Omslag van S07E08 – Daniël Verlaan en Huib Modderkolk over techjournalistiek

// podcast_episode

Aflevering 8

S07E08 – Daniël Verlaan en Huib Modderkolk over techjournalistiek

Daniël Verlaan en Huib Modderkolk zijn journalisten voor respectievelijk RTL Nieuws en de Volkskrant. Door hun interesse in technologie duiken zij diep in wraakprononetwerken, kindermisbruikforums en het werk van geheime diensten. Dat hun werk heel belangrijk is bewijzen de prijzen die zij de afgelopen jaren wonnen. De tegels vlogen Daniël en Huib om de oren.

In deze aflevering staan wij stil bij het belang van (tech)journalistiek en wat een goede journalist voor de maatschappij kan betekenen. Randal krijgt de schrik van zijn leven als zoonlief plots naast hem blijkt te staan en is inmiddels ver gevorderd in de luisterboekversie van ‘Het is oorlog maar niemand die het ziet‘.

Hoofdstukken

De tijden zijn gerekend vanaf het begin van de aflevering.

  1. Bloemschikken
  2. Voorstelrondje
  3. Luisterboeken
  4. Goede journalistiek lijkt heel makkelijk
  5. Dat zinnetje dat veel werk kost
  6. De schrik van je leven
  7. Infectieradar en apps van de overheid
  8. Tech-journalistiek in deze tijden
  9. Wat is nou journalistiek?
  10. Tunnelvisie tijdens onderzoek
  11. Vragen van de luisteraars
  12. Tips
  13. Afkondiging

Tips

Transcript

Lees het volledige transcript (21.454 woorden)

Randal Peelen
Deze aflevering van Met Nerds om tafel wordt mogelijk gemaakt door ICT Group. Zonder dat je het weet maak je regelmatig gebruik van de software van ICT Group, want ICT Group werkt met ruim duizend collega's aan software voor vitale infrastructuur. Bijvoorbeeld geautomatiseerde systemen voor tunnels of het aansturen van een waterzuik Klanten van ICT Group zijn bijvoorbeeld HelloFresh, ASML, ProRail en Porsche. Software van ICT Group is overal om je heen. Daniel, Daniel, heb jij niet een cold open iedereen kan gooien? Nou?

Daniël Verlaan
Ik heb sinds kort een nieuwe hobby en dat is bloemen schikken. Bloemers. Ja, ik ben bloemschikken. Dus aangezien ik veel thuis werk, dacht ik van ik ga een beetje. Meer bloemen kopen. En nu heb ik van die bloemenpakketten, zeg maar, die je dan binnen krijgt. En die moet je dan zelf een soort van schikken. En dat vind ik eigenlijk heel leuk om te doen. Dit is heel rustgevend.

Randal Peelen
Dit begon als een soort van manier om de economie te stimuleren.

Daniël Verlaan
Ik wilde gewoon bloemen hebben in mijn huis. Ik denk dat is leuk. Dan moet je de hele dag zitten. En dan is het toch leuk om iets te hebben, aangezien ik hier nooit was. En ik denk, ik ga die bloemen schikken en dat is ontzettend rustgevend. Het is heel namelijk best een systemaat. Voor mensen die houden van structuur in de leven overzicht, het is een heel systematisch werkje. Want je moet heel systematisch te werk gaan met verschillende stelen en diktes en lengtes en zo. Het is echt heerlijk.

Maarten van Woerkom
Maar doe je dat dan gewoon uit de losse pols of heb je daar nog een soort van theoretische basis bij?

Daniël Verlaan
Nee, je krijgt een YouTube video met de uitleg en die volg ik netjes. En elke keer lijkt het alsof je het fantastisch zelf hebt gemaakt. Maar dat doet Bloemon natuurlijk voor je, want die kiest al die dingen uit. Maar elke keer denk ik van, wauw, wat een prachtige creatie heb ik hier gemaakt. Dus dat is wel.

Randal Peelen
Kunnen we dit ergens op jouw Instagram bewonderen? Want ik stel me voor dat als ik die hobby oppak, dan yet ik zo die bloemen gewoon de vaas in. En dan zal het wel mooi zijn. Hier zit echt een vak achter, hoor ik al.

Daniël Verlaan
Ja, ze zijn niet te bewonderen. Dat er weer niet, maar ik kijk er nu naar. Het ziet er heel mooi uit. Ik laat het aan jullie zien. Kun je wel zien? Geloof je blind, maar dat is Insta. Mooi toch? Dat is prachtig.

Randal Peelen
Hier kan ik niks aan afdingen, dit is prachtig. Welkom bij Met Nerds om tafel. Mijn naam is Randal Peelen en ik word vandaag niet bijgestaan door een van de vaste tafelnerds. Dus ik moet al mijn gasten vandaag aan jullie voorstellen. En te beginnen met Maarten van Voerkom, die kennen we allemaal wel. Die heeft dit eerder gedaan. Maar onze echte gastnerds zijn Daniel Valaan van RTL. Heeft hier ook al eerder aan tafel gezeten. En als je luistert naar Met Nerds om tafel, kan ik me niet voorstellen dat je nooit van Daniel gehoord hebt. En we hebben te gast, en dat is wel voor het eerst, Huip Modderkolk. En Huip kun je kennen van de volkskrant en waarschijnlijk ook wel van zijn boek Het Is Oorlog, maar niemand die het ziet. En het gekke is, we zouden vandaag worden bijgestaan door Joost Schelvis, ook wel bekend van de NOS. En een klein podcastje genaamd met Nerds om tafel. Maar ja, die moest laatst min het afhaken. Dus hier zijn we dan.

Huib Modderkolk
Heren, welkom in de uitzending. Dankjewel.

Randal Peelen
Goedenavond. Dank voor het inbellen allemaal. Ik denk dat het toch wel dankbaar is om even bij Huip te beginnen. Want Huip, jij liep deze week zomaar even een tegeltje mis.

Huib Modderkolk
Ja. Hoe was dat? Nou, dat was eigenlijk volkomen verwacht en ook verdiend voor de winnaars. Ik zat in de categorie nieuws. En daar was ik mede genomineerd met NOS. NOC die heeft een bericht over die aanval. In Irak, waar 70 burgendoden door Nederland zijn gevallen. En dat is een indrukwekkend onderzoek en ook indrukwekkend nieuws. Dus dat is meer dan terecht dat zij daar een tegel voor kregen.

Randal Peelen
Maar wat was jouw nominatie dan? Had het echt met het nieuws te maken of komt dit allemaal terug op je boek?

Huib Modderkolk
Nou ja, het is een primeur uit mijn boek. Dus het ging over de stuksnetaanval, du beruchte stuksnetaanval. Waar ik samen met de Amerikaanse journalist Kim Zetter was ingedoken en had onthuld dat Nederland, of een Nederlandse IVD-agent. Dat virus uiteindelijk in dat ondergrondse complex in het heeft gebracht. En dat was nog onbekend. Dus dat was ook wel degelijk een aardig nieuwtje. Maar dat NOS en NRC daarmee vandoor gingen, dat kon ik heel goed begrijpen.

Randal Peelen
Dat kon je ook wel waarderen. Kun je je voorstellen dat er mensen zijn die denken. God, had je maar een luisterboekversie van jouw boek? Want ik moet toegeven dat ik het tot de dag van vandaag niet gelezen heb.

Huib Modderkolk
Die is er vanaf het eerste moment geweest. Delven ingesproken. Waar kun je die vinden dan?

Randal Peelen
Want op bol. com kon ik hem niet. Je kunt hem overal vinden.

Huib Modderkolk
Storytel en. En sterker nog, er is een herziene editie inmiddels met een extra voorwoord en een nieuw hoofdstuk erbij. Die is denk ik nu een maandje oud. En ook die is zelfs al weer in luisterboek beschikbaar.

Randal Peelen
Nou, dan ga ik me niet alleen de oog uit de kop schamen. Dan ga ik hem ook gewoon ter plekke aanschaffen ook. Hartstik idee. Het is oorlog, maar niemand die zit. Ik zit daar gewoon straal overheen te kijken, lieve luistrangers. Wat erg. 8 uur en 31 minuten.

Huib Modderkolk
En het mooie is bij Storytel kun je ook nog iets. Je zou denk ik dat het heel makkelijk is. Ik ging daar ook met een. Met heel veel zin naartoe, en ik zei zelfs tegen die mensen die het opnemen van laten het anders gewoon in één dag doen, want dan zijn we er meteen van af. Het heeft mij zes dagen gekost om dit op te nemen.

Randal Peelen
Heb je het zelf ingesproken?

Huib Modderkolk
Maar het is echt vreselijk.

Randal Peelen
Waarom dan?

Huib Modderkolk
Ik had dat helemaal niet gedacht. Als je nu praat, praat we best wel snel, dus het moet langzamer. Het wordt heel goed gearticuleerd. En na een halve pagina denk je, nou dat gaat best oké, maar dan ga je foutjes maken. Net word je niet goed genoeg gearticuleerd en je voelt op een gegeven moment je keel opkomen. Dus na een hoofdstuk. Was mijn stem gewoon weg? Dus dat heeft echt onwijs lang geduurd. Het is echt vreselijk. Hele aardige jongen hoor, trouwens, die dus heel goed meeluistert of jij de woorden wel goed uitspreekt. Bij mij zit ook nog best wel wat Russische woorden of Engelse woorden, etc. en die zegt dan ja, ik weet niet. Zullen dat zie ik je nog één keer opnieuw doen. En dan moet het weer opnieuw.

Randal Peelen
Maar wat gaaf, jij zegt het is zes dagen inspreekwerk, maar je had die studio, het klinkt een beetje alsof je hem één dag had geboekt. Je kunt daar gewoon onbeperkt. Terugkomen dat sluit tot de klus van de dag.

Huib Modderkolk
Ik had hem niet zelf geboekt hoor. De uitgever doet dat natuurlijk, maar ik denk dat ze aan mij best een dure hebben gehad, omdat ik er lang over deed.

Randal Peelen
Waarom zou je het zelf graag inspreken dan?

Huib Modderkolk
Dat voeg ik me daar ook af. Ik dacht het is wel leuk, want ik vind het zelf prettig. Ik luister wel eens luisterboeken. Als een auteur het zelf inspreekt. Tenminste, als het iemand is die het ook een beetje in kan spreken. Tommy Wieringa bijvoorbeeld. Het heeft een fantastische stem. Dus ja, dan is het gewoon prettig om te luisteren. Dus ik wilde dat zelf wel doen.

Randal Peelen
Ik heb het ook nog op mijn bucketlist staan, want ik heb nooit stemtraining gehad of wat dan ook. Maar ik denk, ergens zou ik het wel in me hebben, als je een beetje zo goed vanuit je borst kan praten.

Huib Modderkolk
Maar je hebt wel een goede wat lagere stem, ik heb wat hogere stem. Is jouw stem beter? Dus stel voor dat jij mij een volgende boek doet.

Randal Peelen
Nou, heel graag. Maar wat zou je als tip geven voor iemand die dit van plan is? Iemand gaat een boek inspreken en je zegt. Nou goed, we moeten hem even snel klaarstomen en niet dezelfde beginnersfouten laten maken als ik nu heb gedaan. Heb je tips voor iemand die dit van plan is?

Huib Modderkolk
Nou, je moet volkomen relaxed zijn. En misschien was dat ook wel, want nu de tweede keer ging het eigenlijk beter, dus met herzien editie. En de eerste keer zat ik. Na de boek lancering heel druk. Dat kwam heel veel op me af, ook in positieve zin. Maar daardoor zat ik daar eigenlijk van oké, laten we dit even snel doen. Ja, dat werkt echt voor geen meten. Dus je moet ook heel goed op je adem letten. Je moet daar echt volledig ontspannen eigenlijk zitten. Het is bijna net zo zin als het bloemschikken van Daniel.

Maarten van Woerkom
Maar is het eigenlijk moeilijker, denk je, om je eigen boek voor te lezen dan het boek van een ander?

Huib Modderkolk
Nee, ik denk wel dat je eigen boek makkelijker is. Omdat je toch wel weet hoe de zinnen lopen. En je wordt daardoor minder verrast dan bij een ander boek.

Maarten van Woerkom
Ja, ik kan me voorstellen dat je veel sneller verzandt, maar misschien omdat je letterlijk voorleest is dat minder. Maar veel sneller verzand in van, oh ja, maar hier vertel ik dit. Dus doe ik eigenlijk uit mijn hoofd die passage. Zoals ik hem denk, dat ik het bedoel of dat ik het vind.

Huib Modderkolk
Je moet natuurlijk zo nauwkeurig zijn dat je echt wel aan het lezen bent. En dat is misschien ook wel een ding waarom het ingewikkeld wordt. Je lees vanaf van een iPad, dus je kijkt wel naar een scherm. Dus je kijkt niet naar een boek, waardoor op een gegeven moment zie je die en je moet zelf meeswipen. Dus op een gegeven moment komen die letters op alle manieren dansen op het scherm.

Randal Peelen
Ja, daar kan ik me inderdaad wel wat bij voorstellen. Trouwens, ik zit nu te denken, ik heb ooit een interview geluisterd met. . Dan Carlin van Hardcore History. En ik denk dat een aantal luisteraars hem wil kennen. Maar wat hij heel mooi voor worden is, hij maakt dus eigenlijk Ik kan het haast geen podcast noemen. Het zijn eigenlijk gewoon luisterboeken. Alleen dan dit is de enige vorm. Dus is het toch een podcast. En dat zijn afleveringen van vier uur, soms wel zes uur. En die zetten zo'n steengoed in elkaar van A tot Z. En hij zegt altijd: ik doe hier minimaal een half jaar per aflevering over. En ik heb wel eens boze fans in de mail. En die zijn gewoon verontwaardig dat het zo lang duurt. En die zegt. Mensen verwachten soms dat ik vijf maanden lang in een hangmat heb gelegen. En dat ik dan een studio in ben gelopen en dat er vier uur later een podcast op de harde schijf stond. En dat we dan gewoon op publiciar ramen. Maar. Ja, daar komt toch eigenlijk wel veel meer bij kijken. Dus het deed me er een beetje aan denken. Ik heb met jou te doen. Het is een hele opgave om zes dagen in de studio op te staan nemen. Maar degene die dat allemaal bij elkaar moet zitten editen, dat is ook geen makkelijke klus, denk ik hoor.

Huib Modderkolk
Nee, nee, zeker niet. Maar hij loopt mee. En hij maakt dan aantekeningjes. Oké, dit, dit, dit. Dus het schijnt niet heel ingewikkeld te zijn.

Randal Peelen
Nou, goed, dat doe ik op dit moment ook. Het lijkt me sowieso breder, denk ik, dat dat fenomeen wel bestaat.

Maarten van Woerkom
Dat uiteindelijk de consument van jouw werk, die consumeert dat natuurlijk heel makkelijk. Ik denk dat het bij journalistiek natuurlijk ook zo is. Een groot. artikel na een groot onderzoek, of zoals jullie allebei wel hebben gedaan, Daniel en Huip. dat dat voor de consument eigenlijk mooi interessant. En ik denk dat weinig mensen op waarde schatten hoeveel werk daarin gaat zitten. Ervaren jullie dat ook zo?

Huib Modderkolk
Nou, ik denk dat inderdaad wat een artikel of een nieuwsitem in het geval van Daniel daar voor kan gelden. Voor zo'n boek bijvoorbeeld geldt dat echt wel anders. Daar moet je zoveel gaan zitten. Dat is natuurlijk voor een film ook weer anders. Omdat mensen daar dagenlang mee bezig zijn, op zijn minst, is de impact ook wel anders. Dus dan krijg je het veel meer terug. Dat doet me wel soms inderdaad realiseren hoe vluchtig artikelen zijn.

Daniël Verlaan
Vaak zit er bij artikelen wel. Er zitten heel veel dingen in die er niet, of een journalist heeft vaak heel veel dingen gedaan die je niet leest. dingen gecheckt. Sommige dingen worden gewoon opgeschreven als feit, maar er zit natuurlijk een hele dikke check achter. En dat is niet één check, maar dat zijn meerdere checks. Want één bron is geen bron, zeg maar, dat soort dingen. Vooral bij wat meer onderzoeksverhalen, lees je eigenlijk alleen de belangrijkste punten uit het onderzoek. Wat het meest nieuwswaardig is, eigenlijk. Soms, ik merk nu dat de laatste tijd journalisten in de tech wat vaker transparant zijn over de manier waarop ze onderzoek hebben gepleegd. Of hoe iets tot stand is gekomen. Dus dat geeft dan wat meer inzicht in hoe iemand te werk is gaan. Maar daar zitten zoveel onderdelen in die vaak een lezer of een luisteraar of een kijker helemaal niet ziet. Zowel Jammer aan de ene kant. Daarom doe ik vaak gewoon Twitter draadjes. Waarin ik gewoon helemaal uitleg wat ik allemaal heb gedaan enzo. Omdat dat vaak in een artikel niet echt naar voren komt. Wat ik wel heel leuk vind om te vertellen eigenlijk. En ik wil ook daarin zo transparant mogelijk zijn. Maar het is wel soms jammer dat dat een beetje dat ontgaat. Aan aan de andere kant. Als je verhaal ermee veel langer wordt met allemaal details en allemaal dit en daar en dat en dat. . Dan vinden mensen het ook gewoon niet meer leuk om te lezen. Het moet beknopt zijn, het moet to the point zijn. Tenminste, het geval van Berthelnieuws dan kunnen we wat iets minder lang uitweiden dan, bijvoorbeeld, bij een krant waaruit voor schrijft, waar je toch wat meer ruimte hebt om die krant echt openslaat en. Maar dan nog zit je nog steeds met. Met een artikel nog steeds ben je gebonden aan een aantal woorden en heel veel dingen die je doet op de achtergrond, die zou je daar nooit her vinden.

Huib Modderkolk
Nee, maar het is ook inderdaad wat jij zegt, dat die neiging om meer uit te leggen en ook om meer te verantwoorden, die zie ik ook wel terug. En ik vind dat ook heel prettig om te lezen. Die artikelen worden ook vaak heel goed gelezen. En ik vind het bij jou ook heel Daniel bij jou ook heel prettig om te zien. Inderdaad, als je ergens een maandenlang onderzoek naar hebt gedaan, dan is dat gegeven alleen al interessant om te weten.

Maarten van Woerkom
Ik heb het idee dat daar steeds meer animo voor is. Als je kijkt ook wat er aan podcast daarover wordt gepubliceerd. De Groene doet bijvoorbeeld wekelijks een podcast waarin ze dan een van de grote onderzoeken van die week bespreken met de auteur. De schrijver. En volgens mij heeft bijvoorbeeld Thomas Rup dat ook gedaan over zijn boek, wat hij heeft geschreven over dat. Kalifaatmeisje. Ik ben even kwijt hoe zij heet. Laura Ha. Dus ik heb wel het idee dat daar ook wel steeds meer oog voor is. Maar ook dat. Met de nieuwe media ook steeds meer en sneller geconsumeerd wordt. En wat Random zegt bij bijvoorbeeld een podcast, wat je toch makkelijk wegluistert, dat er dan ook een soort van uit wordt gegaan, dat dat makkelijk is om te maken.

Daniël Verlaan
Zeker, ik denk dat we bij heel veel dat soort producties, mediaproducties, vaak heel veel achtergrondwerk überhaupt is heel interessant, maar. Vaak denken mensen dat journaliek gewoon even een stukje tikken is. Maar daar gaat vooraf bij een ook bij wat minder grote onderzoeken, laat ik het daarop houden, bijvoorbeeld een verhaal over een datalek of zo, wat relatief. wat minder groot is dan een, of wat minder, wat minder tijd kost dan een maandenlang onderzoek naar illegale netwerk of zo. Daar gaat nog best wel veel achter, want je kijkt, je bespreekt met een eindredacteur, oké, wat zijn de belangrijkste invalshoeken? Je kijkt met juridische zaken, kijk je er ook na. In wat kunnen we publiceren, op wat voor manier, allemaal dat soort dingen. Dat zie je niet heel vaak terug. Allemaal dat soort evaluaties, aanscherpingen. Mijn verhalen zijn soms wel eens echt een dag van tevoren helemaal omgegooid. Compleet anders, waardoor ze veel beter zijn uiteindelijk. Al dat soort processen zie je ook. Niet. En dat is ook prima natuurlijk hoor, daar niet van. Maar ik denk dat het voor heel veel mensen heel interessant zou zijn. Omdat iedereen heeft een ontzettende sterke mening over de journalistiek. En dat is op zich prima. Ik bedoel, dat is logisch ook. En het zou best wel inzichtelijk, denk ik, zijn. En best wel eye-opener zijn voor mensen als ze zouden zien wat er achter de schermen allemaal plaatsvindt aan. Overleg aan schaven, aan ethische vraagstukken, aan de afwegingen die je maakt omdat je wel of niet publiceert. Ik zou het heel leuk vinden om dat allemaal inzichtelijk te maken,

Randal Peelen
Op dit moment ook een publiek, dus je hebt een kleine kans. Schiet je zoiets te binnen waarvan je denkt oké, er stond één zinnetje in dit artikel. Maar dat ene zinnetje heeft me zo exponentieel veel meer werk gekocht gekost, iets wat je zo te binnen schiet.

Daniël Verlaan
In bijvoorbeeld een onderzoek naar kindermisbruik op het dark web, daar vertelde ik bijvoorbeeld. . In één zinnetje, om hoeveel Nederlandse slachtoffers het gaat. Dat waren er honderden in ieder geval, ik weet even niet meer het exacte aantal. En iedereen denkt van, nou oké, prima. Dat is veel waarschijnlijk. Of nou prima niet natuurlijk. Maar oké, dat is een feit. Daarvoor heb ik. Heel veel maanden heb ik daar onderzoek naar gedaan. Niet om te denken, gewoon vink bij die beelden van oh dat is dat is een beeld, en dat is een beeld. Maar ik heb die beelden moeten analyseren om te kijken of het wel daadwerkelijk Nederlands was. En ook bij externe bronnen, dus afgezien van het beeld en geluidanalyse, moeten verifiëren. Komt deze casus jullie bekend voor? Het beeld wat ik zie. Bij opsprongdiensten en dat soort dingen. Om te kijken: is dit daadwerkelijk een Nederlands kind? Misschien is het wel een Russisch kind. Wat Nederlands lijkt bijvoorbeeld. Of als Nederlands wordt geadverteerd. Omdat daar meer trek naar is en meer vraagneus en dat meer oplevert. Dus daar gaat heel veel tijd in zitten. Maar dat is één zinnetje in je verhaal.

Randal Peelen
Dit is wel een leuke kans voor mij om terug te pakken. Is dit datzelfde onderzoek waar jij dan weer je tegeltje voor hebt gewonnen?

Daniël Verlaan
Nee, hier ben ik niet eens voor genomineerd.

Randal Peelen
Je hebt ook een tegeltje gewonnen, toch?

Daniël Verlaan
Ik heb vorig jaar een tegel gewonnen. Volgens mij. Mag het best bij. Oh ja, en een loop. Samen met Hype trouwens ook. Wij hebben allebei toen gewonnen. We zaten toen lekker aan de dinetafel daar. Dat was een loop is de prijs voor de beste onderzoeksjournistiek. En dat waren twee prijzen en de en de tegel had ik ook begonnen, maar dat waren. Voor een reeks verhalen over de duistere kant van het internet, zoals het al zo mooi heet, maar meer gewoon over cybercriminaliteit. Dat ging onder andere over een undercover onderzoek naar een wraakporno-netwerk, die al echt wel wat ouder nu inmiddels is. Over het pedohandboek, wat nu inmiddels heel populair, maar inmiddels een bekend begrip, inmiddels is. Dat had ik toen opgesnort. En dat daar was toen de eerste over die daarover publiceerde en dat soort dingen zo. En nog een paar andere verhalen die daarbij hoorden. Maar dat was niet dit. Hiervoor was ik niet genomineerd. Wat ik heel jammer vond, wat is altijd jammer als je niet eens genomineerd bent. Maar tegelijkertijd, het waren zulke sterke inzendingen dit jaar, als je een beetje in de journalistiek volgt en de tegels, dan zie je echt prachtige verhalen voorbij komen. En vooral, ik was ingestuurd in. Een van de twee moeilijkste categorieën, dat is nieuws of onderzoek. Dat zijn echt de twee zwaarste categorieën. En zelfs de categorie. Nieuws was wat Huip ook opmerkte, was eigenlijk vooral veel onderzoek al. En dat was gewoon heel lastig. Er was zoveel goede verhalen afgelopen jaar dat het. En daar ben ik ook trouwens heel blij om, want dat laat zien hoe goed en stevig de journalistiek in Nederland inmiddels is. Het is geen afgang om niet genomineerd te worden een keer.

Randal Peelen
Sorry lieve luisteraar, niet schikken. Dit is Randal uit de toekomst. Ik moet je even waarschuwen voor een moment dat er binnen nu en een minuut aan zit te komen, want we zijn zo meteen druk in gesprek en opeens staat mijn zoontje van drie naast me. Ik zit bovenop zolder, het is donker, het is rustig, niemand om me heen. En dus die kleine belhamel is gewoon helemaal in zijn eentje naar boven gekropen en staat opeens naast me. En als je goed oplet, dan hoor je hem keihardschreeuwen. Verrassing! Ik schrik me het apelazeris. En als je niet weet wat daar precies gebeurt, dan kun je het misschien niet helemaal volgen. Nou, daar komt hij dan. Nee, wat vinden jullie van het feit dat Joost nog nooit genomineerd is, Joost Scherf is?

Huib Modderkolk
Complete blamage.

Randal Peelen
Hij had zichzelf aanwillekondigen als die enige techjournalist hier aan tafel die geen prijs had gewonnen. Toen ging er wel even een rilling door mijn rug. Godzammer, Jezus. Nou, ik verwacht dat er wilt kijken wat er op EV naast bestaat. Toby, kwam je even kijken bij papa? Jij moet eigenlijk in bed liggen. Maar hier kan ik ook bijna tegen inbrengen, natuurlijk. Het gaat over tegels en eens komt u je zoon. Nou, ik heb even geen keuze om hem in bed te boesturen hoor. Twee tellen terug.

Daniël Verlaan
Ik denk dat Joost een goed verhaal heeft met de infectieradar. En alle problemen daar. Dat begint nu een goede fuck-up te worden.

Maarten van Woerkom
Maar jongens, zou er ooit, wel wanneer zou het moment komen dat er een overheidsinitiatief is op het gebied van IT, ICT-technologie? Wat een keer gewoon goed wordt uitgevoerd en gaat werken.

Daniël Verlaan
Zag je beschikken zo. Nou, wat je over een overheidsinitiatief, wat misschien een keer goed gaat werken. Die corona-app. Dat is geen grap. Als er één project is momenteel waarvan ik denk, dat wordt goed aangepakt, als het om technologie gaat dan techniek. Dan denk ik dat het team achter de corona-app en dan het ministerie van VWS, dat die. goede en interessante dingen doen op een transparante en open manier.

Maarten van Woerkom
Vooral dat ze de goede mensen hebben aangetrokken. Of want die eerste, daar was natuurlijk enorm veel kritiek over, op die eerste hekathon in dat weekend. Wat vind je dan nu goed gaan?

Daniël Verlaan
Nou, die hackathon was inderdaad een groot circus. En dat was. Ik denk ook dat het ministerie daar de fout heeft gemaakt door. Te doen alsof ze een van die apps zouden gaan kiezen om dat je die te gaan gebruiken. Dat hebben ze naarmate dat weekend vorderden. Haven ze heel duidelijk gemaakt dat dat niet het geval was, gezien de blanage van die presentaties, maar ook dat ze dachten: ja, we kunnen natuurlijk niet hier iets van gaan kiezen, hier zit niks bereikbaars binnen. Op nu, wat ze hebben gedaan, en dat is wel interessant, de groep mensen die de meeste kritiek had op al die hele Appon, wat er allemaal werd gepresenteerd. Dat was een Slack groep die heet Code 4NL. En daar zitten allemaal ontwikkelaars en developers en hackers. En die groep. Die is eigenlijk door het ministerie aangesproken van, hé, als jullie zo kritisch zijn, waarvoor dank? Kunnen jullie ons dan niet helpen? En een aantal van die mensen uit die groep zijn dus nu bij dat project betrokken. Om te kijken, oké, hoe kunnen we de juiste mensen vinden, zowel de ontwikkelaars, de projectmanagers. Dus ontwikkelaars voor de frontend, voor de backend, voor een iOS app, voor een Android-app. Ook sociologen, antropoloog, allemaal dat soort dingen en zo. En tegelijkertijd, hoe kunnen we dit zo transparant mogelijk gaan doen? Kijk, wat je ook van die corona-app vindt, bedoel je, je mag er heel veel van vinden. Er is nog niet echt iets heel duidelijks wat er nu is. Maar wat wel heel interessant is, is dat. Dit voor zover ik weet, maar verbeter me als het nodig is. De eerste keer is dat zo'n overheidsproject. ICT gerelateerd in deze openbaar wordt ontwikkeld waarbij iedereen mee kan kijken en kritiek kan hebben. En ik denk dat dat. Ja, eigenlijk. En ik denk dat dat, ik weet niet of dat voor elke situatie de beste oplossing is, maar ik denk dat dat voor de transparantie en ook de veiligheid een welkomen ontwikkeling is.

Randal Peelen
Maar weet je hoe dat is gegaan met dat team van Jelle Prins dat dan uiteindelijk toch wordt aangesteld? Want dat was dan wel een beetje via de achterdeur van mijn gevoel.

Daniël Verlaan
Ik weet niet precies hoe dat is gegaan. Ik weet dat Jelle zich had op Twitter had, Jelle Prins, Illustrator of Illustrator, design.

Randal Peelen
afleveringen geleden zat hij hier aan tafel.

Daniël Verlaan
Oh, zit hier aan kennen. Dan hoef ik het niet te introduceren, maar hij had op Twitter eigenlijk een aantal voorbeelden van die app gepresenteerd, wat een goed design zou zijn met een club. En volgens mij zei op basis daarvan aangesproken door het ministerie van Hey, dit vinden we tof dat jij dat hebt gedaan, wil je meewerken hier aan. En ja, kijk, ik vind dat heel slim eigenlijk van het ministerie. Ik denk dat je dit soort mensen die het beste voor hebben met zo'n project en ook de kennis hebben en de expertise om daaraan iets aan bij te dragen. Ik denk dat het heel slim is om dat te doen. En ik denk dat als andere overheidsinstanties Ik noem een Belastingdienst. Als die dit eerder hadden ontarmd, dan. Ik denk dat dat best wel wat fout hadden kunnen schelen.

Randal Peelen
Wat ik heel leuk vond aan dat project is, toen Jelle hier aan tafel zat bij ons, toen. Moet die hebben geweten dat het speelde die sneakybassen. Maar het was op dat moment nog niet ouder en die open in ieder geval. En we hadden het in die aflevering eigenlijk over een soort analogie dat. . een heleboel van de echt betere programmeurs en ontwikkelaars die in Nederland op zijn gegroeid toch naar het buitenland gaan uiteindelijk. Want dat Silicon Valley geld dat dat trekt toch altijd wel. Alleen, we hadden het erover. Eigenlijk wat je wil in dit geval is gewoon het Nederlands elftal weer bij elkaar halen. Maakt niet uit bij welke club ze spelen. Gewoon allemaal terug even hier naartoe. Nu hebben we een wedstrijd voor het Nederlandse team te spelen. En we kwamen een soort van filosofie dat je een soort dream team, misschien Champions League versie van Nederland zou willen hebben. Een paar weken later kwam dat eigenlijk gewoon uit. Er zitten mensen tussen die hebben echt het gevoel van: ik ben gewoon opgeroepen, alsof ik in dienst moet, weet je wel, alsof ik diensplicht heb. Als Nederland hier om vraagt. Dan moet ik mijn steentje wel bijdragen. En dat aspect vind ik wel heel gaaf. Dat je dus echt niet alleen de slimme jongens op kan trommelen, maar dat die zich ook. Ja, echt geroepen voelen om hier het beste van te maken. Dat is toch een heel andere insteek dan gewoon in loondienst zijn bij de Belastingdienst en 9 tot 5 elke dag je code zit te kloppen, lijkt mij.

Daniël Verlaan
Absoluut. Ik denk dat dit een hele bijzondere situatie is, waarbij je een unieke kans hebt om iets te ontwikkelen dat mogelijk, dat is allemaal de vraag nog, bijdraagt aan. Het indammen van de verspreiding van van corona. Ik denk echt dat de mensen die hier aan meewerken dit echt zien als een eer. Maar ook aan iets wat heel, wat in potentie. levens kan redden. En nogmaals, allemaal als het werkt en allemaal dat soort dingen zo. Maar je gaat dat project natuurlijk aan, want je denkt dat het belangrijk is. En ik vind het wel kudo's voor de manier waarop dat wordt gedaan. Omdat dat inmiddels nu, zoals het nu gaat, echt. . bijzonder transparant is. Ik heb toevallig nog vandaag een EME-sessie bijgewoond van Ron Rozendaal, de CTO van het ministerie van VWS. En die beantwoord daar gewoon alle vragen in alle openbaar en eerlijkheid. Met ook gewoon bijvoorbeeld de slag om de arm van ja, we weten hoe man het werkt. We weten gewoon niet of het werkt nog. Maar we gaan het wel proberen. En we gaan het kijken en we gaan testen.

Huib Modderkolk
Het is heel mooi. En ik vind het ook echt heel mooi. Maar het is ook wel door schade en schandewijs geworden. Die app die had eind mei moeten zijn. Goed jongen heeft hem. Zoals ik een beetje begreep, gewoon veel te snel aangekondigd. Tot de verrassing van zijn eigen ambtenaren. Toen zei ze maar gewoon in een. . We gaan volle kracht vooruit. NCC niet betrokken. Er waren zoveel. Organisaties en ook deskundigen die natuurlijk ook gewoon bij de overheid zijn, die dachten van ja, wat is dit? Specialisten, Cyberveilig Nederland, al dat soort instanties, Cyberveilig Nederland zitten allemaal ook weer. Cybersecurity-specialisten die hebben hun hulp aangeboden, is geen gebruik van gemaakt. Het gaat nu goed, tenminste, dreigt de goede kant om te gaan, met alle onzekerheden gelukkig daarbij. Maar het is ook wel een enorm circus geweest, en dat had eerst de neiging om helemaal fout te gaan.

Daniël Verlaan
Ja, klopt. Dat was wel grappig. Het bleek dus ook dat de jongen dat daarmee ook zijn eigen premier Rutte had verrast tijdens de persconferentie, dat hij gewoon opeens maar die corona-app aankondigde. En dat Rutte dacht. Hier hebben we het helemaal niet over gehad. En het schijnt zo te zijn, het is allemaal onbevestigd hoor, maar dat gerug gaat, dat daarom de jongen op de volgende presentatie. .

Huib Modderkolk
Toen had hij het moeten aankondigen, maar er was helemaal niks meer om aan te kondigen. Dus toen is even gedacht: oké, die man komt er even voorlopig niet in.

Daniël Verlaan
Ja, dat was eigenlijk een beetje. . . De politieke kringen werd dat gezien als een beetje van, hé, niets voor je beurt praat jij, vriend. En wat natuurlijk, ja, en ik snap het ook wel, in crisistijd gaan er dingen verkeerd en dat soort dingen. Maar het was vanaf het begin af aan echt. Ontzettend amateuristisch en plotseling en raar. En inmiddels met vallen opstaan. En ik denk onder andere door meneer Roosendaal die. Die echt een, ook zelfs bij die hackathon, ontzettend geïnformeerd en realistisch en eerlijk was. Wat echt bijzonder is hoor voor mensen in die functies bij overheidsinstellingen. En echt met kennis van zaken daarin praat. Ik denk dat dat echt heeft bijgedragen aan de vorm die het nu heeft. Dat nu de goede kant op lijkt te gaan. Voor als je gewoon puur kijkt naar. Wie worden erbij betrokken? Hoe is het ontwikkeld geject? Is het openbaar en zit het een beetje privacy.

Huib Modderkolk
in elkaar zijn maar dat zijn een beetje en de taal je ziet ook de communicatie daarover dus alle onzekerheden permanent durven communiceren dus nu heeft de jongenheid ook niet meer per se over een app maar over digitale middelen Ze hebben het over, het is nog een proof of concept. We gaan eerst heel rustig aanpakken, er wordt geen einddatum meer genoemd. Het hele narratief is veranderd, en de verwachting is daarmee ook veranderd.

Randal Peelen
Daniel Huip, hoe is het voor jullie om nu in tijden van crisis, zoals je dat al noemt, er is een boel activisme in de wereld, er is een hele spannende ziekte die zijn. Die om zich heen slaat. Om in die periode techjournalist te zijn. En ik merk bijvoorbeeld aan mezelf dat er nu een WWDC is en dat Apple weer wat dingen aan gaat kondigen. Maar. Dat ik daar eigenlijk met mijn kop helemaal niet bij ben. Dus jullie ook niet makkelijker zijn geworden.

Daniël Verlaan
Ik denk dat ik namens huip en mezelf spreek dat ons ook niet zoveel boeit.

Huib Modderkolk
Ik weet niet eens wat je bedoelt.

Daniël Verlaan
Nee, dat is de Apple conferentie. Op zich is het wel interessant trouwens, vanwege de nieuwe iOS, die wordt aangekondigd en mogelijk de nieuwe security functies. Dat vind ik dan wel weer leuk. Maar het boeit me. Ja, kijk, als gadget nerd vind ik dat dan nog wel leuk, maar voor mijn werk. Volg ik dat helemaal niet.

Randal Peelen
Er is minder technieuw. Er zijn Apple laptops aangekondigd die normaal gesproken een mooie presatie en een davend applaus hadden verdiend. En nu stonden ze opeens op de site.

Daniël Verlaan
Wat ik vooral merkte in het begin van corona, dat is nu langzaam aan het wegheben, is dat Ik schreef toen een beetje verhalen van in de eerste weken, hoe kan je veilig thuiswerken. En wat is er nou een privacyvriendelijk alternatief dan Zoom? Er was heel veel probleem met Zoom, wat nog wel spannend was hoor. Zu wel terecht. Jazeker. Ik merkte een beetje dat ik mijn eigen werk van de afgelopen jaren een beetje nutteloos vond. Ik dacht van ja, waar ben ik nou eigenlijk al mee bezig geweest met al die verhalen over cybercriminaliteit. Als dit er speelt. Ik voelde me een beetje. Ik voelde niet zo boeiend of zo. Wat ik had gedaan. En dat ging langzaamaan weg. Maar in het begin ook een beetje een soort van informatievoorziener. Dat ik gewoon alleen maar. mensen informatie aan het geven was waarmee zij de dagen goed konden doorkomen. Dan dat ik echt journalistiek werk aan het afleveren was de eerste weken. Dat is nu wel echt aan het veranderen weer. Dus ik begin nu langzaamaan weer de projecten op te pakken en onderzoeken op te pakken die ik graag wil doen. Maar ik vond het in het begin wel echt wel lastig. Ik weet niet, heb jij het een beetje, hoe heb jij dat ervaren, in het begin?

Huib Modderkolk
Nou nee, ik ben het ook niet zo eens met de analyse van Randel dat er nu geen technologie nieuws zou zijn. Ik denk dat. . Maar daar zit misschien ook wel een verschil. Ik zie mijzelf niet als een techjournalist in de zin dat ik schrijf inderdaad over nieuwe technologische ontwikkelingen. Maar meer over de impact van technologie op mijn samenleving. En ja, als er een moment is, en dat is de coronacrisis, waarin iedereen naar juist die technologie grijpt en dus die impact op die samenleving groot is, dan is het nu wel. En dat was in de eerste twee weken inderdaad niet duidelijk. Maar daarna is dat denk ik juist in alle hevigheid losgebarst en duidelijk geworden. Het aantal hekaanvallen, het aantal phishing mails, phishing pogingen, rensemeel wat sowieso heel doorgaat. Ik had vandaag nog. . Een gigantisch bedrijf in Apeldoorn wat gegijzeld is de afgelopen dagen en waar fors betaald is. Dus je ziet dat die impact eigenlijk heel groot is en dat er allerlei overheden zijn die juist naar technologie gaan grijpen als oplossing. En dat is een beetje mijn terrein, maar dat vind ik heel interessant. Van de corona-app tot en met hoe China dat doet of het verzamelen van telecom data. Dus ik voel me juist als een vies in het water.

Randal Peelen
Het doet me een beetje denken. Ik heb recent een podcast gemaakt samen met de politie over cybercrime. En toen heb ik meerdere digitaal regisseurs mogen interviewen. En eigenlijk een rode draad in die verhalen was eigenlijk dat. . Sex cybercrime, seks, digitale delicten zijn er eigenlijk niet meer. Kijk, elke misdaadige heeft wel een smartphone in zijn broekzak gehad. Dus weet je, alles heeft een soort techrandje. Zo is het nu natuurlijk ook, bij alles wat er gebeurt. Kun je altijd die digitale invalshoek wel kiezen? Dus het is wel een terechte vraag die je stelt. Is dat dan tech-journalistiek? Of is die nieuwe iPhone tech-journalistiek?

Daniël Verlaan
Dat is geen flauw. Ja, dat is geen journalistiek. Sorry, maar nee, dat kan ik zeggen, aangezien ik bijna bijna tien jaar lang ongeveer over smartphones heb geschreven. Daar zit weinig journalistiek in. Eh, eigenlijk niet. Wat is journalistiek dan? Journalistiek is eh is Dingen publiceren waarvan anderen liever niet willen dat ze worden gepubliceerd. Dat wordt een beetje standaard gezegd. In mijn optiek is het is de, is, is, is het misstanden aan de kaak stellen. Dat is een belangrijk onderdeel daarvan. Dingen die fout zijn in de samenleving. En een andel van de journalistiek is feitelijke informatie publiceren, waarmee andere mensen een geïnformeerde beslissing kunnen nemen. Belangrijk daarvan is dat. Ik niet vertel wat jij moet vinden. Je ziet dat de journalistiek sommige delen van Nederland die kant op neigt. Ik ben er juist van, ik wil juist zo feitelijk mogelijk informatie geven, zodat andere mensen daarmee hun besluit kunnen nemen, hun mening kunnen vormen en dat soort dingen. Maar tegelijkertijd vaak is die feitelijke informatie gebaseerd op iets waarvan jij vindt. Dat moeten mensen weten. Dit is iets wat belangrijk is. En dat is vaak de misstand die erachter zit. Dus het is een combinatie voor mij voor twee dingen. Maar dat ligt personalist ook anders hoor. Dus ik ben wel benieuwd wat Hip daarvan vindt.

Huib Modderkolk
Ja, ik kan me heel erg daar wel bij aansluiten. Ik gooi persberichten altijd weg. Dus ik vind wat in een pericht staat, vind ik niet interessant. Dat is wat een bedrijf de wereld in wil helpen. Er zijn journalisten die heel erg afgaan op wat er in persberichten staat. Die denken, ah, dat is mooi, dat is makkelijk. En dan staat het ook nog eens al handig opgeschreven.

Randal Peelen
Als het niet klopt, dan kan ik het bedrijf de schuld geven.

Huib Modderkolk
Nou ja, precies. Of dan doe ik er één telefoontje aan en dan bevestigen ze het. Of dan geven ze nog een extra quote. Ik vind dat geen journalistiek. Ik zou bij Daniel zijn. Zo'n omschrijving nog willen toevoegen, dat je ook wel inderdaad de complexe wereld die het soms, wat soms zo is, dat je probeert uit te leggen. Hoe verhouden systemen zich tot elkaar? Of wat is inderdaad de impact van technologie? En hoe ziet dat er dan uit? Hoe zien nieuwe risico's eruit? En als het gaat over technologie. Technologie kan heel mooi zijn. Ik probeer dat er ook wel vaak bij te zeggen. Maar er zitten ook soms nieuwe risico's aan. En hoe zien die risico's er dan volgens uit? Zodat mensen inderdaad hun eigen beslissingen daar. kunnen nemen. Dus ja, dat vind ik een belangrijk onderdeel. En het andere is met techjournalistiek suggereert dat er zoiets is als. . Journalistiek wat niet over technologie gaat, of dat het een apart hoekje is of een niche is, terwijl dat zeg jij net zelf elkaar, en dat vind ik ook Technologie zit overal. Het zit in de meest gedigitaliseerde samenleving ooit. Dus bijna alles gaat ook over technologie. Dus ik maak zelf dat onderscheid niet zo graag. Omdat ik geloof dat je daarmee eigenlijk jezelf in een soort hoekje drukt wat onterecht is.

Randal Peelen
Heb je wel eens iets niet onderzocht omdat er het onvoldoende techrandje aan zat dan? Dat hoor ik denk ik een beetje terug te horen in je verhaal. Sorry, wat zei je? Dat er echt iets op je pad kwam, dat je denkt, hé, dit is een mooi konijnhol om in te duiken en hier kan ik heel veel uithalen. Maar ja, het heeft eigenlijk weer helemaal niks met technologie te maken.

Huib Modderkolk
Ja, nou ja, maar ik ben ook niet aangesteld bij de Vox, of ik ben onderzoeksoniets. Als jij iets spectaculairs vertelt waarvan ik denk van nou, dat is dit een mooi verhaal. En het gaat over. Literatuur of voetbalclub. Ik heb ook over voetbalclubs gegeven. Ik heb toen de coronacrisis kwam heb ik een reconstructie gemaakt over de maand februari. En dat gaat enkel over de zorg. Dat gaat niet over. technologie. Dus ik schreef niet alleen over technologie, maar ik ben wel, doordat ik veel over technologie, geheime diensten, privacy schrijf. is het wel zo dat er daar langzaam natuurlijk kennis ontstaat. En dat je daar een soort specialisme van maakt. En dat het ook zo is dat bronnen daar weten te vinden. En dat het ook bij een redactie zo werkt dat. Mederedacteuren soms denken, oké, dit is misschien een verhaal, dat moet ik bij huid neerleggen of daar kunnen we samen aan werken. Dus dat versterkt zichzelf op een gegeven moment.

Randal Peelen
Maar is dat dan per ongeluk zo gegroeid?

Huib Modderkolk
Niet ongeluk, want ik vind het waanzinnig interessant, een fascinerende wereld. Ik wil dat ook heel graag, maar het hoeft zich niet alleen tot die journalistiek te beperken of tot die onderwerpen te beperken.

Randal Peelen
Ja, sorry, dan onderbrak ik Daniel zojuist nog even.

Daniël Verlaan
Nee, ik weet niet meer precies wat ik wilde zeggen, maar ik had opeens een hele gevatte opmerkingen, maar dat weet ik niet meer. Maar het is wel. Als je jezelf technologiejournalist noemt, dan hebben bedrijven nogal de neiging dat jij geïnteresseerd bent. Of te denk te geïnteresseerd te zijn in gadgets. Dus ik krijg echt mega veel mensen die me gaan bellen van hé, de nieuwe Huawei nog wat is in Nederland. Wil jij die reviewen? Of hier, je krijgt 500 euro van mij of van dit bedrijf als jij op de foto gaat met deze speaker, dat soort dingen en zo.

Randal Peelen
Dan moet je jezelf geen journalist noemen als je dat graag zou willen doen.

Daniël Verlaan
Nee, ja, influencer. Dat krijg ik zelf als je veel volgers hebt op Twitter. Maar dat soort meuk en zo. En terwijl ja ik schrijf wel. Overigens uitsluitend over technologie. Maar het is. Technologisch wordt, wordt, kan ook natuurlijk. Kijk, er zijn ook mensen die gewoon smartphones reviewen. Wat ik overigens lees, want ik vind het soms wel interessant. Ik bedoel, als je iets wil kopen, dan lees je vaak reviews. Maar om dat nou journalistiek te noemen, ga me soms wel wat ver. Maar daardoor, ik snap het wel voor bedrijven hoe. Hoe weet je me nou wie waar overschrijft? En dat is best wel lastig ook wel aan de ene kant. Dus ik krijg heel vaak persberichten binnen van e-bikes en energiescooters en. Startups die een app hebben om vogels te spotten. Ik weet het allemaal niet. Maar gewoon allemaal dingen waarvan ik denk. Als je maar één keer had gegoogeld, dan had je waarschijnlijk geweten dat ik daar niet zo heel erg in geïnteresseerd heb.

Randal Peelen
Nou, dat zeg je nu. Maar je hebt dus jaren wel. Dat soort werk gedaan. Ik kan me ook voorstellen dat zo'n 500 euro hier en een gratis gadget daar. Het moet toch ook wel verleidelijk zijn, laten we eerlijk zeggen.

Daniël Verlaan
Vroeger vond ik het heel leuk, die telefoontjes. En nog steeds overigens. Ik kan nog hartstikke blij worden van een nieuwe telefoon. Heb je elk jaar een nieuwe iPhone? Ja.

Randal Peelen
Ja, kijk. Daar gaan we al.

Daniël Verlaan
Ja, nou ja, maar dat doe ik ook wel. Ik zou het vanaf de XR niet meer willen, per se, want ik doe het dan vooral vanwege de nieuwe processor en de. De vaak betere beveiliging die met die processor samengaat. Dus bijvoorbeeld vanaf de XR in iPhone zit een speciale deel van de processor. Die ervoor zorgt dat malware op je telefoon lastiger erop blijft naar een reboot. Dus. Daarvoor zou ik het dan doen. Niet per se omdat ik drie camera's om me achter van mijn telefoon wil. En ik ben een ontzettende batterijduur freak. Ik vind het gewoon lekker als mijn accu lang meegaat. En bij nieuwe telefoons is dat zo het geval. Maar ik kan wel begrijpen dat ik. Kijk joh, al die e-mailtjes die Hype ook krijgt, persberichtjes, ik gooi die ook allemaal weg. En soms sta ik ze nog wel eens te voor. Ik sta in het pers PR-bureau, zoals te woord. zeg ik altijd netjes van ja, ik doe daar niks mee, standaard. En ik heb ook heel leuk. Ik heb vaak PR-bureaus die dan werken voor de bedrijven waar veel van mijn bronnen werken, waarmee ik vaak samenwerk. O die me informatie geven en die komen dan met hey, dit onderzoek hebben wij gedaan, namens dit security bedrijf. Wil je dat publiceren? Dan is er een quote van bijvoorbeeld een van die bronnen die ik wel eens spreek. En ja, ik heb daar helemaal geen interesse in, want dat is gewoon algemene informatie. Dat is niet per se iets wat ik denk van nou dan ga ik iets publiceren ofzo. 20% van de Nederlanders heeft maar een viruskenner gezet en dat soort meuken ofzo. Daar doe ik helemaal niks mee. Maar ik vind het wel interessant om met die bronnen van die security bedrijven wel te zitten en te sparren. Te kijken wat hebben zij en wat zien zij en wat verdreigingen zien zij. Hebben zij interessante verhalen waar mensen van op de hoogte zouden moeten zijn. Maar dat is het werk wat je nu doet.

Maarten van Woerkom
Als ik nog heel veel terug mag pakken op het stukje Wat is nationalistiek en niet. Want jullie. Noemen een heel aantal dingen van aan. Maar dat vinden we geen journalistiek en dat vinden we wel journalistiek. Dus kun je er zo'n beetje doorheen lopen? Een beetje chronologisch. Dat is niet het goede woord, maar waar gaat nou het overtikken van een persbericht over in het bloggen, over een nieuwe smartphone? Tot wat jullie typeren als journalistiek, of wat jullie definiëren als journalistiek, tot onderzoeksjournalistiek? Kun je daar eens doorheen lopen? Poeh, hup, deze mag jij.

Huib Modderkolk
Nou ja, het zijn geen afgebakende grenzen. Dat is het moeilijke hier aan. Het suggereert dat er een soort hokjes zijn en dat het. Als je van het ene naar het ander hokje gaat, dat je dan meer of minder journalist bent.

Maarten van Woerkom
Maar toch zeggen jullie, nee, maar dat is geen journalist.

Huib Modderkolk
Dat vinden wij, ja, dat is eigenlijk best subjectief. Want er zijn collega's die een heel ander soort stiekbedrijven. En ik heb ook nog eens de luxe. En volgens mij geldt dat van Daniel ook wel redelijk. Dat we redelijk vrij worden gelaten bij de televisie en bij de krant. Dus dat ik mijn onderwerpen volledig zelf bepaal. En dat het ook nog zo is dat ik vaak de tijd krijg. Er zijn journalisten, of tenminste, doordat ik de tijd heb, zijn er andere collega's van mij die veel harder moeten werken en die veel meer bijdragen aan de krant van de volgende dag. Zij zijn niet minder journalist dan ik. Ik vind alleen dat daarin kun je nog weer een onderscheid maken. Dat hoe je journalistiek vervolgens aanpakt, hoe je erover schrijft. Dat daar wel gradaties in zitten. Ik heb een bepaalde taakopvatting van journalistiek, en dat is meer richting onderzoeksjournalistiek, namelijk dingen uitzoeken, iets onderscheidend willen brengen. geen dingen brengen waarvan inderdaad bedrijven graag willen dat je ze brengt. Maar uitzoeken hoe het is, ook goed daarbij proberen uit te leggen in duidelijke taal. Maar ja, dat kan in principe voor elke journalist natuurlijk gelden.

Daniël Verlaan
Voor wat een mooi voorbeeld is, is Tweakers is natuurlijk een website die alleen over technologie gaat. Ontzettend uitgebreide reviews. Zo diep waarvan ik eigenlijk zou kunnen zeggen. Nou, dat is eigenlijk in mijn ogen journalistiek. Dat is zo'n hoog niveau. Dat is echt heel goed. En daar zit echt onderzoek in, zeg maar. En aan de andere kant, kijk, dat is voor mij. Ik bedoel, kijk, voor andere mensen kunnen. Bij RTL hebben we Bright. Dat is een gadgetmerk vooral. Daar testen ze eigenlijk voor heel veel gadgets. Ik vind dat niet per se heel journalistiekerig of zo, zeg maar. Maar ik vind het wel heel leuk om naar te kijken. Ik vind het ook interessant en ik kijk er ook graag naar. Maar dat is voor mij niet per se heel erg journaliek. Maar misschien voor iemand anders die heel erg fan is van gadgets en die gewoon graag de mening wil horen van een van de presentatoren daar, kan het wel weer journaliek zijn. Want die ervaart dat als belangrijke. feitelijke mening over een onderwerp en die vindt dat belangrijk en dan kan het weer journalistiek voor hem zijn. Dus het is niet per se zodanig afgekaderd. Het is vooral bij jezelf heb je vaak die afkadering. Dat je bij jezelf denkt, nou, ik vind dit geen gezournistiek en dit wel. En Huip en ik zijn toch wat meer van de. . Onderzoekende journaliek. En vinden wij eigenlijk dat vaak de norm, eigenlijk die zou moeten gelden voor. Of nou niet zou moeten gelden, maar waar wij bij denken als we aan journaliek deken. En dat is een beetje de verschil, denk ik, in de opvattingen erover.

Randal Peelen
Ja, dus de story zet heel groot voor op het blad. Allei verhalen over Femke Halsema. En als het gaat om het gesprek inhoudelijk dat van WhatsApp was gelekt. Dan halen ze de eerste paar berichten heel zorgvuldig weg. Dat is dan geen journalistiek, zeg maar.

Daniël Verlaan
Ik moet eerlijk bekennen dat de story. Die best wel wat goede onderzoeksjournistiekere verhalen gemaakt. Op wat voor manier en hoe je dat eten en dat soort dingen, daar zou ik mijn vraagtekens misschien wel bij zetten.

Randal Peelen
Dat blijft natuurlijk roddel en achterklap, maar het is dan alweer journalistiek wellicht.

Daniël Verlaan
De Telegraaf is bijvoorbeeld een mooi voorbeeld. De Telegraaf kan soms erg scherp zijn en soms. De grenzen opzoeken van de journaliek ook. Maar er zitten uitstekende journalisten bij de Telegraaf die echt groot ontwikkelen. Terwijl heel veel mensen vaak zeggen: de Telegraaf is geen journaliek. Of is. extreem rechtse krant en blablabla en zo. Terwijl er gewoon echt daar worden echt wel goede scoops gemaakt hoor. En echt wel waar ik denk van nou dat is echt een goede verhalen. Dus het is echt niet zo lastig zwart-wit te zeggen allemaal.

Huib Modderkolk
Ik vind het zelf iets minder journalistiek worden als je de. . Als je de emoties van ofwel jezelf of van de hoofdpersoon in je verhaal, als die eigenlijk de teneur van een stuk gaan bepalen. Dus met andere woorden, als je Als iemand iets vindt, en er zijn heel veel mensen die vinden wat in Nederland, die zijn boos of wat dan ook, als dat de leidraad wordt of dat de legitimatie is voor je artikel. Ik vind het veel interessanter om. Los daarvan te kijken naar wat zegt iemand en wat kun je daar vervolgens inhoudelijk mee. Dus mijn motivatie is nooit: ik vind dit, ik vind dit een schande, dus er moet over geschreven worden. Dit is interessant. En ik ga proberen duidelijk te maken waarom dit interessant is. En dat doe ik door gewoon onderzoek te doen. En vaak weet ik ook niet waar ik uitkom als ik onderzoek doe. En wat zijn dan jou feiten verzamelen?

Maarten van Woerkom
Wat zijn dan jouw belangrijkste journalistieke waarden als je dan onderzoek gaat doen? Wat vind je nou? Je wil graag kwaliteitsjournalistiek leveren, je wil onderzoeksjournalistiek doen. Wat vind je dan het belangrijkst da binnen?

Huib Modderkolk
Vaak is ongeveer het meest belangrijk de mensen die ik spreek goed beschermen. Omdat het in een krachtenveld is waar. . Waar geprobeerd wordt om te achterhalen met wie je spreekt. Dus daar begint het. Dus je moet bronnen goed beschermen. En vervolgens is natuurlijk vrij simpel, je probeert te achterhalen wat er werkelijk aan de hand is. En daar kan uiteindelijk ook niet zo heel veel discussie over bestaan. Dus of iemand een auto heeft gestolen of niet, dat probeer je te achterhalen. Dus is die auto gestolen? Ja, oké. Door wie is die gestolen? Nou, dat zijn de feiten en dat meld je vervolgens. En wat iemand daarvan vindt, vind ik minder relevant. Het gaat om het secken gegeven wat er is gebeurd.

Randal Peelen
Nee, maar je bent natuurlijk wel een klein beetje aan het roeren als het gaat om de keuze. Is dit inderdaad relevant? Dus daar heb je wel invloed op. Is het nou zo dat het merendeel van de verhalen die je brengt of de onderzoeken die je doet? uiteindelijk beginnen bij zo'n bron. Ik krijg dat een beetje langs de zijlijn mee hoe dat bij Joost soms gaat. Ik heb het idee dat van alle hoeken. . dat soort informatie tot je kan komen. Je kan ook zelf iets op het spoor komen.

Huib Modderkolk
Zeker, nee ik kom. Ik denk dat het ongeveer 50-50 is. Ik krijg inderdaad veel tips waarvan ook heel veel uiteindelijk niet bruikbaar zijn. En bij tips moet je zeker in, als over geheime dienst of wat dan ook, moet je voorstellen dat dat. . Klinkt heel mooi en het is in de eerste aanleg ik daar altijd heel erg enthousiast van. Maar ik denk 80% komt nooit rond of blijkt net iets anders te zitten. En het is verschrikkelijk tijdrovend. En het andere is dat ik denk van ja, je ziet een ontwikkeling. Dit is een verhaal. Hier moet ik een keer wat mee. Nieuws is ook niet. Dat is toch wel eens een misvatting. Nieuws wordt niet per se altijd gecreëerd. Maar nieuws is er natuurlijk of dient zich aan. Of er zijn ontwikkelingen en daar ga je je toe verhouden. Als allerlei landen in de wereld corona-apps gaan maken, dan wordt het natuurlijk voor journalisten interessant. waarin onderscheiden die landen zich en hoe kun je dat dan doen? En dat is daarmee een reactie op wat er gebeurt, of wat er speelt.

Randal Peelen
Ja, inderdaad. Je zegt net eigenlijk al dat je soms opvalt dat collega's van jou dan effectief bezig zijn om de krant van de volgende dag te vullen, terwijl jij toch wat. Wat meer je kans mag grijpen. Komt het ook wel eens voor dat je ergens eigenlijk al met twee benen in staat en dan denkt van ja shit, ik ben nu heel ver, maar dit wordt gewoon helemaal niks. Dat kan zo nog een maand, want je kan je even voorbij zijn natuurlijk.

Huib Modderkolk
Ik heb nu drie onderzoeken. Nee, twee grote, ja, één kleine. Maar twee onderzoeken in ieder geval. Waarvan ik ernstig twijfel of dat ooit in de krant gaat komen. En waarvan in één geval ik er meer dan een jaar mee bezig ben, er twee keer voor naar het buitenland geweest ben. En ik denk in totaal wel twee of drie maanden fulltime heb inzitten.

Randal Peelen
Holy shit. Maar heb je dan niet de neiging om het gewoon uit te typen te publiceren en kijken wat er gebeurt? Of kan het dan echt niet? Dat kan dus niet.

Huib Modderkolk
Dat kan in dat geval niet omdat het te maken heeft. Kijk, de lastigheid is, je volgt soms een pad en je probeert iets duidelijk te maken wat in heel veel gevallen, dat geld ik ook voor Daniel, bijvoorbeeld als het gaat over. . . Mogelijke datahandel of illegale activiteiten, illegale dataactiviteiten of mogelijke spionage. Die 3. Dan is het ultieme doel dat je aan wil tonen dat die spionage of die datahandel plaatsvindt. En daar werk je eindeloos naartoe. Maar het bewijs is gewoon ongelofelijk moeilijk te krijgen, Dus dan moet je je verhouden tot de bronnen die je hebt. En als de initiële bron, dat speelt in een van deze zaken, als de initiële bron. . Misschien uiteindelijk minder betrouwbaar blijkt. Dan kun je niet denken. we gaan alsnog publiceren. Nee, dan is dus de basis van je onderzoek weg. Maar jullie de afgelopen jaren nog.

Maarten van Woerkom
Voorzichtiger geworden in het bedrijf van onderzoeksjournalistiek. En we zien dat heel veel journalistiek. dat het populair is om als je een stuk leest en het zintje niet, om dan. De journalist of het medium te gaan delegitimiseren. Onder aanvoering van Trump, die natuurlijk met alle fake news media dat aanwakkert. Merken jullie daar in het dagelijkse werk iets van als onderzoeksjournalist? Dat het eigenlijk tegenwoordig heel bijna normaal is om te zeggen. Als iets hier niet aanstaat van nou, maar dit is fake news of dit is niet goed gedaan. Of zeker omdat je natuurlijk geen maximale transparantie kan bieden.

Daniël Verlaan
Ja, dat gebeurt wel veel meer. Ik weet niet precies waardoor dat komt. Sowieso hebben mensen altijd een mening over je werk. En bijvoorbeeld. Van Huyp wordt vaak gezegd dat hij een soort halve spokesperson voor de IVD is. Wat voor kritiek die krijgt en dat soort meuk. Bij mij wordt vaak gezegd dat ik een halve crimineel ben. Omdat ik dingen doe die soms niet mogen om iets aan te tonen. Maar tegelijkertijd, wat ik bijvoorbeeld wel merk, is dat hoe meer verhalen je publiceert. Je wordt vaker getipt dan. En tips zijn heel fijn. Ik heb, net als Hypdenk, ongeveer 50% van mijn verhalen komen voort de tips. 50% doe ik zelf, onderzoek. En van die tips zijn er heel veel niet bruikbaar. En sommige, bij mij is al het gebeurd dat mensen me echt proberen hebben. Op te lichten met informatie die gewoon niet klopt. Om te kijken of ik het zou publiceren om mij in discrediet te brengen. Dat is de laatste jaren vaker toegenomen en ik weet niet zo goed of dat komt, omdat. Je als ik ben de laatste jaren wat vaak op tv geweest. En dan word je wat bekender, zeg maar. Een beetje stom te zeggen. Maar dan vinden mensen dat leuker om jou te targeten. Misschien kan het, en ik merk ook, en dat is een beetje ding: ik merk dat de aanvallen op mij, de digitale aanvallen, dus de hekpoging en dat soort dingen, ernstig zijn toegenomen sinds een jaar of twee.

Maarten van Woerkom
Wil je er ook anders journalistiek door gaan bedrijven?

Daniël Verlaan
Voorzichtiger. Ik spreek meer met mensen af in het echt. Ik doe niet alles meer digitaal. Dat deek in het begin wel eens. Een beetje bellen en dit en dat. En dan verifieer ik de identiteit van die persoon bij een ander, maar dat is allemaal digitaal. Ik spreek nu echt met mensen af. Dat is één ding. En nummer twee, ik werk meer samen. Dat klinkt een beetje stom, maar ik werkte er voorheen heel veel alleen. En ik deed gewoon alleen zat ik een hoekje op de redactie mijn ding te doen. En ik probeer nu echt andere journalisten erbij te betrekken om te kijken of ik ergens dingen. . mis of fout heb. Want het zal je maar gebeuren. Het is gelukkig nog niet gebeurd bij mij, maar het zal je maar gebeuren dat je iets publiceert en het klopt gewoon niet. Dan ben je zo'n, ja dat is een doodzonde in de journalistiek, maar dan ben je ook een deel van je van je krediet kwijt. Ik probeer nu met journalisten die echt goed zijn bij Airto Nieuws, dat zijn er heel veel, probeer ik veel meer samen te werken om verhalen neer te zetten. En dat wordt ook gestimuleerd. Ik merk ook dat er tussen media ook vaker wordt samengewerkt. Dat zie je ook bij de uitreiking van de tegel, zag je ook dat er veel co-producties zijn tussen Trouw en Airto News bijvoorbeeld, de NOS en NRC waren er ook voorbeelden van. En ik denk dat dat heel goed is. Maar in het algemeen kan je zeggen dat ik voorzichtiger ben geworden en sneller mensen wantrouw. Die iets aan mij willen bieden. waarvan ik denk van nou. Ik weet niet wat het is. Het zou fantastisch zijn als het klopt. En dan klopt het vaak net niet. En dan ben ik blij omdat ik dat tot net ontdek voordat ik er dieper in duik. Iets publiceer doe ik natuurlijk niet voordat het zelf eens helemaal rond is, maar soms ga ik ellendig lang door in een onderzoek waar ik uiteindelijk ook niet uit kon wel. En dat vind ik dan soms echt heel vervelend.

Huib Modderkolk
Nou, ik denk niet dat het komt door een bepaald klimaat. We zijn die bij mij tegen journalisten, het effect daarvan is er hoor. Ik had het laatst bijvoorbeeld een heel kort berichtje over Baudet en Rusland getikt. En toen zag ik, dat is ook wel aardig om te vertellen, ik heb het kwaliteitsfilter aan op Twitter. En toen kwam ik er een week later achter dat er 101 reacties waren van allemaal milieuschandalen, linkse media. Ik had geen van die gezien. Dat kwaliteitsfilter werkt echt top. Dus nee, maar dat is een ontwikkeling die er is, maar daar heb ik op zich niet heel veel last van. Ik vind ook overigens dat je via sociale media heel veel bruikbare reacties nog wel krijgt. En die zit er gelukkig niet altijd uit. Maar een anders is wel dat zeker na publicatie van mijn boek. Er zijn een aantal geheime diensten die er echt van baalden of daardoor geïnteresseerd zijn geraakt. En dat heeft een afgelopen, of dat speelt nog steeds wel, waardoor ik wel echt moet opletten. Dus er zijn een. Er zijn geheime diensten, buitenlandse geheime diensten die hebben geprobeerd een beetje in mijn omgeving te komen. Die op zoek zijn gaan naar bronnen. Ja, dat is toch om dat zeker te weten, laat ik het zo zeggen. Maar het heeft er alles schijn van. En dat heeft mij wel een tijdje redelijk paranoïde en wantrouwig gemaakt. Dat is nu weer iets minder.

Randal Peelen
Maar dat er een beetje was. Sorry? Da wordt het een beetje zo'n koude oorlogsfilm van eigenlijk.

Huib Modderkolk
Ja, maar dat is dat de geheime diensten werken op die manier. Dus dat heeft mij wel een trouwe gemaakt en daardoor ben ik wel voorzichtig. En het is ook zo dat zeker voor, net als wat Daniel, maar zeker voor grote onderzoeken werk ik ook samen met anderen. Alleen al om een tunnelvisie te vermijden en om jezelf scherp te houden. En ook omdat het gewoon het kan in sommige gevallen gewoon echt spannend worden. Ik heb voortdeuren gestaan van mensen die agressief werden. Je krijgt niet hetzelfde te maken met de rijksrecherge die mensen gaan tappen. Of met de advocaten die met belachelijke blafbrieven komen. Dus je moet wel dan echt zeker weten dat je geen fouten maakt, want daar kan je opgepakt worden of een bron in gevaar mee brengen. Dus dat wil je echt voorkomen.

Maarten van Woerkom
Wat zijn de grootste valkuilen voor jullie?

Huib Modderkolk
Tumelvisie vind ik wel een valkuil.

Daniël Verlaan
Ja, dat is echt een goede.

Huib Modderkolk
En een andere valkuil vind ik ook wel, dat is namelijk met Geheime diensten is het zo dat Er is een heel mooi journalistiek principe. Je moet twee onafhankelijke bronnen hebben en als die zeggen dat het klopt, dan is het zo. En dat klinkt heel mooi, maar in de praktijk, zeker met geheime diensten, werkt dat heel anders. Ik zal een voorbeeld geven als je een operatie hebt. Waar Nederland aan mee heeft gedaan, die werkt samen met Amerikanen bijvoorbeeld. Dan zijn er hoeveel mensen die er echt aan mee hebben gedaan, misschien drie, vier. Dan zijn er daaromheen een team. Maar dan zijn er zeg maar nog eens vijf mensen. En daaromheen zijn uiteindelijk de meer politieke kant van mensen die ervan hebben gehoord. Ik heb veel liever één iemand die die operatie heeft gedaan, dan drie mensen uit meer de politieke lijn die ervan hebben gehoord. Dus dat principe is niet altijd zo duidelijk als het zich voordoet. Dat maakt het wel eens ingewikkeld. Daar heb ik ook al gesprekken over bij de krant. Hoe beoordeel je een bepaald soort informatie? Er zijn bronnen die een heel duidelijk doel hebben en heel duidelijk belang hebben, maar er zijn ook bronnen die wel gewoon wat verstrekt onduidelijk is. Dus sommige bronnen vind ik meer dan eenwaard, en sommige bronnen vind ik veel minder dan eenwaard.

Randal Peelen
Sorry, dat valt me eigenlijk net wat op, wat ik nog niet eerder heb gezien. En dat is, ik kom nu net een beetje uit een politiebubbeltje. Want ik heb veel met politiemensen gepraat. Die zijn ook heel erg bang, juist voor die tunnelvisie. Zij noemen dat dan anders, maar ze zijn ook heel erg op zoek naar ontlastend bewijsmateriaal. Op het moment dat ze ergens een inval doen, dan hebben ze al lang onderzocht van hoe ziet het er hieruit, wie kan ik daar aantreffen en wat wil ik buiten gaan maken. Sterker nog, Dan moeten ze ook nog eens een bevoegdheid hebben en ook daar ter plekke de boel bevriezen en dan alsnog een officier van justitie inschakelen om te kijken van wat neem ik allemaal effectief mee. Je mag niet zomaar een heel huis mee naar het politiebureau nemen. Maar Daniel, je hebt bijvoorbeeld ook een infiltratie gedaan eigenlijk in zo'n wraakporno-netwerk. Daarvan kun je zeggen, het is heel belangrijk dat dit wordt opgespoord. En ik vind dat ook. Ontzettend nuttig. Het schuurt wel een beetje tegen dat politiewerk aan. Jij bent daar natuurlijk ook wel aan het kijken van wat gebeurt hier nou een heleboel is onguur. Maar je kunt niet alleen maar zeggen, nou ik doe een dump van dit forum. Hoppakee, het is journalistiek natuurlijk. Je moet daar wel afwegingen in maken.

Daniël Verlaan
Nou, dat is toch een. Mijn valkuil is dat ik eigenlijk soms probeer, ik ben soms te veel een pentester of een online regisseur. In plaats van een journalist. Om een voorbeeld te geven, is: ik had ontdekt dat er gegevens werden doorverkocht uit het kentekenregister. Die werden gebruikt voor afrekeningen en dat soort dingen. En. Wat wel opvallend was trouwens, ik, ik bleek toen dat te exposen, die handel daarin. En dat was iemand die was geleerd aan de mokromafia. Dus dat was, toen moest ik opeens. Ook, dat kreeg ik dus weer van een van een bron binnen de. De opspringsdiensten te horen, dat ik daarvoor moest uitkijken. Maar dat soort dingen, daar hou ik ook allemaal niet al te veel rekening mee. Want ik weet niet precies wie er aan de andere kant van het scherm natuurlijk zit. Maar de RDW, de baas van het kenteken gisteren, die waren zo nijdig toen op mij dat ik niet. Zij vroeg aan mij, je hebt deze handel en deze datablootgelegd. Help ons, wat voor kenteken heb jij opgevraagd of welke kentekens? Want dan weten we precies waar dat lek zit, want dan kunnen we dat dichten. Ik wilde aanvankelijk. Ja natuurlijk, ik geef dat gewoon op, joh. Tuurlijk hier. En mijn hoofdredactie fluit mij gelijk terug. En die zegt, want het vraagt natuurlijk eerst een hoofdredactie en die zeggen nee. Dat doen wij niet, dit soort dingen. Wij helpen dit soort dingen niet om onze onafhankelijkheid te behouden. Want zodra je dit soort dingen gaat doen voor anderen, zodra je met de politie gaat samenwerken, dan ben je je onafhankelijkheid en journalist kwijt. En dat is heel belangrijk overigens. En dat besef ik me nu langzaamaan. Steeds beter. Maar eigenlijk wil ik heel graag. Net als bij zo'n wraakpornenutwerk, daar kom ik binnen. Ik zie daar hele nare dingen die daar gebeuren. En toen heb ik bijvoorbeeld met mijn hoofdredactie een gesprek gehad van oké, ga mij de politie inschakelen. Ga mij die hiervan op de hoogte stellen. Wij hebben dit in dit geval gedaan, omdat het om zoveel slachtoffers ging. En toen hebben wij de politie een aantal dagen gegeven om er naar te kijken. En gezegd van heer, hier kan je het vinden, wij gaan dan ernaar publiceren. Dan weet je dat. Ik, ik zou graag een week willen wachten om bij wijze van spreken dat politie te helpen zelfs. Ik zou zeggen, ik kom weer heen met al het bewijsmateriaal, maar al die mensen op te pakken en dat soort dingen. Maar dat kun je niet doen, omdat je daarmee een verlenggstuk van de politie wordt. Of een verlengstuk van de RDW. Of een verlengstuk van de organisatie waar iets over maakt. Dit is heel moeilijk te begrijpen, denk ik, voor mensen die niet in de journalistiek werken. Maar dat is een beetje mijn eigen valkuil, dat ik soms te graag wil dat mensen die slechte dingen doen worden opgepakt en in de cel belanden. Terwijl eigenlijk mijn doel is om als journalist de bewustwording te keren dat het gebeurt en hoe mensen zich kunnen beschermen. En dat mensen weten dat het gebeurt. En daar zit een beetje de vakken. Maar inderdaad, ik doe heel veel dingen die niet mogen. Eigenlijk alles wat ik doe, mag niet. En daarvoor heb ik een heel team van juristen, van onderzoeksjournalisten bij RTL Nieuws en de hoofdredactie, waar ik mee samenwerk en waarmee ik kijk van oké, wat mag ik wel en niet doen. En in sommige gevallen komen we dan uit op een datalek bij een over, zeg maar bij een. . Kinderen met allemaal veilig thuis, zeg maar, jeugdzorg. Dat was een datalek. En toen had ik duizend dossiers van die kinderen. hele nare dingen staan. En dan, mijn afhankelijk idee is van nou weet je wat ik blader daar een beetje doorheen en ik heb geen kwale bedoelingen. Maar ik wil wel weten wat staat er in die dossiers. Want dan kan ik dat Ik wil weten wat erin staat, wat er gelijk kan worden en wat er mogelijk misbruikt kan worden. Dan zegt die juridische zaken zegt, dat mag je echt niet doen. Je mag echt maar een paar lezen, maximaal. Geprobeer op die manier een beetje de beste basis te creëren. Wat nou wel niet juridisch goed is. Toen hebben we met een en met een met Python hebben we toen al die dossiers doorgespit. En gekeken wat de meest voorkomende woorden zijn het op die manier opgelost. Maar bijvoorbeeld nu, ik wil, laat ik zeggen, ergens binnenkomen in Nederland, wat belangrijk is, waarvan ik denk dat ik daar binnen kan komen. En als ik daar binnen zou komen, dan zou dat heel ernstig zijn. En de vraag is dan, hoe ver mag ik gaan om te proberen daar binnen te komen? En stel voor ik ben daar binnen. Wat mag ik daar bereiken? Om aan te kunnen tonen dat het maatschappelijk relevant is dat ik dit doe. Er zitten heel veel nuances in en heel veel juridische kanten en ook heel veel journalieke en ethische verantwoorde kanten. Om te kijken. Wat doe ik? En vroeger, vroeger, jaren geleden, deed een beetje op de Bonne Foi dingen. Dat mag nu echt niet meer. En daar zitten nu hele strenge regels. Maar het klopt inderdaad dat daar. Het is een grijs gebied. En de een vindt mij gewoon een crimineel. Ik word op Twitter, dat ik vaak te horen krijg: vanuit de kritische kant. En aan de andere kant is het soms nodig. Om te bewijzen dat iets gevaarlijk was. En dat dat een gevaar was voor de maatschappij of een misstand was. Hap je.

Maarten van Woerkom
Mag ik je dan even flauwe vraag stellen? Had je dan niet beter bij de digitale recherche kunnen gaan werken?

Randal Peelen
Kan nog steeds trouwens?

Maarten van Woerkom
Nee, maar goed, waarom wil je dit graag als journalist doen? Want ik vind dat wel interessant. Want je zegt, ik voel een verantwoordelijkheid naar de maatschappij en om mensen te informeren, maar vooral om misstanden aan elkaar te stellen. En dat is hoe jij jouw journalistiek definieert. Definieert eerder in deze podcast. Waarom doe je dit als journalist? En waarom niet als regisseur?

Daniël Verlaan
Nou, ik ben regelmatig gevraagd door opsprongingsdiensten om daar te komen werken. En ik heb er wel eens over getwijfeld. Maar wat het grote verschil is, is dat de rechercheurs die ik spreek bij de politie en dan de online rechercheurs, die zitten aan heel veel regels gewonden. Heel veel. En die mogen in feite niet altijd heel veel. Die moeten ook heel veel verslagen optikken en heel veel soort dossierwerken, papierwerk, wat is heel belangrijk. Toestemming vragen. Als journalist heb je echt een hele vrije rol daarin. En naast dat je gewoon standaard strafbaar bent als je het strafbaar doet, sommige mensen denken dat journalisten een soort van. Vrijbrief hebben om maar te doen wat je straf is, dat is niet zo. Ook als journalist ben je net zo strafbaar als een normaal persoon. Maar dan kan de rechter zeggen: je hebt dit gedaan vanwege het maatschappelijk belang en daarmee kan je schuldig worden bevonden, bij wijze van spreken. Zonder straf, dat zou kunnen eventueel. Het ding is, ik mag nu doen zonder, ik mag die dingen, die onderzoeken doen, zonder dat ik daarvoor. . Zonder dat ik allemaal regels en dat soort dingen heb. Of nou regels, maar zonder dat hele papieren machine, zeg maar. En het tweede is, en dat is als journalist zo gaaf. Wij mogen dingen doen waar we onze ziel en zaligheid in steken om Nederland te informeren, burgers te informeren en. Misschien de samenleving daarin een beetje beter maken. En ik denk dat dat als politieagent kan. Maar dat doe je meer op de achtergrond. En in de in het, in de ja, op de. Eigenlijk heb je daar minder publiekelijke erkenning van je werk eigenlijk. En ik vind het juist zo gaaf dat ik een podium heb waar ik heel veel mensen in één keer kan bereiken en hen ook wat wijzer kan maken. Dus een beetje dat stukje. Kan je zeggen van hoe je jezelf kan beschermen? Hoe dit werkt, dat soort dingen en zo. Dat vind ik zo gaaf. En dat kan bij de politie bijvoorbeeld weer net niet. Heb ik het idee dan, zeg maar. Ik zie jou heel twijfelend kijken, Randal.

Randal Peelen
Nou, ik vraag me af of Huip dit herkent. Want die zit misschien heel anders in elkaar.

Huib Modderkolk
Jazeker. Ik want Rammacht.

Randal Peelen
Ja, dus je wil daar niet bij horen?

Huib Modderkolk
Nee, ik hoef daar niet bij te horen. Nee, nee. Dus ik heb er ook niet zo'n moeite mee. Ik vind het daarmee ook niet aanlockelijk ofzo. Ik vind het soms fascinerend, zeker in de wereld van de geheime diensten. Maar ik vind het vooral heel belangrijk dat het humanistieker is om instituties met macht te controleren en wat je met die macht doet. Een voorbeeld, ik had contact met die jongen, volgens mij niet die Jelle, Jelle S, die op een gegeven moment middels Dedos al die banken plat legde. Hij vertelde mij best wel veel over hoe hij dat deed, et cetera. Daar heb ik ook een artikel over gemaakt. En dan meldt de politie zich inderdaad ook meteen. Van ja, kunnen we die stukken krijgen? Maar dat is geen. Het is gewoon geen kwestie. Wat mij betreft hoeft die jongen ook niet. Ik heb er geen. Er is niks in mij dat blij zou zijn dat die jongen in de cel zit. Als hij gestraft moet worden, moet dat vooral gebeuren. Maar ik ga er op geen enkele manier wil of kan daaraan bijdragen.

Daniël Verlaan
Aan de andere kant, Jelle S. Die is wel natuurlijk, dat is een jongen die deedels aanval heeft gedaan. Dat is wat anders dan iemand die systematisch bijvoorbeeld kinderen misbruikt of zo. Waarvan ik. Heb je dat soort dingen? Nee, dat klopt.

Huib Modderkolk
Daarmee zit je ook wel in een ander gebied. Absoluut waar. En dat gaat ook om hele andere delicten. Ik kan me daar de neiging ergens al voorstellen, maar ik doe dit vooral om echt te kijken wat voert de macht uit. Kan ik dat blootleggen, kan ik dat inzichtelijk maken? En niet altijd omdat ik vind dat om een wantrouwen aan te jagen, helemaal niet, maar wel om je te informeren en om kritisch te zijn.

Randal Peelen
Jij zou eigenlijk liever de machine aanschouwen zonder daarbij zelf een tandwiel te willen zijn.

Huib Modderkolk
Ik vind het het mooiste misschien aan journalistiek is dat je. Ongekend nieuwsgierig mag zijn. En dat je altijd mag vragen. Ik kom op zoveel interessante plekken. En dat kan ook, en daar kan ik ook van genieten hoor. Dat je. Als je een keer bij Defensie zit en iemand legt uit van oké, hoe ziet zo'n Somalië Anti-Piraterijmissie nou in elkaar? Dat zijn heel interessante mensen, ook heel interessante ambtenaren. Maar vervolgens ga ik kijken, ja, maar klopt dat wel, et cetera? Maar het is ongelooflijk mooi om ongegineerd nieuwsgierig te kunnen zijn. En eindeloos.

Randal Peelen
Ja, ik heb een ongekende luxe nu, want ik heb twee heel doorgewinterde journalisten aan tafel en normaal gesproken moeten we het toch een beetje zelf doen. Ik zie alleen ook een heleboel pagina's vol vragen van de luisteraars die ik graag aan jullie zou willen stellen. Nou, allemaal lukt toch niet. Zijn er nog nabranders of vragen die wij zouden kunnen stellen aan jullie over journalistiek en techjournalistiek in het bijzonder, die we echt zijn overgeslagen? Of zeggen jullie nou Randal, het is een mooi moment om naar de vraag van de luisteraars te gaan? We hebben eigenlijk wel een goed gesprek achter de rug tot nu toe, toch?

Daniël Verlaan
Ja, ik denk wel dat, zeg maar. Ik vind het bijvoorbeeld wel mooi om in Nederland. Te zien dat we een aantal journalisten hebben op het gebied van technologieën en de impact daarvan op de maatschappij, heel veel journalisten hun eigen onderdeel hebben gevonden en hun eigen niche eigenlijk in. Technologie is natuurlijk niet zodanig breed dat je daar ook weer niches in kan vinden. En dat bij elke niche zijn eigen normen en waarden zitten en ook de doelen daarvan enzo. Ik vind dat wel gaaf om te zien in Nederland. Dat ik bijvoorbeeld Hup kan volgen met zijn verhalen die echt ontzettend variëren. Maar vaak natuurlijk op geheimdiensten, maar ook privacy. Maar dan opeens een supergoed stuk over ransomware weer heeft. Terwijl dat echt wel gewoon weer bijvoorbeeld cybercriminaliteit is Joost die veel op de privacy, maar ook heel vaak goede verhalen heeft over algoritme en hoe dat soort dingen bestuurlijke organen weer vormen. En ik zit wat meer eigenlijk op de doodgewone criminaliteit, zeg maar. Een beetje de huisstuin en keukencriminelen vind ik altijd erg leuk. Gewoon een beetje de crimejouristiek. En dat daar allemaal, zeg maar, doe je dat vanuit een soort. Belang dat je het belangrijk vindt dat mensen nou eenmaal goed op de hoogte zijn van wat er speelt. En dat je wil. Wil weten of het oké gaat, of dat goed gaat. Ik vind het heel moeilijk om dat te omschrijven of zo. Hij kan het veel beter maken. Wat ik belangrijk vind, is dat ik denk van weet je wat, ik vind het in mijn geval, bij crimejournalistiek in dat gebied op de tech, ik vind het belangrijk dat ik mensen kan waarschuwen voor dingen, kan informeren over dingen. En dat ik mensen misschien een stukje veiliger kan maken. En ik vind dat zo belangrijk. En ik denk dat dat in de kant van journalistiek, waarmee je een ontzettend bereik hebt ook in Nederland, dat die combinatie vooral heel mooi vindt.

Huib Modderkolk
Is het een complimentenhoekje? Want dan kan ik even zeggen dat ik wat ik nog serieus wat ik nog bijzonder vind aan zowel Danië als Joost, is dat je dat het hen lukt. Want dat is echt niet makkelijk. Om dit soort journalistiek en het belang van technologie en wat er allemaal gebeurt, op dat medium televisie te krijgen. En vaak ook nog in 90 of 20 seconden. En el massamedium, voor een heel groot publiek. Dat is echt knap.

Randal Peelen
Ja, ik vind dat altijd wel gaaf, want ik weet soms al net iets van tevoren dat Joost erop gaat komen. Dan zit ik toch even in het journaal te kijken, want dat doe ik zeker niet elke dag. Ik smelt dan altijd even hoor. Bij Joost in het bijzonder natuurlijk, omdat ik die persoonlijk goed ken. Maar eigenlijk elke keer, net zoals al die keren dat Alexander Klupping dan bij de wereldrijd doorzit. Ik voel me dan even vertegenwoordigd in hem. Ik weet het niet zo eens, maar in mijn fantasie zit ik daar dan even. Hij is van mijn team, zeg maar.

Daniël Verlaan
Nou ja, Alexander Klupping is echt belangrijk geweest voor de technologie-journistiek in Nederland. Om toch technologie bij de bredere doelgroep in Nederland onder de aandacht te brengen. Super enthousiaste en ook positieve manier, wat in het begin ook wel nodig was bij al die nieuwe ontwikkelingen. Kijk, nu komt juist de tijd van de kritiek vaak meer. En in het begin was dat. . Was het zo gaaf dat ze iemand aan tafel hadden bij de Wilde door met zoveel mensen? Wat je zag, oh, het is een. Het is een nerd. Hij snapt het. Hij weet waar hij over praat. Dat vond ik zo gaaf toen de tijd. Dat was heel leuk.

Randal Peelen
Nu kun je een podcast nerds om tafel noemen.

Daniël Verlaan
Dat heeft En gewoon heel populair zijn ook nog eens. Kun je nagaan. Nerds en hartstikke hip inmiddels.

Randal Peelen
Nou, heren, bedankt voor jullie bijdrage daaraan. We gaan door naar vragen van de luisteraars. En de eerste is al eigenlijk in het verlengde van het complimentenhoekje van huis zojuist. Want dat is een vraag van Folie. Ik begin dan bij Daniel, maar op welke scoop van de anders zijn jullie jaloers? Al deze vragen die jullie nu horen waren het met Joost in het achterhoofd. Die heeft dan helaas afgehakt, maar dan jullie aan elkaar. Er moet toch iets te binnen schieten. Ja zeker, maar er zijn helemaal meer.

Huib Modderkolk
Ik moet even kijken wat ik dan het meest naar doe is.

Daniël Verlaan
Ik vind dat wel lastig hoor.

Randal Peelen
Omdat het te teveel zijn, toch? Dat is het.

Daniël Verlaan
Nou ja, een van de verhalen die me heel erg is bijgebleven is het verhaal over een van de ransomware die door twee broers werd ontwikkeld. CoinVold in Nederland. Ja, CoinVont. Dat vond ik zelf een gaaf verhaal. Vooral ook omdat hij was online opgemaakt en op een hele vette manier, zeg maar, om het te lezen. Dat weet ik nog heel goed. Dat trekt mij dan heel erg. En ik zit te denken dat ik het verhaal met nieuwsuur, met Ilko Bosch van Rozentaal. Over de rol van de IVD in de Russische inmengingen, in de Amerikaanse verkiezingen, volgens mij als ik het goed heb, toch?

Huib Modderkolk
Het hekken van OCB eigenlijk.

Daniël Verlaan
Dat was echt wel. Dat was wel een onderzoek waar ik dacht van wauw. Volgens mij ben je nog met Ilke naar Amerika geweest, volgens mij ook er nog voor. En Ik vond dat wel echt.

Huib Modderkolk
Dat vind ik zelf ook wel een van mijn gaatste.

Daniël Verlaan
Daar heb je de loepfortel ook gewonnen, als ik het goed herinner. Klopt. Ja, precies. Nou, dat is wel echt. Echt een heel goed onderzoek, krijg ik nog wel. Ik vond dat echt. Ik heb nog steeds altijd een beetje dat ik denk van vertommen. Dat is dat een goed verhaal. De baleker van ik dat zelf niet heb. Maar aan de andere kant, kijk, zo'n verhaal zou ik niet zo snel kunnen maken. Want daarmee moet je zulke goede bronnen binnen de AIVD hebben. Maar dat was echt dat verhaal, mijn bek ging. En dat was ook zo'n spannend verhaal, snap je? Met dat meegluren en zo. Ik vond het ik vond dat de eivereden al in zat in die camera, zeg maar ik vond het zo goed Zo'n goed verhaal in ieder geval. Nou goed, maar dat was wel een dat was goed. Maar het leuke was dat het verhaal over die coin valt, dat vond ik. Ik weet nog wel dat ik dat een van de meest lekkere verhalen vond. Dat was dadelijk heel sappig, want dat was Nederlands en het was. heel spannend opgeschreven en terwijl het andere was meer het onderzoekverhaal. Dus het kan ook beide kanten op zijn. Maar ik, nou het was daar veel goede verhalen.

Randal Peelen
Genoeg jalozie voor een interessante vraag. Maarten, heb jij nog een vraag op de korrel?

Maarten van Woerkom
Nou, ik zag een vraag van Floresta voor Daniel. Maar die wil ik eigenlijk wel iets breder trekken. Daniel vraagt, of sorry, Floris die vraagt aan Daniel van hoe kun je in Godzaam nog slapen? Je hebt de meest verschrikkelijke beelden gezien, geschreven over gluurders, pedofielen, ander soortig. Laagtuig. Lijkt mij dat het wat als je oren kruipt, zegt Boris. Maar goed, ook aan hup natuurlijk. Jij zit ook in die criminaliteit, alleen met alle diensten. Dat lijkt me ook snel in je persoonlijke levenssfeer komen. Tenminste, ik neem aan dat als je diep in een onderzoek zit. Dat daar niet iedereen zich van 9 tot 5 aan de diensttijden houdt. Wat is de impact op jullie persoonlijk van jullie werk?

Daniël Verlaan
Nou, voor ik, als ik Hyp even het woord mag geven, want dan kan hij dadelijk. Ik zou daar doodbang van zijn geworden over je router hyp.

Huib Modderkolk
Ja, dat klopt. Ik wilde eerst nog even, want een van de dingen die ik bijvoorbeeld dan. waar ik wel van baal bij Daniel, als hij dat zo'n scoepje heeft, is bij die corona-app dat die. Dat een van die apps een datalek had. Dat vind ik. Dat gaat ook om snelheid op het juiste moment. Dus ik zit dan natuurlijk ook te kijken. Ik zit mee, die hekken tot te volgen. En dan heeft hij zoiets en denk ik, ah shit, die had ik ook wel willen hebben. En dat gebeurt vaker hoor. Dus dat zijn mooie dingen. Nou ja, wat bij mij, dus dat met die routen. Het lastige is met geheime dienst, ik denk dat dat weer. Dat is alweer lang geleden, maar in 2013 zou ik naar Brazilië afreizen om de Snowden documenten te krijgen van Glenn Greenbold. Ik zat toen thuis aan de eetkamer en ik was aan het via jabben en tails en al die dingen. Dus ik had het toen echt goed voor elkaar. was ik aan het chatten met mijn collega die op dezelfde manier aan het communiceren was in Rotterdam. En op dat moment viel mijn internetverbinding helemaal weg. En dat gebeurt natuurlijk wel eens. Dus ik ging kijken van oké, wat is er aan de hand. Maar er gebeurde echt helemaal niks. Dus ik zei tegen hem, we kunnen even niet bellen. Of chatten. Toen de volgende dag weer ging kijken, maar hij deed helemaal niks, ze kon niet resetten, niks en de er was geen storing bekend en ik bel hem op. Ik zei: ja, dit is wel gek, want mijn hele router is gewoon kapot. En hij zei, ja, dat is ook raar, want mijn modem is kapot. En dat gebeurde dus op hetzelfde moment. En het kan bijna niet anders dan dat daarmee geknoeid is. Maar ja, wie doet zoiets op dat moment? En dat was voor het eerst dat ik bijna fysiek een soort voelde. Omdat je dan naar zo'n apparaatje te kijken. Daar zit gewoon iemand nu te cloten met mijn verbinding. En dat is nog een paar keer later ook wel gebeurd. Vooral rondom onderzoeken. Dat ik ineens bijvoorbeeld de melding kreeg. . Gefeliciteerd. De instellingen van de VPN zijn succesvol gewijzigd. Ik was dan de enige bij de krant die zo'n melding kreeg. En dat was dan een paar dagen voor zo'n verhaal over een Russische hekgroep. Ja, dat is heel ongemakkelijk. Je voelt heel erg bekeken. En ik word dan ook heel paranoïd. Waar kunnen ze dan nu bij? Bij welke verbindingen? Wat betekent dat voor mijn bronnen? En dat daar kan ik echt wel slecht van slapen.

Maarten van Woerkom
Wat betekent voor je bronnen, maar wat betekent dat ook voor jou thuis als persoon?

Huib Modderkolk
Thuis ietsje minder. Het afgelopen half jaar speelde dat dus wel iets meer dat ik het gevoel had dat er mensen ook fysiek in de buurt wilden komen. Dus dat gaf wel een ongemakkelijk gevoel. Ik heb één keer zelfs gehad dat ik s'avonds ergens was en er stond een motor op een fietspad. En ik reed daarnaar en ik was alleen en die stond zo te tegenover mij en met een stationair draaiend met het licht dus naar mij toe. En ik durfde het gewoon niet verder, want ik dacht ja, ik ben niet helemaal alleen. Het is donker, ik kan niet zien wie er op die motor zit. Dat is wel heel ongemakkelijk.

Randal Peelen
Dat kan ook toeval zijn, weet je wel.

Huib Modderkolk
Maar dat was het natuurlijk uiteindelijk ook. Sterker nog, ik zal je vertellen, het was iemand die ik kende.

Randal Peelen
Oh, goede dag.

Huib Modderkolk
Het liet zien dat mijn angst volledig ongegrond was, maar het laat ook zien dat die angst soms wel eens zit, omdat je denkt, ja, wie probeert mij in de gaten te houden.

Maarten van Woerkom
Daniel, is dat bij jou?

Daniël Verlaan
Over die beelden en zo en die nare dingen die ik zie, daar heb ik in het geval van die beelden van misbruik bij hele jonge kinderen. psychische hulp bijgekregen. Dat was ook nodig, want ik sliep niet meer. En de hoofdredactie had me heeft me toen echt naar. . Naar een psychotherapeut gestuurd om daarin om te gaan, die mij heeft geleerd om die beelden op een manier te bekijken dat ik het ook verwerkte. Ik sliep er gewoon niet van die hele tijd die beelden in mijn hoofd aan het gaan waren.

Huib Modderkolk
Hoe doe je dat dat je ernaar kijkt en het verwerkt?

Daniël Verlaan
Wat zei je?

Huib Modderkolk
Ja, hoe doe je dat? Naar kijken en het verwerken.

Daniël Verlaan
Ja, er waren een aantal tips. Het was een psychotherapeut die was gespecialiseerd in traumaverwerking. En daar hebben wij vaker mee samengewerkt met deze MyDel ook oorlogsverslaggeving. En hij zei eigenlijk dat alles wat je ziet of meemaakt, je moet opschrijven. Alles wat je ziet of hoort of voelt moet je opschrijven. En door dat op te schrijven, schrijf je het eigenlijk van je af. En hij zei eigenlijk die flashbacks en de mensen die flashback was bij mij het ernstige. Ik kreeg heel dat flashbacks en dan kon ik niet slapen. En dan is je eigenlijk van, die flashbacks zijn eigenlijk onverwerkte ervaringen. En zodra je alles opschrijft en ook heel erg. . Ik moest bijvoorbeeld bij die beelden echt, ik zat ze vooral aan het begin te kijken en dan zat ik het zelf analyseren, maar ik zat niks mee te schrijven. Ik dacht van, oh ja, hier zie ik bijvoorbeeld een potpinderkaas van Calvé. Of hier zie ik een nijntje of hier zie ik een volkskant liggen. Heb ik ook gezien bij een van die situaties. Dan denk je van dat is een indicatie dat een Nederlands kind zou kunnen zijn. En hij zei eigenlijk van die beelden die je dan ziet, die moet je seconde voor seconde meeschrijven. En eerst met het geluid uit en daarna het beeld uit en na het geluid aan. Het geluid is veruit het ergste geluid is. Ver uit het ergste. Dat is nog steeds hetgene wat ik echt. Waar ik nog soms wel rillingen van krijg.

Huib Modderkolk
En beschrijf maar ook het geluid. Dus schrijf je het geluid ook op.

Daniël Verlaan
Ja, dat doe ik ook. Het wordt daar niet minder door, moet ik eerlijk bekennen. Maar je verwerkt het wel. En het is nog steeds. . Ik zou er niet aan moeten denken om dit voor een langere tijd te doen. En ik heb ook met die. met de rechercheurs gesproken die dit die dit echt voor hun werk doen. En dat is echt het meest immense respect voor hen. Maar die hebben daar echt hele goede werkwijze voor elkaar en dat soort dingen. En ik merkte bijvoorbeeld ook toen in mijn onderzoek, ik kon er met niemand over praten. Dus ik, ik zat dat in de eerste dagen te doen op de redactie van RTL. Ik wilde dat soms bijvoorbeeld tegen iemand zeggen, maar ik kon niet echt vertellen wat ik zag, want die mensen werden daar gewoon fysiek onwel door. En je wil hen ook niet mee belasten met wat jij ziet en zo. Dus. Dus ik heb daar op een gegeven moment, door dat op te schrijven, ging dat langzaamaan beter. En ik ben heel blij dat het ook toen daarnaast gestopt. Ik ben ook nu. Dus ik krijg nog veel tips binnen over dit soort dingen. En ook omdat ik in de cover ben gegaan bij Vereniging Martijn. Wat er toen leidde dat die onder andere dat die mensen zijn opgepakt en zo, die daar nu in de cel zitten. Ik ben eigenlijk na dat onderzoek ben ik voor mezelf gezegd, ook in samenwerking of naast met de hoogredactie van Ik ga het even kappen. Ik ga het even niet meer doen. Kindermisbruik is me even teveel gaan. Ik merkte dat ik dat niet. Dat was niet heel prettig. Maar goed, dat gaat nu wel goed door. Maar kan me de, de geluiden. Dat is echt. Ik dacht er net ook aan. Dat is niet. Dat gaat niet weg. Die geluiden zijn echt heel ernstig. De beelden kan je nog wel enigszins op een soort van afstandelijke manier zien, maar geluiden. Het is echt vreselijk. En aan de andere kant, dat deel. Wat ik vooral merk, is dat ik de Afgelopen twee jaar, ik ben wel regelmatig bedreigd. Dat hoort niemand en dat lees niemand, want dat hoeft allemaal niet. Vooral ook bij mensen die bedreigen of proberen. Je te hacken en zo, je moet daar nooit aandacht aan spenderen, publiekelijk. Want dan krijgen ze juist extra energie. Dus je ziet bijvoorbeeld heel vaak mensen op Twitter zeggen. Van oeh, ik krijg passwordresets. En dan ik word aangevallen en dat soort dingen. Moet je nooit doen. Nooit doen. Want dat is de juiste reden dat ze dat willen. Nu krijg ik niet alleen passwordresetsets, maar echt wel ernstigere dingen. En ik merk dat ik daar wel een beetje paranoïde door ben geworden. Omdat vaak het lukt niet bij mij. Tenminste, ik ben niet voor zover ik weet niet gehackt, maar dat kan ik wel met zekerheid ongeveer zeggen. En er zijn echt al goede aanvallen ook geweest. Die ik ook heb geanalyseerd met cybersecurity bedrijven en zo. Maar ik ben dan vooral bang dat ze dan naar de mensen in mijn omgeving gaan. En ik denk maar dat Huip dat ook wel zal herkennen. Maar je hebt een partner en je hebt familie en misschien zelfs wel kinderen, in mijn geval dat dan niet. Maar ik maak me daar wel meer zorgen om. Dus ik. Ik probeer ook vaak te kijken naar of ik voor mezelf zou kunnen vinden wie mijn partner is, of wie mijn ouders zijn, of dat soort dingen. Ik weet ook bijvoorbeeld bij Hype is, als je hype googelt, dan is een van de eerste dingen, volgens mij, dat ze jouw vrouw zoeken. Of vriendin. Moet je maar eens kijken.

Huib Modderkolk
Even gaan zoeken.

Randal Peelen
Aansputting op de naam, precies.

Daniël Verlaan
En dat is vaak een deel van mensen die geïnteresseerd zijn in je privéleven. Het hoort er eenmaal bij als je als je. Oh, je bedoelt bij Google suggesties.

Huib Modderkolk
Ik dacht een website die mijn vrouw zoekt.

Daniël Verlaan
Oh, nee, nee. Nee, op Google inderdaad. Nou ja, dat en dat soort dingen, maar ook gewoon te kijken naar mensen die ik volg of erg Live partner Partner, ja precies. Dat soort dingen. En bij mij zie je ook vriendin kan wel.

Huib Modderkolk
Dat kan ook gewoon een onderzoek van de storie zijn hoor. Dat kan natuurlijk zeker.

Daniël Verlaan
Maar dat is wel. Ik merk dat ik daar wel. Ik weet bijvoorbeeld dat mijn moeder wel eens een keer bijna gehackt is. Wat ik echt wel naar vond. En dat was richting rond een periode dat ik veel onderzoek deed naar. Dat was in dat wraakpornodeel. En toen waren echt heel veel mensen boos op mij. Ook allemaal hackers die daarin zaten. Omdat ik hun netwerk exposde. En toen kreeg ik echt. Toen kregen wel mensen in mijn omgeving wel opeens. Die niet hun beveiliging helemaal goed hebben. Wel echt. pogingen tot hacks en zo. Bij mijn moeder kan ik nog herinneren dat zij een e-mail kreeg. Of een e-mail kreeg. Dat er in haar Google-account was ingelogd. Maar dat Google. Die ontzettende goede beveiligingen hebben tegen dit soort dingen. Die herkennen dat het een vreemde inlogpoging was van een ander apparaat dat normaal werd gebruikt. En toen werd die inlogspoging geblokkeerd. En toen dat merkte mijn moeder op en die zei, dat is raar, wat moet ik doen? En toen heb ik haar geholpen, twee slots verificatie ingesteld, allemaal dat soort dingen zo. Dat had zij toen allemaal niet. Dat is alweer een jaar geleden hoor. Ik merkte wel dat dat wel. Ik vond dat wel creepy, dat soort dingen. Als je mijn eigen moeder gaat lopen hacken, omdat ze boosten op mij, dat gaat wel echt ver. Dat vond ik wel echt naar.

Randal Peelen
Ja, het is een soort dogma of in ieder geval gezegde dat als iemand echt gaat lopen speervisje op jou persoonlijk, het ze uiteindelijk altijd wel zal lukken. mensen in je omgeving is natuurlijk een heel andere koek. Ben je daarom ook laat je niet hek maken gaan schrijven?

Daniël Verlaan
Nou, nee, eigenlijk niet wat ik vond laat je niet hek maken. Vond ik gewoon, ik dacht van al die tips die ik altijd. Op Twitter zit die moet ik eens een keer bundelen. En ik dacht joh, en het was er niet. En ik dacht het schaat dus. En ik vond het wel leuk om te doen. Alleen sinds dat ik laatst in die hek maken heb gemaakt, ik weet nog wel dat ik daarvoor volgens mij bij de nerds op tafel toen was. Vanwege ook de launch daarvan. Sinds ik daar dat heb gelanceerd, zijn het aantal hekkaanvallen op mij zo ontzettend toegenomen. Ja, als je de guy kan hacken, die een anti-hack guide heeft geschreven. Nou, dan. En godsdank zijn de meeste hekkaanvallen vrij doorzichtig en niet heel boeiend. En dat zijn vaak phishing-e-mailtjes of macrootjes en documenten, malafide pdf'jes. En een of andere gek die een ex-bestand naar me opstuurt. En ook dat ik er dubbel op klik. Sommige speerfishing SMS's ook nog wel eens hebben gehad. Goeien ook wel, maar dat gaat me wel redelijk goed af. Godzidank is mijn threadmodel namelijk niet mensen die meer dan een miljoen te besteden hebben om via een zero klik mijn iPhone te hacken. Dan kom je weer iets meer naar het threadmodel van huid.

Huib Modderkolk
Ga ik er niet van uit, maar een miljoen lijkt me wel heel veel geld.

Daniël Verlaan
Ja, maar dat is in ieder geval waar ik me dan wat minder zorgen over hoef te maken. Maar eigenlijk. Die anti-hackenhandleiding heeft me op basis van Het aantal aanvallen eigenlijk alleen maar meer dreigingen en aanvallen bezorgd, eigenlijk, dat is wel zo.

Randal Peelen
Nou, tijd voor de volgende vraag. Ik heb er eigenlijk twee. En dat is een beetje flauw voor Maarten, maar ik ga het toch even doen. Want het zijn even wat luchtigere vragen, dat vind ik wel even gepast, die meer in het straatje van Nerds om tafel in onze community vallen. Namelijk, de eerste is van Jasper Vee. Dit is een filosofische. Eerst de cornflakes en dan de melk? Of de melk eerst en dan de cornflakes?

Daniël Verlaan
Dat is toch geen vraag. Eet je wel eens cornflakes hyp? Nee. Nee, ik ook niet.

Randal Peelen
Maar wat zou je doen? Ik denk voor mij zo'n flakes en dan een basiccoinflex. Dit vind ik zo mooi bij dit soort vragen. Er is altijd maar één goed antwoord. En toch is er een urenlange discussie bij ons op die slack.

Daniël Verlaan
Ik zou dit ook de reden voor de melk eerst dan?

Randal Peelen
Dat mensen barbaren zijn, denk ik. Ik zou het alles ook niet weten. Nee, want. . Een ander in dat schaatjes natuurlijk, hè? Bestek mand of bestek la. In de vaat was er.

Daniël Verlaan
Bestek la. Bestek mand. Ik heb een mand. Ik heb geen la voor mijn bestek.

Maarten van Woerkom
Maar de la moet je alles netjes neerleggen.

Huib Modderkolk
Nee, ik ben het mee eens. Het is een bestekmand.

Daniël Verlaan
Ik heb ze wel beide geprobeerd. Ik ben in de luxe geweest om zowel de la als de mand te hebben kunnen gebruiken in mijn leven. En ik vind de mand wel aanzienlijk gebruiksvriendelijker.

Randal Peelen
Het duurt alleen wel langer, zeg maar. De haters vinden dat het langer duurt om uit te pakken.

Maarten van Woerkom
Ja, maar duurt langer om in te laden.

Randal Peelen
Maar even dan lightning round. Als je een frikande speciaal neemt, is dat dan curry of ketchup?

Huib Modderkolk
Ik eet geen vlees, ik heb nog nooit vlees gegeten, dus ik eet geen vlees.

Randal Peelen
Nee, ik ook niet, maar er zijn hele goede vegetarische frikandellen. Patatje speciaal dan. Curry ook. Ja, tuurlijk, tuurlijk curry. Is het patat of friet?

Huib Modderkolk
Daar vraag ik mij niet aan.

Randal Peelen
Ja, dat vind ik ook een te gevoelig onderwerp inmiddels. Ja, daar krijg je de burgeroorlog van. Koffie met melkzuik of zwart. Zwart. Zwart. Ja, inderdaad. Oké, nou Maarten. Nu mag jij weer.

Maarten van Woerkom
Ik denk, je gaat nog even door. Ik moet even lezen hoor.

Randal Peelen
Luc Mollers, wat is de lekkerste vrucht voor Jam?

Maarten van Woerkom
Jezus.

Randal Peelen
Gewoon aardbei.

Maarten van Woerkom
Ga je daarna wat is jullie top vijf katten namen doen?

Randal Peelen
Of van Simon? Die mag jij nu, als je wil.

Maarten van Woerkom
Nee, nee. Ik zoek even een goede vraag.

Randal Peelen
We kunnen knippen, toch? Savage, nee, nee.

Maarten van Woerkom
Een inhoudelijke vraag.

Randal Peelen
Oké, van Hans. Wat is het meest absurde voorstel of vraag geweest die je via social media hebt gekregen?

Daniël Verlaan
Ik heb een keer naaktfoto's van een meisje opgestuurd gekregen als bedankje voor mijn verhaal over het wraakpornonetwerk.

Randal Peelen
En dat was van haar zelf. Ja. Oké. Dit is precies wat jij nodig hebt nu.

Daniël Verlaan
Zij vond dat echt leuk, dacht. Tenminste, zij vond dat gewoon. Zij zag dat als een beloning voor mijn werk. En dat ik daarvan zou kunnen genieten. Met daarbij de reden dat. Ik naar naakfoto's had gekeken, die. Dat was natuurlijk niet. Ik bedoel, je kijkt naar naakfoto's van mensen die daar niet toestemming voor hebben gegeven dat ze online staan. En dan is dat echt niet zo leuk. Als je een beetje. Ethische grenzen hebt erin. Maar dit meisje zei: van nou, deze foto's mag je naar kijken zonder dat je daar schuld in. En het was ook nog eens een. Zeker geen. geen onaantrekkelijk meisje, dus dat vond ik wel maar dat vond ik wel heel heel absurd.

Randal Peelen
Ik zal eerlijk zeggen, ik vond de geest van deze actie kan ik dan wel weer waarderen.

Daniël Verlaan
Ik kun je niet even op Twitter zetten. Maar ik vond het wel erg een.

Randal Peelen
Iets in mij zou wel zijn gaan gniffelen als je dan terug aan moet sturen. Sorry, ik val niet op vrouwen.

Daniël Verlaan
Dat zou ook mooi zijn. Aan de andere kant, ik heb het al eens over gehad, met een vriendin van mij, die zei eigenlijk van ja, het is bijna een soort dikpik, ongewenste dikpik, alleen dan de vrouwelijke variant. Ja, daar mag iedereen de mening over. Maar dat vond ik wel een absurde situatie.

Randal Peelen
Dat is zeker een valide antwoord op deze vraag, ben ik hem eens. En dan gaan de ogen naar huis en die heeft toch zoiets van.

Huib Modderkolk
Nee, nee, ik zie het echt even. Nee, ik heb echt even. . Ja, het zal ongetwijfeld iets zijn, maar ik kom er even niet op.

Randal Peelen
Is niet erg. Is Maarten er inmiddels uit?

Maarten van Woerkom
Ja, nee zeker. Dit vond ik wel een leuke vraag van. Hoe spreek je die naam? Epifanie? Epiphanie? Epiphanie? Epiphanie. Dat is gewoon een woord. Epiphanie. Oh. Wat is er? Openbaring in het Engels. Oh ja? Nou, val ik even door de mand. Maar goed, die vraagt, als je terug in de tijd mag gaan en één artikel van jezelf mag herschrijven, welke zou dat zijn en waarom?

Huib Modderkolk
ja dit is ook zo'n lastig er zijn ook al de moeilijkheid is dat en ik denk dat dat sowieso is ik vind je Dus als het goed is, ga je altijd iets beter schrijven. Dus hoe verder je teruggaat in de tijd, hoe meer je wil herschrijven. Dus dat heb ik dus. Ik heb eerst bij NRC Hansbad gewerkt. Dus als ik die artikelen nu lees, dan denk ik wel van een keertje dat ik zo ben begonnen. Of dat ik dat als dat ik het zo ben gaan schrijven.

Maarten van Woerkom
Of een artikel waarvan je denkt, shit, daar ben ik te fout in gegaan. Of dat had ik echt anders moeten formuleren. Oh ja, ik heb er wel één.

Huib Modderkolk
Eigenlijk een artikel waar ik spijt heb, en dat gebeurt niet vaak, maar dat was. Is dat vorig jaar geweest? Nee, het is twee jaar geleden geweest, in het voorjaar van 2000. Nee, het voorjaar van 2019, dus inderdaad ruim een jaar geleden. Toen heb ik een artikel gemaakt over mogelijke Chinese spiroage via Huawaibei een smoking gun, toch? En ik noemde dat de smoking gun, dat had ik zo niet moeten noemen. Maar de lastigheid daarvan was eigenlijk dat ik het schreef op het moment dat dat onderzoek gaande was. En dat was zo moeilijk daarmee om daar iets over te zeggen, dat ik ook tegen andere media daar niks over kon zeggen. Dat dat verhaal zelf een gedrocht werd tussen allerlei belangen en nationale veiligheidsbelangen en de. . Waardoor ik eigenlijk niet iets kon zeggen. Als ik dat nog opnieuw zou mogen doen, had ik dat niet gepubliceerd, had ik gewoon drie, vier weken gewacht. En had ik het, ik kon de telecrompleider ook niet noemen, want dan zou ik het onderzoek dwarsbomen. En daar speelden zoveel belang erbij en ook bronnen en moeilijkheden bij dat. En dat laat overigens wel zien dat wat de ingewikkeldheid daarbij is, is, je kan over geheime diensten schrijven, maar er zit een soort bovengens aan. Dat is eigenlijk ook zo met misdachtverslaggeving. Als jij over iets schrijft wat misladigers nog niet weten en de politie dus nog niet heeft verteld over een rechtszaak aan de orde is gekomen. Dan ben je een bedreiging voor die misdaadverslaggevers. Dat geldt ook bij geheime diensten. Als jij dus schrijft over een lopend onderzoek van de AIVD Dan raak je aan de nationale veiligheid en dan krijg je op allerlei manieren tegenwerking. Er komen meteen mensen in gevaar en spelen hele grote belangrijk. Dus die zitten een soort bovengens aan. En dat speelde zich hier af. En dat vond ik zo frustrerend dat ik Ja, ik kon eigenlijk helemaal niets. Ik was bang voor mijn bronnen. Ik werd de hele dag gebeld. En ik moest tegen journalisten doen alsof ik een soort voorlichter was, door te zeggen. Ik kan hier niks over zeggen. Wat heel gek is voor een journalist als je net iets hebt gepubliceerd, dat zou ik niet meer hebben gedaan.

Daniël Verlaan
Daniel? Ik kan me werken. Ik heb één verhaal waarvan ik achteraf dacht van er had nog wat bijgemoeten. En dat was. . Ik heb toen dat onderzoek naar die kindermisbruik, daar heb ik zes verhalen over gemaakt in één keer. En een van die verhalen was een interview met een van de leden daar. En ik heb dat verhaal grotendeels integraal gepubliceerd. Ik heb de meest ernstige dingen weggelaten. Alleen, ik heb toen niet. Een psycholoog of een wetenschapper of iets, in ieder geval een andere bron erbij gezocht, die eigenlijk zei van deze gedachtegang van deze man is niet goed. Deze man liet ik gewoon leeglopen. Of liet ik leeglopen, maar ik stelde hem vragen, waarom zit je hier? Hij vertelde over dat hij zijn eigen. . Zijn negenjarig nietje of zo had misbruikt. En hij zag dat niet als iets verkeerd. Hij vond dat gewoon. Ja, dat was gewoon de spanning die we hadden en dat soort dingen. Ik heb dat gewoon toen opgeschreven, ook om te laten zien hoe. Hoe diep deze mensen in hun eigen werkelijkheid zitten. En dat wordt versterkt door de andere mensen die in dat netwerk zitten. In zo'n netwerk. Want die versterken elkaar. En ik had daar eigenlijk een. Een onafhankelijke bron erbij moeten zeggen. van deze gedachtegang is niet goed. En ook dat versterken van elkaar in hun eigen overtuiging is niet goed. Dat had ik, dat vond ik, daar heb ik best wel wat kritiek op gekregen, zowel vanuit vanuit binnen RTL. Als buiten. En dat is echt iets waar ik zelf van bouw. Naast dat ik vind dat mijn artikelen in het begin van mijn carrière. Carrière, maar de RTL in ieder geval, dat die gewoon. Beter to the point hadden kunnen zijn. Scherper en dat soort dingen. Dat neem ik aan dat het altijd zo is. Maar dit is wel echt één verhaal waarvan ik denk: als ik dat opnieuw zou publiceren, had ik dat echt anders aangepakt.

Randal Peelen
Ja, ik kan me. Ik heb wel kinderen. En zeker nadat je zelf kinderen hebt, dan wordt zeker tijdelijk in het begin, maar later ook wel gewoon echt laser focus. Er kan misdaad zijn tegen iedereen die volwassen is. En dat vind ik dan. Tot daar aan toe, als er iets met kinderen aan de hand is, dan gaat er een apart knoopje in mijn hersenen vuurt dan op. En zeker in die tijd dat dat helemaal speelde met die kinderporno netwerken, dat dan die handleiding ook rondging. En dat er dan in staat dat kinderen ook seksuele wezens zijn. En dan zie je je zoontje in bed liggen en denk je, fuck jongen, dat dat daar zo staat. En dan zou ik, maar ik ben geen journalist. Ja, dan hoef horen wederhoor van mij niet meer. Dat schrijf ik gewoon op Disney. Oké, klaar. Ik vind het knap dat je het wel doet.

Daniël Verlaan
Nou ja, kijk, mensen, kijk, net zoals jij, iedereen heeft er een mening over. Het belangrijk onderdeel van zo'n gevoelig onderwerp als kindermisbruik is dat een soort universeel Een vanstaltig onderwerp is waar iedereen dezelfde gevoelens vaak heeft. En ja, hetzelfde bijvoorbeeld bij andere onderwerpen. Bijvoorbeeld. Ik zag Russische inmengingen in nepnieuws, bijvoorbeeld. Dat heeft een hele politieke lading. Waardoor er vaak verschillende kampen zijn en zo. Terwijl ik vaak verhalen maak over. Cybercriminaliteitsdingen waarvan iedereen vindt dat dat eigenlijk niet zou moeten. Dus dat is heel fijn. Maar tegelijkertijd, je hoeft niet erin te zeggen van dit is niet oké dat er kinderen worden misbruikt. Ik mag hopen dat iedereen dat vindt. Gelukkig niet op te schrijven daarin. Zo heb je daarin geen weder hoor. Maar ik vind het wel belangrijk om bijvoorbeeld bij zo'n onderzoek ook die mensen. zeg maar. Te vragen van, hey, waarom zit je hier? En wat is het? En heb je het idee dat je iets verkeerds doet? Die mensen hebben vaak niet het idee dat zij iets verkeerd doen per se. En dat is, daar kun je heel veel van vinden. Maar het is wel belangrijk dat je dat meldt in je verhaal, omdat dat misschien een beeld geeft van hoe die mensen tot die acties komen. Net zoals die 5G mensen nu. Ik vind het heel goed dat er sommige media zijn die met die mensen gewoon vragen: waarom steek je die dingen de fik? Snap je? Daarmee kun je aan de ene kant zeggen, je geeft die mensen daarmee een podium. Aan de andere kant, het is heel belangrijk om te weten waarom doen mensen dit? En dat is ook een vorm van hoor- en wederhoor zeker. Maar daar is ook wel leuk, daar heeft iedereen ook weer andere opvatting over. Dus dat maakt journalistiek ook zo dynamisch. Iedereen vindt er wel iets van.

Randal Peelen
Nou, een mooi antwoord. Omwille van de tijd, we hebben nog tips te gaan en daarna gaan we afkondigen, maar er is nog één vraag die zag ik net staan. En toen hoorde ik jou zo praten. Toen dacht ik, nou Luc Smolders vraagt, specifiek aan Daniel, blijkbaar. Wat is nou de beste anti-5G USB-stick?

Daniël Verlaan
Ja, ik denk elke willekeurige USB-stick van AliExpress voor een paar dollar.

Randal Peelen
Ik kan het wel zo zeggen, ze zijn allemaal even goed.

Daniël Verlaan
Ze doen het allemaal even slecht. En vooral als je een eigen stickertje opplakt met een beetje een holografische sticker, dan kan je voor heel veel geld doorverkopen.

Randal Peelen
Cool. Nou, dan is het tijd voor de tips jongens. Ik zie dat Maarten al driftig in de weer is. Dus misschien zou die de eerste tip wel willen geven. En dat dat inspirerend mag zijn voor Huip en Daniel.

Maarten van Woerkom
Zeker. Ik heb al vaker met Nerds om tafel spelletjes getipt. Als in bordspellen en kaartspelletjes. Dat is zo'n ding, hè? En Floris doet YouTube-kanalen, jij doet spelletjes. Ja, lekker. Ja, ik ga er weer een tippen. Die hebben we onlangs gespeeld met wat vrienden. En dat is een ontzettend leuk spelletje. Deep Sea Adventure. En dat is een heel klein spelletje. Een heel klein doosje is het. Maar het is het meer dan waard om het aan te schaffen. En. Te gaan spelen, want je bent eigenlijk met een groep mensen waarmee het speelt een groep treuge duikers die gaat duiken naar schatten. En je hebt maar een beperkte hoeveelheid zuurstof waarbinnen je die schatten naar boven kan halen. En het is ontzettend aftasten wat de ander gaat doen. Of de ander je flikkert waar je bij zit. Of je het gaat halen. Het is een bordspelletje wat je met fietsjes opbouwt. Het is ontzettend dynamisch, omdat telkens, hoe meer schatten je naar boven haalt, hoe meer zuurstof dat kost. Maar je moet anders ook verder lopen of weer teruglopen. Het is moeilijk uitleggen. Maar koop het gewoon gaat spelen. Het is echt fantastisch leuk. Gegarandeerd een leuke avond. De Deepsea Adventure kost 18 euro.

Randal Peelen
Nou ja, als het echt zo leuk is.

Maarten van Woerkom
Ja, echt serieus. Ik dacht echt, ik kreeg ongeveer deze pitch ook in de spellenwinkel toen ik hier naar stond te kijken. En toen dacht ik, nou ja, het zal. Maar het is ontzettend dynamisch. Omdat alles telkens verandert naarmate iemand de keuze maakt. En zo kun je elkaar ontzettend dwars zitten. Maar je moet ook met z'n allen een soort van. Eén strategie hebben en als één op zich niet houdt. Af he, heel veel gedoe, heel veel discussie, superleuk.

Randal Peelen
Er staan vast wel mooie plaatjes of uitlegvideo's op YouTube.

Maarten van Woerkom
Ja, zou ik eens zoeken.

Randal Peelen
Daniel, heb jij een mooie tip meegenomen?

Maarten van Woerkom
Hoeveel mag ik er geven?

Randal Peelen
Drie is ongeveer. Na vijf is er het record, maar ik denk 1, 2, 3. Het gaat me vooral om de tijd, niet om het aantal tips.

Daniël Verlaan
Ja, dat dacht ik.

Randal Peelen
Je moet er geen tien minuten aan besteden.

Daniël Verlaan
Nee, nee. Ik zou sowieso iedereen met een met een Mac, de security software van. . Objective-C aanraden. Objective en dan C als in zien. Van Patrick Wardle, XNZ, een van de beste. Mac OS researchers en hij maakt gratis open source tools die je Mac echt bijzonder goed beschermen. Hoort ook binnen de. De beste hackerskringen die je ken, die bij Google werken en bij Fox en bij Amazon en dat soort mensen, die ook dit gebruiken. Maar is dit in plaats van mijn virus-canner? Viruscanners zijn denk ik voor mensen die niet zoveel technische kennis hebben. Dit is ook een mooie discussie, erigens, maar ik ben in het kamp, ik gebruik geen viruscanner. Ik gebruik Exploit beschermers. Is wat anders. Dus ik ben niet van de signature-based. Dus ik is misschien nou zeggen, iets technisch, maar dus ik zit bij nerds op tafel, dus dat weet iedereen. Maar ik vind een viruscanner is een mogelijk een extra point of failure in je beveiliging. Ondanks dat het voor heel veel mensen die niet zoveel weten van technologie juist kan beschermen. Maar ik heb dat net weer niet nodig, dus ik vind het dan net weer te gevaar. Maar ik gebruik wel exploitbescherming. Dus bijvoorbeeld Hitman Pro Alert is daar een voorbeeld van, voor Windows. Of BlockBlock voor macOS. Die kijken van wordt er iets persistents geïnstalleerd op je computer. Nou, dat vind ik dan wel weer fijn. En dat zijn twee voorbeelden van die software. Block is dan weer voor de Mac. En dat is van die Patrick Wardle. En Hitman Pro is overigens van SoFos. En dat is gemaakt door Nederlanders. Wat wel weer leuk is om te melden. En als andere. Even zien als andere tip die ik nog had. Ik dacht van ik moet nog een soort van een tip geven om. Om een beetje bij te relaxen en zo. En ik dacht van een serie op Netflix en die heet Terrace House. Is hij ooit eens getipt hier allemaal? Terraus? Terrace House. Nee. Dat is een Japanse reality serie. En dan denk je van waarom zou ik dat in Gods aan kijken? En het is een hele liefelijke, mooie serie waar je heel rustig voor wordt. En het volgt de dagelijkse beslonderingen van drie. Meisjes en drie jongens in hun huis die samenwonen daar in hun dagelijkse bezigheden in Japan. En dat is zo'n andere cultuur, en het is zo interessant om te zien. En ik word er altijd bijzonder rustig van. Dus vooral in de coronatijd. Als je de hele dag thuis hebt gewerkt en zo, is dat echt een hele lekkere wegkijker. Er zijn heel veel seizoenen van. En als je nou niet weet met welk seizoen je moet beginnen, dan is de laatste uit Tokio echt een hele goede. Het is echt een reality serie. En vooral en als klein bonustipje is de. Ik zit hier voor een computer. Die heb ik op een stand. Aangezien iedereen nu thuis werkt, is zo'n stand echt super handig. En dit is de Roost, heet die. Maar je hebt hem ook goedkoper in Nederland en dat heet de Next Stand. En dat is gewoon een plastic steentje die je kan inklappen. Kan je meenemen in je rugtas. En dan kun je je computer op ooghoogte zetten. En dat scheelt je gewoon ontzettend veel nek- en rugklachten. Het is gewoon een hele. Voor die paar tientjes scheelt je echt heel veel. Kan je lekker werken.

Randal Peelen
Ik blijf me altijd verbazen dat je op een kantoor rond kan lopen. En dat er dan zeeën van monitoren op pakken papier staan. Zonder van al die pakken papieren en B natuurlijk het failliet van degene die die monitor heeft ontworpen. Daar kan je toch niet trots op zijn, zoiets. Nou, echt bizar.

Daniël Verlaan
Het is geen kantoor zonder een paar pakken wit papier eigenlijk.

Randal Peelen
Nee, nee, nee. Huip, heb jij nog zulke mooie tips voor onze luisteraars?

Huib Modderkolk
Ja, ik heb eigenlijk één heel andere soorten getipt, mag dat ook?

Randal Peelen
Ja, maar ga je gang. Er is niks voor ons.

Huib Modderkolk
Ik doe dit nu bijna een jaar. Ik ben er zo enthousiast over dat ik het eigenlijk iedereen wil meegeven.

Randal Peelen
Yoga.

Huib Modderkolk
Ik denk dat er ook personen in dit gezelschap gaan zijn die zeggen in eerste instantie ga ik niet doen, maar toch echt briljant. Volledig koud douchen. En het is heerlijk. En als er een moment is, kan ik ook bij zeggen om te beginnen, dan is het nu, want het wordt natuurlijk in de winter steeds moeilijker. Maar ik heb nu dus bijna, ja ik ben vorig jaar augustus begonnen, niet warm meer gedouid. En het is echt een openbaring.

Randal Peelen
Ja, dat hoor ik vaker.

Huib Modderkolk
Je gaat er naartoe en je denkt, nee dat vind ik niet fijn. Maar je moet, de aardigheid is, je moet eigenlijk ontspannen, terwijl je onder douche zet, want anders gaat je ademhaling. Veel te hoog en denk je, ik wil dit niet. En je moet er dus lang onderbij staan. En pas als je je ontspant, dan wordt het relaxed. En je komt eruit en je voelt hij echt, het is het beter dan koffie nemen. Echt waar, je kan daarna alsnog koffie nemen. Dat kan gewoon prima. Maar het is heerlijk.

Daniël Verlaan
Moet je er elke. ochtend weer aanwennen dan, dat die rust vinden of ga je wennen?

Huib Modderkolk
Je gaat er natuurlijk wel aan wennen. Wat ook nog een extra stimulans is, is dat je Dat het nog beter werkt als je van tevoren even een paar oefeningen doet, op drukken, weet ik veel wat, buikspieroefeningen, iets. Waardoor je helemaal met zien naar die douche gaat, dus dat werkt ook nog het sporten verder in de hand.

Randal Peelen
Volgens mij kom je als een ware Gandhi daar weer onder vandaan. Want je bent gewoon zo goed bezig geweest dat die dag niet meer stuk kan.

Huib Modderkolk
In de winter is het natuurlijk heel intens. En dan wordt het echt op een gegeven moment 6 graden of zo. En dat is zo lekker. Dat is niet te beschrijven.

Randal Peelen
Maar ik ben namelijk niet. Kijk, ik doe dit niet hoor. Maar ik ben niet verbaasd. Want ik luister ook veel naar Joe Rogan en die vindt dat soort dingen ook allemaal prachtig. Maar waar ik me vooral. Afvraag is, hoe kom je op dit idee? Heb je de Wim Hof method gedaan of iets?

Huib Modderkolk
Nou, nee, nee, nee. Ik heb wel veel van die Wim Hof man Wim Hof gelezen inderdaad. En dat vond ik altijd wel al fascinerend. Maar zo'n ijsbad thuismaken, dat is toch best wel bewerkelijk elke keer. Dus ik dacht, dit is het makkelijkste wat je kan doen. En ik geloof er ook wel in dat het gewoon dat het iets doet. Of dat nou is je immuunties of je weerstand iets versterkt. Je voelt je er lekker door. Dus het werkt. Dus ik dacht vorig jaar, ik ga het gewoon proberen. En het is bijna een jaar en het is echt zo goed als het is. Eigenlijk nu vind ik het bijna jammer dat het nu niet zo koud is.

Randal Peelen
Het is ook ontstekingsremmend schijnt. En hoe minder ontstekend er in je lijf plaatsvindt. Hoe beter dat ook preventief werkt tegen dingen als depressie en dergelijke. Allemaal gewoon verpappen gaat uit andere podcasts. Ik wens je wel. Dank u wel.

Huib Modderkolk
Bobbel die je, drempel die je over. Want je hebt inderdaad inderdaad ochtends wel eens dat je denkt, ja jeetje, het gaat natuurlijk niet, dat ga je nu niet doen. En dan als het dan toch lukt, en de kunst is ook, Nog meegeven, je moet niet het laf doen. Dus je moet niet die douche aanzetten en dan je handen en een beetje je buik en zo, je half, je hoofd ontsteken. Dat werkt niet. Je moet er vol onder en dan blijven staan en dan gaat het lekker.

Randal Peelen
Oké Maarten, kun jij hier nog iets verstandigs over zeggen vanuit medisch perspectief?

Maarten van Woerkom
Nee, ik heb me er nooit in verdiept. Dus daar kan ik niks zinnigs over zeggen. Nee, sorry.

Randal Peelen
Dan is het tijd om af te kondigen. Tot zover deze aflevering van Met Nerds om tafel. Onze vaste tafelnerds zijn Floris Bot en Jurian Ubars. Mijn naam is Randal Pelen en onze gastnerds van vandaag waren. . Daniel Vlaan en Huid Mortekolk. Heren, hartelijk dank voor jullie deelname. Daniel, waar kunnen mensen mee over jou te weten komen?

Daniël Verlaan
Twitter denk ik? Ik weet niet zo goed. Twitter denk ik. Luister aan.

Randal Peelen
Volgens verdubbelen hè nu? Gewoon spontaan.

Daniël Verlaan
Ik ben net als hij bezig met een boek. Hoe is het dan? Mag ik nog even vragen? Ik ben heel benieuwd, hoe is het daarmee? Nou, niet goed. Maar wel goed trouwens, maar ik moet nog wat schrijven. Het is echt moeilijk. Ik heb het echt onderschat, en ik vind het ook eigenlijk zo heel erg leuk. Dus ik ben niet zo'n echt moeilijk. Ik zag een huip met zo'n laptop, die dan aan zijn boek aan het werken was op een strand volgens mij. En dan dacht ik, jeetje, dat had ik eigenlijk ook moeten doen. Ik zit het gewoon hier thuis een quarantaine te tikken. Maar dat is. Ik ben daar de komende tijd nog mee bezig.

Huib Modderkolk
Heb je even de tijd om het te doen, of niet?

Daniël Verlaan
Nee, ik heb vaak een paar dagen. Ik heb de laatste week vrijgenomen. Om het te schrijven. Maar het is wel, ik heb het zeer onderschat. Maar dat wordt mijn volgende project. Dus dat kunnen mensen een beetje gaan volgen. Aan het einde van het jaar komt dat uit.

Randal Peelen
Heup, waar vinden mensen jou?

Huib Modderkolk
Ja, goede vraag. Af en toe de voorstand lezen. Ik ben niet zo'n goede Twitteraar als Daniel, maar ik twitter wel eens. Ja, dat was het. Daar kun je me volgen. Verder volguip vooral niet.

Daniël Verlaan
Want we doen hem.

Randal Peelen
Ja, precies, dat de plek zijn niet gevolgd. Volg gebild worden. Meer informatie over ons als podcast is te vinden op mnot. nl of met nerdsomtafel. nl. Daar staat ook een link naar onze hele prachtige slack. En meer dan 1500 nerds gingen je voor. Het is ook berengezellig. Je kunt patron van ons worden. En dan krijg je een aantal perks. Eén daarvan is toegang tot ons supergezellige patronkanaal. En afgelopen week gebeurde er iets heel bijzonders, want maar liefst. . 18 mensen hebben spontaan hun pledge verhoogd. En dat was echt een warme gevoelens, kregen we daarvan. Merchandise is te vinden op onze webshop. nl. Ad sorteer in onze podcast via Flip en Dagnacht. Voor nu hartelijk dank voor het luisteren. Tot de volgende keer. Wat is er nou zo grappig, Daniel?

Daniël Verlaan
Goh, jullie zijn zo lekker commercieel geworden jongen. Bemshopje. Patriots, lekker, lekker hoor. Ik kan me toch herinneren, ik zat in het begin bij jullie. Het was gewoon een paar vrienden en veel bier.