die had eigenlijk te twijfelen of we nog wel door willen gaan. Ze was wel even een kleine crisis en toen hebben we met z'n allen nagedacht over van nou, wat is hetgene wat nog wel leuk is om te doen? En toen hebben we het format getweakt, om het maar even zo te zeggen. En dat zorgt er wel voor dat de panelleden veel meer te doen hebben. Om eigenlijk het nieuwe format vol te houden. Beetje niet daten, beginnen eigenlijk met een cold open. Dat doen we hier eigenlijk niet meer.

Jurian Ubachs:
[3:09] Geloof ik. Nee, vroeger wel.

Ruurd Sanders:
[3:10] Hoe geden we nog wel?

Jurian Ubachs:
[3:11] Maar toen ging Joost weg.

Ruurd Sanders:
[3:13] Ja, dus daar gaat je cold open.

Randal Peelen:
[3:15] Al de laatste, toen Joost er wel een keer was, toen hadden we er een.

Ruurd Sanders:
[3:17] Maar dan had je toch wel een cold open. Ja, goed, cold open. Dan doen we heel kort het nieuws van de week. Maar dan gewoon echt bam, bam, bam, bam. Dan is er eigenlijk wat we noemen een pallet cleanser. Zoals je tussen wijnen dat je een watertje drinkt.

Randal Peelen:
[3:33] Wat verhaaltje is dat dan toch?

Ruurd Sanders:
[3:35] Dan is het meestal een reportage of dan is het inderdaad een doorlopend verhaal. Dat verhaal is dan ook in volledigheid. Kunnen ze ook via de vrienden van de show terugluisteren. En dan gaan we meestal één of twee deep dives in. Dus dan gaan we echt heel diep de onderwerpen in. Zoals we dat misschien vandaag ook gaan doen. En dan hebben we het over allerlei verschillende onderwerpen. Dan hebben we het over een elektronenmicroscoop. We hebben het over de Xbox. Dat Phil Spencer bijvoorbeeld wegging. Ik heb een keer een heel verhaal verteld over Steam Machine. En hoe ik daarmee bezig ben geweest. Enzovoort enzovoort. Dus we hebben heel verschillende onderwerpen.

Randal Peelen:
[4:11] Die items voelen voor mij altijd een beetje als een kleine spreekbeurt. Maar wel met interrupties. Klopt. Wel vragen uit de zaal en dat zijn dan de andere co-hosts.

Ruurd Sanders:
[4:23] Ja, andere co-hosts hebben daar dan een punt. En soms dan bereiden we het ook samen voor. We gebruiken daar trouwens het programma Notion voor. Ik weet niet of jullie dat kennen.

Randal Peelen:
[4:31] Nooit van gehoord.

Ruurd Sanders:
[4:32] Notion. Notion, heel fijn. En ook heel fijn om daar onderwerpen in te gooien en dergelijke. En dan sloten we dit weekend of dit seizoen nog af met een quiz. We hebben eigenlijk een klein beetje gejat van de Waveform podcast. Die eindigen ook altijd met een quiz.

Randal Peelen:
[4:49] Dat klopt, ja.

Ruurd Sanders:
[4:50] En in tegenstelling, normaal hadden we altijd een eindejaarsquiz. Dus nu deden we eigenlijk aan het einde van elke aflevering, deed Maarten dan, stelde die drie vragen. En dan waren we ook een beetje weetjes uit de oude doos. Of soms was het naar aanleiding van het onderwerp wat we hadden besproken. En dat is eigenlijk het format, zoals die nu is, daar gaan we nog een klein beetje aan schaven, maar het heeft er wel voor gezorgd dat we er allemaal veel meer plezier in hebben, maar wel dat het veel meer werk kost en dus minder hier aan tafel kan zijn. Ik moet ook zeggen, hier naartoe rijden was weer geen pretje. Het was een uur en drie kwartier en toen dacht ik, ja, en nou weet ik weer waarom het op de maandag elke keer er weer inschiet.

Randal Peelen:
[5:28] Omdat je dan drie provincies beleeft die dag.

Ruurd Sanders:
[5:31] Een tiefe cent, ja, dus dat helpt ook niet.

Randal Peelen:
[5:34] Maar wel ontzettend leuk dat je er bent.

Ruurd Sanders:
[5:37] En ik vind het heel fijn om hier weer aan het af te zijn.

Randal Peelen:
[5:38] Ik heb er zin in.

Ruurd Sanders:
[5:39] Ik heb er zin in.

Randal Peelen:
[5:39] Ik heb er gemist als dat het voelt als een warm bad. Als je er mooi bent weggewezen.

Ruurd Sanders:
[5:43] Kijk.

Randal Peelen:
[5:43] Dus dit is allebei een goed teken.

Ruurd Sanders:
[5:44] Dat is een teken van vriendschap.

Randal Peelen:
[5:45] Ja, precies. Daan, ik zat laatst de Tweakers podcast te luisteren. Ik ben heel even kwijt. Sorry, welke collega van Jurian toen de beurt kreeg van Wout. Maar ik hoorde eigenlijk door de auto heen Jurian trappelen op zijn stoel. Om daar ook een mening over te hebben. Dus ik ga hem dat nog een keer aandoen. Kun jij mij vertellen waarom de gamingbranche nu zo op zo'n grondvestig schudt? Want niet-gamers krijgen het allemaal niet mee, maar er gebeuren volgens mij drie of vier hele grote dingen ongeveer tegelijkertijd.

Daan van Monsjou:
[6:18] Ja, er is inderdaad heel veel aan de hand. Ik denk als je kijkt naar de gamingbranche in zijn algemeen, games maken wordt gewoon steeds duurder. En games zijn heel erg lang dezelfde prijs gegeven. Een tijdje 60 euro, toen 70 euro, nu vaak 80 euro. De kosten die stijgen niet evenredig. En dat wil niet zeggen dat ik meer wil betalen voor mijn games. Maar je ziet daar wel, er zijn nu veel ontslagen in de game sector. Zeker bij Xbox, want daar zullen we vast ook over gaan hebben. Dat is echt een bloedpad daar. Dat zal deels daarmee te maken hebben. En ook specifiek in het geval van Xbox, dat ze heel veel overnames hebben gedaan. Tegelijkertijd spelen de geheugen en de opslagprijzen. Hardware is nu gewoon echt ontzettend duur. Dus als je nu een console op de markt brengt. Kijk, normaal gesproken als er een console op de markt komt. Dan een paar jaar wordt die goedkoper. een slim versie of zo en die gaat dan minder kosten. En dat is deze generatie eigenlijk precies andersom. Dus de PlayStation 5 is duurder nu dan toen hij uitkwam. Zes jaar geleden ondertussen.

Jurian Ubachs:
[7:12] PlayStation 5 Pro is het duurste punt ooit gedaan.

Daan van Monsjou:
[7:15] Ja, precies. Dat is toch vreselijk. En de Switch 2 is in een jaar na release al iets duurder geworden. De Xbox is wel duurder geworden.

Ruurd Sanders:
[7:20] Leggen de fabrikanten er inmiddels nog steeds op toe of is het nu echt kostprijs?

Daan van Monsjou:
[7:23] Ja, maar dat deden ze al en dat werd dus dusdanig erg had ze nog steeds genoodzaakt.

Ruurd Sanders:
[7:27] En nu nog, ja, inderdaad.

Daan van Monsjou:
[7:29] Ja, dus het is chaos. Het is gewoon chaos.

Jurian Ubachs:
[7:34] Ja, en in het verlengde daarvan heb je ook natuurlijk nog, iets minder belangrijk op dit moment, wat we al heel lang zitten te wachten op nieuws over de nieuwe generatie consoles. En dan hebben we natuurlijk elke keer de leaks en dat soort dingen. Maar ik heb sterk de indruk dat zij gewoon geen aankondiging kunnen doen, zolang ze zelf niet weten of dat ding te bekostig valt en voor welke prijs die dan in de winkel kan liggen. Want dat verschuift iedere maand. Als je de specs pakt van wat we nu weten, of wat we denken te weten van de PlayStation 6 en de Helix, van Xbox's, Dat specslijstje wordt maandelijks duurder. Dus dat betekent ook dat de retailprijs maandelijks zou veranderen. Dus ja, zij zitten echt in een soort holdingpattern, denk ik. Ze kunnen gewoon niks.

Ruurd Sanders:
[8:13] Dat is aan het begin van de vorige generatie natuurlijk ook, hè. Met corona en dat toen ook de chipproductie helemaal in elkaar kakte.

Jurian Ubachs:
[8:20] Nou ja, ook toen schoot de vraag natuurlijk heel erg omhoog. Want iedereen thuis zat en van alles nog wat ging kopen. Kijk, daar zit het natuurlijk ook. Want Daan zegt, games maken wordt steeds duurder. Je ziet natuurlijk ook nog steeds wel correctie vanuit de coronatijd. Dat zie je in meerdere branches. Maar omdat iedereen thuis continu bezig was. Is het enorm geïnvesteerd in dingen als werkplek thuis. Dus al die bedrijven ging het ontzettend voor de wind. Maar ook games. Want ja, je kon niet echt iets doen. Dus de gamemarkt is toen echt omhoog geschoten. En je ziet nu nog steeds wel dat een aantal bedrijven daar correcties voor moet doorvoeren. Dat die daling nog steeds bezig is. En misschien wel voorbij het punt waar het zat voor corona. Maar dat speelt ook nog wel mee, de coronatijd.

Daan van Monsjou:
[9:03] Ja, precies. En inderdaad, ik heb wel het idee dat de hardware nu echt extreem duur is. Ook vergeleken met 2020. Inderdaad, ik was laatst een gerucht van... Goed, je hebt op Twitter of X, heb je een paar hele betrouwbare bronnen. Je hebt Kepler L2 en Kappermo US en zo. En ik weet niet meer precies wie het was. Die zei dus dat de bill of materials van de PlayStation 6... momenteel gewoon 1000 euro is. En dat is puur de componenten. Niet eens de fabrikage en zo.

Jurian Ubachs:
[9:24] En daar kun je wel iets op gaan toelijgen als PlayStation zijnde. Dat is vaak zo.

Daan van Monsjou:
[9:27] Ja, maar geen 400, 500 euro.

Jurian Ubachs:
[9:29] Nee, als je hoopt op een introductieprijs van 700 à 800 euro, dan is dat eigenlijk al niet meer realistisch.

Daan van Monsjou:
[9:35] Nee, klopt. Ik denk ook toen de PS5 Pro uitkwam, dat was al een beetje een omslag, toch? Want dat was gewoon echt een dure console. Ik denk dat daar best wel een beetje winst op werd gemaakt. Misschien nu niet meer met die prijzen, maar ik denk dus dat de volgende generatie ook gewoon echt duur wordt.

Jurian Ubachs:
[9:46] Ja, en ik wil niet op de zaak vooruitlopen, maar... mocht je later dit jaar een bepaalde game heel graag willen spelen, dan denk ik dat je er best goed aan doet om nu een Playstation te kopen. Want ik denk eigenlijk dat het nog verder gaat stijgen. Zeker als de vraag straks tegen de tijd dat GTA 6 in aantocht is omhoog. Het zou mij niet verbazen als de Playstation Pro boven de 1000 euro uit gaat komen dit jaar nog.

Ruurd Sanders:
[10:05] Ik heb eind vorig jaar een Pro gekocht, omdat ik Ghost of Yota aan het spelen was. En ik ben groen en geel zat te erger aan het stotteren gebeeld, omdat die gewoon toch zwaarder was.

Ruurd Sanders:
[10:16] en toen heb ik echt even geslikt dat ik dacht, wow, dat ding is duur maar ik dacht, GTA 6 gaat ze daar komen ik wil hem gewoon in zijn maximale resolutie willen kunnen spelen en ik ben heel blij dat ik dat gedaan heb snap ik ik heb wel eentje met een disc gekocht, oei leuke segway, waarom heb ik daar geen rate meer aan.

Daan van Monsjou:
[10:41] Omdat Sony vanaf 2028 gaat stoppen met schijfjes.

Ruurd Sanders:
[10:44] Ja.

Daan van Monsjou:
[10:45] Helemaal.

Jurian Ubachs:
[10:47] Dit begon eigenlijk bij Rockstar.

Daan van Monsjou:
[10:48] Het begon bij Rockstar, dat klopt. Ik denk wel dat Sony hier al lang aan werkt, denk ik.

Jurian Ubachs:
[10:51] Ik denk dat heel veel partijen hierover hebben gedacht. Maar het mooie van Rockstar is, die kunnen letterlijk doen en laten wat ze willen. En als zij zeggen, discs zijn nu passé, dan is dat zo.

Daan van Monsjou:
[11:01] Zeker.

Jurian Ubachs:
[11:01] Dus Sony heeft die kans meteen gegrepen en inderdaad is in dat kielstof gesprong.

Daan van Monsjou:
[11:07] Net als Apple met de 3,5 mm jack. Ook nog steeds zuur over.

Ruurd Sanders:
[11:10] Courage, hè.

Daan van Monsjou:
[11:11] Ja, courage, precies. Dus inderdaad vanaf, wat is het, ondertussen anderhalf jaar geen schijfjes meer. Je kunt dan nog wel naar de winkel om een doosje te kopen, maar er zit dan een voucher in. Dus dan moet je hoe dan ook je game downloaden.

Ruurd Sanders:
[11:22] Beetje zoals Nintendo soms nog wel eens doet.

Daan van Monsjou:
[11:24] Ja, precies.

Jurian Ubachs:
[11:25] Het gebeurt al wel vaker, codes in schijfjes. Alleen het verhaal dat het nu toe altijd was, dat fysieke dragers voor minder ontwikkelde landen, waar breedband in het net gewoon nog niet zo van zelfsprekend is, heel belangrijk waren, Of die landen doen er ineens niet meer toe. Omdat ze verwachten dat ze daar toch geen Playstation 5's verkopen. Of ze zijn gewoon effed. Ik weet het niet. Maar ja, de digitale schijfjes gaan eruit. Nou ja, Daan is voor tweakers daarin gedoken. En het is wel duidelijk dat je als consument, mocht je dat zelf nog niet bedacht hebben, behoorlijk genaaid bent met deze man.

Daan van Monsjou:
[11:58] Ja, zeker. Want inderdaad, nou ja, kijk, het mooie van schijfjes is, je bent eigenaar van de game. En een download, dat is in principe een licentie. Dus als Sony zegt, nou ja, we stoppen ermee en we sluiten de servers, dat is een kleine kans. Of we bannen je account.

Jurian Ubachs:
[12:11] Is het juridisch gezien dat je eigen, dat volgens mij het fysieke schijfje is jouw eigen, maar wat erop staat niet?

Daan van Monsjou:
[12:18] Nee, klopt. Maar nou ja, stel je hebt een schijfje en je consoles gebruikt.

Jurian Ubachs:
[12:22] Maar als Sony, hij doet het over 50 jaar, als zij iets zouden kunnen doen waardoor dat niet zo is, heb je geen pot om op te staan.

Randal Peelen:
[12:29] Ja, maar dat is nog nooit gebeurd.

Jurian Ubachs:
[12:31] Je kan een schijfje hebben voor een game die verbinding moet maken met een server. Als die server offline is.

Daan van Monsjou:
[12:37] Dan heb je een singleplayer game die het offline doet. Dan ben je met een schijfje beter uit dan met een digitale game.

Randal Peelen:
[12:44] Ik heb in het verleden vaker consoles gekocht. En ik weet dat ik meerdere keren, digitaal gekochte spellen niet meer kon downloaden. Bijvoorbeeld op de Wii U of op de DS. Daar heb ik het concreet al meegemaakt. Ik heb nog nooit meegemaakt dat een cd of een cartridge die ik kocht, tien jaar later niet meer werkt. Alleen, dan heb je niet de updates, dan heb je niet de online mogelijkheden, maar hij doet het nog. En dat is een reden.

Jurian Ubachs:
[13:09] Nou, er zijn games die ten alle tijden in verbinding met de server nodig hebben. Als die server er niet meer is, dan...

Ruurd Sanders:
[13:15] Ja, oké, maar dat vind ik toch een ander soort game. Bij dat soort games waar je het dan over hebt, dat is dan online games...

Jurian Ubachs:
[13:21] Die kun je net goed downloaden.

Ruurd Sanders:
[13:22] Ik denk ja, weet je, ik vraag me ook serieus af of... Of mensen die dat spelen. Of die er nu wel zo moeilijk over doen. Maar een Last of Us bijvoorbeeld. Ja dat hoef ik niet online te spelen. Dat is een singleplayer.

Jurian Ubachs:
[13:34] Als jij inderdaad gewoon een oude Playstation 4 of 5. Kunt vinden. En gewoon los van internet. En je daalt het schijfje erin. Goede kans dat het hier voor 50 jaar nog steeds werkt. Ik weet niet of hier voor 50 jaar nog steeds aangesloten kan worden. Op jouw. Heb je al HDMI 28 nodig. Maar.

Daan van Monsjou:
[13:48] Nee dat. En straks ook. Kijk de Playstation 6 komt straks. Die zal geen schijflezer krijgen. Want er komen geen PSS games op een schijfje. De PS5 was backwards compatible in de PS4 games. En de PS6 wordt weer een XS80 chip van AMD. Dus dat zou backwards compatible moeten zijn. Ja, als je schijfjes hebt, succes. Misschien komen ze daar nog met een oplossing. Een USB schijflevertje of zo.

Ruurd Sanders:
[14:08] Microsoft heeft iets aangekondigd.

Daan van Monsjou:
[14:11] Dat je het kunt digitaliseren? Dat je het kunt digitaliseren inderdaad. Dat is nog niet aangekondigd. Maar inderdaad dat je gewoon je schijfjes in je console kan stoppen. Dat je dan een digitale licentie krijgt.

Jurian Ubachs:
[14:19] Die oude console waar nog wel is.

Daan van Monsjou:
[14:21] Die oude console, ja.

Jurian Ubachs:
[14:22] Want Playstation 6 wordt natuurlijk voor hen ook gewoon goedkoper om te produceren als ze er geen disc drive in hoeven doen.

Daan van Monsjou:
[14:26] Ja, tuurlijk.

Ruurd Sanders:
[14:28] En dat is de voorbode eigenlijk bij de Playstation 5 Pro. Wordt standaard, wordt die zonder, de disc wordt niet leverd. Dan moet je een losse disc bijkopen.

Randal Peelen:
[14:35] Maar help me even, want ik ben in mijn leven heel vaak op de zeepkist gesprongen voor keuzevrijheid. Dus ik vind het feit dat je digitaal kan kopen en op een schijfje kan kopen. Weet je, dan kunnen we de rest van de avond discussiëren wat beter is. Maar als ik die keuze heb, is er niks aan de hand.

Randal Peelen:
[14:52] Waarom doet Sony dit? Waarom brengen ze terug naar... Geld. Waarom verdienen ze daarmee aan?

Daan van Monsjou:
[14:58] Kijk, als je een schijfje koopt in een winkel... In Bart Smit of zo, weet ik het. Dan rekent Bart Smit een bepaalde commissie, zeg maar. Dus die verdienen gewoon een bepaald bedrag op de verkoop van een game. Als je een game koopt in de PlayStation Store... Dan rekent Sony. 30% commissie. Dan vangt Sony dat geld.

Randal Peelen:
[15:16] Zij krijgen ook de Apple tax.

Daan van Monsjou:
[15:18] Ja. Oprecht.

Ruurd Sanders:
[15:19] Fuck you. Dat is een boel geld. Dat is 30%. Er is een rechtszaak geweest. Rondom de. Volgens mij de app store van Apple.

Randal Peelen:
[15:27] Ja.

Ruurd Sanders:
[15:27] En daar was Epic. Die had dat aangeklaagd. En toen moest Sony. Op diezelfde rechtbank. Ook voorbij komen. En toen kwamen dat soort. Smeuïge dingen naar boven. Van wat is eigenlijk de commissie. Die Sony krijgt. Op zijn eigen store. Maar hun verweer was op dat moment. Ja. Maar mensen kunnen ook gewoon. Fysieke schijfjes kopen. Dus wij zijn geen monopolist op die store. Maar hiermee verplichten ze. Want degene die... Iemand verkoopt dat doosje aan een winkel. Die winkel betaalt daar een bepaalde prijs voor. Goed, dat wordt dan afgegeven. Maar volgens mij op het moment dat Sony... Die heeft aanvankelijk, heeft hij daar wel gewoon al 30% commissie op gekregen. Op die downloadcode, denk ik dan zo. Dus ergens houden ze dat dan toch niet per se.

Randal Peelen:
[16:07] Ze snijden de kosten en ze worden monopolist.

Daan van Monsjou:
[16:10] Ja, en ze blijven dus wel. In Bart Smit kan je straks nog steeds een doosje kopen. Alleen zit er een foutje in. Alleen, waar ik een beetje bang voor ben, is. Misschien gaat Sony zich wel meer bemoeien met de prijzen. Maar vooral ook. Ik denk dat heel veel mensen denken. Ik moet de game uiteindelijk toch downloaden. Waarom zou ik nog naar de Bart Smit gaan? Als ik ook gewoon in de place is.

Randal Peelen:
[16:26] Zeker.

Daan van Monsjou:
[16:27] Dus ja, uiteindelijk is het gewoon geld. En zeker met first party games. En ik bedoel, dat zijn toch vaak de populairste Playstation games. Vangt Sony dus echt gewoon 100%. Want we hebben dus de gewone marge voor de ontwikkelaar. Plus de verkoopposten in één keer.

Ruurd Sanders:
[16:41] Ze leggen gewoon de hele tweedehandsmarkt. Leggen ze lam.

Daan van Monsjou:
[16:43] Ja, dat ook inderdaad.

Ruurd Sanders:
[16:44] Want dat is een hoop geld wat ze nu mislopen. Want als ze maar één keer betaald voor die game. Die wordt doorverkocht aan mij of iemand anders. Daar krijgt Sony geen echte klap voor.

Jurian Ubachs:
[16:53] Maar je hebt ook de PriceWarsData en Playstation Store. data met elkaar vergeleken om te kijken hoe dat verschilt. En dat is ook wel een flink verschil.

Daan van Monsjou:
[17:02] Dat is behoorlijk inderdaad. Ik heb alle Game of the Year nominaties van de afgelopen vijf jaar, 21 was het eerste jaar dat de PS5 volledig uit was zeg maar, heb ik de prijzen de laagste prijzen in de prijs zwartjes, dus fysieke games, vergeleken met de Playstation Store. En ik geloof dat gemiddeld genomen, stel dat je een periode van tien dagen neemt, negen van die dagen ben je goedkoper uit, dat is te zien, als je fysiek koopt. Fysieke games zijn bijna altijd goedkoper en dat is bij elke game zo. En dat is bijvoorbeeld zo omdat games in de Playstation Store, kost dat bij release 70 euro, misschien 80 euro.

Randal Peelen:
[17:34] Ja, een volle map meestal.

Daan van Monsjou:
[17:35] Een volle map. En een fysieke game ook. Maar dat gaat langzaam maar zeker omlaag. En als je in de Playstation Store hebt, heb je periodes van aanbiedingen. Dat is dan 50, 60 procent of zo. Misschien wat meer als het een wat oudere game is. En dan is de aanbieding voorbij. Dan wordt die weer 80 euro. Ook als de game 4, 5 jaar oud. Dus dat is gewoon... Er zijn nog steeds wel aanbiedingen in de Playstation Store. Maar de kans dat je een goede deal vindt in de PlayStation Store is gewoon als gamer best wel laag, omdat kruziekenprijzen veel geleidelijker, want daar moeten webshops met elkaar concurreren.

Randal Peelen:
[18:04] Ik heb trouwens wel een argument tegen dat dat goedkoper is, want ik heb laatst tijdens de Steam Summer Sale denk ik zeven games gekocht. Als ik er één uit ga spelen is het veel. Dus in die zin ben ik er uit.

Ruurd Sanders:
[18:18] Ja, maar die zijn wel significant veel meer gekoper dan wat je in de Playstation hebt.

Jurian Ubachs:
[18:22] Het gaat nu echt gewoon puur om de, wij zeggen de first party, ze denken na The Last of Us 2, dat soort dingen. En dan, die zijn gewoon, die hebben in het algemeen een hoger prijsspel in de Playstation Store dan bij andere retailers.

Ruurd Sanders:
[18:35] Ik denk ook wat jij ziet, wat jij in de Steam Store ziet, dat is denk ik ook misschien juist de wat meer logische prijserosie van games. Dan worden een game van, ik heb Red Dead Redemption onlangs voor Steam, Ik wil dat heel graag in Steam hebben, want ik wil het nog een keer op de PC, wil ik nog even een keertje gamen. Kost me 14 euro.

Randal Peelen:
[18:52] Ja.

Ruurd Sanders:
[18:53] Nou, dat is een, vind ik, een realistische prijs voor een spel. Kijk even naar jou.

Jurian Ubachs:
[18:57] Welke game is het?

Ruurd Sanders:
[18:58] 7 of 8 jaar, Red Dead Redemption 2. Dat is 18, sorry. Dat is 18, ja. En dan is 15 euro op zich een prima prijs voor een game die ooit begon bij 70, denk ik.

Randal Peelen:
[19:09] Uitstekende prijs, die game is huge.

Ruurd Sanders:
[19:10] Ja, nee, dat bedoel ik. En als je normaal naar fysieke schijfjes kijkt en je kijkt ook naar de prijzerosies die je dan vervolgens in de tweedehandsmarkt ziet, dan is dat gewoon gezond en is dat gewoon iets wat de meeste mensen gewoon heel prettig vinden. Sony houdt daarentegen sommige, soms zaken echt versteld van de prijzen die zij nog durven te vragen voor dat soort oude games. Ik denk, nou ja, en Sony houdt dat echt kunstmatig, houdt dat hoog.

Jurian Ubachs:
[19:35] Ik wilde de originele Black Flag even installeren om te kunnen vergelijken met Black Flag Resync. 40 euro.

Ruurd Sanders:
[19:41] 40 euro.

Jurian Ubachs:
[19:42] Ja, dat was er wel. Ik ben dan in de Ubisoft Store geloof ik was dat dan. Maar ja, dat soort dingen heb je natuurlijk wel. En die concurrentie, die foto. Dus ik hoor aan jou, hoe jij praat. Dat je uit Brabant komt. Nee. Dat je gevoelsmatig een soort van verre prijs zoekt voor je game. Kijk, en daar zit natuurlijk wel een interessant discussiepunt.

Ruurd Sanders:
[20:05] Tuurlijk.

Jurian Ubachs:
[20:05] Want we betalen met z'n allen veel te weinig voor games. Kijk, de 80 euro die voor een nieuwe game hebben. Wat Daan net in het begin vertelde. Games worden veel duurder. En als je ook kijkt. Hoeveel uren haal ik uit een game. Red Dead Redemption. Wat Randal al zegt. Gigantische game. Dus. Eigenlijk is 14 euro voor Red Dead veel te weinig. En daar ligt natuurlijk wel het centrale probleem. En ja, de tweedehandsmarkt is in die zin natuurlijk een doorn in het oog van gamemakers. Absoluut. Want dat is geld dat niet bij hen terechtkomt. Misschien een deel als je het via Game Mania...

Ruurd Sanders:
[20:36] Nee, en daar moeten ze ook op day one alles binnenhalen.

Jurian Ubachs:
[20:38] Dus op zich is het niet de keuze van Sony om digital only te doen. Waardoor je dus inderdaad en een groter deel van de taart pakt. En de taart zelf wordt groter. En je zorgt dat mensen geen stukjes taart aan elkaar kunnen verkopen. Maar dat ze alleen min of meer bij jou of bij retailers die via jou beïngekocht kunnen kopen. Ja, ik snap het. Als consument vind ik het niet fijn. Maar ik snap het wel heel goed. En ik denk ook dat heel veel partijen dit nodig hebben.

Daan van Monsjou:
[21:00] Ik denk dat het grote probleem voor mij is. Je noemde het Steam bijvoorbeeld Randall. Het ding is dat ze op de PC. En op de PC heb je tien game stores. Je hebt GOG, je hebt een game store, je hebt de Ubisoft store. En niemand gebruikt die iedereen bij Steam.

Jurian Ubachs:
[21:12] Maar dat zou het idee kunnen veranderen hè?

Daan van Monsjou:
[21:14] Ja, in theorie. Maar dan moeten ze dat wel doen. Ik denk dat de volgende Xbox wordt gewoon een Windows.

Jurian Ubachs:
[21:18] Dat kan zo opgelegd worden. Ik denk, wat we net over hadden. Dat Sony toen zei van, ja, maar je kunt ook gewoon een schijfje kopen. Je hoeft niet bij ons te kopen. Ja, dat verandert. Want je moet die code straks bij me inwisselen. Ik zou het helemaal niet raar vinden als Epic nu zegt van, hé, wacht even, de situatie daar is veranderd. Wij willen met de Epic Game Store gewoon in het hoofdmenu van Sony naast de PlayStation Store staan. Zodat je ook daar gewoon kunt...

Ruurd Sanders:
[21:39] Dat gaan ze toch nooit doen?

Jurian Ubachs:
[21:41] Dat wil Sony niet. Maar op het moment dat de rechter zegt van, ja, klopt, Sony is nu de ene.

Ruurd Sanders:
[21:44] Nou ja, dat is dus de vraag. Wat vindt de EU hiervan?

Jurian Ubachs:
[21:46] Want inderdaad, de vrijheid, wat Rando net zegt, het fijne gevoel van vrijheid voelen om je product op verschillende plekken te kunnen kopen, dat valt nu praktisch helemaal weg. Ik zou het helemaal niet raar vinden als epic zijn om aan de bel te trekken. Want ja, daar moet toch iemand zitten die hier geld in ziet. Die denkt van, wacht even, als wij het zo kunnen afdringen dat we... gewoon in de Playstation zelf op Playstation zelf onze eigen store kunnen doen. Zodat je gewoon naast dus niet via de Playstation store naar Epic maar gewoon een andere ingang waar je games kunt installeren op je Playstation dat zou ik

Jurian Ubachs:
[22:21] helemaal niet raar vinden.

Daan van Monsjou:
[22:22] Ik ook niet. In de techwereld heb je de DMA de Digital Market Sect in Europa. En bijvoorbeeld iOS moet je nu andere appstores kunnen installeren. En dat komt door de EU via die wet. Nou geldt dat niet voor game platforms en Apple is wel een beetje aan het meestribbelen noemen ze dat ook.

Jurian Ubachs:
[22:36] Er is nog een vraag trouwens Daan van John V. Die vraagt, verwachten jullie dat Sony op termijn last gaat krijgen van de DMA door Digital Only te gaan?

Daan van Monsjou:
[22:43] Nou ja, volgens mij geldt dat nu nog niet voor gameplatforms, maar ik denk, volgens mij kan de DMA gelden voor bedrijven die 40 miljoen gebruikers in de EU hebben. Ik denk dat Playstation dat misschien wel aantikt. En dan, nou ja, uiteindelijk je moet gatekeeper zijn. En dan moet je dus een platform hebben met geloof minstens 40 miljoen gebruikers in Europa of zo. Ik denk dat ze dat wel aantikken. Nou ja, ik mag hopen dat het op de agenda van de EU komt of zo. Want je wil wel gewoon niet dat er een monopolist wordt ontstaan. Want Playstation is verreweg de grootste console maken. Nintendo doet een beetje zijn eigen ding. Xbox telt amper nog mee. De volgende Xbox hier is waarschijnlijk...

Jurian Ubachs:
[23:15] Het enige wat dit zou kunnen redden in die zin... is dat als je dat doosje in de winkel... waar dan een downloadcode is zit... nog steeds kunt kopen voor de prijs... dat je nu een disc zou kopen. Zodat het via die downloadcode in de winkel... goedkoper is dan op de Playstation Store.

Daan van Monsjou:
[23:30] Dat hoop ik ook.

Jurian Ubachs:
[23:30] Dan heb je nog steeds een soort van concurrentiepositie... die er nu is.

Ruurd Sanders:
[23:33] Wat ik misschien dan wil toevoegen. Kijk, ik vergelijk dan toch maar een klein beetje. Met de filmwereld bijvoorbeeld. Ik heb de mogelijkheid om een film te kopen. Of te huren. Een game kan ik niet huren. Als ik een game van 80 euro koop. En ik heb dat gedaan met bijvoorbeeld Baldur's Gate 3. Had ik een Playstation gekocht. Ik vond het verschrikkelijk om met de controle te spelen. Maar ik heb wel 70 euro betaald. Ik kan er niet meer vanaf. Dus als ik er gewoon niks aan vind en ik zeg gewoon van luister.

Jurian Ubachs:
[23:58] Geen je niet binnen x-tijd een refund?

Ruurd Sanders:
[24:01] Dat kan bij Steam kan dat. Bij Steam kun je inderdaad zeggen van nou na zoveel. Ik geloof dat je maximaal twee uur er mee mag spelen. Als je dan helemaal niks vindt dan kun je een refund krijgen. Kijk als Sony dat doet met deze actie. Als die dat soort mogelijkheden bijvoorbeeld beschikbaar komt. En ik hoop dan dat de EU daar een punt van maakt. Dan lig ik er niet wakker van. Dan heb ik in ieder geval de vrijheid als gebruiker om te zeggen. Oké, ik heb een game gekocht, maar ik heb er spijt van. Ik vind het gewoon helemaal niet leuk. Want anders dan ben je wel gewoon echt. Zeker die 80 euro. Dat is wel een flinke investering. Dat is het ook helemaal scheef ten opzichte van film huren.

Daan van Monsjou:
[24:34] Dat vind ik ook het gekke is. Kijk, Sony doet zo'n aankondiging die duidelijk consument onvriendelijk is. Maar ze geven ook geen vinger terug, zeg maar. Ze stoppen hiermee punten en je doet het er maar mee. Inderdaad niks. We komen niet met manieren om revans te krijgen. Of om je digitale games uit te lenen of door te verkopen.

Randal Peelen:
[24:49] Wel een vraag. Want wat ik meestal doe, historisch gezien, is altijd de fysieke versie kopen. Ik had altijd een soort van tatoeage op mijn arm waarop stond. Jij zult niet digitaal downloaden. Want ik heb het gewoon wel meegemaakt. Dat zo'n game wordt teruggetrokken. En het voelt lekker. En dan denk ik bij mezelf, dan ga ik hem daarna weer doorverkopen als ik hem klaar ben. Trouwens, dat heb ik in de praktijk bijna nog nooit gedaan. Dus het is een leuk voornemen. Het voelt lekker. Maar toch hebben we het ook. En bovendien, je kunt het ook niet op meerdere apparaten tegelijk hebben draaien. Dan moet je weer naar beneden lopen om die cd te halen. Dus het is eigenlijk ook wel gezeik. Maar... Wat ik de afgelopen paar jaar in mijn leven heel vaak heb gedaan, is dat ik naar die cd-key sites ga en dat ik daar gewoon zo'n goedkope key, dat is altijd schimmig. Ik heb het altijd een beetje op gek. En soms heb je al een soort samengeknepen billen dat je 15 minuten later die keypast hebt en dan denk je bij mezelf, ga ik hem wel krijgen? Ben ik niet opgelicht? Maar tot nu toe gaat dat altijd wel goed.

Ruurd Sanders:
[25:44] Sony moet je vaak met accounts werken. Dat vind ik zo'n lijp. Ja, cool.

Daan van Monsjou:
[25:46] Het grappige is dus 2019 tot 2019 verkochten sommige retailers downloadcodes voor games, voor de Playstation. En toen heeft de Playstation gezegd, ja dat mag niet meer. Dat gaan we niet meer doen. Alleen maar schijfjes. Of in de Playstation store. Dus als je nu bij een CD-key site inderdaad een Playstation game koopt, krijg je vaak of een account, of een schimmige downloadkey die uit het grijze circuit van de vrachtwagens gaat.

Randal Peelen:
[26:09] Voor Xbox werkt het best wel goed, vind ik.

Daan van Monsjou:
[26:11] Voor Xbox en PC werkt het goed, maar voor Playstation niet. Omdat Playstation in 2019 heeft gezegd van, joh, downloadcodes verkopen we extern, gaan we niet meer doen. Dus dat is ook gewoon echt goed. Nu zeggen ze het wel, Je kan straks nog steeds digitale games kopen in de PlayStation Store en bij retailers. Dus misschien komen ze daar deels op terug. Maar ja, het is gewoon, ja. Ik vind dat Sony dit wel erg shady doet.

Randal Peelen:
[26:33] Hoe werkt die markt in het geval van Xbox en Steam dan? Want daar zijn best wel wat keys. En ik ben het met Ruud eens. Er staat ook heel vaak zo'n account dat je kunt kopen. Maar ik heb dan zoiets van, zo scher ben ik nou ook weer niet. Ik kan dus als ik wil op mijn Steam Deck bijvoorbeeld meerdere Steam accounts inloggen. En dan wisselen. En dan naar die game. Dat vind ik gewoon ook kut.

Daan van Monsjou:
[26:55] Dat is vreselijk.

Ruurd Sanders:
[26:55] Steam gift vind ik het maximale. En meer dan dat doe ik het niet. Maar ik koop heel vaak gewoon in Steam Store zelf.

Daan van Monsjou:
[27:01] Volgens mij doen ze dat. Kijk, bijvoorbeeld in Oost-Europa zijn games goedkoper dan in West-Europa. Die partijen kopen gewoon games in Oost-Europa. En die doen het dan toevallig ook in West-Europa. En dan kopen ze ze hier voor een beetje winst. Maar nog steeds fors minder dan wat je hier betaalt. Dus dat zal in ieder geval een deel ervan zijn.

Randal Peelen:
[27:18] Maar dat zou, als Playstation dit wel toelaat. een deel van mijn probleem natuurlijk oplossen.

Daan van Monsjou:
[27:23] Ik weet niet of Places zo ver gaat.

Randal Peelen:
[27:24] Ik vind het ook wel tof dat er straks niet miljoenen cd'tjes worden geperst die ergens op een vuilnisbel belanden. Het is natuurlijk allemaal loog plastic. Ja, die plastic doosjes zijn wel.

Daan van Monsjou:
[27:37] Uitgevers kunnen nog steeds na 1 januari 28 schijfjes van oude games blijven bestellen. Ik denk ook dat er in december 27 heel veel games uitkomen die eigenlijk helemaal niet af zijn om schijfjes te kunnen nabestellen. Dat zie ik best wel gevuld.

Ruurd Sanders:
[27:50] Van die day one patch variant.

Daan van Monsjou:
[27:51] Ja precies, nog wel een lekker later patchje. Ja, sorry jongens.

Randal Peelen:
[27:55] Hoe is de reactie van de gamers?

Daan van Monsjou:
[27:57] Boos.

Randal Peelen:
[27:58] Grote boos.

Daan van Monsjou:
[27:58] Hele grote boos.

Jurian Ubachs:
[27:59] Hele grote boos.

Randal Peelen:
[28:00] Want is dit niet, want zo zou ik het doen denk ik als ik op de stoel van Sony zat, dan zou ik denken nou weet je wat, het is bijna zomervakantie ik kondig dit nu aan, dan laten ik ze even twee maandjes in dat sop, en als ze daarna hun bek houden en het loopt dan wel los en GTA 6 is een groot succes en niemand heeft er eigenlijk last van, ah, Als iedereen wel boos is en GTA gaat alsnog schijfjes maken... en iedereen is het na twee maanden niet vergeten... nou, dan trek ik die keutel dan wel in.

Jurian Ubachs:
[28:25] Ja, maar dat zou ook slim zijn. Kijk, dit lijkt een heel klein beetje in de verte op de situatie... die in 2013, op het moment 2013... ontstond toen de Xbox One en Playstation 4 werden aangekondigd en de Xbox One ging altijd online en een game uitwisselen met je vrienden was heel moeilijk was een heel stappenplan voor en toen maakte Sony dat alles vernietigende filmpje waarbij ze zo hier is hoe je een Playstation 4 een disc aan elkaar zet 1 en dan was dat de hele filmpje, in de weken daarna heeft Xbox een hele strategie omgegooid met Xbox One, zijn eigenlijk gewoon meegegaan in Sony's plan, die gingen gewoon Sony dan maar kopiëren omdat, ik denk inderdaad van als zij gewoon even, want arguably was hun plan beter voor de toekomst. Als je kijkt waar de console markt naartoe gegroeid is, dan is dat redelijk, wat Xbox al voor oog had met de Xbox One.

Randal Peelen:
[29:12] Zouden een poot stijf moeten houden.

Jurian Ubachs:
[29:14] Zouden een poot stijf moeten houden, of in ieder geval...

Ruurd Sanders:
[29:17] Je moest altijd online zijn om de game te laten activeren.

Jurian Ubachs:
[29:19] Ja, maar dat dacht men, maar dat was ook niet per se zo heet als dat gegeten was. Jouw Xbox One, toen hij helemaal uit was, of zelfs nu nog, je console kan prima even connectie met internet verliezen, alleen op een gegeven moment gaat die wel een keer vragen om een DRM check of iets dergelijks wat dan met een server gebeurt. Maar ze hadden dat veel relaxter, veel gebalanceerder kunnen oplossen door niet paniekvoetbal te spelen en alles om te gooien. Ik bedoel, op het moment dat je een koers hebt uitgestippeld, jij hebt aan het roer van genoeg afdelingen en bedrijven gestaan als je op een gegeven moment een koers hebt bepaald. En je merkt dat daar frictie is. Het domste wat je kan doen is dan meteen de 180 graden de andere kant op. Misschien moet je dat ooit wel, 180 graden de andere kant op. Maar drie weken nadat je het hebt aangekondigd, compleet het roer omgooien en, het script van je grootste concurrent gaan volgen. Dat is wat ze op dat moment deden. Ja, deze situatie met de stap die Sony nu zet. Als zij nu zouden zeggen, nee, wacht, we gaan toch wel gewoon door met het vergeten wat we hebben gezegd. Ja, dat zou ik ergens heel slap vinden. Het is fijn voor de consumenten, maar dan denk ik, ja, dan... Waar sta je dan voor? Waar ben je dan mee bezig? Wat is het idee?

Ruurd Sanders:
[30:27] Maar is het ook niet gewoon omdat Sony het nu gewoon kan maken? Ik bedoel, als je nu kijkt naar die laatste uitspraak van... Hoe weet ik ook weer die Guerrilla Games had daar...

Jurian Ubachs:
[30:36] Herman Hulst.

Ruurd Sanders:
[30:36] Herman Hulst. Dat hij ook aan heeft gegeven van nou, we gaan geen... We heroverwegen PC-poorts eigenlijk nog te maken.

Jurian Ubachs:
[30:44] Ja, in principe gewoon gekapt.

Ruurd Sanders:
[30:45] Ja, dat ja. Ja, dat zijn eigenlijk meerdere vingers tegelijkertijd. Is het ook gewoon niet zo van fuck you allemaal, we kunnen het maken. We staan bovenaan de foodchain.

Jurian Ubachs:
[30:54] Ik weet niet of het vakje allemaal we kunnen maken. Ik denk wel dat het voorzorteren is op een nieuwe generatie. Kijk uiteindelijk wil je wel. Een fameuze voorbeeld is onze hoofdredacteur. Wout die heeft geen Playstation. Maar vindt praktisch. Nou niet alle. Maar heel veel van de Playstation first parties. Vindt hij heel leuk. Maar wacht tot ze op z'n PC komen. En speelt hij op z'n PC.

Ruurd Sanders:
[31:13] Goeie ports ook vaak.

Jurian Ubachs:
[31:14] Sony wil heel graag dat Wout een Playstation 6 koopt. Dus Sony zegt nu. Nou weet je. We gaan het niet meer doen. We gaan het gewoon niet meer doen. en het zou mij echt niet verbazen als de Playstation 6 straks twee, drie jaar op de markt is dat dan de exclusie weer wel naar de PC geport wordt omdat ja, dan heb je de golf van mensen die je over gaat halen om die Playstation 6 te halen die heb je dan en dan kan je eventueel, dan ga je, misschien kunnen we toch nog wat euro's ophalen op de PC-markt maar ja, op het moment dat jij nu de Playstation 6 uitbrengt en je port al je games naar PC, Ja, dan is er iedereen die net zijn nier heeft verkocht om een 5090 in zijn computer te stoppen. Die denkt, oh nou dan wacht ik wel even. Dan ga ik hem over twee jaar in een upgraded... Want dat is ook nog vaker. Die PC-versies hebben vaak unlocked framerate. Al dat soort dingen. Wat een wijt ondersteunen. Als niks is het gedaan, zijn het goede ports.

Ruurd Sanders:
[31:57] En vaak is het ook een remaster. Dat is een remastered versie.

Jurian Ubachs:
[31:59] Ja, dus heel veel voordelen op de PC. Dus er is Sony natuurlijk alles aangelegen om dan nu te zeggen van... Ja, we gaan het even niet meer doen. Als je onze games wil spelen, zal je denk ik toch echt een Playstation 5 Pro of een Playstation 6.

Ruurd Sanders:
[32:10] Als je eigenlijk zegt, de strategieën kunnen ook nog veranderen. Dus misschien trekken we niet over twee jaar wel die keutel in en zeggen ze we gaan toch weer schijfjes.

Randal Peelen:
[32:16] Altijd proefballonnetjes op laten.

Jurian Ubachs:
[32:19] Maar in principe, ze hopen natuurlijk heel erg dat dit werkt. Want wat we al gezegd hebben, ze verdienen nu gewoon meer geld per game en dat is de name of de game.

Randal Peelen:
[32:27] Maar ik heb wel een vraag, jullie hebben hier verstand van. Dus ik weet dat ik het versimpel, maar dat is voor de podcast even. PlayStation 2 was de best verkochte console altijd. Maar de generatie daarna, de PlayStation 3. Ik ken meer mensen die een Xbox 360 hadden. Toen kwam de Xbox One. En toen kende ik weer meer mensen met een PlayStation 4. Nou, PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Ik heb geen idee hoe de verhoudingen zijn. Maar ik hoor hier dat de PlayStation 5 veel groter was.

Daan van Monsjou:
[32:52] By far.

Randal Peelen:
[32:53] Dus hoe ziet de volgende generatie eruit?

Daan van Monsjou:
[32:56] Nou ja, ik denk dat het allebei gaat floppen eigenlijk. De volgende Xbox Helix, dat wordt een Windows per se. Met een mooie graafjes schilder.

Randal Peelen:
[33:02] X4, maar dan kun je eigenlijk een beetje afscheid van het hardware idee hebben.

Daan van Monsjou:
[33:05] Ja, nou ja, die gaan nog wel een console maken. De Xbox Helix. Maar die draait dus gewoon Windows. Dus dan krijg je wel een mooie interface met de Xbox Store. Maar je kan ook gewoon naar Windows en Steam installeren.

Randal Peelen:
[33:13] Klinkt bijna als een Steambox met...

Daan van Monsjou:
[33:14] Ja, een Steam machine met Windows eigenlijk.

Jurian Ubachs:
[33:16] Laten we ook niet vergeten dat we... Je noemt helemaal in het begin even kort. Maar er is natuurlijk bij Xbox ook van alles aan de hand.

Daan van Monsjou:
[33:20] Oh, ja, zeker.

Jurian Ubachs:
[33:21] Sony gaat digital only. Xbox gooit... Niet de helft van zijn werknemers. Maar duizenden in twee jaar tijd geloof ik. Vijfduizenden mannen dat eruit gaat.

Daan van Monsjou:
[33:29] 2300 dacht ik of zo?

Jurian Ubachs:
[33:30] Nee, in de 3200...

Daan van Monsjou:
[33:31] 1600 nu, 1600 nog en dan gaan...

Jurian Ubachs:
[33:33] Oh ja, 5000 is in Microsoft breed. En 3200 binnen Xbox.

Randal Peelen:
[33:37] Wil je schetsen hoe die strategie eruit zag en hoe die blijkbaar flopt? Want ik heb het idee dat ze heel veel studio's hadden gekocht en dan multiplatform gingen.

Daan van Monsjou:
[33:45] Oh ja, zeker.

Randal Peelen:
[33:46] Daarna heb ik het allemaal gemist.

Ruurd Sanders:
[33:47] Even, ik heb toevallig, ik heb dat lijstje ooit een keer laten maken. Als je de eerste originele Xbox naast die van de Playstation 2 zet, dan was de verhouding 1 tot 6. Dus voor elke één Xbox die verkocht werden er zes Playstations verkocht. Tijdens de tweede generatie was het één op één. Dus waren ze eigenlijk nek aan nek. Dus heel veel mensen denken dat 360 gewonnen heeft.

Jurian Ubachs:
[34:09] Zijn dit Nederland of wereldwijd cijfers?

Ruurd Sanders:
[34:12] Wereldwijde cijfers.

Daan van Monsjou:
[34:13] De PSD was het einde van Latijn dat hij nog een één opmerking had.

Ruurd Sanders:
[34:15] Na het totale aantal cijfers...

Jurian Ubachs:
[34:16] Xbox is namelijk nooit groot geweest in Azië, dat moet je niet vergeten.

Ruurd Sanders:
[34:18] Nee, nou precies. Dus de 360 was... bijna zoveel, maar laten we zeggen 1 op 1 samen met de Playstation 3. Xbox One versus met Xbox One tegenover de Playstation 4 1 op 2. Dus twee keer zoveel Playstation 4.

Jurian Ubachs:
[34:31] Dat is niet, dat is niet, dan weet ik niet waar je die cijfers van aan hebt, maar ik denk dat het meer 1 op 5 is, maar...

Ruurd Sanders:
[34:36] Oh, dat kan. Ik weet niet, dat zijn de... Nou, en nu, maar dat zijn dan de getallen, die tot nu dan zijn gelopen. Ik weet niet tot welk jaar. Die zijn tot 2025 zijn die genomen. zou het 1 op 2,6 moeten zijn.

Jurian Ubachs:
[34:52] Dus dat is de Series X. Xbox als merk is in Amerika altijd groot gebleven. Dus in die zin zou het ook relatief mee kunnen vallen. Maar goed, we waren verder naar de ontslagen.

Ruurd Sanders:
[35:02] Dan heb je in ieder geval een idee van de verhouding.

Randal Peelen:
[35:04] Want nu, ik was gewend, één keer in de vijf jaar komt er een nieuwe generatie. Nou, ik wist dat dat al...

Jurian Ubachs:
[35:10] Ja, wel ietsje langer, maar ja.

Randal Peelen:
[35:11] Dat werd al langer en het werd meer backwards compatible enzovoort. De rek was er nog niet uit bij sommige generaties.

Jurian Ubachs:
[35:17] Maar wacht maar.

Randal Peelen:
[35:19] Alleen, het is wel gevoelsmatig tijd voor een nieuwe generatie.

Jurian Ubachs:
[35:23] Maar jij vroeg net van, je begreep de strategie niet. En dat is veel studios. Kijk, je had natuurlijk die fameuze E3, dat ze 200 studios voor mijn gevoel aankondigden. Ninja Theory, noem het allemaal op Double Fine. Alles ging naar...

Randal Peelen:
[35:34] We gaan de software kant op.

Jurian Ubachs:
[35:35] Alles ging naar Xbox. Nou, dat was op dat moment heel logisch. Omdat Sony echt de vloer met ze aan het aanvegen was als het gaat om originele content. God of War, alles wat zo'n studio Santa Monica maakt. The Ratchet & Clank, The Last of Us, Uncharted, noem het allemaal maar op. En daar had, Xbox had daar eigenlijk niet echt goede antwoorden voor. Als je hun franchise gaat bekijken, Halo, Forza, Gears. Ja, dat zijn niet dezelfde. De oudere games in die franchises zijn wel klassiekers. Maar in recente jaren konden zij gewoon niet echt iets tegenover... de vloedgolf van goede games van Sony zetten. Dan vergeet ik trouwens Horizon ook nog helemaal te noemen. Dus dit was hun poging om daar iets tegenover te zetten. Twee redenen. Eén, om gewoon goede games te hebben. Maar ook vooral om Game Pass te pushen. Het fameuze 100 miljoen leden in 2000. Wat was het? 28 of 30? Ik heb geen idee. Er was een soort van North Star gezet. En als jij, weet ik veel, praktisch alles wat je leuk vindt zou kunnen kijken op een streamingdienst. Dan wil jij best 50 euro betalen voor die streamings per maand. Als je dan gewoon klaar bent.

Randal Peelen:
[36:36] Ik betaal nu zelfs meer.

Jurian Ubachs:
[36:38] Ja precies, ik betaal alles bij elkaar ook veel meer. Dus zij wilden de waarde voor gamers van Game Pass wilden zij gaan boosten. Dat is ook de hele reden dat Bethesda is aangetrokken. Dat is vooral de reden dat Activision is aangetrokken. Want Call of Duty moest in Game Pass. Nou die is er inmiddels al uitgehaald. Want wat bleek. Mensen vinden Game Pass te duur. En dat heeft denk ik meerdere redenen. Maar een van de belangrijkste is dat Game Pass heel lang oneigelijk goedkoop is geweest. Omdat je je Xbox Live maandelijk kon overzetten. Heb ik dan wel gedaan. En als je dan die Xbox Live inkocht in Brazilië of India ofzo. En dan kon je het omzetten naar Game Pass maanden. En dan had je drie euro per maand betaalde je dan voor Game Pass Ultimate. En een heel aantal mensen hebben dat drie tot vijf jaar kunnen volhouden. Toen ging het omhoog naar eerst ergens hoog in de tien net onder de twintig geloof ik. En toen klapte het naar 34. En toen zijn heel veel mensen afgehaald. En dat snap ik heel goed. 34 laat ik het wel zeggen. Zeker met wat ze er toen allemaal in hadden. 34 is een verre prijs voor Game Pass Ultimate in mijn ogen. Maar als jij vijf jaar lang onder de vijf euro hebt gezeten. Ja, dan is het een veel te grote stijging in één keer. En lopen dus mensen weg. Nou, dat is een beetje in een notendop waar het is misgegaan. En daarin zit natuurlijk ook wel verwerkt. Dat al die studio's toch ook niet de ultieme classics hebben gemaakt die je ervan hoopt. Er zijn een aantal studio's die nu zijn... Bij Double Fine...

Jurian Ubachs:
[37:57] Ik vind het een briljante studio. Maak een super originele games. Een game waarin je als een wandelende vuurtoren speelt. Een game waarin je een pot moet boetseren. Waarmee je daarna gaat vechten tegen andere potten. Fucking grappig. Maar ja, niet echt system sellers of grote games. Ook niet games waar mensen een specifiek gamepass voor gaan aanschaffen. Dus ja, dubbelvang is nu afgestoten. Die moet op eigen benen verder.

Jurian Ubachs:
[38:18] En dat zei Arsha Sharma, de nieuwe baas van Xbox. Die zei van ja, ik weet niet wat er hier gebeurd is. Maar sommige beslissingen gaan door 14 managementlagen heen. Voordat er een keer een klap opgegeven wordt. Daar moet ingesneden worden. Iedereen die ooit manage is geweest. Die snapt waarschijnlijk wel dat dat ook erg nodig is dan. Dus ja het is een clusterfuck van. Kennelijk een organisatie die niet meer logisch in elkaar zit.

Jurian Ubachs:
[38:42] Een organisatie die ontzettend veel. Die werknemers zijn de duurste klas ook. Dat een gemiddelde game developer die werkzaam is in de LA area. Een bedrijf waarschijnlijk tussen de 15 en 20 duizend dollar per maand kost. Zijn niets in salaris. Maar alles wat je erover hebt. Het salaris is natuurlijk niet gelijk aan werknemerskosten. Er zitten allemaal premies en belasting bovenop. Dat is hartstikke duur. Dus ja, als je merk niet goed gaat. En games worden zelf duurder om te maken. En er komt veel minder binnen dan je had gedacht. Want volgens prognose zouden ze nou ergens tussen de 60 en 70 miljoen Game Pass leden moeten zitten.

Daan van Monsjou:
[39:16] Ik had 30 of 40.

Jurian Ubachs:
[39:17] Nee, volgens prognose. Als zij die North Star zouden willen halen van 100 miljoen leden. Zouden ze nu rond de 60. Ik weet het niet. En ze zitten, ergens tussen de 30 en 35 miljoen leden, wordt er geschat, zijn ze er niet open over. En ook daarin, mensen zeggen ook, ze zijn er niet open over. Wat betekent dat meestal als een bedrijf niet open is over cijfers, dat ze niet heel goed zijn.

Ruurd Sanders:
[39:39] En ik vind het een beetje de legacy van Phil Spencer. Want ze hebben natuurlijk wel ontzettend veel aangekocht.

Jurian Ubachs:
[39:45] Phil Spencer was... Geliefd bij studio's ook vaak, omdat Phil Spencer een hele hands-off approach heeft. Phil Spencer zei tegen Double Fine, die game heeft gekke vuurt hoor. Jongens, jullie zijn de ontwikkelaars. Ik ben de zakenman. Wij regelen de papierwinkel. Jullie doen waar je goed in bent. Tuurlijk is er, Xbox Studios heeft ook, die verhalen zijn er ook. Dat ze echt wel af en toe druk zetten op, die game moet wel op x-datum er zijn. Maar gewoon het creatieve proces, daar hoor je steeds van. Dat daar heel veel vrijheid in gegeven werd. En als gamers dat lezen, dan denk je bij zichzelf, oh dat is goed. Maar dat heeft wel geleid tot heel veel games die dus commercieel het gewoon niet goed genoeg hebben gedaan voor Xbox.

Ruurd Sanders:
[40:25] Maar hoe doet het Sony dat dan anders?

Daan van Monsjou:
[40:27] Ik denk dat zeg maar...

Ruurd Sanders:
[40:28] Die hebben klappen na klappen na klappen. Hoe doen die dat anders?

Daan van Monsjou:
[40:30] Ik vond sowieso de hele strategie van Xbox. Je had heel lang die advertenties van Xbox van, dit is een Xbox. En dat je een plaatje van een laptop en van een smartphone en van een tablet. Omdat zeg maar alles moest Xbox zijn. Dus je hebt zeg maar al hun Xbox exclusives komen ook naar de PC. En als je aan een PC hebt, waarom zou je dan nog een Xbox kopen?

Randal Peelen:
[40:47] Je kon je games ook streamen.

Daan van Monsjou:
[40:49] Je kon je games streamen via Xbox Gameplaat. Dus inderdaad, je telefoon is een Xbox. En volgens mij is Sony boert heel goed. En ja, op de games. En op het feit dat ze exclusief zijn. En goed soms komen ze aan de PC na een paar jaar. Maar ze maken dus games die... Soms goed. Ik vind Forza Horizon 5. Ik moet 6 nog spelen. Top en zo. Ze maken echt wel goede games. Maar ook niet echt kaskrakers. En dan hoef ik ook nog niet eens een Xbox te kopen. Om ze te kunnen spelen. Want ik heb een PC.

Ruurd Sanders:
[41:12] Ja op zich hoeft. Maar kijk. Zij hebben al die studio's. Hebben ze in handen. Dus dat hoeft hen misschien niet zo heel veel te interesseren. Ze hebben ook. Hoe heet het. Al die. Ze hebben natuurlijk Activision Blizzard. Hebben ze overgekocht. Nou. De allergrootste titel.

Jurian Ubachs:
[41:26] Of dit die.

Ruurd Sanders:
[41:26] Call of Duty. Dankjewel. Die verkopen ze op alle platformen. Dus lekker boeien. lekker geld verdienen.

Daan van Monsjou:
[41:32] Ja, maar dan stoppen ze in Game Pass.

Jurian Ubachs:
[41:33] Zeker nog, er was een stipulatie in de overname dat COVID-19 platform moet blijven voor. Ik geloof vanaf het overname moment minimaal tien jaar.

Ruurd Sanders:
[41:41] Maar dat kan toch best wel een succesvolle strategie zijn, denk ik?

Daan van Monsjou:
[41:43] Dat is waar, maar dan moeten we Game Pass grappen.

Ruurd Sanders:
[41:45] Ja.

Daan van Monsjou:
[41:45] Inderdaad.

Jurian Ubachs:
[41:46] Maar COVID-19 zit daar dus niet meer in.

Daan van Monsjou:
[41:48] Nee, dat is waar.

Ruurd Sanders:
[41:49] Ze hebben ook wel serieus veel geld uitgegeven, want ik heb de volgende keer, opgevraagd wat ze allemaal hebben aangekocht. Ze hebben natuurlijk Mojang hebben ze aangekocht ooit een keer in 2014, 2015. dat viel nog wel mee maar vervolgens hebben ze dan in 2020 22 hebben ze, zijn die markt hebben ze overnomen betesda dat was 16,2 miljard volgens dan activision blizzards 68,7 68,7 wil je dat is die overnemen in te dragen dus en dan zo'n waar jij anders zeggen over dat je dan met 14 management lagen zit ja als jij heel veel bedrijven aankoopt dan dan koop je overtollig vet mee, en als je daar niet in snijdt dan dan kun je daar mee zit dus dit kan ook gewoon Gewoon een post-merger shake-up zijn.

Daan van Monsjou:
[42:32] Ja, dat deden ze ook. Ze kochten Activision. En een van de dingen die ze in de rechtszaak bij de FTC beloofden was... Ja, als we dat hebben gedaan, gaan we geen ontslagen doen. En toen drie maanden later was het 2000 banen gesraapt of zo. Maar ja, dubbele banen.

Jurian Ubachs:
[42:44] Dat is natuurlijk ook wel het ding. Ze hebben natuurlijk inderdaad veel aangekocht de laatste jaren. Dus dat daar zoveel kuts zijn. Ja, wat je hebt aangekocht zijn ook ontzettend grote bedrijven. Dus dat dan de ontslagen ook vrij hoog oplopen, dat is niet heel gek.

Ruurd Sanders:
[42:59] Maar de logica van waar ze nu in snijden? Ergens ben ik een beetje zoek.

Randal Peelen:
[43:06] Je snijdt altijd in datgeen wat je denkt het beste kunnen missen.

Jurian Ubachs:
[43:09] Het zijn natuurlijk niet de allergrootste studio's die ze nu laten gaan. Maar er zitten wel wat pijnpunten bij. Bijvoorbeeld voor mij...

Ruurd Sanders:
[43:17] It.

Jurian Ubachs:
[43:18] Ja, voor mij een van de moeilijkste is dat It waarschijnlijk een ondersteunende rol gaat krijgen bij andere Bethesda games.

Ruurd Sanders:
[43:24] Voor de engine?

Jurian Ubachs:
[43:25] Nou betekent dat niet dat er... Er werden vijf core Bethesda franchises genoemd en daar gaat Bethesda zich vanaf nu helemaal op richten. Maar daar zitten Doom en Quake ook bij. En dat zijn natuurlijk It's and Games. Dus in die zin denk ik. Maar dat zij er misschien niet meer leidend zouden zijn bij de volgende Doom game. Heel raar.

Daan van Monsjou:
[43:41] Maar ze zeiden volgens mij ook in een sociale media post. Dat het team dat It overhoudt even groot is als het team dat Doom 2016 heeft gemaakt. Dus misschien moet.

Jurian Ubachs:
[43:50] Doom 2016.

Daan van Monsjou:
[43:52] Dus de reboot uit 2016.

Jurian Ubachs:
[43:54] En ik las ook dat bij It praktisch alle programmeurs waren ontslagen.

Daan van Monsjou:
[43:58] Oh.

Jurian Ubachs:
[43:59] Dat is ook wel interessant. Onhandig woorden. Zou de nieuwe programmeur van It gewoon Claude heten?

Daan van Monsjou:
[44:04] Ja, waarschijnlijk. Copilot, copiloter.

Ruurd Sanders:
[44:06] Nou ja, dus. Misschien dat dat soort versingen wordt afgemaakt. Maar wat ik heb een vraag. Ja, hij lost wel op.

Randal Peelen:
[44:11] Ik heb sinds ik een kind heb, dus rond even af naar negen jaar, praktisch niet meer gegamed.

Jurian Ubachs:
[44:17] Ja, je hebt samen met hem gegamed.

Randal Peelen:
[44:19] Ja, dat is waar. Maar heel weinig gegamed vergeleken met de jaren daarvoor. En dat heeft een heel groot voordeel. Ik kan namelijk nu een Steam Deck kopen en dan in de Summer Sale echt een paar pareltjes op de kop tikken. voor een tientje per stuk zeg even. En dan kan ik gigantische games zoals The Witcher 3 en Red Dead Redemption 2 en Cyberpunk allemaal gewoon even lekker inhalen. Daar ben ik waarschijnlijk een jaar zoek mee en daar heb ik bijna niks voor betaald. Ik kan me voorstellen, als ik wel Game Pass Ultimate had gehad, ik ook regelmatig gewoon wat oudere games aan het spelen ben. En op dat moment voelt het amendement duur. Want die had ik voor een tientje kunnen kopen en had ik onbeperkt kunnen spelen. Terwijl als ik nu films of series wil kijken, dan heb je steeds vaker dat, zeker films, dus ik kom er eerst uit in de bioscoop. En dan moet je een half jaar wachten en dan staat hij op de streamingdienst. Dus dan ga ik die film eerst een keer in de bioscoop kijken. En als ik hem heel goed vind, nog een keer thuis op de bank. Zo'n mechanisme is er natuurlijk niet in de gamingindustrie. Dat was het wel. Game Pass Ultimate voelt dan op dat moment... Het ene moment voelt het ontzettend duur... omdat ik oude indie games aan het spelen ben. En het andere moment voelt het eventjes goedkoop... omdat er een nieuwe kaskraker uit is. Maar dan de rest van het jaar is het weer duur.

Ruurd Sanders:
[45:29] Maar Sony heeft dat bijvoorbeeld wel begrepen met hun streamingdienst. En dan weer vreden hoe die heet.

Randal Peelen:
[45:34] PlayStation Now?

Ruurd Sanders:
[45:35] Ja, het zou PlayStation Now kunnen zijn.

Daan van Monsjou:
[45:36] S&P Plus?

Ruurd Sanders:
[45:37] Ja, ik heb het over de streaming dus de Xbox Cloud tegenhangen. Daarin, toen die prijzen ooit een keer werden aangekondigd. Je zag heel typisch bij hun dat hun flagship games. Die zaten niet per se altijd in die streaming.

Randal Peelen:
[45:50] Nee, precies.

Ruurd Sanders:
[45:51] En dat is denk ik wel hetgeen als je naar Game Pass Ultimate kijkt. En ook met de prijs die ze daarvan. Dat was veel te goedkoop. Vervolgens krijg je alle E-list titels. Nou, dat zijn dus allemaal 80 euro aankopen. Die je dus hebt misgelopen. Want mensen spelen dat dan voor een maandje. voor, weet ik veel, wat het toen kostte, voor 15 euro of iets dergelijks. Ja, eigenlijk gewoon strategisch gezien misschien wel een hele don beslissing.

Daan van Monsjou:
[46:11] Ja, dus je hebt ook op de Playstation, heb je nu Playstation Plus Extra ofzo, dat is ongeveer 80 euro. Ja, je hebt een Essential.

Jurian Ubachs:
[46:16] Dat is niks, dan heb je Plus, dan heb je...

Daan van Monsjou:
[46:18] Dan heb je Extra, dat is zeg maar, daar krijg je ook een game catalogus bij. En er zitten soms ook first party titles uit, maar wel first party titles van twee jaar oud inderdaad. Precies. Ja, daar hebben ze eerst lekker gerendeerd. Eerst cash-in-street inderdaad, gewoon die volle 80 euro, als je die in de Playstation Store koopt, voor de volmep. Wat je dus niet moet doen, maar dat is een ander verhaal. En dan inderdaad na twee jaar zeggen ze, ik stop me in de game, dan mag je het voor in je abonnement spelen. Dus dat is ook een strategie inderdaad. Dat is een beetje wat jij zegt. Eerst, oké, dit is een toffe film of toffe game, die wil ik meteen spelen, dan koop je hem. En als je denkt, ik kan wel even wachten, dan wacht je twee jaar en dan kun

Daan van Monsjou:
[46:50] je hem in dat abonnement spelen.

Randal Peelen:
[46:51] Dus de stromingen die voor de volgende generatie geldt is, Playstation, die zit op zo'n grote troon, dat ze een beetje fuck you mentaliteit hebben, kunnen doen wat ze willen en gaan de inkomsten optimaliseren. Xbox die heeft een heel groot probleem. Dus snijd vooral in de kosten. En dan kijk hoe je het verder overleeft die generatie. Nou, Steam is altijd een soort vreemde eend in de bijt. Want iedereen vindt ze fantastisch. Maar ook zij gaan gebukt onder de Rampocalypse. Dus op hardwaregebied krijgen ze rake klappen. Maar Jurian zei al heel terecht. Games worden ook te duur. Maar volgens mij komt dat ook. Omdat ze allemaal van die Avengers Endgame-achtige kaliber games had maken. Zoals Elder Scrolls 6. Of is dat 5? Ja, 6. En GTA 6. Dat zijn zulke grote mythische games die in ons brein zo...

Jurian Ubachs:
[47:34] Ik zou GTA Z niet in één adem noemen. Die staat echt op een compleet eigen niveau.

Ruurd Sanders:
[47:38] Die game zou evenement zo...

Randal Peelen:
[47:40] Waarschijnlijk als je een Excel sheet uitrekent. 300 euro aanschaf moeten kosten.

Jurian Ubachs:
[47:45] Volgens mij wordt... Ik weet even niet waar. Wat was Endgame ook weer productiewaarde? Half miljard?

Ruurd Sanders:
[47:49] Ik heb niet meer.

Jurian Ubachs:
[47:50] GTA 4 wordt waarschijnlijk... GTA 4. GTA 6 wordt waarschijnlijk vier keer dat. Dus dat...

Ruurd Sanders:
[47:55] Ja.

Jurian Ubachs:
[47:56] Nee, Elder Scrolls gaat geen GTA worden. Maar inderdaad. En de financiële risico's zijn enorm. Daarom zie je ook, er was voeger altijd... Ja, een soort van B-categorie games. In de tijd dat Activision nog Transformers en Spider-Man games deed. Dat is een beetje zo'n... Ja, niet kleine games, maar wel net wat minder dan de topgames. Maar best wel vermakelijk. Die categorie is gone. Die bestaat niet meer.

Daan van Monsjou:
[48:20] Die is wel gone bij de AAA-studio's. Maar je ziet bijvoorbeeld... Ja, precies. Je had Claire Obscure.

Jurian Ubachs:
[48:24] In het vacuum springen nu naar het indie-studio's. Kleinere studio's. Maar de grote partijen richten zich echt...

Ruurd Sanders:
[48:32] Die indie games is ook niet veel gezonder nu. Omdat Steam daar ook een veel beter platform voor is. Heb ik soms het gevoel.

Jurian Ubachs:
[48:38] Ja, het is lastig. Je hebt op Steam eigenlijk gewoon veel te veel game releases. Als jij een klein studiootje bent. Of je bent misschien samen met een paar mensen. Dan is het enorm moeilijk om boven het maaiveld uit te komen. Zelfs Claire Obscure was eigenlijk een soort toevallstreffer. Kijk, op een gegeven moment, als mensen hem spelen en je game is echt heel goed, dan heb je best kans. Maar er zijn zoveel leuke games die gewoon niet door de drek... Want dat is het oké, je hebt ongelooflijk veel AI-drek. Dat is waar. En dat maakt het nog veel moeilijker dan het tien jaar geleden al was als kleine indie developer. Om gezien te worden, om aandacht te krijgen. Maar het feit dat in ieder geval de AAA-ontwikkelaars niet meer dat soort games maken, Het betekent wel dat er iets van ruimte over blijft. En in die ruimte zie je toch wel dat bepaalde... Zoals Shovel Knight, die noemt dan maar op. En Silk Song.

Daan van Monsjou:
[49:34] Ik heb denk ik de afgelopen twee jaar meer lol gehad met kleine games. Bijvoorbeeld, kennen jullie Schedule One?

Jurian Ubachs:
[49:39] Welke?

Daan van Monsjou:
[49:40] Schedule One.

Randal Peelen:
[49:41] Nee.

Daan van Monsjou:
[49:41] Dat is een soort factorio. Alleen dan bouw je een drugsimperium.

Randal Peelen:
[49:44] Oh.

Daan van Monsjou:
[49:44] En dat is dan, zeg maar, ik gebruik geen drugs. Maar dat is echt zo ontzettend leuk. En dat is echt een game van 15 euro.

Jurian Ubachs:
[49:49] Ik zat laatst te kijken naar een presentatie. Iets van parkeergaragesimulator.

Daan van Monsjou:
[49:53] Ja, Car Park Capital. Daar zit ik ontzettend op te wachten. Die is nog niet uit. Maar daar heb ik ook heel veel zin in. Ja, dat vind ik fantastisch.

Jurian Ubachs:
[50:00] Alles wat je leuk vindt als een rollercoaster tycoon je ding was, dan kun je echt iets in die richting wel gaan vinden.

Daan van Monsjou:
[50:05] Zeker.

Jurian Ubachs:
[50:07] De indie markt is super breed. Het is echt niet alleen maar kunstzinnig en duimpend.

Daan van Monsjou:
[50:12] Dat zijn eruit als je echt een hit hebt. Je hebt nu Mecha Chameleon of zo. Dat is een verstoppertje spel waar je jezelf kan verven.

Randal Peelen:
[50:17] Mijn zoontje heeft dat gekocht van zijn eigen zakgeld.

Daan van Monsjou:
[50:19] Ja, precies. En dat is een game van acht euro. waarom als die 7 miljoen keer verkocht wordt? En je maakt het in je eentje.

Jurian Ubachs:
[50:24] Denk ook aan het succes van iets als Fall Guys. Dat werd ook ineens een hit. Omdat het gewoon lekker koddig was. Iedereen kon spelen. Als je niet goed bent, zou je misschien niet winnen. Maar je kan wel gewoon een beetje naar voren vallen.

Randal Peelen:
[50:35] En een paar rondes overleven. Dopamine, stroom.

Jurian Ubachs:
[50:40] Er is in die indie-markt ontzettend veel te ontdekken. Maar het ontdekken van de juiste games wordt wel steeds moeilijker.

Ruurd Sanders:
[50:45] Maar denken jullie dat... Want we hebben het over de Big Three. Microsoft... Sony en Nintendo. Denk je dat er nog een plek is voor een vierde? Kan Valve met Steam in de console vorm. Die nu dan door Runpocalypse een beetje gefaald is. Of ik weet niet of je het gefaald kunt noemen. Maar in ieder geval niet succesvol. Hebben ze daar een kans denk je? Als in drukken ze misschien alle Windows van alle gaming PC's af en gaat iedereen massaal Linux installeren.

Daan van Monsjou:
[51:17] Als de nieuwe consoles zo ontzettend duur worden, want de PS6 zal dus gewoon 900.000 euro worden of zo. Nou ja, kijk, Sony moet dan echt Blackboard 2 uitbrengen, wil ik zeker zonder schijfladen zo'n ding kopen. Dus de Xbox wordt een Windows PC. Ik denk dat dat best wel, ik denk dat Steam wel een kans maakt. Alleen dan moeten ze dus wel, ik bedoel die Steam machine die ze hebben uitgebracht, die had gewoon 300, 400 euro gekoper moeten zijn.

Randal Peelen:
[51:38] Maar dat is eigenlijk een probleem. Dus die software moet eigenlijk rationeel gezien duurder. Maar de consument gaat nu nog niet over die 80 euro heen. Bervolgensmatig. Met Silicon Haast. Want ik zou, als iemand zegt, deze game is 200 euro waard. Het is GTA 6. En zo ligt die in de schap. Mijn gevoel, zeg maar, dat niemand hem koopt. Nou ja, niet niemand. En de hardware moet noodgedwongen.

Daan van Monsjou:
[51:59] Het probleem is dus dat games moeten duurder worden. En de hardware is duurder. Want AI.

Jurian Ubachs:
[52:05] Uiteraard is heel veel marktonderzoek voor gedaan. De marktanalisten zeggen dat een prijspijl enkele tientjes onder de 100 nog steeds het meest ideale prijspunt is voor een game. Want inderdaad, als je naar drie getalletjes toe gaat en boven de 100 terechtkomt.

Daan van Monsjou:
[52:19] Koopt niemand.

Jurian Ubachs:
[52:19] Nou, niet niemand, maar er gaan zoveel minder mensen hem kopen dat je dus per saldo minder gaat verdienen. Dus die 80 euro is op dit moment waarschijnlijk de sweet spot.

Randal Peelen:
[52:27] Het is toch gek dat ik voor GTA 6 80 euro betaal. Maar voor Call of Duty ook. Terwijl die ene exponentieel veel duurder was om te maken.

Jurian Ubachs:
[52:37] Ja.

Daan van Monsjou:
[52:38] Ja.

Ruurd Sanders:
[52:38] En ik denk ook misschien een veel groter repay value heeft.

Randal Peelen:
[52:42] Nou ja, dat. En je hebt natuurlijk wel dingen als microtransacties. En betalen om online te kunnen spelen enzovoort. Dus er is natuurlijk een grote longtail voor die makers. Die gaan er nog jarenlang geld aan verdienen.

Daan van Monsjou:
[52:52] Ik ben heel benieuwd naar GTA Online in GTA 6 straks. Ja. Dat was natuurlijk ook gewoon een cash call met SharkCard.

Jurian Ubachs:
[52:57] Ik ben heel benieuwd überhaupt of die bij de games zit. Dat die ook weer later komt. GTA Online kwam natuurlijk later naar GTA 5.

Daan van Monsjou:
[53:01] Nee, volgens mij hebben ze al gezegd dat het gewoon een singleplayer ervaring wordt eerst. Ja, precies. Ja, logisch. En dat wordt echt cash straks met die shark cards en weet ik wat wat.

Randal Peelen:
[53:10] Zullen we nog wat vragen van luisteraars bijpakken?

Jurian Ubachs:
[53:13] Ik vind het helemaal goed. Heb jij vragen op de vroeg?

Randal Peelen:
[53:15] Dat ik eigenlijk de laatste keer dat ik me kan herinneren niet gehad heb. Dat ik zo nodig moet pissen dat ik nu even meer ga rennen.

Jurian Ubachs:
[53:22] Als jij nog even een vraag stelt, dan hoor je het antwoord niet.

Randal Peelen:
[53:29] Die van Graf AB hebben natuurlijk wel al een beetje. Nou, deze vind ik nog wel leuk. Joris, die heeft een vraging gestuurd. Wat is de impact van dat Tencent, een Chinese investeerder, grote game studio's volledig overneemt of een groot financieel belang in die studio's heeft. Kan dit ook voordelen hebben of is het weer een noodzakelijk kwaad... wat niet voorkomen kan worden? Ik vind het wel interessant. Ik associeel alle games die ik ooit heb gespeeld met de VS... behalve Eldering... En nu opeens zijn we ook hier weer bang voor China.

Daan van Monsjou:
[53:58] Nou ja, ik denk dat het Ubisoft heeft gered. De grootste Ubisoft franchises zijn ondergebracht in Vanguard games. Dat is een bepaald huis. Die doen dan Rainbow Six, Far Cry, Assassin's Creed. Dat heeft Tencent uit mijn hoofd een belang van 25% in of zo. Dus ik denk dat het in dat opzicht wel goed kan zijn. Want Ubisoft had het gewoon heel erg zwaar.

Ruurd Sanders:
[54:19] Frans partijen dacht ik. Van origine.

Daan van Monsjou:
[54:22] Ja, Ubisoft is Frans. Dus ja, de Guillermo-familie.

Jurian Ubachs:
[54:25] Ja. Ja, nou kijk, Tencent is natuurlijk een ontzettend kapitaalkrachtig bedrijf. Zit enorm op.

Ruurd Sanders:
[54:31] Voor de mensen die ze niet kennen, waar kennen we ze van?

Jurian Ubachs:
[54:34] Mobile games. Ze zijn onder andere het bedrijf achter Riot. Riot Games is ook van een bedrijf.

Daan van Monsjou:
[54:39] Me ook, ja.

Ruurd Sanders:
[54:39] Oh, Riot of Legends.

Daan van Monsjou:
[54:40] League of Legends. Valorant, ja. In ieder geval deels. Ik weet niet precies meer hoe dat...

Jurian Ubachs:
[54:45] Fully-owned subsidiary is dat inderdaad. Supercell, achter Clash of Clans, daar zijn ze een majority-owner van. Ja. Level Infinite, de Dune Awakening doet. Hebben ze ook van hun. Nou ja, ze hebben nog wel een aantal dingen. Ja, wat is het voordeel dat ze, overnemen mogelijkheden? Kijk, toevallig hadden we het hier in de Tweakers podcast ook over. En ik vergelijk het toen eigenlijk met de overname van Tweakers. Door destijds VNU, nu dan DPG Media. Tweakers zouden niet half zo groot zijn vandaag. Als ze ons niet hadden laten overnemen. Sterker nog, je kan je aanvragen of Tweakers nog had bestaan. Want, overgenomen worden een grote bedrijf... levert mogelijkheden op. Want je hebt ineens veel meer kapitaal achter. Je kunt uitbreiden, je kunt nieuwe dingen gaan doen... Maar er is ook een risico aan vast. Namelijk als je die vergelijking doortrekt. Stel dat DPG Media als geheel nu loodleidend zou worden. Dan zouden er ook bij tweakers ontslagen kunnen vallen. Ondanks dat tweakers zelf niet zo heel slecht gaan. Of tweakers zou misschien als geheel wel verkocht worden. Dus ja, als je die lijn doortrekt. Ja, je krijgt er meer mogelijkheden door. Maar ja, je bent ook in die zin een deel van je vrijheid. Of in je zekerheid kwijt. Je wordt speelbal van je eigenaar. Op het moment dat Tencent besluit. Shit, we hebben nu kapitaal nodig. Ja, dan kan het ten koste gaan van de studio.

Daan van Monsjou:
[55:59] Ik denk wel op het gebied van, kijk specifiek, het is een Chinese partij... Ik vind dat bij games toch wat minder gevoelig liggen dan bij bijvoorbeeld, kijk, dat providers Huawei uit hun telecomnetwerk, daar kan je al een hoop over zeggen. Maar dat snap ik meer dan zeg maar, oeh, ik koop geen Chinese games. Dat is toch entertainment, dat is een stuk minder gevoelig.

Jurian Ubachs:
[56:18] Nee, het is natuurlijk ook The League en Valorant is natuurlijk al heel genormaliseerd om games met een Chinese achtergrond te spelen.

Ruurd Sanders:
[56:24] Want ja, ik wist geen eens dat het Chinees was. Nou, bij deze. Ik ga gelijk tegen mijn zoon zeggen, zit hier per directe moment van.

Daan van Monsjou:
[56:30] Ja, weg. ze hebben wel kernel.

Randal Peelen:
[56:33] Level, we zijn bang voor Chinese apparatuur, voor Chinese AI, voor Chinese cloud en ik zie dat om me heen wel kenteren nu dat we ook een hekel aan de VS krijgen dan denk ik, nou misschien is China toch een beetje die meme, weet je wel van die guy die naar een andere chick kijkt achterom.

Jurian Ubachs:
[56:51] Ik heb heel lang mijn hakken in het zand gezet met tweakers als het ging om TikTok ik heb toen gezegd, ik wil niet met mijn hoofd TikTok, dus nog een ander Er was er iemand in het videoteam die dat ook zei. Toen was het dan nog niet in het videoteam. Maar ik heb later wel op een gegeven moment. Toen inderdaad de VS ook niet meer ons beste vriendje bleek te zijn. Heb ik wel gezegd van mijn veto gaat eraf. Want ik heb nu geen bezwaren meer tegen TikTok. Die ik niet ook tegen de Amerikaanse sociale media heb. En dan vind ik het een beetje selectief rondwaardig. Als ik zeg nee ik wil niet op TikTok. Maar wel op ook andere social media. Dus dan heb ik gezegd van nou prima. Doe je ding. Sick effectief trouwens TikTok. toch?

Randal Peelen:
[57:28] Maar dat staat even los van de Europese games. Dat is weer zo'n branche waar we in Europa een stuk minder van hebben, heb ik het gevoel.

Daan van Monsjou:
[57:36] Ubisoft.

Randal Peelen:
[57:37] Hebben we nog een origine Frans?

Jurian Ubachs:
[57:40] Ja, dat vind ik ook zo. Ubisoft, ja. Maar in hoeverre is Ubisoft echt Europees? Het hoofdkantoor staat in Parijs. Het is van origine Europees. Maar de belangrijkste ontwikkelaars staan in Canada. En in Singapore.

Ruurd Sanders:
[57:52] En hoe heet ze van Witcher en Cyberpunk?

Jurian Ubachs:
[57:55] CD Projekt.

Daan van Monsjou:
[57:56] Remedy van Controls.

Jurian Ubachs:
[57:58] Op ontwikkelaarsniveau heb je heel veel talent lopen. Quantic Dream heb je natuurlijk nog. Sandfall. In Stockholm heb je zo'n blok van... ik geloof van vijf of zes gebouwen waar allemaal, Avalanche zit daar en EA EA heeft daar en DICE zit daar, dus er zit behoorlijk.

Randal Peelen:
[58:19] Soevereiniteit gaat over wie bepaalt, dat is degene die betaalt, hebben die niet allemaal broodheren uit Japan en de VS?

Jurian Ubachs:
[58:27] Niet allemaal, nee? DICE is EA, Avalanche is volgens mij nog steeds op eigen benen.

Daan van Monsjou:
[58:33] EA niet Amerikaans?

Jurian Ubachs:
[58:34] EA is Amerikaans Nee, maar op die manier. Het zijn, wat zeg ik, op studioniveau zoveel Europees, maar hun uitgevers zijn vaak inderdaad wel vanuit andere continenten. Maar wat Daan al zegt, ik voel daar niet zo heel veel verschil bij.

Ruurd Sanders:
[58:50] Dat heet globale economie. Daar kun je niks tegen doen.

Randal Peelen:
[58:54] De tijd is voorbij. We gaan scheiden. China is de vijand. We willen Europees.

Jurian Ubachs:
[59:00] Als jij Zelda zit te spelen, dan denk je toch ook niet oh my god, ik speel een Japanse game. Als je Yakuza speelt, dan wel. Of Final Fantasy. Final Fantasy is niet de JRPGs. De naam zegt het al. Maar heel veel games is het ook helemaal niet. Gran Turismo is toch in niks heel Japans.

Randal Peelen:
[59:17] Nee, maar ik ben me er wel steeds bewust van dat wat nu normaal is niet hoeft te blijven. En ik weet dat dit voor de meeste mensen geen tastbaar voorbeeld is. Maar voor mij was het de eerste keer dat ik het echt merkte dat zo'n febel wordt uitgezet vanuit de States voor Europa. Nou, dat ging dan in de vertrekking.

Jurian Ubachs:
[59:33] Voor alle gamers bedoelden ze niet de gamefebel.

Daan van Monsjou:
[59:35] Ik dacht ook aan de gamefebel.

Ruurd Sanders:
[59:37] Elke, ik wou dat zeggen.

Randal Peelen:
[59:38] Goeie toeverring.

Jurian Ubachs:
[59:41] Joost en hij praten zoveel over febel.

Randal Peelen:
[59:43] Er zijn al exportverboden en er zijn al functies, heel vaak, die in de VS wel kunnen en hier niet. Zelfrijdende Tesla's, nu inmiddels wel.

Jurian Ubachs:
[59:51] De helft van je iPhone feature.

Randal Peelen:
[59:52] Precies, de helft van mijn AI features op mijn iPhone. Fable exportverbod, beste AI model.

Daan van Monsjou:
[59:59] Maar is het erg als een game? Dat is toch entertainment. Dat heeft een veel kleiner impact.

Randal Peelen:
[1:00:04] Het is allemaal op de stapel. Ik vind het jammer als het allemaal in buitenlandse handen is. Omdat de afhankelijkheid enorm groot is. En dat is gewoon jammer.

Ruurd Sanders:
[1:00:13] Maar, even nog heel kort terug naar Xbox.

Randal Peelen:
[1:00:16] Als ik straks geen baan meer heb en ook geen vermaak, wat ga ik dan doen met de tijd?

Ruurd Sanders:
[1:00:21] Ja, niet al die studio's sluiten, waar we het ook eerder over hebben gehad. Sommige worden ook gewoon, die gaan weer terug de markt op. Die worden misschien wel een andere partij verkocht. Dus het is niet gelijk dat ze op sterven naar dood zijn. Heel veel studios hergroepen zichzelf ook weer. En dan verkopen ze zich wel een andere partij. Of gaan ze met een andere uitgever samenwerken. Of gaan ze een tijdje op zichzelf werken.

Daan van Monsjou:
[1:00:43] Hoe heet dat? Het grote conglomeraat ook alweer. Uit Noord-Europa. Die ook het tijdje Tomb Raider deden en zo.

Randal Peelen:
[1:00:50] Ik hoor, Idols?

Jurian Ubachs:
[1:00:52] Nee, die zit daar ook weer boven. Leon is daar ook onderdeel van.

Daan van Monsjou:
[1:00:56] Wat erg, dat is een hele grote partij.

Jurian Ubachs:
[1:00:58] Ik kom er zo op.

Ruurd Sanders:
[1:00:59] Crystal Dynamics.

Daan van Monsjou:
[1:01:00] Die zijn ook echt gedecimeerd te ontslagen. Omdat alles was wegging daar. Goed, maar dat was een Europese partij. Embracer. Embracer, ja. Dat ik dat niet wist. Heftig.

Ruurd Sanders:
[1:01:11] Nou, die heb ik nog nooit zo gehoord.

Daan van Monsjou:
[1:01:13] Die hebben heel veel studio's heel lang opgekocht. En toen ineens dachten ze, oh ja, dat kost wel wel geld om games te maken op zich.

Jurian Ubachs:
[1:01:17] Ja, maar dat is het nadeel. Embracer is nooit een ontwikkelaar geweest. Embracer is gewoon venture capital. Het moet opleven. Of als je dat niet meer doet, gaat het eruit. Klaar.

Daan van Monsjou:
[1:01:30] Nou.

Jurian Ubachs:
[1:01:32] Ik denk dat we door moeten naar de bonus, gezien de tijd. Maar ik heb nog wel een leuke vraag van voormalig vast tafelnerd Joost.

Randal Peelen:
[1:01:39] En voormalig tweakersredacteur.

Jurian Ubachs:
[1:01:40] En voormalig tweakersredacteur Joost. En ik ga hem gewoon aan Daan stellen. Je moet even opletten, want dit zijn meerdere vragen achter elkaar. En om copyright-technische redenen moet ik ze allemaal in één keer stellen. Joost vraagt. Wat vind je van werken bij tweakers? Heb je een nachtmees van geachte redactie? Hoe zie je de toekomst van techjournalistiek voor je? Maak je je zorgen om AI? En zijn er inmiddels verstelbare beeldschermen? Of gebruikt iedereen nog steeds bakken papier?

Ruurd Sanders:
[1:02:04] Wat laat me betreft.

Daan van Monsjou:
[1:02:04] Er zijn zeker verstelbare beeldschermen. We zijn wel gedowngraded van twee losse beeldschermen naar één. Dat wel. Maar we hebben een laptop met een Thunderbolt kabel. Dus wat vind ik van werken bij tweakers? Ja, ik vind het fantastisch. Voor mij is het... Ik studeerde journalistiek. En ik zei altijd al. Ik wil later echt bij tweakers werken. En toen zijn mijn ouders altijd van. Joh, je hebt wel een back-up nodig. Zeg altijd nou helemaal niet. Dat ga ik gewoon doen. Dus ik ben daar nu bij tweakers terecht. En ik voel me helemaal echt als een vis in het water.

Randal Peelen:
[1:02:26] Ik ken dit. Ik was ooit die guy. Ik denk, als ik daar werk, dan heb ik het gemaakt. Twee jaar gedaan. Fink.

Daan van Monsjou:
[1:02:31] Oh ja, nee. Dat heb ik nog wat zeggen.

Jurian Ubachs:
[1:02:33] Maar toen ik gebelde dat ik met tweakers wilde, dacht ik tweakers. Tweakers.

Daan van Monsjou:
[1:02:37] En ik wel eens geweest. Ik ben bijna zeven jaar geleden als stagiair binnen gelopen. En ik zit er nu vier en een half jaar fulltime. En ik heb nog steeds heel erg naar mijn zin. Omdat ik gewoon zoveel verschillende onderwerpen mag behandelen. Dus elke dag is anders. En ik ga heel goed op een negen tot vijf ritme. Maar dan wel dat de dag elke dag anders is. Dat is echt voor mij top. Dus de tweakers is echt perfect.

Randal Peelen:
[1:02:57] Ondanks de drek in de achterredactie? Ik help je even.

Daan van Monsjou:
[1:03:00] Dankjewel, dat had ik echt nodig.

Jurian Ubachs:
[1:03:02] Ondanks de dreiging van AI?

Daan van Monsjou:
[1:03:04] Ik denk dat de achterredactie... Heel af en toe zit er wel eens.

Jurian Ubachs:
[1:03:09] We kunnen je in geachtredactie laten oplossen trouwens.

Daan van Monsjou:
[1:03:10] Dit is echt top.

Ruurd Sanders:
[1:03:11] Voor mensen die het niet weten, geachtredactie.

Daan van Monsjou:
[1:03:13] Dat is een subforum waar mensen feedback kunnen achterlaten.

Jurian Ubachs:
[1:03:17] Als de redactie natuurlijk eens foutjes maakt, wat we nooit doen. Dan kunnen mensen daarover beginnen in geachtredactie.

Daan van Monsjou:
[1:03:22] Ja, dat over het algemeen in het begin had ik meer last.

Randal Peelen:
[1:03:24] Zullen mensen beginnen.

Jurian Ubachs:
[1:03:25] Ja, precies.

Daan van Monsjou:
[1:03:26] Oh, ja, zeker. In het begin had ik al. Dat is niet het als Lieve Admin.

Ruurd Sanders:
[1:03:28] Hè?

Jurian Ubachs:
[1:03:29] Nee, Lieve Admin is meer als er iets misgaat op community-flag.

Daan van Monsjou:
[1:03:32] Ja, ja, oké. Ik had er vroeger denk ik meer last van dan nu. We hebben ooit een cursus gehad omgaan met boze reacties. Die heeft mij heel goed oprecht.

Jurian Ubachs:
[1:03:38] Ja, ik heb hem al drie keer gedaan. Lukt me steeds niet.

Daan van Monsjou:
[1:03:40] Nou ja, naar mij, ik kan het redelijk. Ik heb heel af en toe wel. Soms is er gewoon een comment die zo ontzettend bot is. En gewoon gemeen. Maar ieder punt die diegene maakt klopt. En dat kan wel mijn dag verpesten. Dat ik denk van, oh, dit is zo persoonlijk. Maar je hebt wel gelijk.

Ruurd Sanders:
[1:03:52] Feedback doet al pijn, hè?

Daan van Monsjou:
[1:03:53] Ja, dan is het echt pijnlijk. Ja, feedback doet al pijn.

Jurian Ubachs:
[1:03:55] Maar kijk, dat is niet. Er is een verschil tussen kritiek en feedback. En de inhoud kan hetzelfde zijn. Het is feedback als het op een constructieve manier wordt gebracht. Het is kritiek op het moment dat het bot wordt gebracht.

Daan van Monsjou:
[1:04:07] Ja, wat bezielt je als schrijver? En dan denk ik, ja, hallo.

Ruurd Sanders:
[1:04:11] Ik heb zo wel een golfje over je heen gehad, denk ik, de laatste tijd.

Jurian Ubachs:
[1:04:15] Oh, ik zit niet in het team dat de UI ontwerpt.

Randal Peelen:
[1:04:18] Wat ik wel heb gemerkt aan mezelf, en dit was nieuw voor mij. Niet hetzelfde als het antwoord op deze vraag. Maar ik ben weggegaan bij Freedom. En daar kwam een nieuwsbericht op Tweakers. En toen kwamen er onder allemaal reacties. alleen, Omdat er niet bekend is waarom ik weg was bij Freedom en omdat niet bekend is wie de opvolger is of wat er precies speelt, hebben mensen daaronder massaal lopen reageren op een soort stroomman die niet bestaat. En dat raakte me niet. Ik las iemand die maak je dan voor rotte vis uit en ik dacht ja, dat is niet hoe het zit. En dan heb je er geen last van.

Daan van Monsjou:
[1:04:52] Nee, dat inderdaad.

Randal Peelen:
[1:04:53] De pijnlijkste reacties zijn degene waar je, er zit wel een kern van waarheid in, maar het is ook op een hele andere manier geschreven.

Jurian Ubachs:
[1:04:59] Nee, de pijnlijkste reacties zijn echt wel gewoon de mensen die denken dat ze weten hoe het zit. Mijn favoriet blijft nog steeds dat mensen denken dat wij betaald krijgen voor goede reviews. Ik heb er toevallig vandaag nog eentje gerapporteerd. Dat was onder de, ik weet niet waarom ik in de reactie zat daar, maar onder de reacties van Star Wars Outlast van een paar jaar, twee jaar geleden of zo. Ik vond die game heel leuk, maar internationaal waren mensen kritischer dan ik. Maar ja, ik ben een Star Wars liefhebber, dus what can you do?

Ruurd Sanders:
[1:05:24] En dat zei je ook heel duidelijk in je review.

Jurian Ubachs:
[1:05:26] Ik ga niet zeggen dat ik hem kut vind als ik hem niet kut vind. Ik heb letterlijk in de video review een Star Wars jasje aan.

Ruurd Sanders:
[1:05:30] En je zei het ook.

Jurian Ubachs:
[1:05:31] En dan zegt iemand, ja nou je gaat mij niet wijsmaken dat deze jongen het echt zo leuk vindt. Ubisoft heeft hier zeker voor betaald. Het is trouwens best wel normaal dat journalisten op snoepreisjes worden gestuurd. Ik kan me nog een verhaal herinneren dat Rockstar iedereen die een bepaalde game een negen of hoger gaf. Daarna op vakantie stuurde. Al die dingen zijn nooit gebeurd. Klinkt klaar anders. Maar iemand zegt het, drukt het af, soort van digitaal. Alsof het waar is. Er wordt meteen over het verder gepraat, verder gediscuteerd. Dat is gewoon misinformatie. Ik vind dat downright evil. En ik zou, als ik de macht had, zou ik die mensen waarschijnlijk meteen bannen. Dat is ook precies waarom het goed is dat ik die macht niet heb. Maar ik vind dat respectloos en gewoon echt slecht. Ik vind je echt slecht als je op die manier met mensen omgaat.

Ruurd Sanders:
[1:06:14] Zou het ook minder zijn als mensen mijn echte naam dat moesten posten?

Randal Peelen:
[1:06:17] Eén ding, ik wil het niet nuanceren hoor, want het is kut. Maar ik denk wel dat die persoon die het schrijft, het echt gelooft. Dat denk ik wel.

Jurian Ubachs:
[1:06:26] Ja, in de zin van dat wappies een onherbiedige naam aan een hele grote groep te geven, ook geloven wat ze denken.

Randal Peelen:
[1:06:34] Dus de comma is, dus ik snap dat hij het typt.

Ruurd Sanders:
[1:06:39] Nou, maar dat is de vraag.

Jurian Ubachs:
[1:06:40] Ik snap niet dat die. Het is al zo vaak. We hebben het al zo vaak gezien. We hebben het al uitgelegd hoe het zit. Er staat een heel naslagwerk op tweakers. Waarin precies te lezen. Dit soort dingen allemaal precies uitgelegd staan. Hoe de redactie werkt. Dat wil onafhankelijk werken. Het redactiestatuur inderdaad. Het is gewoon openbaar te lezen. En als je dan zo ongeïnformeerd, ongeïnteresseerd. Als je dit soort dingen op zou ben je niet echt geïnteresseerd in wat wij doen. Ja, dan vind je gewoon echt een oprechte, ongelooflijk grote eikel.

Randal Peelen:
[1:07:05] Dat is, dat is. Ik vind het wel jammer dat je zo raakt. theorie, de reacties zijn die je gewoon naast je neer moet kunnen doen.

Jurian Ubachs:
[1:07:12] Het raakt me, omdat het zo lang al gaan is. En omdat het toch elke keer wel een beetje tractie vindt. Het is niet dat... Er zijn heel veel mensen die zeggen...

Daan van Monsjou:
[1:07:20] Ja, dat krijg wel vaak meteen een plus 5.

Jurian Ubachs:
[1:07:23] Het wordt gewoon omhoog gemodd door reagerende mensen. Ja, dus omdat mensen toch ook wel zoiets hebben van ja, ik heb dit verhaal best wel vaak gehoord. Ja, je hebt dit verhaal best wel vaak gehoord, omdat mensen het blijven roepen. En, dat moet je ook niet vreden, er zijn natuurlijk ook best wel veel partijen in de wereld die dit wel doen. Dus ik snap al.

Daan van Monsjou:
[1:07:39] We zijn het braafste jongetje in de klas.

Jurian Ubachs:
[1:07:42] Ga het braafste jongetje in de klas niet pesten. Ja, dat is wel vaak wat er gebeurt met braafste jongetjes.

Ruurd Sanders:
[1:07:47] Twee dingen, hè. Kijk, allereerst.

Jurian Ubachs:
[1:07:49] Kan niet meer, we moeten naar de bonus ruurt.

Ruurd Sanders:
[1:07:50] Dat is anoniem. Zou ik hem voor de bonus belagen? Want ik heb namelijk wel feedback voor jou.

Randal Peelen:
[1:07:54] Oh, hemel.

Ruurd Sanders:
[1:07:55] En die wil ik in je gezicht doen.

Randal Peelen:
[1:07:57] Oh, jij. Ja, dan laten we de toekomst van de techjournalistiek.

Jurian Ubachs:
[1:08:01] Sorry, Joost.

Ruurd Sanders:
[1:08:02] We zorgen om de AI om de ijs te leveren.

Jurian Ubachs:
[1:08:03] Dan moet je ze ook maar even uitvinden, Joost.

Ruurd Sanders:
[1:08:07] Bewaren die voor de bonus?

Randal Peelen:
[1:08:07] Nee, nu wil ik hem horen. Mag iedereen weten.

Ruurd Sanders:
[1:08:12] Jij hebt me een heleboel geld gekost.

Daan van Monsjou:
[1:08:14] Oh, dat verhaal ken ik.

Randal Peelen:
[1:08:16] Ik dacht dat het... Nee, bewaar het dan maar wel. Je gaat hem roosten, of niet?

Ruurd Sanders:
[1:08:19] Ik ga hem echt roosten. Ik ben hem dankbaar en ik vervloek hem.

Daan van Monsjou:
[1:08:24] Weet je, dit is dus zo'n comment die ik naast me neerleggen.

Jurian Ubachs:
[1:08:28] Is dit een keer fijn voor de bonus?

Randal Peelen:
[1:08:29] Ja, nu wel.

Ruurd Sanders:
[1:08:31] Nou, voor morgen weer in de bonus.

Randal Peelen:
[1:08:33] Tot zover deze aflevering van Met Nerds Omtafelen. Met Nerds Omtafelen is de podcast deur Jan Ubachs en mij. Randal Peelen en onze panelederen zijn Annelies Verhelst. Ruurt Sanders en Sander Bijleveld. Onze gast van vandaag was Daan van Monchou. Daan, wat leuk dat je er weer was.

Daan van Monsjou:
[1:08:47] Ja, dat vond ik ook. Ik vond het leuk om het over dit onderwerp... Het is een stom onderwerp eigenlijk natuurlijk. Met alles wat gespeeld. Maar leuk om het af te hebben.

Randal Peelen:
[1:08:53] Het is nu even stom. Maar daar maakt het gesprek wel leuk van.

Daan van Monsjou:
[1:08:56] Zeker.

Randal Peelen:
[1:08:57] Waar kunnen mensen meer over jouw tweet komen?

Daan van Monsjou:
[1:09:00] Op tweakers. Ik zit niet echt op sociale media. Ik heb ook niet zoveel te promoten eigenlijk. Dus vind me op tweakers en smeer je in met dit weer.

Jurian Ubachs:
[1:09:11] Wat hebben Bas Leurman en Daan van Monchouw met elkaar gemeen? Wear sunscreen.

Daan van Monsjou:
[1:09:16] Ja, altijd.

Randal Peelen:
[1:09:16] Meer informatie over ons staat te vinden op onze website. Dat is mnot.nl. Enjoy onze slag. Er gingen meer dan 2600 charmante capabelen. Een gezellige nerdje voor. Je kunt ook vragen stellen aan de volgende gastnerds in het kanaal. Vragen van de luisteraar. En als je nou vriend van de show wordt. Dan ben je pas echt de crème de la crème onder de luisteraars. Dan krijg je ook toegang tot het clubhuis op onze slag. Super gezellig kanaal. Je kunt naar onze meetups komen. Je krijgt stickers en biervultjes door je briefbus. Je luistert eerder dan de rest zonder reclame. En elke week met de pracht van een bonusaflevering voor nu. Hartelijk dank voor het luisteren. En tot de volgende keer.