Omslag van S10E08 – Warmtenetten verbeteren met Robert Vrancken en kunstmatige intelligentie

// podcast_episode

Aflevering 8

S10E08 – Warmtenetten verbeteren met Robert Vrancken en kunstmatige intelligentie

In deze aflevering neemt technisch natuurkundige Robert Vrancken (founder & CTO van Gradyent) ons mee in die wereld van kunstmatige intelligentie (of toch machine learning?) en warmtenetten. Ook praten de nerds over zijn vorige bedrijf Validus, waarbij met inkjetprinters en vloeibare kristallen de strijd met fraude werd aangegaan.

Natuurlijk wordt er ook stilgestaan bij Limburgse vlaaien, anime op Netflix en het bijzondere talent van Floris om een podcast te hosten.

Hoofdstukken

De tijden zijn gerekend vanaf het begin van de aflevering.

  1. Sander geeft geen tip
  2. Introductie Robert Vrancken
  3. Gradyent
  4. Wat is een warmtenet?
  5. Het warmtenet in de toekomst
  6. Valides
  7. Vragen van de luisteraars
  8. Tips
  9. Outro
  10. Einde

Tips

Transcript

Lees het volledige transcript (24.082 woorden)

Sander Bijleveld
Ik heb ooit een tip gegeven hardcore history en ik zag van de week op de Slack dat die schijnbaar ook een keer eerder was gegeven de allereerste aflevering van Merds om tafel ooit. Ongeveer, ja. Kan gewoon echt niet. Hardcore History, dat is wat is dat? Digital. Dan gaan we heel hard op de bos nemen. Een podcast van Dan Carlin duurt zo'n acht uur paafleving, zeg maar. 4 tot 6. Zul ik hem gewoon nog een keer doen?

Ruurd Sanders
Dat had er helemaal fout, dit.

Sander Bijleveld
Nee, dit is een rand al enigszins.

Floris Bot
Structuur! We zijn nog niet eens begonnen, gast. Doe kalm. Doe kalm. We zouden we lopen toch? Nee, we zijn nog niet begonnen. Maar de opname loopt wel. Ja, Jezus. De bedoeling was dat we een cold open deden. Oh, een warm open. Ik heb geen idee hoe dit heet. En dat we gewoon begonnen. Dus ik moet dan voorhouden dat we nog niet zijn begonnen. Oké, we zijn nog niet begonnen.

Ruurd Sanders
We zijn nog niet begonnen. Dus we kunnen nog vrijheid praten. Dat zullen we dan maar gewoon op gaan beginnen. Heb jij nog iets? Compleet privé te vertellen, wat je eigenlijk niet wil dat het in de podcast komt?

Sander Bijleveld
Iets privées waarvan ik niet wil dat het in de podcast komt. Ik heb laatst. En Carl is hardcore history geluid. Hij is al een keer als tip geweest. Dus ik wil niet dat hij denkt. We waren me voor.

Ruurd Sanders
Rem Carlens, hardcore history moet er niet inkomen.

Sander Bijleveld
Echt de shit, maar ik ga niet tippen, want hij is al twee keer. Nee, dat doe je niet. Nee, zo ben ik niet. Ik doe mijn huiswerk. Snot dan.

Robert Vrancken
Mag je die eigenlijk wel luisteren als je geen Australië hebt?

Floris Bot
Ja, ja, ja, ja, ja. Op zijn mensen cavalo. Als je een cavalo hebt.

Robert Vrancken
Als je Limburg komt als ik een kappa.

Sander Bijleveld
Ja, dat hadden we in Rotterdam ook al. Kappas. Zullen we even kappen? Gaan we beginnen? Kapas.

Floris Bot
Welkom bij Met Nerds om tafel. We praten vandaag met Ruurd en Sander. Mijn naam is Floris Bot. Bij afwezigheid van zowel Randal als Jurian ben ik vandaag host. En ook ik vind dat een beetje spannend, dus bear with me. Onze gast nu van vandaag is Robert Vrancken. Welkom. Robert is founder en CEO van Gradyent. Spreek goed uit toch? Gradyent is een startup die AI, misschien wel ML, maar daar komen we op terug, inzet om verwarmingsnetten efficiënter te maken. Eerder had Robert al een startup genaamd Validus. Die met slim gebruik van inkjettechnologie vervalsingen tegengaat. En ik hoop ook dat we daarop terug kunnen komen. Ook heeft Robert bijna zes jaar bij de Boston Consulting Group gewerkt. Een consultantba. Full disclosure hier. Ik ken Robert Vooraal als de man die af en toe door het beeld loopt als ik met zijn vrouw aan het bellen ben. Zijn vrouw en ik werken bij hetzelfde bedrijf. Wij beeldbellen. Vijf, zes uur per dag met elkaar denk ik. Dus dat is super grappig. We moeten daar de hele avond over hebben. Gaan we zeker doen. Over die hele shout-out. Oh ja, ik moest je de goed doen van je eigen vrouw. Het is ook wel fijn hè. En je moet melk halen.

Robert Vrancken
Ja, ja, ja. Maar er komen nog wel op.

Floris Bot
De komen denk ik ook nog wel op. Ik denk dat ik het wel een beetje heb gehad. Heb ik nog iets groots gemist of zullen we het gewoon lekker over machine learning slash AI en warmtenetten gaan hebben? Let's do it. Oké dan. Gradyent. Ja, nou ja, startwarmtenetten. Start-up warmtenetten AI, vernieuwend. Klopt. Hoe heb je dit bedacht? Op de bank. Ja, typisch. Dat is de beste plek, hè?

Robert Vrancken
Ja, nou eigenlijk zou het logischer zou het onder de douche zijn, want dat is waar ik nog betere ideeën. Of ja, relatief betere ideeën heb. Ja, daar sta je ook drie kwartier per dag, heb ik me laten vertellen. Ja, vind ik fantastisch. Heel slecht voor warmtenetten. Of heel goed afhankelijk van hoe je erover nadenkt. Nu mag dat niet meer. Maar nee, het was echt gewoon op de bank. En ik wist veel van warmtenet, ik wist veel van energie. Daar heb ik als consultant veel rondgelopen. Ik was veel van digitaal en steeds meer geïnteresseerd in machine learning. En op een gegeven moment had ik een sabbatten call en ik zat op de bank en ik dacht, ja. Waarom zou je eigenlijk niet het een met het ander combineren? En toen dacht ik, dat is volgens mij een heel dom idee en dat bestaat al lang. Maar je gaat een beetje graven en het idee liet me niet los. Dat blijkt de gat in de markt.

Sander Bijleveld
Hoe kwam het dat jij veel wist van warmten? Dat je bij energiemaatsbeijen rondliep, dat snap ik.

Robert Vrancken
Nou, warmtenetten zijn eigenlijk in Nederland niet zo bekend, maar wereldwijd en vooral in Europa, ook Oost-Europa. Zijn grote steden zijn eigenlijk vaak in meerderheid bediend, verwarmde warmtenetten. En niet door gras in je eigen huis, zoals hier in Nederland, vanwege Groningen en zo. Dus als je een tijdje als consultant rondloopt bij energiebedrijven en ook industriële bedrijven, dan kom je op een gegeven moment veel verschillende dingen tegen. Gasturbines. Dieselgeneratoren, van alles en nog wat, elektriciteitsnetten. Maar warmtenetten blijken eigenlijk best wel interessant te zijn en best wel complex. En in Nederland zouden ze heel hard moeten groeien al dus het klimaatakkoord. Maar het komt nog niet helemaal van de grond. Zijn wat dingetjes nog even lastig. Maar eigenlijk is het een heel goed idee. En het is toch wel jammer dat die dingen niet zo optimaal zijn en ook misschien niet zo geaccepteerd zijn als ze zouden kunnen zijn. Dus ja, op een of andere manier sprong eventjes gewoon een vonkje over en dacht ik van hé, daar moet ik wat mee doen. Eigenlijk heel simpel ben ik van mensen omheen gaan zoeken. En toen bleek het best een goed idee te zijn. Iedereen die we sprake in de warmte nettenwereld zei, ja we hebben uitdagingen. Het is nog niet optimaal. We weten dat het beter kan. Na een aantal keren dat gehoord, hebben we dachten, dat moeten we ook gewoon gaan doen.

Sander Bijleveld
Voor mij als totale leken, dus ik betaal gewoon iedere maand netjes mijn gaswater ligt, en er wordt afgeschreven, dat is allemaal goed. Warmtenet, volgens mij, hebben we in Rotterdam hebben een warmtenet. Pitch me nou eens het idee van een warmtenet, want ik heb daar niet zo'n gevoel bij. Wat is het hele idee erachter?

Robert Vrancken
Eigenlijk is het heel simpel. In ons gemiddelde Nederlandse huis heb je gewoon een cv-ketel of een HR-ketel. Dus dan krijg je vaak gas en dan maak je ter plekke maak je het water warm. Een heel klein opwekkunitje. Eigenlijk gewoon een. . Ja, gewoon een hoop gas verbranden, wat vlammen, wat water erlangs, heel recht toe recht aan. Maar wat nou als je dat op veel grotere schaal doet? Een hele grote boiler of een andere soort van energiecentrale waar je het water warm maakt en van de rand van de stad, want daar staan die centrales vaak, de stad intransporteert. Het is veel efficiënter bij de productie. Je verliest een klein beetje onderweg, dat klopt. Maar in je huis heb je in feite alleen maar een klein afleversetje nodig. En dat idee ligt best wel voor de hand. Alleen in Nederland zijn we natuurlijk op een gegeven moment van kolen afgestapt in iedereen zijn huis en zijn we gas gaan aanleggen, want dat hadden we. En in het Oostblok zijn ze bijvoorbeeld gewoon massaal warmtenetten gaan uitrollen. En in Scandinavië zijn ze na de oliecrisis in de jaren 70 ook massaal warmtenetten gaan uitrollen. Want dat hadden ze bijvoorbeeld veel biomassa. Dus dat is een heel goed idee. Een biomassa ga je niet in je huis verstoken. En in het Oostblok hadden we op een gegeven moment bedacht, al die kolen, we hebben niet zoveel gas, dat hadden ze toen nog niet. We gaan die kolencentrales in de rand van de stad zetten, daar heb je er in ieder geval minder last van. Dus het idee is eigenlijk verrekte simpel. En soms is het ook restwarmte, toch? Klopt. Klopt. En Rotterdam bijvoorbeeld is dat een heel mooi iets, want die restwarmte is er gewoon en je kunt hem op de nieuwe maaslozen of je kunt hem transporteren.

Floris Bot
Een restvormte kan bijvoorbeeld komen uit een biomassaverbrandingsinstallatie of andere industrieën. Ik kan me voorstellen dat het bij Tata wordt er. Veel warmte opgewekt. Ja, maar daar doen ze allemaal waarin mee. Ja, wat andere dingen. Maar ze doen er niet zoveel mee. En dat is eigenlijk zonde, dat gaat nergens heen. Dus wat dat betreft snap ik hem wel. Ik ben altijd bang dat ik heb in Almere gewoond waar we ook stadsverwarming hadden, vrijwillig. Ja, absoluut. Op zich echt niks mis mee. Laten we wel zijn. Lelystad daarenteerd? Ken je dat Stokholsyndroom? Helemaal geen last van, waar heb je het over? Nee, maar het probleem wat ik daar had was dat de stadsverwarming was gecombineerd met hete-luchtverwarming. En die combinatie vind ik niet ideaal. Ik leer allemaal nieuwe techniek. Wat is hete luchtverwarming? Dus in plaats van radiatoren en een installatie in huis die eigenlijk lucht rondpompt of lucht warm maakt en door ventilatieroosters je huis in pompt. Met als nadeel dat je dus altijd luchtverplaatsing hebt. Dus je krijgt overal stofplekjes waar het verzamelt en je hebt altijd het gevoel dat je huis vies is.

Sander Bijleveld
Het is een beetje het idee als het in het vliegtuig is dat je zo'n dingetje opendraait en er komt lucht uit om je warmtslimmer verplaatst.

Floris Bot
Niet alleen boven je hoofd, zeg maar. Maar zo'n lokaal afleveren, dat vind ik wel vet. Ik heb altijd het gevoel dat je zoveel verlies hebt. Je hebt zeker verlies.

Robert Vrancken
Maar aan de andere kant, dus je opwekken, is wel weer een stuk efficiënter. Want een hele grote geoptimaliseerde ketel met grote industriële installatie eromheen. Die kun je efficiënter inrichten dan het ketel in je huis. Ja, van een paar kw hooguit. Ja, ja. En overigens ook dat is niet zo'n groot probleem. Dus de ene keuze en de andere keuze van stad tot stad en van land tot land maken mensen er ook andere keuzes in. Maar nu wat je ziet natuurlijk, en wat dat betreft hebben we heel erg de timing mee. is dat we zien dat we de transformatie naar carbon neutral en net zero proberen te maken. En dat is veel makkelijker als je een grote bron moet vervangen door een andere grote bron die wel CO2-neutraal is. Dan dat je in iedereen zijn huis Dat moet gaan omteren. Dus waar er al een warmte naar het ligt, is het nog steeds heel veel werk. Het is nog steeds heel lastig. Kun je dus ook handige tools bij gebruiken zoals de dingen die wij bouwen. Maar het is een stuk makkelijker dan dat je in iedereen zijn huis nog een keer opnieuw moet gaan veranderen van techniek. En dat is een van de voordelen die we nu toevallig hebben.

Floris Bot
Ik kan me wel voorstellen dat als je een warmtenet moet aanleggen, dan moet je in plaats van een gasbuis, zeg maar, een aanvoer en een afvoer en dat moet geïsoleerd en zo. Zijn die kosten elke veel hoger?

Robert Vrancken
Nou, per strekkende meter zitten de meeste kosten niet in de buis aan zich, maar zitten gewoon in de aanleg en de vergunningen. Aan de doorlooptijd en de bezwaarprocedures.

Sander Bijleveld
Dus heb je serieus mensen die bezwaar ook maken tegen leidingen dan? Of tegen.

Robert Vrancken
Jazeker. En kijk, in de warmtewereld in Nederland is er een schitterend woord, volgens mij bedacht de ambtenaren. Dat heet de meekoppelkans. Dus dat als ze bijvoorbeeld je straat opengraven om er een glasvezel of een riolering te vervangen of iets, dan kun je net zo goed ook die gasbuis eruit halen. Of desnoods laat je hem liggen en een warmtebuis erin leggen. Want dan hoef je maar één keer open te gaan. En bij nieuwbouwwijken is het wat dat betreft eigenlijk net zo makkelijk om een warmtenet aan te leggen als om een gasnet. Vroeger was er een aansluitverplichting, dus elk huis. Wat nieuw gebouwd werd, kreeg automatisch een gasaansluiting. En nu is die aansluitverplichting er in ieder geval vanaf. Dus je ziet nu dat bij nieuwe wijken dat dat het een beetje loodomaat eigenser is of je nou het een doet of het ander. Maar als je eenmaal een gasleiding gaat neerleggen, daar kun je ook alleen maar gas door transporteren. Ook wel geloven ze dat sommige mensen dat er ook waterstof doorheen kan. Wat op zich geen slecht idee is. Maar veel meer kun je er niet meer. Je kunt er geen water doorheen gaan sturen. Dat zijn andere soort buizen.

Floris Bot
Ja, ander soort koppelingen ook. Je zegt, lood hem uit ijzer, als het om een nieuwe wijk gaat bijvoorbeeld. Ik ben tijd op zoek geweest naar een nieuw huis, dus nieuwbouw komt ook veel langs. Er wordt bijzonder weinig nog met gas gedaan.

Robert Vrancken
Nou, precies om die reden. Omdat mensen denken, ja we kunnen nou aanleggen, maar hoe lang heb je er nog profijt van voordat we er toch weer vanaf moeten?

Floris Bot
Dan ga ik even lenen van een van de vragen van de luisteraars en het spijt me dat ik even niet weet wie. Die zei, maar is het dan nuttiger om het voor een hele. . Per huis, per straat, per wijk, per stad. Welke schaal moet je hebben? Vanaf welke schaal wordt het eigenlijk echt interessant?

Robert Vrancken
Nou, kijk, als je in je individueel huist, dan hebben we het niet over een warmtenet. Dan hebben we het vaak over een zogenaamde wk O. Dus dan eigenlijk gewoon een put in de bodem. Een grote warmtewisselaar die warmte eigenlijk uit de lucht haalt. Als je zeg maar vanaf een huis of 10, 20, dan heb je het over een netje. Maar de grootste warmtenetten ter wereld liggen onder andere in China of bijvoorbeeld in Moskou of in Beijing. Die dingen zijn gigantisch. Die hebben miljoenen aansluitingen. Dus alles ertussen is een warmtenet. En alles ertussen bestaat, dus het zal ooit een goede reden hebben gehad dat het is ontwikkeld.

Sander Bijleveld
Wat zijn dan de gemiddelde grootes waar ik bij Nederland aan moet denken van de bestaande warmtenetten?

Robert Vrancken
Nou, bijvoorbeeld Rotterdam, Den Haag en Utrecht, dat zijn grote gebieden waar bijvoorbeeld Eneco veel heeft. Dan moet je oorde grote 30, 40, 50. 000 aansluitingen moet je denken. Dus huishoudens of. . MKB of iets wat erop lijkt. Amsterdam ook zoiets. Dat is vooral vattenval, vroeger Nuon. En in het zuiden van het land, bijvoorbeeld Breda en Tilburg, hebben we één groot warmtenet van Natuurlijk, een van de andere grote spelers, die zit ook rond de 40. 0 in aansluitingen. Dus dat is ongeveer zo groot als dat het in Nederland wordt.

Ruurd Sanders
Maar concentreert zich dat overwegend over in de steden? Absoluut. Buiten de steden is het eigenlijk. Ja, je hebt een bepaalde bebouwingsdichtheid nodig lijkt me. Nou ja, dat vroeg me dus af. Want bij ons zeker, ik woon in zo'n durp. Absoluut niet als je al durp zegt. Vrijwillig? Vrijwillig, ja.

Robert Vrancken
Lichter een beetje hoe dicht het bij elkaar zit. Kijk, als je duizend huizen dicht bij elkaar hebt en je hebt een slimme manier om iets van een bron te realiseren. Bijvoorbeeld omdat er wat restwarmte is of je kunt er een goede grondput slaan of iets dergelijks. Dan kan duizend huizen prima, want dat is een wijk. En vaak worden die mensen ook zo'n wijk ontwikkeld.

Ruurd Sanders
Sorry toch, een domme vraag. Grondwarmte. Waar moet ik daar lava activiteit verwarren? 100 meter diep of zo, toch?

Robert Vrancken
Nou, je hebt ze vanaf, als je ze voor enkele huizen hebt, dan heb je bijvoorbeeld 20, 30 meter diep. En als je inderdaad echt de wat warmere dingen zoals bijvoorbeeld 70 graden wilt oppompen, dan zit je meer in 100, 200 meter, een beetje zo. En dat kan met ironisch genoeg met boortechnieken uit de olie- en gaswereld. Dus wat dat betreft is het kringtje misschien nog wel zonder. Ja, nou ja, ik bedoel, kijk, bijvoorbeeld Sjell, die heeft daar wel oren na. Want ja, ze weten wel heel veel van het boren van putten.

Sander Bijleveld
Nou, dat vind ik wel mooi eigenlijk. Dus waarom niet? Hoe zit het dan uit? We hebben het nu een beetje, het is puur een brainfight nu. Ken je niet ook een single point of failure? Dat op het moment dat het daar op zo'n. . . trein misgaat, dan heb je in één klap 10. 000 huishoudens die geen warm water meer hebben.

Robert Vrancken
Ja dat klopt. Nou wat je wat je dus ziet vaak in warmtenetten is dat je meerdere bronnen op meerdere plekken hebben. En dat je dus inderdaad redundantie of backup in een wat makkelijker Nederlands organiseert. Dus dat je bijvoorbeeld drie of vier bronnen hebt. En dat als eentje uitvalt dat een ander het kan overnemen en dat niemand in de kou zit. Ze staan in raid eigenlijk. Ja. Nee, het is dus altijd eigenlijk ook over bemeten, want anders kunnen ze elkaar niet opvangen. Klopt, klopt. En ze moeten ook bijvoorbeeld bij mijn team moeten ze het doen. Dus 99% van de tijd staan die bronnen niet vol aan. Maar goed, dat is jouw eigen cv-ketel natuurlijk ook.

Floris Bot
Dus we hebben het nu een beetje gehad over wat is zo'n warmtenet? Waar kom jij met greagent in het spel?

Robert Vrancken
Wat je ziet, dat is de uitdaging wereldwijd, is die nette design, nou, de nieuwste is, die worden gewoon elke dag ontwikkeld. Maar de oudste bijvoorbeeld van Nederland, die ligt in Utrecht, die is al honderd jaar oud. Want het is uiteindelijk gewoon warm water in stalen buizen. Ik dacht nog aan lood, maar jij gaat verder. Nou, misschien ook wel lood in die tijd. Dat durf ik niet te zeggen. Maar inmiddels mag ik toch hopen dat dat geregeld is. Of je dringt het niet direct. Maar dat is er niet te min. Dus die technologie is al vrij oud. Maar wat ze vroeger deden is natuurlijk, ze hadden geen Internet of Things. Ze hadden niet. Slimme warmtemeters. De slimme elektriciteitsmeters, maar dan verwarmte in in elk huis. Ze hadden zeker niet zoveel goede controlesoftware en dergelijke op al die bronnen. Dus het is geëngineerd in een tijd. Veel van deze netten en veel van deze hardware is geëngineerd in een tijd dat het vooral goed moest blijven doen. En dat een beetje verlies hier of een beetje inefficiëntie daar. Dat is ondergeschikt dan. En dat is ook prima in die tijd. Althans, ik bedoel, met terugwerkende kracht zou je zeggen, doe het anders. Maar veel kon je ook niet anders. Maar nu, met de uitrollen van veel meer van dit soort sensors. komt er steeds meer data binnen. En worden ook de marges steeds kleiner. Dus je wilt steeds minder verliezen accepteren. Omdat je ook moet concurreren. En als we met z'n allen naar Net Zero toe willen, elke geajoule of elke megawatt die niet de lucht in gaat, die hoef je ook niet meer te vervangen. En dat is eigenlijk de uitdaging, hoe kunnen we nou al die data op een slimmere manier inzetten om die netwerken gewoon efficiënter te maken. En als bijkomend voordeel, als je ze strakker inregelt, beter onder controle hebt, kun je vaak ook bijvoorbeeld de temperatuur laten zakken en kun je van dit soort nieuwere bronnen makkelijker en tegen minder kosten erin zetten. Maar een kolencentrale kan wel 200 graden leveren als je echt moet. Maar een geothermiebron van 100 meter diep, die is misschien maar 70 graden. En ergens moet je dat gat toch zien te overbruggen. Dus hoe beter je die netten daadwerkelijk kunt optimaliseren, hoe makkelijker je ook die transformatie kan maken.

Floris Bot
Ik heb dan vanwege de huizenzoektocht. Heb ik me verdiept in LTV laag temperatuurverwarming. Dus je wil eigenlijk dat de temperatuur die je aanlevert aan de radiator maximaal 50 graden is. Omdat je dan in efficiëntie kunt winnen. En een warmtenet wat de 70 graden levert zit daar eigenlijk al boven. Dus als je hem verder kunt laten zakken, dan zou je dus. Zou je in efficiëntie op andere punten grotere slagen kunnen maken?

Robert Vrancken
Klopt, klopt. En kijk, in Nederland zijn er net op. Op 90 graden, op 70 graden. Maar in het buitenland zijn er ook zeker net op 140, 160 graden. Grote Duitse steden, Scandinavië. Dat heb je niet nodig. Niemand verwarmt zijn huis met 160 graden. Ik zou het in ieder geval niet aanraden. Ik douche vrij warm hoor. Nou, dan kan ik je de hand schudden, maar 160 heb ik in ieder geval nog nooit aangetikt.

Ruurd Sanders
Ga je ook uitbreiden dan in die gebieden of richt je nu puur alleen maar op Nederland?

Robert Vrancken
We richten ons eigenlijk meteen vanaf het begin op Europa. Omdat Nederland gewoon. . Het is een fantastische markt, maar het is relatief. Te klein om zoiets helemaal te ontwikkelen. We zijn wel in Nederland begonnen, want ja, dat is toch wat makkelijker in je eigen netwerk.

Sander Bijleveld
Waar ik even benieuwd naar ben, want we zijn nu al in het Wut territorium. Of je bedrijf is er, maar je zit op de bank. Je hebt daar het een en ander gedaan, je komt terug van een sabbatical en je ziet daar, nou daar wil ik misschien wat in gaan doen. Hoe kom je dan vandaar naar het punt dat je dat werkt. . Het lijkt mij echt wel. Ga ik nu naar China bellen, zeg ik heb sensoren nodig of ga ik mijn buurman vragen, zoek in een baan. Hoe begin je zoiets? Nou, ik had.

Robert Vrancken
In mijn voorgeschiedenis had ik eigenlijk twee stukjes ervaring opgedaan die toevallig heel mooi bij elkaar optaalden. Het eerste was, ik had al een keer een start-up gedaan, als een spin-off. Toen ik nog student was. Dus ik wist een beetje wat je moest doen om aan een start-up te beginnen. Wat is dat? Nou, van alles en nog wat, maar het begint eigenlijk gewoon met een heel goed plan. En een plan waarmee je andere mensen kan overtuigen dat het een goed plan is, zodat ze met je mee gaan doen. Ofwel als medeoprichter, ofwel als klant, ofwel als gewoon supporter van de zijlijn. En er zijn heel veel mensen. Die je heel fijn willen adviseren en op weghelpen, want ze vinden het gewoon leuk. Als je dat mensen enthousiast kan maken, dan ben je al een heel eind. Dus dat was eigenlijk één deel. En het andere is natuurlijk dat als consultant op heel veel bedrijven en heel veel plekken ben ik geweest. Ik heb ook een hele hoop oud-collega's bijvoorbeeld die op allerlei plekken terecht zijn gekomen. En dus kon ik die gewoon via LinkedIn en op andere manieren gewoon gaan benaderen en zeggen, goh, ik heb een goed idee. Wil je er eens even over een kop koffie met me over sparren? Zo gezegd, zo gedaan. En dan heb je binnen een paar maanden stiekem een hele hoop kunnen leren van wat is nu eigenlijk het probleem? Is er wel een probleem? Is dit een oplossing die daadwerkelijk zou kunnen werken? En zijn er misschien een aantal mensen zo gek om op mij in dit bootje te springen? En de optelsom daarvan was van ja, we moeten dit gaan doen. Voor hetzelfde geld was de optelsom geweest van nee, dit is eigenlijk een heel slecht idee. En als ik gewoon een baan gaan zoeken, had ook gekund. Was ook helemaal niet erg geweest.

Sander Bijleveld
Dus jij bent eigenlijk ook gewoon een hele goede netwerk tijger, zeg maar. Je bent heel Actief in je netwerk bezig geweest. Oeh, tijger.

Robert Vrancken
Ja, nou. Groeftijger, netwerktijger, ik weet niet, maar. . Plak het over achter.

Floris Bot
Ja, ja. Waarom?

Robert Vrancken
Nee, maar weet je, De wereld van start-ups is helemaal niet zo moeilijk. Als jij zegt, hé ik heb een goed idee, mag ik een kop koffie met je drinken, dan zijn er niet zoveel mensen die zeggen van nee hoor, daar heb ik geen zin in. Want iedereen vindt het leuk om erover te sparren. En zeker als het. In een sector is waar je ook in zit, dan kun je van hele junior tot vrij senior mensen echt wel een half uurtje een kopje koffie mee drinken.

Floris Bot
En daar leer je een hoop van. Het is natuurlijk wel fijn als het al je netwerk is. Het is prettig als je al ervaring hebt met warmtenetten, dat je niet denkt van weet je wat ik ga doen? CBD-olie verkopen. Want dan heb je geen idee met wie je moet gaan praten. Daarbij is het waarschijnlijk de kwaliteit van je plan ook een stuk minder. Maar was het echt zo makkelijk om bij mensen aan te sluiten? Ja.

Robert Vrancken
Ja, kijk, je zei het in je intro, consultant. In mijn geval heb ik gewerkt bij de Bosse Consultinggroep. Ik heb een tijd in Amerika gezeten. De BCG-matrix heb ik ooit gedaan. De BCG-matrix, de koeien en de sterren. Ja, precies. Nou ja, die dus. Ja, dat consultancybedrijf, dat is wereldwijd werken er meer dan 10. 000 collega's. En ze proberen toch wel een beetje de sfeer erin te krijgen. Jongens, help elkaar nou. Als je er werkt, maar ook daarna. Maar los daarvan had ik ook, ik heb natuurlijk ook met heel veel oud-ondernemers van mijn tijden in Eindhoven, waar ik mijn vorige start-up heb, heb ik ook natuurlijk nog gewoon contact gehouden. Dat maakt het ook makkelijker om eens een keer tegen een investeerder iets aan te houden ofzo. En je hebt ook een soort track record opgebouwd als. . Ja, ja. Ja, en gewoon puur doordat je het al een keer hebt gedaan.

Floris Bot
Succesvol ook overigens, dat helpt.

Robert Vrancken
Ja, succesvol to a point.

Floris Bot
Ja, oké, maar bedoel, je was niet een money burning machine.

Robert Vrancken
Nee, nee. En ik heb ook. Mijn eerste start-up hebben we moeten stoppen? Midden in de financiële crisis. Alhoewel het daar absoluut niet alleen aan lag, want het was ook gewoon een heel moeilijk product. Maar ik heb dat wel bijvoorbeeld gedaan met met goed contact met mijn investeerders van toen. Dat zijn andere investeerders dan nu. En we hebben het ook wel gewoon netjes gestopt. En dat bouwt ook wel weer een stukje krediet op, denk ik. Zo om of zo om. Maar heel kort door de bocht. Zeker in deze tijd, dat veel mensen ook wel echt enthousiast zijn over start-ups. En jullie hadden laatst Constantijn. De tijd is er wel rijp voor. Als je een goed idee hebt, dan zou ik iedereen aanraden van joh. Denk er heel klein beetje over na tegen wie je het aanhoudt. Niet direct tegen je eerste de beste de concurrent. Maar voor de rest gewoon ga erop uit. En en het zou je verbazen hoeveel mensen willen helpen zonder ook maar iets over terug te willen.

Sander Bijleveld
Ik heb ook wel eens gehoord dat we in Nederland nu, van ouder hebben we dat niet, maar dat we steeds meer een klimaat hebben waar het oké is om te falen. Als je een keer iets start, dan is het ook oké als het geen succes wordt. En dat is denk ik heel belangrijk voor zo'n start-upklimaat. Mensen de zekerheid geven als je een keer failliet gaat, dat is ook oké. Je mag gewoon een keer op je bek gaan.

Ruurd Sanders
Maar sterker nog, in Amerika is het. Ja, maar dat is in Nederland altijd anders geweest. Als jij een keer bij een start-up gezeten ook is die failliet gaan. Je hebt wel de ervaring heb je juist meer aannemelijk dat je volgende. start-up wel een succes gaat worden.

Robert Vrancken
Ja, nou ja, dat is zeker waar. En en ik moet zeggen, ik kwam vers uit de collegebanken met mijn vorige start-up. En dat was een spin-out. Dus dat was een idee wat gewoon op de plank lag op de op de universiteit. En we hebben er helemaal niet over na zitten denken van durf ik op mijn bek te gaan?

Sander Bijleveld
Dit soort termen moet je even spin-out, dat is voor mij helemaal echt. Jorgon, ik. Spin-hoff ken ik wel.

Robert Vrancken
Een spin-off en een spin-out, het is eigenlijk hetzelfde. Dus je hebt iets en dat wordt er eigenlijk gewoon buiten geplaatst. In het geval van universiteit, kijk, een universiteit is geen bedrijf. Dus die willen dat technologie op een of andere manier die ontwikkeld wordt, dat dat daadwerkelijk een product wordt. Anders is het mooie papier, maar wat heb je eraan?

Floris Bot
Dat het de markt weet te vinden, zogezegd.

Robert Vrancken
En vroeger ging dat ging dat bijvoorbeeld in Eindhoven ging dat heel vaak naar Philips. Nou, helemaal niks mis mee. Maar op een gegeven moment dachten ze van, goh, nou ja, weet je, het is ook leuk om start-ups te hebben. En er zijn heel veel goede redenen voor. En bedrijven hebben overigens ook spin-offs en spin-outs. Maar het is hetzelfde idee.

Robert Vrancken
Het idee ligt op de plank.

Robert Vrancken
Maar de organisatie, in dit geval de TU Eindhoven, die wil er zelf niks mee. Maar die willen het graag aan iemand verkopen of een licentie geven. Dus dat je er royalties voor moet betalen. En dat heb ik toen gedaan. En wat ik zeg, ik was 25. We hebben helemaal niet over nagedacht. Op ombersbek gaan en carrière. En het was meer zo van ja. Ja, je zou het idee is gewoon, dit zou zomaar eens kunnen lukken. We zouden dom zijn om het niet te proberen. Ook nooit te veel over na zitten denken van oei, als het nou misgaat. Ik heb altijd het idee van, nou, als het misgaat. Ook prima, maar dan heb ik wel een mooi avontuur beleefd. En dat is al gezegd, zo gedaan.

Sander Bijleveld
De Pimpje Lankausmentaliteit. Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik kan het vast.

Robert Vrancken
Ja, dat zou je mij wel kunnen aanvrijven, inderdaad, ja.

Sander Bijleveld
Ik ben er wel ealoers op hoor. Ik heb altijd best wel ideeën, maar om ook daadwerkelijk dan zo'n start-up te starten, ik vind dat best wel getuigen. Van ook een bepaald soort mentiteit, een bepaald soort lef, om dat te doen. Dus dat vind ik wel tof. Ja, nou.

Robert Vrancken
Ja, in die zin, het valt je misschien niet op als je het doet. Omdat het voelt voor mij zo natuurlijk dat ik het echt niet. . Ik vind het niet bijzonder ofzo, als je begrijpt wat ik bedoel. Dus ik ben omringd door mensen die er ook zo over nadenken. Dus ja, wat dat betreft wordt dat gevoel niet versterkt van dat ik iets apart aan het doen ben of zo.

Floris Bot
Nou ja. Je bent wel wat apart aan het doen. Er is niet. . Er was een gat. Ik bedoel, je zat op de bank, je ging met mensen in gesprek. En je zei, hé, als we nou die oude meuk eens een keer proberen onder controle te krijgen, wat denk je ervan? En toen zei er genoeg mensen van. . Ja, er is eigenlijk nog niet echt iets voor. Anders was je het niet gaan doen. Klopt, klopt. Dus je hebt toch een soort gat gevonden.

Robert Vrancken
Ja, dan moet ik wel erbij zeggen. Dat idee van, ik zie mezelf nog zitten op die bank. Maar het idee was in zoverre wel echt extreem pril. Als je me nou vraagt, wat is AI, ML, artificial intelligence, machine learning. En wat ik toen dacht dat het was. En als je me nu vraagt wat zijn warmtenet, en als je me nu vraagt, ja er zit natuurlijk een wereld van verschil tussen, maar dat komt doordat je heel veel mensen om je heen vindt die je erbij helpen. En dat oorspronkelijke idee. . Alleen de één regelsamenvatting daarvan is nog hetzelfde. Maar voor de rest heb ik niks in mijn eentje gedaan, maar alles samen. Want vanaf het allereerste gesprek zijn mensen met mij gaan meedenken. En al vrij snel had ik ook een aantal medeoprichters om me heen. En het wordt heel snel iets van de groep. Iets van we, zoals je net zei. Niet iets van ik.

Sander Bijleveld
Ah vet, oké. En dan ben je. Dus je hebt wat mensen om je heen verzameld, je hebt dat wilgevoel gecreëerd, je hebt iedereen enthousiast gemaakt, pan in je hand laten zien, dit gaan we doen. En dan? Je moet op een gegeven moment naar iets van hardware of je moet iets gaan lezen.

Robert Vrancken
Ik doen alleen software, dat scheelt. In mijn vorige start-up deed ik hardware en dat is veel duurder, lastiger, heel duur lang. Nee, het eerste wat je gaat doen is als je een businessplar hebt waar je in gelooft en een productbeschrijving waarvan je denkt van dit is dan ook het product. wat deze klanten zouden willen kopen. Dan ga je een proof of concept of zoals het bij ons wordt genoemd, een pock, dan ga je maken. Dus dan ga je een aantal schermen bouwen voor je software. En je gaat een aantal analytische modellen bouwen. Je gaat bij een heel klein warmtenetje die wij via via. . kende, ga je wat data ophalen en zeggen laat ons er eens flink op rekenen en kijken of dit niet beter kan. En nou dat is echt, nou Heel snel gegaan. Want we zijn met een paar man dat gaan doen en een aantal maanden later hadden we iets van, joh, het werkt echt boven verwachting goed. En het ziet er ook goed uit. Dus dat dat ja dat was. Het geluk van dat mensen dat ik mensen had gevonden die dat heel goed met mij konden bouwen. Maar voor een deel was het ook gewoon omdat het in hindsight een heel goed idee bleek.

Sander Bijleveld
Maar dat wisten we natuurlijk niet toen we het gingen doen. Je had een vermoeding, ja. Maar wat zijn dan een beetje de inzichten waar ik aan moet denken? Je moet bepaalde stukken van je warmtenet tijdelijk uitzetten of je moet minder warm. Wat zijn nou echt van die waardevolle inzichten?

Robert Vrancken
Nou, het begon met als je het niet koud wil hebben in je huis. En je zei net al van bijvoorbeeld luchtverwarming. Een warmtenet moet met een bepaalde temperatuur al zijn klanten bedienen. Tot het allerlaatste, allervergste huis aan toe. En bij het allervergste huis. Wij in het Engels vaak noemen het last house. Zo wordt er niet altijd over gesproken. Maar als je er gewoon even heel simpel over nadenkt, The Last House. Dan moet je wel aankomen en dan moet warm genoeg zijn, dan krijgen mensen het koud. Dat is het mooie van dingen die eigenlijk heel simpel zijn. Maar dan heb je een netwerk, dat ziet eruit als eigenlijk een soort van spinnenweb. Maar soms komt de warmte van hier, soms komt de warmte vandaag. Soms stroomt het snel door het net als er veel mensen iets willen hebben en soms stroomt het langzaam. En dus de temperatuur overal in dat spinnenweb, die verandert van minuut op minuut. Maar toch moet je op elke plek voldoende warm aankomen. En wat het verste weg is van het punt waar het instroomt naar het punt waar het naartoe moet, dat last house, dat is niet één plek. Dat kan op verschillende plekken zijn. Dus bijvoorbeeld. In Rotterdam is dat soms in het zuidwesten en soms in het noordoosten. En als je dat allemaal stabiel wil houden, maar je hebt niet heel veel meetpunten. Ja, dan ga je als ingenieur, ik ben ingenieur van opleiding, dan ga je zorgen dat het in ieder geval flink warm is, want dan wordt het nergens beongeluk te koud. Maar als je je af gaat vragen hoeveel kan het naar beneden, dan moet je in één keer verrekt te veel weten van zo'n netwerk. En moet je ook kunnen voorspellen. Want als je water hier vertrekt, dan moet het over een paar uur aan de andere kant niet toevallig te koud zijn. Want dan gaan mensen opbellen en zeggen, ja, mijn douche wordt niet warm. Of ik krijg de afwas niet gedaan. En by the way, ik heb een contract, dus dat is niet de bedoeling.

Floris Bot
Kom maar even fixen.

Robert Vrancken
Dus ja, en dan moet de monteur langs en of dat nou echt een probleem is of niet. Dus wij rekenen uit. 24 uur vooruit, als het moet nog langer vooruit, op basis van weersversorspellingen van de kMI en van alles en nog wat. Overal hoe warm het gaat zijn als je bepaalde temperaturen en bepaalde bronnen aanzet. En ook hoe warm het zou kunnen zijn op het moment dat je die temperatuur omlaag draait, zodat je scherp aan de wind, maar nooit te laag komt. En dat is bijvoorbeeld een van de best wel interessante, best wel een soort van moeilijke mathematische uitdagingen die we eigenlijk als eerste zijn gaan tackelen. Inmiddels doen we veel meer dan dat. Maar dat tackelen, dat bleek nog niet op een handige manier te zijn gedaan door anderen. En zohouden zeiden tegen mensen, hé, dit kunnen wij. Hier, we kunnen het je laten zien.

Ruurd Sanders
Zeiden ze, oh nou, kom dat bij mij ook doen. Maar is het iets, was het een probleem wat je volgens mij al aangeeft van om normaal zonder enige intelligentie. Die warmte te kunnen garanderen, moet je eigenlijk het overal veel te warm aanzetten. Met andere woorden, je verstoopt veel te veel. Maar ik heb eigenlijk geen idee wat mensen hun ervaringen tot nu toe waren. Hoe betrouwbaar is zo'n warmtenetter eigenlijk? Ik bedoel, hebben we het over van nou, het is de stand van de wind. Of is het altijd van nou, de eindgebruikers hebben we tot nu toe eigenlijk er nooit iets van gemerkt. Dus alleen dat de. de leveranciers eigenlijk gewoon eigenlijk al te hard hebben moeten stoken.

Robert Vrancken
Nou, kijk, warmtenetten, net als elektriciteitsnetten en gasnetten, daar heb je wel een storing in. Pompen kunnen kapot gaan. Bij elektriciteitsnetten kan het vriezen, hoogspanningsleidingen kunnen eruit liggen. Elk energiesysteem, elk energetransportsysteem heeft wel een storing. Maar wat bijvoorbeeld interessant is voor de mensen die op stadswarmte zitten. . Bijvoorbeeld in Rotterdam, waar ik zelf inmiddels woon. Heel veel mensen realiseren zich helemaal niet wat in hun meterkast hangt.

Robert Vrancken
Dat is een kastje.

Robert Vrancken
En één keer in de zoveel tijd komt een monteur, en één keer in de zoveel tijd moet ik wat cijfers doorgeven. Dus die warmtenetten zijn best wel behoorlijk robuust. Die zijn echt niet significant veel beter, maar ook zeker niet slechter dan andere manieren om warmte te leveren.

Ruurd Sanders
Is jouw uitdaging dus eigenlijk. kunnen tweaken aan het netwerk zonder dat iemand het door heeft.

Robert Vrancken
Dat is het. Dat is het. Dat is het eigenlijk. Nul klachten. Dat is het doel. Kijk, als wij met iets aan zouden komen en zeggen van goh. We gaan dit doen, maar je krijgt er wel een stuk meer klachten door.

Sander Bijleveld
Trial and error, zeg maar.

Ruurd Sanders
Er zijn bedrijven die daar misschien wel voor kiezen, want als het op bottomline. Dat is natuurlijk maar één KPI waar je aan zit te draaien. Wel een vrij belangrijke. Nou ja, aan de andere kant, mensen kunnen niet onder die uit.

Floris Bot
Nee, precies.

Robert Vrancken
Hebben ze redelijk aan de bal hè? Nee, dat is wel waar, tot op zekere hoogte. Maar wat je bijvoorbeeld hebt, als mensen gaan klaargesturen de monteurs, als je monteur naar iemand moet sturen, dan ben je eigenlijk de jaarwind. van zijn klant wel een beetje kwijt. Dus echt niet zo dat je zegt, goed rij kan worden door gewoon eens even flink aan die knop te draaien.

Ruurd Sanders
Hoe bepalen jullie dan die KPI voordat jullie beginnen met een bedrijf?

Robert Vrancken
Nou, kijk, wij doen vaak een pilot, een proefproject. Om bijvoorbeeld op een deel van het netwerk of bij een kleiner netwerk als mensen meerdere netwerken hebben te laten zien dat het werkt. En dat doen we op een slimme manier in stapjes, zodat we niet van het een op het andere moment de knop omgooien. Wij sturen in één keer allemaal setpoints en in één keer. Drie dagen later beginnen mensen te bellen en proef gefaald. En de komende drie jaar is er geen draagvlak meer om wat te doen. Dat is niet in ons belang, dat is niet in niemands belang. En we doen dit nu al een aantal jaren. Dat is ook nog nooit gebeurd. Dus we zijn inmiddels wel redelijk comfortabel dat niet alleen dat de aanpak gewoon steekhoudend is, maar ook dat het eigenlijk nog nergens tot klachten heeft geleid. De advocaat van de duivel zou zelfs kunnen zeggen van joh, moet je niet nog iets meer doen. Maar wij zetten liever in op nog een aantal slimme mensen inhuren aannemen bedoel ik, om er nog wat dieper in te rekenen. Want wij zijn uiteindelijk veelal ook ingenieurs. En ja, wij willen ook mensen niet in de kou laten zitten.

Ruurd Sanders
Dus je bent nog niet op zo'n. Fase van je bedrijf, dat je gewoon op een warmtenetleverancier kunt afstappen en zeggen van nou, wij hebben nu X-aantal systemen in ons beheer. Wij kunnen jullie garanderen dat jullie zoveel. Weet ik veel geld terug gaan verdienen in zoveel jaar, want dat hebben we nu onder de riem zitten.

Robert Vrancken
Wel, ik zou zeggen een beetje ja en een beetje nee. Dat is natuurlijk geen antwoord. Maar we zijn absoluut nu, zeker Europa breed, zijn we gewoon echt op warmtenetwerk, eigenaren en operators. Aan het afstappen en zeg joh. Kijk wat we kunnen. Wat zijn je uitdagingen? En in negen van de tien gevallen hebben zij uitdagingen waarvan wij zeggen van dat hebben we al een keer gedaan. Of we weten wat we moeten doen om dat samen met jou te fixen. Maar het interessante vanuit een. Laten we zeggen, een technisch perspectief is dat elk netwerk voldoende anders is. Elk spinnenmap ziet er anders uit. Waardoor die rekensommetjes die wij in de cloud met heel veel computing power moeten doen. duizenden keren per minuut om allerlei scenario's door te rekenen. Die zijn voldoende anders per netwerk. Dat je niet gewoon met een creditcard kan kopen, aanzetten en gaan. Wij moeten er echt een tijdje voor doen.

Floris Bot
Er is geen standaard pakket en je algoritmes zijn altijd anders.

Robert Vrancken
Ja, we moeten ze trainen en ontwikkelen. En daarom zijn we dat op een gegeven moment ook een digital twin gaan noemen. Toen ik begon was het idee artificial intelligence. Maar inmiddels is het idee digital twin. Dus digitale tweeling. En dat zegt sommige mensen heel erg veel en andere mensen zeggen totaal niks. Maar wat ik altijd zeg is Elke Tesla heeft ook een digital twin. Er is een digitaal model ergens binnen Tesla die van elke auto die ze ooit hebben geproduceerd zegt wat is er ongeveer met die auto gebeurd. Waar is hij ongeveer geweest? Dat is misschien een beetje spannend. Maar bijvoorbeeld ook hoeveel onderhoud heeft hij gehad? Zit er een bepaalde hoeveelheid slijtage in? En wij maken eigenlijk hetzelfde, maar dan van warmtenetwerken. Met alle data die ze hebben. En daardoor vinden wij eigenlijk bij elke klant waar we komen. Dingen waar ze eerder niet tegenaan waren gelopen die wij er wel uit weten te vissen.

Sander Bijleveld
Waar ik nog heel benieuwd naar ben, dus we hebben het dan nu over warmte, waar gaat het heen? Waar staan we over 10, 15 jaar met de technologie warmtenet? Of misschien wel 40. Of misschien wel 40, laten we gek doen.

Robert Vrancken
Nou, wat ik zeg, een deel van ondernemen is ook timing. En dat heb je niet in de hand. Dus. Toen ik in 2018 een sabbatical ging doen. Toen was er natuurlijk ook heel veel te doen over duurzaamheid. Maar in de tussentijd regende het wel van aankondigingen. Het begon met het klimaatakkoord. Toen kwam Europa eroverheen met Fit for 55. Timmermans in Brussel. En over een paar weken hebben we natuurlijk COP26 in Glasgow. We zullen zien wat daar gebeurt. Maar dan is het echt China tegen Amerika. Honderden kolencentrales erbij, of honderden kolencentrales eraf.

Sander Bijleveld
Het gaat ergens over.

Robert Vrancken
Het gaat ergens over. En in Nederland is warmte niet zo groot. In de grote steden, ja, daar buiten niet zoveel. Maar bijvoorbeeld in China. De communistische partij gezegd alle grote steden boven een bepaalde lijn, de steden die in het noorden van China liggen en dus vrij koud worden. Jij zult een warmtenet bouwen. Zo gezegd, zo gedaan. En die warmtenetten worden bediend met kolen, warmte van kolen. En dan maken ze ook elektriciteit mee. En ook China heeft gezegd, wij gaan kolen uitverzeren. Weliswaar misschien niet zo snel als we zouden willen. Dus waar we ook kijken en naar welke persberichten en met wie we ook spreken, die warmtenetten moeten hoe dan ook groener. Linksom of rechtsom. En dat betekent dat net als iedereen in de energietransitie, of je nou je HR-ketel verliest en er iets heel bijzonders voor in de plaats krijgt, waarvan we nog niet eens weten wat het is. Of bijvoorbeeld een beamtenet. Maar linksom of rechtsom, al die netten zullen ook een transformatie door moeten om helemaal groen en net zero te worden. En zoals het er nu naar uitziet, gaat iedereen wereldwijd zich er op een of andere manier, op een of ander tijdspad aan committeren. En dat betekent dat iedereen die zijn warmte had bedienen, dus ook iets zal moeten doen. Want de transitie die gaat ook dus niet aan hun voorbij. Nou ja, daar word ik wel heel vrolijk. Ik val als ik in ochtends op sta dat ik denk van nou wie weet, hopelijk kunnen we daar ook een duid in het zakje doen om die mensen die die netten hebben, die voor ongelooflijk moeilijke uitdaging staan, om die er ook een stukje op weg te helpen. Ja, dat vind ik gaaf.

Floris Bot
En ben je, daar zat ik net even over na te denken. En we hebben het nu natuurlijk over best wel meta. Grote systemen, grotere aanpak, grotere impact. Ben je dan ook van de meta-aanpak? En zeg je, of laat ik het andersom vragen, mensen die zelf proberen in hun eigen huis iets te doen? Denk je dat dat minder effect heeft dan wat jij nu doet?

Robert Vrancken
Ja, ik worstel daar wel eens mee. Want kijk, de beste manier natuurlijk om te verduurzamen is door het gewoon te besparen. Dat is 100% waar. Maar 20, 30 jaar lang hebben we het daar al over. Maar als je kijkt wat er in de praktijk gebeurt, is er toch maar een kleine minderheid van mensen die dusdanig geprikkeld en gemotiveerd is om echt ingrijpend in hun leven in te grijpen. Ten tijde van corona zeiden mensen van, oh, we vliegen allemaal niet meer. We zouden allemaal niet meer moeten vliegen. En we staan niet meer in de file, dus we zouden allemaal niet meer in de file moeten staan. Maar zo gauw het weer kan, zien dat het weer terugkomt. Dat zit in de menselijke aard. Dus ik denk dat er een risico is. Door heel erg op de individu te focussen. Dat we er niet komen en dat we iedereen eigenlijk over dat punt heen tillen dat ze zeggen van nou ben ik echt helemaal beu. Aan de andere kant is het natuurlijk ook nooit een slecht idee. Daar zal ik ook nooit tegen zijn. Maar ik denk dat het een N-N verhaal is. En er is een risico voor mensen die heel erg zomaar zeggen. Focussen op ik ga duurzaam leven. Dat ze daardoor juist vaak heel individualistisch daarmee bezig zijn. En dus de grotere aanpak die volgens mij ook nodig is. Eigenlijk een beetje tegenstaat, ik wil het zelf doen. Ik wil niet aan een grote organisatie verbonden zijn.

Floris Bot
Een warmt het net dat staat me tegen. Met een self-sovereign identity verhaal.

Robert Vrancken
Ja, en ik snap dat. Maar ik denk uiteindelijk dat we en en zullen moeten doen. En we moeten elkaar niet bevechten, maar proberen om te zeggen van nou, laten we het allebei doen.

Floris Bot
Maar soms. Er ontstaat zoiets juist uit frustratie, dat mensen, dat iemand die het beste voor heeft met het milieu zoiets heeft van ja, wat de f?

Ruurd Sanders
Fuck, niemand doet het en dan ga ik het zelf wel doen. Dat is vaak wel de reactie. De reactie is meestal dat er omdat er niks gebeurt, gaan mensen zelf dan maar iets doen. Als ze dan inderdaad grotere initiatieven komen. Dan kunnen zij niet toch een groot deel van die mensen dan ook zeggen. Nou, dat is goed. Ik probeer thuis ook mijn energierekening omlaag te krijgen. Maar als je dat makkelijker kan doen door een warmtenet, by all means, kom maar binnen. Ja, ze bieden bij ons niet aan. Zo simpel is het. Dus dan doe je het zelf maar. Maar ik denk dat op zich daar nog niet je uitdaging zit. Ik vind eigenlijk die mensen die daarmee bezig zijn, dat zijn juist de mensen die op een even manier. Eigenlijk al met je mee hebt, want die hebben dezelfde mindset, die willen zelf naar dat stuk toe. En ja, alle beetjes helpen. Iemand die wil afvallen en met zijn dieet überhaupt al calorieën gaat tellen, dat kan vaak al voldoende zijn om minder calorieën tot je te nemen. En dat die vergelijking trekt dan even met energieverbruik. Als je alleen dat alles een keer gaat meten. En als een keer naar die grafiekjes zitten kijken, dat stuurt zichzelf ook al behoorlijk bij.

Sander Bijleveld
Dus is het risico daarvan niet dat mensen op een gegeven moment dat ook als toepasbare oplossing zien voor het klimaatprobleem? Maar mensen kunnen ook zelf. Dit aanpassen. Wat zitten we allemaal te klagen dat er warmte net moeten komen? Als iedereen er gewoon voor kiest gezamenlijk om dat zelf op te lossen, zijn we er ook.

Floris Bot
Ja, maar dan krijg je een beetje Calymiro-effect nog ook.

Ruurd Sanders
Ja, dat kan. Maar ik denk niet dat je Ik denk dat je daar maar tot een bepaald punt komt. Dan zijn je jezelf helemaal loskoppeld.

Robert Vrancken
Het zou je verbazen hoe weinig je eigenlijk kunt bereiken in je eentje. Omdat een groot deel van je carbon footprint, hoeveel uitstoot je hebt. Wordt helemaal niet bepaald door wat je van dag tot dag doet. Maar het feit dat je in een huis woont, wat is gemaakt van cement, en een autorijd, die is gemaakt van staal. Of zelfs als je niet in een auto rijdt, maar in een trein. Als je echt die rekensommetjes gaat maken, en ik zal niet zeggen dat ik die elke dag maak, maar dan kun je echt maar een fractie echt in je eentje beïnvloeden. En als je dan keert tegen grotere initiatieven onder het motto. . Schaalvergroting is slecht, iedereen blijft bij je eigen. Volgens mij is het er helemaal niet zo'n spanningsveld tussen. En een interessant spanningsveld wat je eigenlijk ook ziet, bijvoorbeeld in de duurzaamheid. is dat iedereen zijn eigen oplossing geweldig vindt. Dus ja, het zal je niet verbazen dat ik denk dat warmtenet een goede oplossing zijn in veel gevallen. Maar zoals je ook zegt, niet overal. En dat hoeft ook helemaal niet. Maar je ziet vaak discussies tussen mensen die vol waterstof zijn, zijn teken. Elektriciteit en waterstof, ja precies. Of mensen die zeggen van nou. We moeten allemaal niks doen, want over tien jaar dan kunnen we hybride warmtepompen hebben. Het ding is altijd, wat ik altijd denk is, volgens mij moeten we alles proberen. En heeft alles een plek en sommige dingen zullen ook falen, maar de uitdaging is groot genoeg en de tijd die we er nog voor hebben is relatief kort. Dus laten we elkaar niet bevechten, maar laten we gewoon proberen om alles wat zinvol is en niet die ergens op slaat, gewoon uiteindelijk in ieder geval tijden ruimte voor te geven en niet te blijven backvechten over wat nou beter is. Want ja, dan zullen we over 20 jaar als we terugkijken, zullen er echt wel een paar dingen achteraf wel een heel slecht idee zijn gebleken. En ja, het zij zo. Dat is niet zo'n ramp. Ik bedoel, dat komt misschien een beetje terug op dat hele punt van ondernemerschap. Als je niks probeert en alleen maar loopt het wit over wat andere mensen doen. Dat valt me wel in Nederland op. Op een of andere manier zit er toch ook wel wat negatieve energie. En de verduurzaamheid, waarbij iedereen toch zo zijn eigen ding en een beetje spel te prikken loopt.

Sander Bijleveld
Is het niet ook zo dat Nederlands gewoon graag klagen? Ik ook. Ik vind het heerlijk om lekker te bomen op.

Ruurd Sanders
Weet je, we zijn in Nederland wel qua duurzaamheid en de initiatieven die we daarin nemen. Ook nog helemaal niet zo slecht bezig. Een beetje hetzelfde als dat hier in Nederland zitten klagen over coronavaccinaties. Dat we ontzettend hoog zitten qua vaccinaties. Eigenlijk het probleem in de rest van de wereld zit. En niet zozeer bij ons. Maar wij vinden het dan heel fijn om te gaan liggen draaien in die van ja, maar wat er nog niet goed is, ja, er wordt wel al heel veel gedaan. Ik zeg niet dat het voldoende is, maar goed.

Robert Vrancken
Ja, en weet je wat het is? Eén voordeel van klagen is wel dat het op een of andere manier ook een bepaald soort mens ook mobiliseert. Om te zeggen, nou dan gaan we er wat aan doen. Wat dat betreft is die Nederlandse volksaard van Klagen heeft ons ook wel weer ver gebracht.

Ruurd Sanders
Maar zijn het, maar buiten de prikkel vanuit de portemonnee hè? Als ik nou ook naar de politiek kijk, klimaat, ja, het moet een ding zijn, maar ik zie het eigenlijk in de regeerakkoord nog niet terug. Het lijkt nog niet zo'n item te zijn of zo. Terwijl we toch een vrij groot zwaard van Damokles ergens daar in de homoek in de horizon hebben hangen.

Robert Vrancken
Ja, het is bijvoorbeeld. Op een gegeven moment was die rechtszaak van Urda. Waarom ze dus nu ook als demissionair kabinet weer miljarden hebben moeten uittrekken om eraan te voldoen naar moeten uittrekken. En mijn beleving is dat een heel goed idee. Maar het is ergens toch ook wel. .

Floris Bot
Mogen investeren. Ja, het is wel gewoon je eigen toekomst.

Robert Vrancken
Het is ergens toch ook wel vreemd dat je verantwoordelijkheid pakt uiteindelijk via zo'n organisatie als Ugenda. En de rechtbank en rechtszaken moet worden afgedwongen. Terwijl het is gewoon gezond boerenverstand dat we dit soort dingen moeten doen. En er is een hele kleine minderheid van mensen die gelooft er niet in. Ja, weet je, laat ze er maar niet in geloven, maar laten de mensen die wel gewoon zien dat dit een probleem is, gewoon zeggen van nou, we gaan het oplossen, zo om of zo om.

Ruurd Sanders
Ja, alleen wat ik. . Wat ik daar altijd, waar ik een beetje moeite mee heb, is dat gewoon ook bepaalde politieke partijen zo hebben van ja klimaat is belangrijk, maar we moeten ook een goede boterhammer kunnen verdienen. En dan ben ik. Dan ben je wat mij betreft ben je gewoon al verkeerd bezig. Want dan ga je eigenlijk alleen maar vanuit die financiële prikkel kijken. En dan ga je gewoon niet hard genoeg. Klopt. En ik denk dat daar gewoon wel een. En wordt vanuit de IPC is het allemaal nu. Zo klip en klaar. En natuurlijk zijn al politieke partijen die dat weer onderuit weten te halen. Goed, dat is allemaal prima. Maar ook vanuit de internationale gemeenschap, er zijn gewoon er worden gewoon keiharde. Quota's worden er gewoon opgelegd. Stikstofquota bijvoorbeeld. En de Nederlandse staat doet er gewoon helemaal niks aan. Die schuift het maar constant al voor zich uit. Dus ik heb soms het gevoel dat het. Onder mensen meer leeft, maar dat eigenlijk, want jij hebt het over van de grote dingen, die hebben de echte impact. Ik heb altijd zien als onze volksvertegenwoordiging daar toch niet zo keihard zich voor inzet. Ja, dan krijg je de rest van het volk volgens mij ook niet mee.

Sander Bijleveld
Hebben wij niet pas mogen kiezen daarvoor?

Ruurd Sanders
Ja, nou, en waar hebben we voor gekozen? Heel veel mensen, klimaat dit, klimaat dat. Ik stond zelf zonder op een veld stond ik op pot en pannen te slaan. Mensen hebben heel ontzettend veel op D6 gestemd, mede vanwege het klimaatverhaal. Wie zitten er nu aan tafel? Exact dezelfde regering die we voorheen ook hadden.

Sander Bijleveld
Die ook een meerderheid vormen. Dus er is nog steeds wel een meerderheid die daarvoor gekozen heeft.

Floris Bot
Laten we het niet over het falen van de politiek hebben.

Ruurd Sanders
Nee, laten we niet doen, maar het is meer van het grote plaatje. De grote impact, dus dingen als warmtenetten aanpakken. Ik hoop dus dat vanuit de politiek.

Robert Vrancken
.

Ruurd Sanders
Ik denk dat dat misschien alweer kan helpen. Dat er eigenlijk gewoon een device komt, jongens, over zoveel jaar moeten we minimaal zoveel warmtenet in Nederland hebben buiten.

Floris Bot
Kijk, wat natuurlijk wel helpt is dat. Gas is niet meer verplicht. Erger nog, doe het liever niet, want het wordt veel moeilijker. Als je een nieuwe woning bouwt, dan zijn er energienormen waar je aan moet voldoen. En met gas is dat eigenlijk onmogelijk om te halen. Dus dat is heel fijn. Dus dat stukje regelgeving helpt nu. En in de nabije toekomst. Wat er ook helpt is dat je subsidie kunt krijgen op zonnepanelen. Natuurlijk op je isolatie, maar ook op je allerkleinste vorm van warmtenet, namelijk een warmtepomp in je huis. Daar zit gewoon best wel subsidie op en dat is natuurlijk heel fijn.

Robert Vrancken
Ja, absoluut. En kijk, de punt van de transformatie. Is hoe verdeel je de lusten en hoe verdeel je de lasten? En dat is uiteindelijk de rol van de politiek. Of dat zou de rol van de politiek moeten zijn. Dat mensen die het minder breed hebben, kijk nu wat er gebeurt met de gasprijzen. En nu alle minuten wordt er dan een regeling in het leven geroepen. Overigens geen slecht plannen hoor, daar niet van. Uiteindelijk moeten we met z'n allen een grote verandering doormaken. En dan zullen er, als je niet oplet, zullen er winnaars en verliezers zijn. En wat heel onrechtvaardig zou zijn, is als mensen die het al niet breed hebben en die zijn er in Nederland uiteraard ook, als die er dupere van zijn. Omdat zij het niet kunnen betalen, maar wel moeten. En dat is een discussie, daar kom je volgens mij heel moeilijk uit. En ik hoop dat de politiek daar zijn werk doet en via allerlei groepen. Ik kan me wat dat betreft een beetje makkelijk van afmaken om te zeggen van goh, ik ben van huis uit een ingenieur. Ik hou van complexe systemen, ik hou van interessante wiskundige uitdagingen. Als ze nou dingen doen die in ieder geval in de goede richting zijn. die niet al te veel nadelen hebben, dan doe ik in ieder geval op die manier een duid in het dak in het zakje. En dan kan ik op een of andere manieren aan mezelf verkopen dat ik soms redelijk lang aan de douche sta. Weet je wel.

Ruurd Sanders
Blijf wel terugkomen.

Floris Bot
Ik zie nu wel overigens. Ik ben even bij mijn leverancier absoluut geen reclame bedoeling, maar ik zie bij Pure Energy, omdat die. Volgens de Wereldnatuur Fonds ook echt heel groen zijn. Die vraagt gewoon 2 euro 6 euro voor een kuub gas. Dat is echt niet te doen, man. In mijnjuardig huis verbruiken we over het 2600 kuub.

Ruurd Sanders
Maar buiten dat, we moeten nu natuurlijk vanaf 2050 gaat volgens mij de gaskraan een soort van dicht. Ik vraag me of ze dat gaan halen. Maar dat moet voor jou natuurlijk ook een enorme impuls zijn. Want dat gaat toch veel meer van dat ze het warmtenet dan creëren. Of zie ik dat verkeerd?

Robert Vrancken
Zie je dat ook echt gebeuren? Eén ding van warmtenetten is, ze groeien historisch gezien. Als je bijvoorbeeld 20, 30, 40 jaar terugkijkt, groeien ze in heel Europa. Met 1 of 2% per jaar. En waarom is dat? Dus zeg maar, dat is een beetje tot de afgelopen paar jaar. Waarbij het helemaal met al die klimaatakkoorden en dergelijke echt. Een heel ander speelveld is geworden. Historisch groei die dingen niet zo snel, want je moet later elke straat opengraven en er een buis, of eigenlijk twee. Heen en terug inleggen.

Ruurd Sanders
Ja, we hadden natuurlijk ook wel de investering van gas al gemaakt. We hadden een hele grote gasbel, dus laten we die eens even opmaken.

Floris Bot
Ja, nou, kijk, die heeft een hoog geld gekostje om aan te leggen.

Robert Vrancken
Dat is de situatie in Nederland. Maar in heel veel landen. . Is dat helemaal geen factor? Dus alleen, dat is een van de redenen waarom Nederland relatief heel erg achterloopt met uitrollen van warmtenetten. Ook op plekken waar dat prima een goed idee zou kunnen zijn. Maar zie je nu een. Nou, in het klimaatakkoord is een aantal jaar geleden afgesproken, we moeten ongeveer vervijvoudigen met warmtenetten in de komende 20, 30 jaar. Voor vijfvoudigen, dat betekent honderdenduizenden aansluitingen. Dat betekent in de grote steden en ook in de middelgrote steden dat er enorm veel werk aan de winkel is. En wat je nu ziet is dat iedereen toch nog een beetje aan het polderen is. Er worden studies gedaan, daar doen wij ook aan mee. Het zijn ook hele complexe dingen, want dat is een enorme uitdaging. Maar je moet echt nadenken van waar ga je ze leggen, met wat voor bronnen. Dat zijn niet dingen die je zegt van oké, dat besluiten we en volgend jaar heb je het. Dus het groeit zeker niet zo snel als we zouden willen. En dan is er altijd natuurlijk een beetje het risico dat een beetje de fut eruit loopt. Maar aan de andere kant, met al die dingen zoals uit Europa en nu wat ze dan in Glasgow gaan doen, wordt de druk alleen maar verder opgevoerd. En op een gegeven moment onder druk wordt alles vloeibaar natuurlijk. Dus gas voor de mensen die daar echt van houden en dan vast willen houden. Er komt een keer een moment dat de prijzen daarvan zo hoog worden dat mensen denken van ja maar wacht eens even, misschien is het toch niet zo'n goed idee.

Ruurd Sanders
Volgens mij houdt helemaal niemand van gas. Ik heb nooit gas geroken dat ik denk, oh dat wil ik echt warm water, dat wil ik wel in baren, maar gas. Lachgas.

Floris Bot
Ik wilde zo meteen ook nog heel even proberen te hebben over Validus. Dus we moeten deze een beetje gaan afkopen, dus het spijt me. Maar dit wordt een beetje mijn laatste vraag in ieder geval. Ik weet helemaal niet of er ook warmtenetten nu worden aangelegd bij nieuwe wijken. Ja, zeker. Is dat relatief veel of valt je dat tegen?

Robert Vrancken
Nou, er wordt ten eerste niet zoveel gebouwd. En dat is natuurlijk een heerlijk ander politiek probleem wat nu natuurlijk werd op properties.

Floris Bot
Last en profijt van op het moment.

Robert Vrancken
Ja, en ook dat is natuurlijk ook weer niet heel specifiek Nederlands. Ook al speelde het in sommige andere landen ook. Maar Dus wat we het net over hadden, die gasansluiting, nieuwbouw, is helemaal niet zo verhandliggend. En wordt dus ook.

Floris Bot
Telkens meer achterwege gelaten.

Robert Vrancken
Want ja, waarom zou je niet investeren als we denken dat het misschien over 10, 15 jaar er weer uit moeten trekken? En plus dat het sowieso een stap in de verkeerde richting is. En je ziet dus wel dat bij nieuwbouw, dat de projectontwikkelaars die vroeger gewoon, laten zeggen. . Het leidingbedrijf gewoon langs lieten komen en zeiden van nou, we gaan hier honderd of ik weet niet hoeveel huizen realiseren. Tekenen me maar in. Die gaan nu aan kijken van ja, hoe gaan wij bijvoorbeeld kopers vinden die ook geïnteresseerd zijn in goed geïsoleerde woningen? Want ja, dan heb je minder lasten. En hoe gaan we die van warmte voorzien? Gaan we dan. Iets lokaals doen of gaan we dan op een groot net aansluiten.

Floris Bot
Maar dat eerste deel hebben we met een soort van tafel. Ja, maar dat eerste deel hebben we natuurlijk met gewoon in Nederland in ieder geval met een bouwbesluit. Dus als je nu een nieuwbouwwoning hebt, heb je eisen waarin je moet voldoen en die staan in het bouwbesluit. Voor bestaande woningen is dat heel anders. Als je dat wil verbouwen, heb je veel makkelijke regels. Ik ben ze nog niet tegengekomen in Nieuwbouw. Dus vandaar dat ik dat het voor mij zo van, hé, is dat er nog? Maar het is er dus, dus dat is op zich wel fijn. Ligt er ook aan een beetje welk gebiedjes ook kijken? Ja, oké.

Robert Vrancken
Ik zocht. Een dorp is één ding, maar bijvoorbeeld mijn schouders die hebben lang op een broerderij gewoond. Dat lag niet in zijn gasansluiting.

Sander Bijleveld
Dat is een groot gasding voor de precies.

Robert Vrancken
En dat kunnen de meeste mensen zich niet voorstellen, maar op het platteland misschien wel. Ook daar is toen op een gegeven moment bedacht, ja we gaan er geen gasleiding naartoe leggen, want ja, waarom zou je in Godslaan 500 meter gasleiding gaan graven voor één huis? En hetzelfde is natuurlijk 100% waar verwarmtenetten. Dus er zullen hoe dan ook ook andere oplossingen moeten zijn. Maar in nieuwbouwwijken, zeker die wat compacter zijn, zeker die een beetje tegen de stad of aanliggen. En zeker als er al een warmte net ligt, is het bijna een no-brainer. Maar het komt steeds meer.

Floris Bot
Hé, wat er niet meer is, Fali dus, jammer. Ik heb het geïntroduceerd als. . Ik moet eerlijk zeggen, ik kijk. Ik praatte al met jouw vrouw en die begon op een gegeven moment over druppels. En dat jij daar veel van weet. En dat had te maken met Fadidus. En toen zei ze, moet je gewoon maar een keer aan hem vragen. Nou, we hadden elkaar nog niet uitgesprek geschrokken. Hiervoor was ook een beetje expres, want anders weet ik al dingen en dan is het gesprek nooit zo leuk. Ik heb gezegd, je probeert vervalsingen tegen te gaan door gebruik maken van injet-technologie. Er is een vraag van de luister van Simon. Dus die moet ik even van je Jatte Simon.

Ruurd Sanders
Al de tweede die je had lekker meegrijd.

Floris Bot
Dit is letterlijk waarvan ik denk: ja, dit is wel gewoon wat ook in mijn hoofd zit. Hoe fucking moeilijk is het om in keer druppels überhaupt goed gesprek te krijgen? Moeilijk? Moeilijk, dat wil je niet weten. Ja, dus dat heeft heel wat gekost. Oké, top en wat wilde je beveiligen?

Robert Vrancken
Nou, producten en documenten. De twee dingen die worden nagemaakt zijn producten en documenten. Documenten dat zijn paspoorten, bangboiletten. Maar ook andere dingen, verklaringen, omtrent, gedrag, certificaten, vroeger had je zelfs nog aandelen, is allemaal wel minder en vaak nu je pasjes. Maar die dingen worden er natuurlijk nagemaakt. En eigenlijk hebben geen waarde behalve het feit dat het een stukje plastic of papier is. Maar producten worden ook nagemaakt. En natuurlijk iedereen kent de Gucci tassen of de. Wat zou ik zeggen? Namaakmedicijnen, dat hoor je ook wel veel. Maar hele banale dingen worden ook nagemaakt. Tanpasta, bronwater en in het buitenland op veel plekken, ik weet niet of je het wel eens hebt gezien. Heb je zo'n klein tekstlabeltje over je fles bijvoorbeeld alcohol, ja inderdaad, bijvoorbeeld wijn of bier, om te laten zien dat de accijns is afgedragen. Omdat dat soort landen. . . niet voldoende goede infrastructuur hebben om te zorgen dat er geen namaakalcool op de markt komen. En die lossen het op zo'n manier op. Dus ja, product en documenten, dat is het antwoord.

Sander Bijleveld
Ik hoor inket, ik hoor druppels en ik hoor we gaan nama tegen. Wat maak je dan precies? Ik mis ergens een stap in dit proces. Ik zie net even een stapje terug. Zijn dit een soort dribbles of zijn dit een soort. Is jij iets op flesjes bier? Ik heb niet zo'n idee nu. Ik vind dat een leuke vraag, want ik zit ook in chat. Nou, dat gaat dus ergens op. Vertel. Ik zie nu voor me dat hij zo'n Del printertje thuis heeft staan waar hij dan. producten doorheen haalt of zo. Je moet me dit even verkopen.

Robert Vrancken
Nou, dus om even de de ja de achtergrond te schetsen. Ik was een student op de TU Eindhoven. Je zat op de bank. Ik zat niet op de bank. Nee. Misschien onder de neig. Ik was op zoek naar een afstudeerproject. En ik was geïnteresseerd in business. Ik wilde niet alleen maar puur technologie doen. En ik kwam een professor tegen en die zei, goh, we gaan hier eigenlijk een soort van ondergronds mini-lapje, incubator, hoe noemen ze dat dan mooi? voor start-ups beginnen. Om te kijken of de leuke ideeën die we in mijn lab ontwikkelen. Of we daar niet gewoon bedrijfjes van kunnen maken. En ik zei, goh, Kees, Kees heette die professor. Ik zei, Kees, hoe kom je daar nou op? Hij zei, ja, ik vind het gewoon leuk. En nou, we hebben hier nog een soort van kelder en kom maar zitten. Dat zit al een paar bedrijfjes. En wat je doet is je gaat gewoon lekker afstuderen en in de tussentijd schrijf je een businessplan. En wordt het wat dan prima en niet, dan ben je lekker afgestudeerd, ook prima. En ja, zo gezegd, zo gedaan. Dus daar zat niet een of ander hoger plan achter. Behalve ja, iedereen moet toch een keertje afstuderen. Leek me leuk. En de technologie die hij op de plank had liggen was dus namaak. Voorkomen door het printen van bijzondere materialen. En daar kan ik nog een heleboel voor zeggen. Maar linksom of rechtsom, je moet er iets van maken wat je kunt herkennen. En dat doe je door printen. En uiteindelijk naar een beetje. Allerlei printtechnologieën te proberen. En ik weet nog dat ik een keertje bij de HEMA gewoon stempeltjes heb lopen kopen. In de vorm van bloemetjes. Dus we hebben heel veel prototypes met bloemetjes. Dat sloeg helemaal nergens op. Overal oplopen te stempelen en op een gegeven moment hadden we zoiets van nee, één keer printen, dat is veel beter, want dan kun je eigenlijk ding uniek maken. Bijvoorbeeld met barcodes. Nou, zo gezegd, zo gedaan. Nou, daar gaan we een plan op schrijven. En daar bleek, en dat geloof ik nog steeds, een gat in de markt te zijn. We hebben het niet gered, maar er is nog steeds een gat in de markt. En ik denk inmiddels zullen er wel partijen zijn die dat wel doen. Maar het inchatprinten van bijzondere materialen. Om namaak te voorkomen is op zichzelf een behoorlijk goed idee.

Sander Bijleveld
Als je maar voldoende bijzondere materialen hebt, kun je ze ook echt een voorbeeld schetsen, want het klinkt nu nog vrij oud der.

Floris Bot
Want je zet, je bent net barcodes, maar die kunnen we al printen. Klopt.

Ruurd Sanders
Hij gaat om het printen op bepaalde materialen om het uniek te maken, zodat je niet moet namaken.

Robert Vrancken
Dus bijvoorbeeld In Nederland zit een hele interessante partij. Die gebruiken lasers. Lasers kun je eigenlijk een beetje vergelijken met inkeerprint, alleen ja je doet dit op een andere manier, je haalt iets weg en je doet het met een laser, maar. Hetzelfde idee. En die schieten hele kleine puntjes in jouw identiteitsbewijs. Tegen het licht en dan kun je eigenlijk je eigen foto terugzien. Ja, ken ik. Geweldig ideeën bestond ook al toen wij ons bedrijf begonnen. En wat maakt dat heel moeilijk om na te maken is je eigen foto. En dat is dezelfde foto als die op dat document staat. En als je die gaatjes niet precies op de juiste plaats zet of van de juiste grootte maakt, dan ziet het er niet uit. En dat is wat het veilig maakt. Dus op een of andere manier moet het heel. Duidelijk zijn of het wel of niet is nagemaakt. En in combinatie met dat moet heel moeilijk zijn om te maken.

Ruurd Sanders
Maar daar is toch ook al ontzettend veel in geïnnoveerd met het printen van bankbiljetten en zo. Watermerken en. Dan ligt dat geloof ik nog voorbij. Hologrammen en weet ik wat voor shit er tegenwoordig.

Floris Bot
En er zijn zelfs in de grotere, en zeker luxere winkelketens systemen die ze boven de uitgang hangen. Dat als er iemand. Door het poort te lopen en het alarm gaat af en dan doet hij zo ts, dan spreekt hij even wat. En dat kan je er niet zomaar uitwassen. Dus dan zit dit op je en dan kunnen ze met een speciaal licht zien of jij. . Door het poortje lief terwijl het alarm afging. Dat soort shit bestaat ook.

Robert Vrancken
Het leuke van als je in de namaak, anti-namaak business zit, is er blijftvraag. Om de simpele reden dat het een wapenwetloop is met de namakers. En die worden ook steeds meer sophisticated. Dus net zo goed als dat elke generatie bankbiljetten weer allerlei nieuwe slimmigheden bevat, zichtbaar en onzichtbaar. En dat steeds meer producten zichtbaar en onzichtbaar worden, maar beveiligd tegenaak. Dus iedereen met een goed idee die. kan bewijzen dat je het kan produceren, dat het moeilijk is om na te maken en dat het ook nog een klein beetje kostteffectief is. Nou, die kan in feite een start-up beginnen in zoiets. Maar wat wij bij Valie dus destijds heel erg hebben geleerd, is. het duurt wel jaren en jaren om het vertrouwen te winnen van de partijen aan wie je jouw product wil verkopen.

Ruurd Sanders
Maar het is uiteindelijk, want ik heb even op zitten zoeken, het is een. Samenwerkingsverband geworden onder leiding van OC. Is dat daarna pas gekomen?

Robert Vrancken
Zij waren onze belangrijkste ontwikkelingspartner.

Ruurd Sanders
Maar waar is het op gestrand dan?

Robert Vrancken
Duurde te lang. Nou, uiteindelijk hebben we denk ik twee dingen niet goed ingeschat. Eén is veel te weinig geld opgehaald in het begin. Investeringskapitaal. En dan kun je zeggen, ja, goh, achteraf is dat logisch, dan had je maar meer moeten ophalen. Ten eerste hadden we denk ik gewoon ook een stukje naïviteit. Gewoon onderschat wat voor marketingkosten en productontwikkelingskosten en zo er allemaal bij kwamen kijken.

Floris Bot
Combineerd met de aanloop tijd.

Robert Vrancken
De aanlooptijd was langer. Al die dingen waren 100% war. Dus een extreem cliché, maar 100% waar. Maar wat daarna gebeurde was dat we in de financiële crisis belanden. En dat toen het investeringskapitaal heel erg opdroogde. Dus dat was één probleem. Als we meer geld hadden gehad, als we een groter potje hadden gehad, dan hadden we het misschien uit kunnen zitten. Want in 2012, 13, 2014 werd het alweer beter. En het tweede probleem wat we hadden was, we hebben denk ik gewoon onderschat hoe moeilijk het is om het vertrouwen te winnen van de partijen in in die markt. Ze kwamen met hele grote hele grote partijen, statusbank uit te drukkerijen. Die vinden die allemaal geweldig. En wij waren natuurlijk supervereerd dat we daar als jonge broekjes langs mochten en ons product pitchen. En het product was goed. Maar uiteindelijk kun je het gewoon niet van ons kopen. Domme vraag, maar wat was het product dan precies? Nou, wat wij deden is, wij deden inkeprinten, maar dan niet Als je voorstelt zo'n dingetje op je bureau. Maar we hadden een grote industriele injetprinter, dan moet je denken aan een heel groot stuk staal van 3x3x3 meter. Met allemaal rollen en hele grote injetprinten.

Sander Bijleveld
Dus daar komt je moeilijkheid vandaan. Dat heeft niet de gemiddelde namaker thuis staan, zo'n grote printer.

Robert Vrancken
Nee, nee, nee. En deels was dat ook gewoon puur om het feit dat we er ook gewoon een miljoach van dat soort dingen moesten kunnen maken. Ik bedoel, in de bankbejatenwereld hoef je niet met duizend productjes aan te komen.

Ruurd Sanders
Dat is irrelevant.

Robert Vrancken
Dus wij moesten eigenlijk voordat iemand überhaupt iets van ons ging kopen, moesten bewijzen dat we honderd miljoen van die dingen zouden kunnen produceren op jaarbasis, op zijn minst. Nou, dat is nogal een sprong. Als je in je lab hebt dan stampelen met je stomme bloemetjes. Bin there done that. Dus dat was het een. En het andere was inderdaad. Wij zijn op de gekste plekken geweest bij hele grote merkeigenaren. We zijn via bij Microsoft nog een keertje in gesprek geweest om letterlijk elke laptop in de wereld. Stickertjes op waarop echt certificaat van hier zit een windowsinstallatie op. Daar waren op een gegeven moment in gesprek. En iedereen wilde met je praten, maar uiteindelijk moesten constateren van ja, we zijn natuurlijk gewoon wel een stijl broek is van rond de 30. En we hebben een club opgericht en we hebben nog een ton of twee of zo of drie op de bank. No fucking way dat deze mensen bij ons een miljoenendeal gaan sluiten. En dan kom je in een kip op het ei-probleem. Dus je hebt te weinig geld om een deal te sluiten, maar je hebt te weinig deals om geld op te halen.

Floris Bot
En de obvious fakes zoals de, de, de ABas en de katcot. De Future Cola en weet ik veel wat. Die vallen toch wel op. Dus het gaat ook meer om high-end fakes. Dat is het. Waar genoeg geld in zit. Ja, en dan moet je dus ook weer met bepaalde partijen praten die en genoeg hun producten duur genoeg zijn. En die investering willen doen en dan ineens ben jij. Hoi, we zijn een klein kuthutje uit Eindhoven. We zijn met z'n zessen. Maar je kan wel echt op ons vertrouwen. Echt waar. Hebben echt die printer staan? Heel goed. Ja, die is heel goed.

Robert Vrancken
Dus we hebben het al getest, namelijk op de schoenen van mijn oma. Nou ja, ik weet nog, dan stonden we daar met onze Nokia 95 in de lokale apotheek een filmpje op te nemen met een hele professionele filmcrew. Om maar te laten zien hoe het allemaal ging werken. Het interessante van bijvoorbeeld namaakmedicijnen is dat. . Je hebt mensen die kopen namakmedicijnen en die weten dat ze nagemaakt zijn. Die hebben gewoon niet het geld om echte medicijnen te kopen. Maar de grote media.

Sander Bijleveld
Wat heel triest is overigens trouwens. Wat heel triest is overigens.

Robert Vrancken
Ja, absoluut. 100%. Maar het merendeel van de mensen die wil dat niet. En die is zelfs als de dood ervoor dat dat zo is. En in Nederland ga je naar de apotheek. En zelfs in Nederland komen natuurlijk ook nagemaakte medicijnen tegen. Maar in andere delen van de wereld is dat echt een groot probleem.

Floris Bot
Wel weinig hoor. Mede met dank aan Frederik. Onze oud-paneled. Je zat bij de is het nou MVNO? De Nederlandse Vereniging voor. die medicijnverificatie doet. Dus die houdt de hele keten in de gaten.

Robert Vrancken
Ja, dat was dan voor ons niet echt een klant, meer een stakeholder of een beïnvloedig. Dus ik zal niet zeggen dat ik daar nou over de vloer ben geweest. Want wij zaten wat meer bij de fizers en zo van deze wereld om te kijken of we daar een deal konden doen.

Floris Bot
Ja, maar ja, die roepen dus, die roepen meteen. Hé, dus wij doen gemiddeld per week zo'n 100 miljoen van deze tabletjes. Dus hoe ga je dat doen voor ons?

Robert Vrancken
Ja, nou ja, God, weet je, als ze op dat punt komen, en we zijn een aantal keren op dat punt gekomen, dan was dat een luxe probleem. Dan was het meer van oké, weet je, als ze dit echt moeten doen, dan moeten we de organisatie verdubbelen, dan moeten we dit, dat, zussen. Dat was het probleem wat we ons probeerden op de hals te halen. En dan zijn we daar een aantal van die deals die zaten aan de horizon en dan ging je er weer een keer langs en dan vlogen er weer een keer naartoe. Dan maakten hij weer prototypes. En elke keer kwam die net niet. En op een gegeven moment moet je zeggen van nou oké, volgens mij gaat dit niet meer gebeuren.

Sander Bijleveld
Ik vind dat ik er heel luchtig over praat, want het lijkt me extreem frustrerend dat je een techniek hebt waarvan je weet dit goed, dit zit goed in elkaar en dit kan een probleem oplossen. Die deal die staat op het punt van vallen mijn valt, maar niet meer in je fietsje kapitaal teruglopen. Dat lijkt me echt niet leuk. Nou ja, kijk.

Robert Vrancken
Je moet er een beetje luchtig in blijven, want op een gegeven moment moet ook niet aan je vreden, want dat helpt niemand. En ik denk dat ik, ja dat klinkt een beetje gek over jezelf te zeggen, want ik denk van de nature dat ik een relatief positief persoon ben, optimistisch persoon. Dus ik zie liever ergens de kans in dan het risico. Daar hadden we het net al een beetje over. Toen we eraan begonnen dachten we, nou weet je, ik was 25 en toen kwamen we bij een aantal investeerders langs en toen zeiden ze oké, hier heb je een zak geld en toen hadden we een miljoen op de bank en toen moesten we het gaan doen. En toen dacht ik echt van, yo, waarom geven? Ik bedoel, ik geloof in het plan, maar jullie geloven blijkbaar ook in mij. En daar was ik eigenlijk in dat moment eigenlijk nog niet eens van overtuigd. Maar ze waren ze waren overtuigd. En wij waren natuurlijk zo trots als een pauw. Ergens is het ook, het was ook wel een beetje surreal. Nowadays, we zijn nu bijvoorbeeld bij zo'n incubator van de Universiteit Delft aangesloten, Jas Delft. Nu zou ik zeggen, als je student bent in Delft en andere universiteiten hebben het ook, als je zegt ik wil een startup beginnen, dan zeggen ze, oh gaaf, weet je wel. En ik snap wat je moet doen. En weet je, Silicon Valley. Toen de tijd bij iedereen ging bij Philips werken of bij ASML in Eindhoven. En ook helemaal prima. Maar toen waren we een beetje van die gekke henkies van wat gaan die nu doen, want we zaten nog steeds in die kailder.

Sander Bijleveld
Jullie waren een beetje OG startups, zeg maar.

Robert Vrancken
Ja, eigenlijk wel.

Ruurd Sanders
Ik is NSML natuurlijk ook een start-up in de vierps geweest. Klopt? Ja, grappig. En ik spij ook. Nou, dat was wel iets meer dan een start-up toen het uit Philips ging hoor. Dus geloof me. Dat was zeg maar een soort van een derde van het bedrijf. Alleen, het hing als een blok aan een been en daarmee heb ik staf gestoten. Ja, dat is helaas een andere discussie.

Robert Vrancken
En al mijn vrienden die de helft van mijn vrienden werken bij AML. Dus er is altijd het idee dat ik nog een keertje bij AML aan de slag ga, en dat zou ik echt helemaal niet erg vinden.

Floris Bot
Die doen ook toffe dingen met druppels, hebben we ons hier laten vertellen. Ja, zeker. Want we hebben een gast gehad die bij ASML werkt en die. is iets te vertellen over hoe zij die tin op die chips krijgen of eigenlijk op de waivers krijgen. En dat was een. . Hoe vatten jullie dat ook weer samen? Kijk even naar jou. Ik was er niet bij. Volgens mij was het iets met een superschoker, lasers en en een vacuüm. En ik vond het super cool om te horen.

Robert Vrancken
Nou wat ik zeg, je zult mij nooit iets slechts horen zeggen over ASML. Maar ik ben gewoon een ander pot gaan bewandelen. Maar wat daar gebeurt is echt. . Dus als natuurkundige zijn er dingen waarvan ik zeg van nou, als ze er niet zouden doen, zou ik niet geloven dat het zou kunnen. En dat is toch ook wel weer mooi als je met zoveel ingenieurs bij elkaar zoiets gaat doen. Niks te nadelen van, maar eigenlijk om even jouw vraag toch een klein beetje te beantwoorden. Op een gegeven moment ging het. Om hem toch maar te beantwoorden. Op een gegeven moment ging het, ging het vier jaar lang ging het bij Validus, ging het enorm bergen op. Investeerders, het team, uitjes, iedereen jubelen, presenteren voor grote conferenties. Op een gegeven moment door de FBI geschreend worden, dat je denkt van wat jij, je maakt antinamaakdingen. Ik heb een keer naast een pallet met bankbiljetten gestaan, bij een bankbiljettendrukkerij. Dat je denkt van een pallet met bankbiljetten. Dan zeggen ze: Ja, voor ons is dit gewoon een product. Ik zeg, ja, maar dat is toch echt wel. Een pallet bankbiljet. Maar goed, er stonden wel mensen met een milieu op het dak, dus het is niet alsof ik die kom in. Maar dan op gegeven moment heb ik ook een keer gehad.

Sander Bijleveld
High risk, high reward, toch?

Robert Vrancken
Een ander business model.

Floris Bot
Ietje.

Robert Vrancken
Maar op een gegeven moment kom je dus op dat rare kantelpunt dat je denkt van hé, alles tot nu toe is gelukt. En nu in één keer lukt het eerste dingetje lukt niet, het tweede dingetje lukt niet, derde dingetje lukt niet. Kom, we gaan nog eens even harder ons best doen. Kom op. En dan op een gegeven moment zeggen we van nou oké, het einde is in zich, dan moet je het mee stoppen. En dan moet je dan moet je ook gewoon zeggen van oké, weet je, toen we eraan begonnen dachten we niet dat het kon. Maar we gingen het gewoon doen. En als het uiteindelijk ook niet lukt, dan moet je ook niet zeggen van ja, verdorie. Want zo gewonnen zo gewonnen. En ja, zo ben ik er eigenlijk ook weer uitgestapt.

Sander Bijleveld
Ik vind dat knap. Dat je daar dan zo luchtig gewoon uit kan stappen en ook zo realistisch in kan staan. Dat lijkt mij toch lastig.

Robert Vrancken
Ik vond het heel belangrijk dat we het netjes konden eindigen. Dus we hebben bijvoorbeeld niemand heeft salarisachterstand gehad. Onze investeerders zijn nooit op enig moment, en ook de bank, zijn nooit verrast door de situatie. En ze hebben ons altijd gesappoord van nou deze poging nog wel, nou deze poging, ja oké. En dat vond ik heel belangrijk. En door dat op die manier af te sluiten. Op een gegeven moment stond de curator. Dat is dan degene die bij Fiscement. Die kwam langs en die zei: Nou, er staat nou wat geld op de bank en alle computers zijn er nog. En hier in de kast staat de administratie. De beste man keek zijn assistent naar. Dat is toch wel meestal, zeg maar, het doet niemand de deur open en het is groot zwart gat achter de voordeur. Als je het zo kan afronden, daar had ik wel vrede mee. En toen dacht ik ook, misschien doe ik het ooit nog eens, misschien niet.

Sander Bijleveld
Jij zat op de bank en gebeurde gewoon.

Floris Bot
Waar hebben we rond? Ja, bijna. Ik heb nog één vraag. Die van de luisteraar of is het je eigen vraag?

Ruurd Sanders
Kunnen we nou eens naar de vragen voor de kant?

Floris Bot
Nee, nee, wacht. Die is naar aanleiding van een hint van jouzelf, maar ook van jouw vrouw. Lap bijna in de fik, zijn de vier woorden die ik voor mijn neus heb staan. Lap bijna in de fik, oké.

Robert Vrancken
Wij printen hele bijzondere moleculen, vloeibaarkristallen. Dingen die zitten ook in je in sommige beeldschermen. Maar wij printen niet zomaar vleibak, het is allemaal een bijzonder type die je ook daadwerkelijk kan printen. En dat was eigenlijk het hele eieren eten waarom het ook zo veilig was. Maar wat dat verder is, dat is doet het niets ertoe. Maar dat zijn hele soort van moeilijk te controleren materialen. Dat als je ze op de verkeerde manier print of dan vloeien ze de verkeerde kant op of dan op een bepaalde manier komen ze niet terecht. Op de manier dat ze inderdaad een beetje lijken op hologrammen. En dat ze niet doen wat ze ook in je beeldscherm doen, namelijk licht op de juiste manier afbuigen. En de professor en de mensen die daaraan werkten op de universiteit, die waren daar de hele dag mee bezig. Dus zodoende heb ik er ook veel van geleerd. Maar op een gegeven moment hadden we een badge prototypes. En een paar dagen later hadden we de big big pitch voor waarschijnlijk Microsoft of zo, ik weet dat niet meer. En we hadden verkloot. En zijn dingen deed het gewoon niet. Het zag er gewoon voor geen meter uit. En toen had een medeoprichter van mij, die het slimme plan om het ding in de oven te leggen. Op 50 graden voor een paar uur. En dan deed hij het wel. Ja, hoe verzing je het? Nou, het is een lang verhaal, allemaal moleculen en maar uiteindelijk, verdomme, het werkte wel. Maar toen moesten we dus honderden van die prototypes in de oven krijgen. En dus wij midden in de nacht het lab in, niet dat dat niet mocht, maar ja, we wilden natuurlijk niet met iedereen eromheen honderden van die krengen over gaan leggen. Maar ja, het waren kleine stikkertjes, kleine labeltjes. Om die dingen goed gedroogd te krijgen, zo kun je het eigenlijk zien, moesten we als het ware op een soort van wikkel spannen. En dan werd er weer een blok hout en spijkers. En ja, het is echt do-it-yourself start-uping. Dat was niet een of andere productieomgeving die. We gingen het gewoon doen. Dus wij gingen het doen en s'avonds laat. Oké, nou de volgende lap, volgende oven en hoe kwamen we terug. En zo'n hele rookwolk en dat lab. En we denken, shit, als dadelijk hier het alarm afgaat, dan komt de bewaking en de game is over. We worden hier het lab uitgetrapt, hoeven niet meer terug te komen. En dat zou ook terecht zijn geweest, maar goed. En het was niet dat we opzettelijk iets doms deden, maar het was echt fucking dom. Het zou wel gek zijn als je opzettelijk iets fucking doms aan deed. Achteraf bezien. En dat is een jeugdzonders hè. Nu doen we software. Dus dan kun je dat soort dingen helemaal niet meer op ongeluk misdoen. En ik ben nogal onhandig. Maar wij dus met over ja met overwand en alles. Dat smeulende blok naar buiten in de sneeuw geflikt. Het was midden in de winter. Het was dat blok dat in de fik was gekomen. Waar die spijkers in waren geslaan, waar die stickers weer op waren gespannen. Je wil het niet weten. Dus wij de hele nacht voor de ramen lopen te wapperen. Dat dacht daarna niet iemand dat lab in zou komen en zeggen van wat is hier in de fik gevlogen. Een bark sneeuw over dat blok ging gegooid. En ja, dat is een beetje onder de categorie war stories. Soms moet er ook gewoon iets. Ik denk dat dat is dan ook wel weer de fun. En tenminste als je ervan houdt, van zo'n start-up, is zo'n proof of concept bouwen wat ik nu in mijn huidige bedrijf een paar jaar geleden moest doen. Dan moet er in hele korte tijd heel veel wat dat aan energie mobiliseert. En wat je dan ook uithaalt als het lukt. Dat is wel. Dat geeft wel een kik. En dat is toch wel iets wat je blijft trekken. Als je dat een keer hebt gedaan, dat durf ik wel te zeggen. Je moet het ervaren. Dus kan iedereen aanraden.

Sander Bijleveld
lab dingen gaat bakken en zo bel me dan even. Dan kom ik langs en dan wil ik dat ook een keer meemaken.

Ruurd Sanders
Jij wil dingen alleen maar slopen.

Sander Bijleveld
Ik wil alleen maar slopen.

Ruurd Sanders
Je moet ook dingen willen creëren. Ja, dat is niet helemaal kapot.

Sander Bijleveld
Nee, ik sloop alles.

Floris Bot
Zander wil gewoon meegenieten van het falen. Ja, precies. Die smeulende dampen en die dan. Over het falen gesproken. Ik ben een beetje de tijd aan het verliezen. En volgens mij moeten we beginnen aan de vraag van de luisteraars.

Ruurd Sanders
En ik heb ook een vraag die mij ook wel aan het hart gaat. Dat is een vraag van Mos Redna. En gebruiken jullie, dus de vraag is: gebruiken jullie echt AI of is het meer machine learning? En ik wil graag dat je dat heel breed uitzet. Omdat AI zo'n turbo woord bij mijn bedrijf ook. Beginnen ze allemaal te lullen over. Nou, het is altijd AI, cloud, 5G en big data. En blockchain. Blockchain. We hebben vergeten.

Floris Bot
Ik zat jou aan te kijken.

Ruurd Sanders
Maar ja. Echte AI, echte AI is natuurlijk, maar hoe kijk jij daar tegenaan? Want vaak is het toch vaak wel gewoon hele geavanceerde machine learning.

Robert Vrancken
Ja, kijk, zoveel mensen, zoveel meningen op dit topic. Er zijn ook wel heel veel mensen die zeggen AI en machine learning, ML. Dat is gewoon hetzelfde. Daar moeten we helemaal niet over lopen te vitten. Andere mensen hebben daar weer heel andere mening over. Hoe ik het een beetje klassificeer, wat mensen onder AI verstaan, heeft heel erg te maken met. Beelterkenning, sprakerkenning en linguïstiek. De dingen die het meest in de oog springen.

Ruurd Sanders
En Tesla die door het verkeer in rijdt, is dat?

Robert Vrancken
Dat valt dan nog onder het kopje beeld. beelderken en ook bijvoorbeeld de beelden reproduceren bijvoorbeeld maak een foto in de stijl van Rembrandt en dat dat dat zijn een beetje de klassieke dingen met neural networks en Fantastische technologie. Wij zitten wat dat betreft wel meer op machine learning. Dat is oké, je hebt grote datasets. Bijvoorbeeld sensors die geven elke seconde of elke minuut of elk uur een waarde. Kunnen we daar patronen in detecteren door bijvoorbeeld beter te voorspellen wat het netwerk gaat doen?

Ruurd Sanders
Precies. En dat je daar op kan aansturen.

Robert Vrancken
Op kan aansturen. Maar bijvoorbeeld ook. En wordt wat geavanceerder als je zegt, er zit ook fouten in die data, kunnen we die herkennen en cleanen, zodat we voorkomen dat we de verkeerde kant opsturen. Want soms gaat zo'n sensor eventjes een paar graden op en neer. Dat doen ze wel eens. Dat is ruis. En die moet je eruit halen. Als het echt iets is, dan moet je dat weten, want dan is het belangrijk. Maar als het niet iets is, dan moet je er niet op gaan reageren, want dan ga je de verkeerde kant op. En dat zijn het soort van toepassingen die mensen die dat onderscheid maken waarschijnlijk veel meer machine learning zullen noemen. Waar wij een beetje ons tegen afzetten, tegenwoordig. Is het idee van een black box. Je hebt zo'n een of andere reneural network, allerlei lagen, neuronen, fantastisch. We stoppen er een bakdata uit. We weten niet waarom. Maar uiteindelijk komt er aan de andere kant uit. En dan zal het wel goed zijn. Met 99% zekerheid. Ja, dat werkt niet in een warmtenet. Dus in dat opzicht zou ik zou ik denken dat. Jullie luisteraar zou willen weten wat het is en dan zou ik het klassificeren als machine learning.

Ruurd Sanders
Maar je geeft even nog dat terug op, je geeft de output van die machine learning. Niet direct aan de regelaars, dat geef je eerst nog aan mensen die aan de knoppen gaan draaien, neem ik aan.

Robert Vrancken
Dat kan verschillen, maar er zijn altijd wel mensen bij je betrokken om te in een supervisierol. Dus we hebben het vaak over setpoints. Dus moet de temperatuur hoger, lager, moet de pomp harder, zachter? Of moet het op tien verschillende plekken parallel, jij moet omhoog, jij moet omlaag. En waar mensen operators van zo'n netwerk de hele dag mee bezig kunnen zijn als je niet oppas, is hoge lager spelen. Want daar wordt daar wordt het dan uiteindelijk hun werk wordt het dan je moet een beetje omhoog.

Ruurd Sanders
Nee, moet weer een beetje langer krijg je Dutch Milling, krijg je dat dat je met jo-jo- effect krijg je dan.

Robert Vrancken
Ja, en dan ga je iets te hoog. Oh, dan moet weer iets omlaag. Dan begin je te slingeren. Hele klassieke problemen. Dus operators, dat zijn mensen, daar heb ik een heel warm hart voor. Die zitten vaak in een donkere kamer omdat ze geen daglicht hebben. Die moeten vaak slechte koffie drinken. Omdat ze niet in het hoofdkantoor naast de espresso bar. Maar die zijn echt bezig met leveringszekerheid. En dus als zij graag zelf de zaak willen aansturen, helemaal prima. Maar als wij setpoints kunnen sturen en zij bewaken dat het allemaal goed gaat, ook helemaal prima. En dat is dus ook waarom wij dus niet een of ander black box model hebben waarvan wij ook niet weten van nou, er gaat iets in, dat komt niets uit, het zal wel goed zijn. Wij maken ons wel echt druk om er dan niet een AI-model, maar een digital twin van te maken. Dus er zit ook lekker een stuk fysica, een stuk wiskunde en een hele hoop checks <unk> balances in. Want we zetten wel met een energiesysteem. We zitten niet met een of andere sprakerkenning die als het misgaat, hilarisch is en leuk voor op feestjes.

Ruurd Sanders
Nou ja, ik denk juist veel groter, want ik zit al gelijk met zo'n film in mijn hoofd. Weet je wel, het begint dan met die mannen, dan zo in dat donker, met vieze slechte koffie. En er was dan ook, ik weet niet of die film Wargames kent. Eerst is het de mensen die nog op de knop moeten drukken van de raket. En op een gegeven moment halen ze de mensen tussenuit. Want als het eenmaal. Dus ik zie het al voor me, zo'n beetje alle lift, dat er zo'n evil AI dan komt. Die op een gegeven moment besluit van gewoon dat blok, mensen moet gewoon. Smelten. Gewoon kapot. Even in jouw analogie. Het is bij deze opgenomen. Ik heb het idee. Ik wil de trademark bij deze vastleggen. Dus als er een film van wordt gemaakt. Bel mij.

Floris Bot
Als het doel van je AI is om de carbon footprint tegen te gaan, dan is het natuurlijk de beste oplossing om gewoon de gaten. Violation.

Robert Vrancken
Shit, dat is ook nogal.

Floris Bot
Maar dik maatje.

Robert Vrancken
Niet de lift, maar het warmtenetwerk.

Floris Bot
Ja, precies. Goede titel hoor. Warmte. Maar één hele korte vraag, want dat hebben we eigenlijk nog niet gevraagd. En probeer hem kort te beantwoorden. Hoeveel. Meetpunten, heb je nou in zo'n netwerk dan? Is de eindgebruiker, die aansluiting, ook een meetpunt?

Robert Vrancken
Ja, steeds meer. Dat was vroeger niet zo, maar Tenminste, ik weet niet of jullie dat weten, maar je hebt tegenwoordig die slimme elektriciteitsmeters, die zijn bijna in heel Nederland inmiddels wel uitgerold. Zo heb je ook de slimme warmtemeters. Het is precies hetzelfde idee, maar die meten dan de temperaturen en hoeveel per elke minuut of zo in jouw is.

Floris Bot
Dat is een slimme gasmeter, in precies. Het is gewoon een slimme meter en die kan je dan doorgeven.

Robert Vrancken
Maar warmte loopt achter. En een jaar of wat geleden hebben ze in Europa gezegd, jongens, nu moeten jullie ook gewoon. Want ja, het kan gewoon. Ik bedoel, er is niks nieuws aan, alleen het is een ander soort meter. Dus die zijn ze nu in heel Europa aan het uitrollen en Nederland ook. Dat was er eerst niet. En dat betekent dus dat waar je eerst honderden, misschien duizenden sensoren had, krijgen we dadelijk tienduizenden, honderdduizenden sensoren. En probeer er dan nog maar kaas aan te maken. Nou, dat kan, maar dan moet je goed je best doen en dat zijn wij aan het doen. Maar er zijn ook nog gewoon netwerken met duizenden. En daar moet het ook mee kunnen. Dat is heel belangrijk. Want het kan niet zo zijn dat als je te weinig data hebt, dat we zeggen. . joh. Komt volgend jaar maar terug. En dat is juist een beetje voor ons de kunst. Om van weinig data toch heel veel inzicht te houden, te maken.

Sander Bijleveld
Dus ja, dat. Wie is eigenaar van de data? Zijn jullie dat? Of is het?

Robert Vrancken
Dat is niemand van deze tijd. Wij zijn een cloud software bedrijf. Een cloud software bedrijf dat tegenwoordig tegen jou zou zeggen van joh geef me je data en hij is nu voor mij. Ja, daar kom je niet meer mee weg. Dat kon je misschien tien jaar geleden proberen. Nee, dus de data is gewoon van onze klanten. Google kom hoor. Modellen zijn dan wel weer van ons natuurlijk.

Floris Bot
Maar dat zijn koelklammeraten. Sanne, heb je nog een heb je ook een andere vraag?

Sander Bijleveld
Ja, ik heb wel een vraag en dat vond ik wel een vraag van TM. Die geeft eraan dat het vrij specifiek is, dus het gaat in op zijn situatie, denk ik dan. Zijn of haar, weet ik overigens niet. Enschede, zijn vraag. Een Enschede is een warmtenet. Volgens de leverancier het duurzaamste warmtenet van Nederland. Doordat de meeste warmte van de afvalwerking af zou komen. Nu staat er ook 55% biomassa op hun warmteetiket. Klopt hier iets van of mis ik iets? Is groenaval biomassa bijvoorbeeld? Kortom, is dit wel echt duurzaam?

Robert Vrancken
Nee, je hebt het korte antwoord en het lange antwoord. Ik zou zeggen het korte antwoord is ja. Warmte van een afvalverbrandingscentrale, dat is over. Anders zou je het in de lucht stoppen of in het grondwater of in het oppervlaktewater. Dus restwarmte is een goed idee. Zolang we nog dingen verbranden als we afval hebben, moeten we dat gewoon doen. Want waarom zou je het niet gebruiken? En biomassa of groenafval wat je verstookt, als het aan de juiste, laten we zeggen. een normen voldoet, want er zijn best wel strenge eisen voor tegenwoordig. Je kunt niet zomaar gewoon ergens een bosje gaan hakken en zeggen. hé hap, als ik idee biomassa.

Floris Bot
Hebben we wel eens gedaan, toch? Dat er een paar van die boten met boomschors uit Brazilië deze kant op moesten komen om onze centrales maar te gaan voeren. Soms nog wel zo. Heb ik begrepen. Ja, ik ben geen voorstander.

Robert Vrancken
Als we er even vooruit gaan dat die dingen niet zijn nagemaakt, want je kunt helemaal geen stickers op dat soort schijnen. spul plakken, trust me, have we tried dan kun je er echt wel van uitgaan dat dat groen is. Maar er zijn wel een hele hoop tegenstanders van biomassa. En dat is een terechte discussie waar voor allebei de kanten iets te zeggen is. Dus als je echt persoonlijk heel erg tegen biomassa bent en je zit op zo'n wandtenetwerk. Ja, laat je goed informeren over de feiten. Maar ik zou zelf zeggen van ga met die banaan. Want ik bedoel, het alternatief is gas of kolen en dat is duidelijk niet goed. Dus daar moeten we in ieder geval niet naar terug willen.

Ruurd Sanders
Nee, het is niet, net zoals je eerder al zei, alle beetjes helpen. Dus het is niet alleen maar. . Het is niet het enige antwoord. Het is één van de antwoorden. En zo zijn er x-aantal andere handorden. Je moet gewoon alles moet je zoveel mogelijk inzetten. Maar je moet inderdaad van kolen en van gas moet je af.

Robert Vrancken
Kijk, biomassa is de laatste paar jaar heel erg in een ander daglicht komen te staan. Eén ding wat we in ieder geval zeker weten, of je er nou voorstander of tegenstander van bent, en er is echt wel iets voor allebei te zeggen, we kunnen gewoon niet alle kolencentrales in de wereld vervangen met biomassacentrales. Dat gaat gewoon helemaal niet. Zoveel is er helemaal niet. En we moeten nu al met de relatief weinig hoeveelheden biomassecentrales moeten we het al van verre plekken halen. Dus als iedereen nu zegt van, hé joh, ik heb een goed idee, die kolencentrale bouw ik om naar een biomassacentrale. Het is eigenlijk hetzelfde ding, maar je moet een paar dingetjes een beetje slimmer inrichten. En wij zijn even snel klaar. Als iedereen dat nou gaat doen, dan zijn we vrij snel, dan is biomassa duurder dan goud. Dus daar hebben we misschien allemaal niks aan.

Ruurd Sanders
Is een kerncentrale eigenlijk ook restaurante? Dus daar zet je ook op in.

Robert Vrancken
Nou, kijk, kern-energie is eigenlijk precies weer zo'n thema. Je hebt voorstanders en tegenstanders. Ik ben persoonlijk tegenstander, maar ik snap ook de argumenten voor, want het is inderdaad. Duidelijk veel beter voor CO2. Theorie de schoonste. En de nadelen zijn denk ik ook vrij overduidelijk, dus we hoeven het niet nog een keer over te hebben. Eén ding is zeker, als je een kerncentrale hebt, dan moet je die kernfusie, kern splitsing, die moet je afkoelen. En als je er dan toch één hebt, dan zou het ook onzinnig zijn om daar een grote koeltoren naast te zetten.

Ruurd Sanders
Maar gebeurt dat ook? Ja.

Robert Vrancken
Ik bedacht me net van, je hebt die cool tours, maar één probleem van kerncentrales is dat ze vaak juist niet na zijn grote stad staan. Nee, dat weet je ook. Het is wenselijk, maar niet altijd gewoon praktisch mogelijk. Want je gaat niet warm water 40, 50, 60 kilometer in een buis stoppen. net, maar dan wordt het wel op een gegeven moment moet je er goed over nadenken of je dat nog moet willen. Een van de grootste leidingen in Nederland, van de Rotterdamse haven naar. . . naar Den Haag en nu ook naar Leiden. Daar wordt nu heel hard over nagedacht. Daar mogen wij ook een duid in het zakje doen. Dat is een goed idee. Maar dan heel veel verder dan dat moet je ook niet willen. Want op een gegeven moment heb je gewoon te veel verlies. En pompenergie en zo. Nee, dat kan ik me voorstellen.

Floris Bot
Coel. Heb je zelf een vraag op het oog of wil je nog heel even.

Robert Vrancken
Ik ben niet aan het spieken bij de vragenlijst, dus dat is niet zo handig. Maar fireway, ik vind alles goed.

Floris Bot
Ik wil zeggen, vind je het dan oké als wij hem voor je overnemen? Want in dat geval heb ik gewoon een heel simpele vraag van Max Koorlaar voor mijn neus staan. En die zegt, mis je ook de echte Limburgse flyen?

Robert Vrancken
Dat klopt, dat klopt. Nou, ik hou me hart vast als ik mezelf ga terugluisteren. Want mijn inner voice is heel erg correct ABN. Maar als ik mezelf terughoor, weet ik zeker dat dat niet zo is. En ik ben van Heren naar Eindhoven, naar Utrecht. En dan via een uitstapje in Amerika in Rotterdam beland. Dus iemand zei dadelijk beland je in de Noordzee, Robert. Dus ik weet niet wat voor een accent ik dan daar moet aanmeten.

Sander Bijleveld
Ik moet iets zeggen waar ik misschien heel veel tegenstanders mee krijg. Ik snap die Limburg Flyer dus niet. De hele hype daaromheen.

Floris Bot
Het is toch gewoon een soort taart, bedoel ik?

Sander Bijleveld
Het is toch gewoon een platte taart. Een beetje, ja, I don't know. Ik denk wel lekker een slagroomtuid. Appeltaart.

Floris Bot
Slagroomtijd is wel echt een beetje het afval onder de kaak.

Sander Bijleveld
Laat het snel zijn.

Ruurd Sanders
Ik snap het gewoon niet helemaal. Maar is het niet toch ook iets deels nostalgisch? Dat er gewoon erg vandaan kom.

Floris Bot
Uiteindelijk gaat het er gewoon om of het lekker is of niet. Kijk, daarom. En ik snap het niet helemaal. En een fly is wat gebruikelijker in Limburg dan in Groningen. En daar hebben ze weer, wat was het ook weer in Krentenweggen of zo? Ik weet niet meer hoe zo'n ding heet.

Robert Vrancken
Maar een krentenweggen, ja, die bestaat. Kentewegen toch?

Floris Bot
Daar hebben ze weer hun eigen dingetje. Precies.

Robert Vrancken
Maar het ding met Limbous of Fly is, je hebt kwaliteit en kwantiteit. En feesten bij mij in de familie als ik terug naar het zuiden ga. De vly naar mens ratio is wel dusdanig dat ik eigenlijk nog nooit van zo'n feestje terug ben gekomen zonder in ieder geval niet nog een halve vly meegekregen te hebben. Die is over. En dat is een nostalgie dat money can buy. Of je het nou lekker vindt of niet.

Ruurd Sanders
Bij mijn schoonfamilie, mijn schoonmoeder die kwam aan toren. Dat is Belgisch Limburg, en dat was ook inderdaad op de verjaardag dan werden de taart op tafel gezet, en dat Dan nam je gewoon af en toe wat. Het is niet zoals in Nederland van wil je een stukje taart. Je zegt dat met enigszins negatie. Vooral in Rotterdam. Dan snappen ze het helemaal niet. Krijg je één zo'n zo'n stukje. Nee, je zet gewoon de taart op tafel. Zo, pak maar lekker. Jullie staan de taart en dan een kabab. Dat is gewoon smerig. Dat moet je gewoon niet doen. Zo, bij deze Limburg.

Robert Vrancken
Dus je zult mij nooit iets slechts horen zeggen over Limburgse Flyer. Nee, dat doe ik wel voor je.

Floris Bot
Oké. Mannen, in het kader van de tijd moeten we naar de tips. Dat is een beetje cru. Eigenlijk voor mensen die nog vragen hadden ingestuurd. Maar ja, zo gaat het.

Sander Bijleveld
Soms is de tijd gewoon op en soms is de taart op. Nee. Neemt die hostrol echt wel. . Ik denk dat we hier een nieuwe bruggetje links-rechts. Zij volgt mij tijd, maar als jij taart hebt staan, is dat een hele leuke vraag.

Floris Bot
De koekers op.

Robert Vrancken
Het is fantastisch. De krentenweg is op.

Floris Bot
De krentenweg is op. De krentenweg is weg. Alle wegen leiden naar Rome en heus, niet naar Groningen. Sorry, Groningers. Sander, om het een beetje goed te maken, pak jij de eerste tips alsjeblieft?

Sander Bijleveld
Ja, dat is op zich een tip. Ik kreeg van de week in mijn e-mailbox kreeg ik. . Ik moet van mezelf altijd meer podcast luisteren en dat doe ik dan in de praktijk nooit. Maar er is één podcast die ik nog steeds graag luister en dat is Your Undivided Attention. En die heb ik in de zeepkast ook al een aantal keer gepitcht. Maar dat is van een collectief. Ik ben even helemaal kwijt hoe ze heten. Dat krijg je als je me niet laat voorbereiden. Nee, je undivided attention, dat is van een stel gasten. Is a Raskin onder andere. Die maken een podcast over wat Big Tech nu doet en de downside daarvan. Maar dat doen ze vrij positief, vind ik. Dat vind ik heel bijzonder. Vaak als je het over Facebook hebt, dan wordt het heel snel een heel negatief verhaal over hoe. . Kut Big Tech is en, et cetera. Ik doe daar ook aan mee. Dus ik ben ook best wel precies. Maar dat leidt naar zo weinig vaak. Dan gaan met z'n allen heel boos zijn en dan verandert uiteindelijk niks. En vanuit boosheid krijg je. vaak minder verandering. Dus ik kan het heel erg waarderen dat zij ook voor mij dan een beetje dat tegengeluid zijn. Die nog steeds heel kritisch zijn. Je hebt op Netflix een hele docu gehad. Dat was eigenlijk door hun ook gemaakt, dus zij zijn daar een beetje de OG's van. Zij hebben nu een aflevering met de lekker, de whistleblower van Facebook, eigenlijk, dus Francis Haugen. Ik dacht dat je Haugen zei, maar ze heet Haugen. En die hebben ze dan anderhalf uur achter de mic. En zij is ook, en dat vond ik oprecht een heel goede aflevering. Ook waarbij zij uitlegt wat zij binnen Facebook heeft gedaan en wat daar dan een beetje misgaat. Maar ook wel weer vanuit een bepaalde positieve insteek: van we moeten Facebook helpen veranderen. En wat ze daaronderin onder andere in het aantal. En constructief blijven. Precies. Als mijn tip te lang duurt moet ik zeggen hoor. Maar wat ze er onder andere in aangeeft is, Facebook moet voor zichzelf een moreel bankroute. En wat ze daarmee bedoelt is niet in de negatieve zin van het woord. Je bent bankrupt gegaan en moral bankruptcy, dat klinkt heel heftig. Maar wat ze daarmee bedoelt is. . . We hebben bank bankruptie, hebben we ooit. Een timeout en gaan weer, toch? Nou ja, precies. We hebben een systeem bedacht waardoor jij kunt aangeven. Ik kan het niet meer aan, dus ik help hulp nodig. Als Facebook zou zeggen, moreel kunnen wij het niet meer aan, dus help ons. Dan hebben ze een way out.

Floris Bot
Ik snap ook wel waarom ze het niet doen. Ik vind dat ze dat ze die Francis Hogan heel wel bespraakt is. best wel slimme tanten en en ook op deze manier soms probeert Nou jij zegt zelf positief, maar constructief ernaar te kijken. Te zeggen, oké, we kunnen met z'n allen inderdaad erover zeiken. We moeten ook oplossen. Maar we moeten het gaan oplossen. En als we kunnen erover blijven zijken, lossen we het nooit op. En dan gaat Facebook een keer weg en dan komt er weer een ander en dan hebben we nog steeds hetzelfde issue. Dat vond ik wel heel mooi.

Ruurd Sanders
Ja, maar ik vind het wel mooi aan, sinds die hele reuring die daar in ons ontstaat, dat zij wel heel duidelijk aangeeft dat er wel, er zit wel iets. Echt niet goed bij Facebook. Als het gaat om dat algoritme en hoe ze dat schrijven en hoe dat eigenlijk door zes mensen volledig wordt bepaald. Met meneertje Suikenberg natuurlijk aan de top. Waarbij je moet afvragen van ja, moet die man eigenlijk daar nog wel. Aan de kop blijven, want het lijkt alsof hij het gewoon echt niet aan kan.

Floris Bot
Nou, daar lijkt me.

Sander Bijleveld
Wat, wat? Dus ga of die aflevering luisteren. Want hij is echt heel interessant. Of als je besluit hem niet te luisteren, ga dan in ieder geval even naar de website oneclikker. com One uitgeschreven trouwens, dat is een initiatief van de Humane Tech, die de oprichter zijn van die podcast. Kun je tekenen om Facebook onder druk te zetten om in ieder geval te implementeren. Dat een bericht maar twee keer gedeeld kan worden. En na twee keer delen moet je de link naar een bericht. Precies. De link naar een bericht moet je knippen en plakken. En dat schijnt een extreem effect te hebben op het verspreiden van nepnieuws. Twitter heeft dat ook iets gedaan. Twitter heeft precies gedaan. Je moet eerst op een link klikken en gelezen hebben. Dat eigert Facebook nu tekent dat.

Floris Bot
Ja, nou ja, dat is eigenlijk.

Ruurd Sanders
Wil je die link nog even toevoegen? Ja. En wil je alsjeblieft die link van Spotify daar? Spotify by fucking evil, hè? Het staat een podcast. Al hem aan, kal hem aan. Wil je nog even bomen? Ik heb er gewoon. De pagina van de Underfired zitten alle links in. Onze lijst was helemaal niet op te wachten.

Floris Bot
Ze zitten ook niet op jouw tips te wachten, Rupert. Nee, dat is ook zo.

Sander Bijleveld
Ik ga het allemaal uitknippen, joh.

Ruurd Sanders
Nou, lekker gaan ze zo gaan. Goed, mijn eerste tip is een podcast van. Dat is niets van Gimland Media. Jullie hebben dit toch kunnen voorbereiden mee. Ik had het allemaal netjes voorstaan. Wacht even, want ik heb het allemaal weggetikt. De line. Sterker nog, ik heb er een.

Floris Bot
Er staat gewoon een lieve bij. Maar vooral gewoon verder.

Ruurd Sanders
De Line is een podcast dat gaat over Navy SEALs. Ze hebben ook een nieuwe podcast gemaakt die heet 912. Het gaat eigenlijk over 9-11 natuurlijk. Maar dat is een documentaire podcast eigenlijk die heel goed gemaakt is. Het gaat heel erg over de premise, of eigenlijk de aanleiding voor die podcast, is dat er een Navy Shield in Amerika voor het Hoge Gerechtshof moest komen. Omdat hij een Taliban strijde nadat hij al verwond was geraakt dat hij zijn keel door had gesneden. Of in ieder geval, dat was dan het verhaal. Niet het beste idee allertijden. Kill door snijden, dat weet je niet dat te vragen. Dat gaat die podcast aankomen. Het mooie van die podcast is sowieso: het is heel goed gemaakt, het is echt een beetje serial kwaliteit, hoge volkskwaliteit. En het dompelt je heel erg onder in dat wereldje van de Navy SEALs. En hoe de Navy SEALs, hoe ze opereren, hoe de brotherhood zeg maar iedereen. Voorstaan, maar ook het type mensen die eigenlijk worden gerecruteerd. En ik heb blijkelijk dat de manier waarop ze recruteren, dat het een bepaald type mens bij Navy SEALs brengt. Waarbij je misschien zou moeten afvragen, toen ik de podcast aan het luisteren was, van moet je dat eigenlijk wel willen. Want dat zijn dus mensen die een warzon instuur om eigenlijk hetgene te doen wat je liever niet in de krantenknopkoppen wilt terugzien. Het is een fascineerde podcast. Er wordt dus ook de persoon die voordat gerecht is gekomen, wordt ook geïnterviewd. Oh, dat is wel bijzonder. Fucking scary, kan ik je vertellen, hoe die man denkt en hoe hij eigenlijk gewoon. Ja, wij zitten anders in elkaar. Vindt dat hij volledig gelijk heeft in wat hij gedaan heeft. Maar luister dat, hele hoge productiekwaliteit. En ik heb daar echt wel van genoten. Dus dat is mijn eerste tip: De link is trouwens naar een review, dus niet naar Spotify.

Sander Bijleveld
Geef nou maar je tweede tip. Ik ga nog één tip geven.

Ruurd Sanders
Mijn tweede tip, en ik weet niet zeker of die hier ooit getipt is, dat is Airbuddy. Airbuddy is een Mac app voor mensen die Airbots gebruiken. Dat geeft je eigenlijk een beetje de ervaring alsof je op iOS op het moment dat je je doosje open doet, dat is dan zo mooi. Airpodje dan tevoorschijn komt en dat je je AirPods eruit haalt, maar dat je ook de batterijtijd en dat soort zaken ziet. Airbuddy doet eigenlijk hetzelfde op je Mac, want de Mac heeft dat niet ingebouwd. En er is nu versie 2. 0 en die geeft ook een oogopslag die alle batterijtijden van al je. iOS apparaten geeft hij in één overzicht weer en ik vind het een hele fijne app. Ik heb het gevoel dat dit twee weken terug nog is getipt. Ja, dat vroeg me even af, ik heb het gezocht. Rijk jij dit nooit voor u? Ik check je niet even wat er is gemaakt.

Floris Bot
Het verhaal staat me bij, dus ik weet het niet zeker. Twijfelen? Is die gewoon nog een keer getipt? Want dat is blijkbaar heel belangrijk. Ik heb ervoor gezocht. Rote, ik eindde graag met jouw tip. Dus ik ga even snel tussendoor. Als je het niet erg vindt. En als je het wel erg vindt, heb je nu gewoon pech. Zoals ik twee weken geleden hier in de podcast riep, ik heb een huis gekocht. Nou ja, groene. Feliciteerd. Dankjewel. Toen was het bot geaccepteerd. Vanavond voordat ik hierheen ging hebben we getekend. Op afstand. Niet met de makelaar, niet bij notaris en overigens de koopacten, dus nog niet alles. En dat heb ik gedaan met een product van mijn eigen werkgever. En dus ik ga eens een keer gewoon mijn eigen werkgever een glutus maximus steken. Ik heb gebruik gemaakt van een dienst en die heette VideoAssigning. En ik vind dat heel fijn, want dan kan je dus op afstand rechtsgeldig tekenen. Mocht je er gebruik van willen maken, zoek me even op op Slack. Dan kan ik je vast wel een accountje geven. Maar tekenopafstand is echt wel super relaxed. Oké, dat was hem even. Maar ik klaar een momentje. Heel goed. Robert, ik. Ik zie er best wel wat staan en ik vind ze eigenlijk allemaal leuk. Dus als je ze gewoon snel doet, dan kan je ze allemaal aan. Als je er te lang over doet, hak ik je af.

Robert Vrancken
Dan hak je me af. Laten we beginnen bij. Als nerd denk ik dat misschien wel wat mensen interesse hebben in elektronische muziek. Ik ben zelf grote fan van Junkie XL van Oudsher. Die maakt tegenwoordig niet meer zozeer dansmuziek, maar die maakt soundtracks. Vaak ook voor superhelde filmen. En wat het leuk is, hij heeft een YouTube kanaal, Studio Time, waar die echt tientallen, misschien wel honderden hele goed geproduceerde video's laat zien hoe hij letterlijk de soundtracks maakt. Welke plugins, welke instrumenten, welke samples, hoe die erover nadenkt, welke harmonieën. Het gaat echt extreem diep. Dus als je een beetje houdt van audioproductie of je bent gewoon geïnteresseerd in soundtracks. Of Junkie XL. Het is echt brilliant. Die man laat echt alles zien. Studiotime heet het toch? Studiotime van Junkie XL. Of Tom Holkenborg, want zo heet hij, zo noemt hij zichzelf tegenwoordig ook, want Junkie XL ligt niet zo lekker. In Amerika. De tweede, wat ik een beetje opschiet, is ik ben zelf heel erg fan van anime. Ik zal niet zeggen dat ik er heel veel tijd voor heb of heel erg naar kijk. Maar laatst kwam eigenlijk mijn grote favoriet. En het productiebedrijf Studio Ghibli. Daar kwamen heel veel van films op Netflix. Je moet een beetje zoeken. Ik denk niet dat het bij heel veel mensen automatisch echt in de recommendations komt.

Ruurd Sanders
Het is vrij bijzonder dat ze dat voor elkaar hebben gekregen.

Robert Vrancken
Ja, en daar zitten klassiekers tussen vanaf de jaren tachtig aan toe tot nu. En de productiekwaliteit wordt ook wel de Japanse Disney genoemd, maar eigenlijk vind ik het veel beter dan Disney. En daar zitten fantastische films tussen Nausica of Mononoki, Princess Mononoki. Of mijn persoonlijke favoriet, maar wel echt. . Gruwelijk deprimerende de grave of the fireflies.

Ruurd Sanders
Heb je je Spirited Away overgekeken?

Robert Vrancken
Ja, zeker. Is ook heftig.

Ruurd Sanders
Jazeker.

Robert Vrancken
Maar daar zijn er honden. De laatste die ik even zal doen is Chicago. Ik heb een tijdje in Amerika gewoond. En in plaats van New York of LA of San Francisco, wat ik ook fantastische steden vind, zijn wij naar Chicago gegaan. Eigenlijk vrij toevallig. Maar Chicago is, als je het mij vraagt, de gaafste Amerikaanse stad. Het heeft maar één nadeel, het ligt een beetje ver van alles weg. Maar verder heeft het de grootschaligheid van New York. De vibe van San Francisco, de schoonheid van in de zin van schone en mooie straten van Seattle. Er zijn ook hele slechte stukken, dus als je geïnteresseerd bent in meer de politieke kant van Amerika, dat kun je ook. Maar als je gewoon een soort van een extreem welvarende. . een metropole bubbel zoekt. Chicago is the place to be. Oh, als je er woont. En een van de voordelen is de woonkosten zijn echt beduidend lager. Terwijl je het minstens net zo'n gaaf experience hebt als dat je naar LA of San Francisco of New York zou gaan. Of als je dat eigenlijk woont. Wat een leuke tip dit.

Floris Bot
Vind ik echt. Ja, het is tenminste een keer een andere stad. Ja, ik hoor elke keer er regelmatig over. Dus ik mis.

Sander Bijleveld
Hebben ze een warmtenet in Chicago?

Robert Vrancken
Ja. Ik ga het over hebben. Die staat wel op mijn bucketlist om nog een keertje terug te gaan om daar ook eens wat te doen. Waarbsiebel toe.

Floris Bot
Sanne probeerde het zekertje weer eens rond te maken. Over zekertjes rond te maken. Outro begin met een O en daar zijn we nu aan toe. Tot z verre is deze aflevering van Met Nerds om tafel. Met Nerds om tafel is een podcast door Jurian Ubachs, Randal Peelen en mijn naam is Floris Bot. Onze panelleden zijn Esther Crabbendam, Maarten van Woerkom, Ruurd Sanders hier links van mij en Sander Bijleveld ook links van mij. Onze gast nu van vandaag was Robert Vrancken. Hartelijk dank natuurlijk voor je deelname. Ik vond het echt leuk dat je er was. Volgende vraag is, waar kunnen mensen meer van je te weten komen?

Robert Vrancken
Van ons bedrijf, dat is www.gradyent.ai.

Robert Vrancken
En ja, gewoon verder, als je wilde kun je misschien even mijn LinkedIn details linken. Dus als iemand echt interesse heeft, laat het even weten.

Floris Bot
Cool, zorgen wij voor een linkje in de show notes. Wil je meer over ons weten, dan kan je naar mnot.nl. Join ons op Slack. Ik kan nu volgens mij echt hardop zeggen dat we 2000 plus actieve nerd hebben. Stel je vraag in het kanaal Vragen van de Luistar of praat mee in, heb je napraten. Suggereer eventueel gastneurds in, heb je gastnuerds. Altijd welkom. Soms zijn wij op zoek naar mensen en krijg je een tip en denk je, oh dat is goud. We zijn echt super dankbaar daarvoor. Geef elkaar anders tips. In netje tips. Word vriend van de show, dan krijg je toegang tot ons clubhuis. Geen reclame. Je krijgt hem ook net iets eerder dan de rest onze podcast. Ja, als het een beetje mee zit, dan krijg je net iets meer mee ook. Want soms nemen wij een beetje napraat ook op. Wel voor hun en niet voor iedereen. Merch en Nurbier komt op de site. Ik mag het niet verklappen, maar die laatste, daar moet je binnenkort heel hard op F5 gaan ramen. Voor nu hartelijk dank voor het luisteren en tot de volgende keer.

Ruurd Sanders
Ja, eentje voor de aftershow dan. Dat was mijn eigen fucking tip. Dat is wel heel erg. Maar ik zei toch, Randal heeft ook veel vaker dezelfde tip gedaan. Deze. Ik vind hem zo goed.

Sander Bijleveld
Jij hebt serieus je eigen tip gewoon nog.

Ruurd Sanders
Oké, weet je waar dit fout gaat? Weet je waar dat fout gaat? Ik zit in twee verschillende podcasts en ik hou niet altijd bij welke podcast.

Sander Bijleveld
Dat heb je gelijk in twee verschillen.

Ruurd Sanders
Dat moet ik sowieso niet doen. Maar ik ga altijd gewoon op de site even kijken. En dat had ik gedaan in deze Airbuddy, die had ik getypt, maar op een van die kwam het niet op. Maar dat was inderdaad de vorige had ik die gypt. Ja, hij is nog steeds goed hoor. Het zou dat twee weken geleden zijn eigenlijk zijn. Vraag je nog even, want dit stond voor de afshow.

Robert Vrancken
Go for it, go for it.

Ruurd Sanders
Je had nog een tip en die wil ik wel even weten.

Robert Vrancken
Ja, ik ben niet alleen fan van Junkie Xal, maar ook van Chesto. Maar dan meer de Classic Chesto. Ook al vind ik wat hij nu doet ook helemaal niet slecht. Maar hij is terug onder een andere naam, Ver West. Ja, met een dubbele punten tussen. Met een dubbele punten tussen, fuck him. En hij noemde het West. Want dat is ook zijn achternaam trouwens. Thijs Verwest. Dus er is over nagedacht. En hij noemde het zelf euphoric deep house. Maar dat is een hele moeilijke manier om niet het woord trance te gebruiken. Maar het is gewoon een heerlijke deep trance. De guy is gewoon een musical genius. Hij kan dingen aan elkaar. Zetten waarvan je denkt van hoe kan dit? En het is gewoon zo lekker.

Ruurd Sanders
En dan is alles wat hij daarmee doet. Is deep house.

Robert Vrancken
Ja, maar eigenlijk gewoon trans. Want zo mag je het gewoon volgens mij prima noemen. Hoef je niet voor te schamen. Nee, top man.

Floris Bot
Ik ga hem nog een keertje opzoeken.

Robert Vrancken
Ja, als je kijkt, op YouTube heeft hij dan, ja, Jesto doet dan een of andere videoclip, heeft hij 5 miljoen views, 10 miljoen views, sommige graag 100. En dan Ver West heeft dan 50. 000 views of zo. En dan denk ik, ja. Wat is het nu? Want het is gewoon veel beter. Het heeft geen PR-machine. Dat is het. En ik vind het ook wel weer leuk dat hij het een beetje underground houdt. Ik weet niet of hij dat beetje misschien wel bewust doet.

Sander Bijleveld
Nou, dan zou je het niet naar je eigen achternaam vernoemen?

Ruurd Sanders
Nee, maar weet je, je hebt dan. Kijk, ik snap, er zijn van die DJ's die gewoon op een gegeven moment zo populair zijn geworden dat ze gewoon weer. Ze willen weer in die kleine zaaltjes spelen en dat soort dingen. Dus als zij zeg maar. . Moet ik niet mainstream zijn. Nee, precies. Die boeken dan van die hele kleine venues waar dan, weet ik veel, 200 man dan komen. Ergens onder een bunker, onder een snelweg, weet ik veel. Dat maakt het dan weer speciaal.

Robert Vrancken
Dus misschien doet hij dat wel bewust. Ja, nou weet je wat ik denk dan. Je kunt er een hoop van zeggen, maar hij moet het gewoon wel voor de lol doen. En dat kan ik dan wel rekenen.

Sander Bijleveld
De geld hoeft hij het niet meer te doen, denk ik.

Robert Vrancken
En dan heb je dus iemand die denkt van ah oké, fuck het. Nu heb ik de vrijheid om gewoon echt te doen wat ik wil. En dan komt er gewoon iets uit en dat zit erin. Dat kan ik dan weer waarderen.

Floris Bot
Ja, maar je kan dan ook weer eigenlijk, ik wilde zeggen terug naar je roots, maar je kan dan gaan doen wat je zelf wil. En niet wat er van je verwacht wordt. Als ze Tim Burke, God hebben ze ziel, dat had kunnen doen, had hij er misschien ook nog geweest.

Sander Bijleveld
Wie is Tim Burke?

Floris Bot
Affici.

Sander Bijleveld
Ook genia met insiders, og we hem Tim noemen.

Ruurd Sanders
Ja nou ja, maar dat klopt dus en dat is ook zo'n documentaire over hem geweest waar je dat Ziet hoe die ontzettend worstelt en gewoon door die manager zo werd gepusht. Ja joh, kom op, deze kun je doen.

Floris Bot
Dan wacht 200. 000 man op je en hij houdt er iets van. Ik vind het gewoon niet meer leuk. Hij vond het eigenlijk gewoon ook helemaal niet leuk om op te treden.

Robert Vrancken
Die documentaire trouwens is echt fascinerend. Als je die nu kijkt, want dit documentaire eindigt. Bij de bovenop eiland. Ik ben er bovenop, ik zit in Dubai, ik mediteer. Ik heb het achter wat er water.

Ruurd Sanders
Een zoom-out drone shot.

Robert Vrancken
En ik zag je dus. vlak voordat hij zelf moet pleggen.

Ruurd Sanders
Ja, ik heb volgens mij al een paar weken kanaal.

Robert Vrancken
Dus eigenlijk is die documentaire ofwel Heel tragisch of heel fake. En ik weet het niet.

Floris Bot
Ze trekken een absolute verkeerde conclusie.

Robert Vrancken
Het is of heel tragisch. Misschien dachten de mensen om hem heen echt. Oké, hij is er bovenop, we hebben hem gered, hij is uit die machine weg. Of het is heel fake en ik ben er niet achter wat. En dat dat fascineert me. En daarom is het een goede documentaire, mijn optiek.

Ruurd Sanders
Ja, ik denk. . Maar het geeft in ieder geval wel. een goed kijkje achter de schermen in hoe het er gewoon aan toe gaat in die wereld. En wat je ook ziet, dat er gewoon veel van die DJ's er gewoon, als je niet oplet, gewoon helemaal onderdoor gaan.

Robert Vrancken
Maar het is toch ook. Je moet het toch ook niet willen eigenlijk. Ik bedoel, er zijn toch maar weinig mensen. Hoeveel moet je van muziek houden of hoeveel moet je van farm houden om zo'n lifestyle vol te houden? Want dat is toch echt niet meer leuk. Dat gaat er bij mij niet in.

Floris Bot
Ja, het is roofbouw, man, wat je doet. Je wordt geacht muziek te produceren en te draaien. Wanneer ga je dat doen? Als jij in het weekend altijd s'nachts moet en je hebt ook nog een gezin, dan ga je je lijf gaat er gewoon aan onderdoor. Even los van je psyche, je lijf gaat er dan onderdoor. En als je dat gaat merken, kijk, ik heb ik heb tien jaar in die in die scene een beetje rond mogen gelopen. Als je dat gaat merken, dan zie je dat mensen naar hulp gaan grijpen. En die hulp is drank en drugs over het algemeen. Want dat is het dichtstbij en het makkelijkst.

Ruurd Sanders
Maar dan ga je pas kapot. Maar ik heb daarvan ook begrepen dat het ook wel deels te maken heeft met het feit dat je. Dat de high, zeg maar, die je haalt tijdens zo'n show, de energie die je van het publiek op je afkrijgt, waar je gewoon echt eigenlijk ook naar het stoon vanzelf aan wordt. En op het moment dat je dus van die stage afkomt, dan stort je gewoon helemaal in elkaar. Ja, dan heb je af. gegeven.

Floris Bot
Nou ja, en dan als je als je geluk hebt dan even even tijd om tot rust te komen. Dan ga je weer reizen en dan heb je je volgende gig. Want dat is wel vaak. Er zijn nogal. Ik heb met grote namen kunnen werken en daar was ik heel blij mee. Er zijn er een aantal die zijn echt helemaal drugsvrij. Die doen bijvoorbeeld wel af en toe een drankje, maar ook niet overdreven. En daar heb ik het meest respect voor.

Ruurd Sanders
In dat wereldje dat je dan.

Floris Bot
Ja, dat je een komt niet op zijn naam, een Nederlandse DJ die al heel lang meeloopt. Armen van buren? Nee, iets minder bekend, maar echt aardig gast. Maar die draait dan s'avonds en ochtends om 9 uur houdt hij wel eerste kids nog van school. En dan gaat hij nog even naar de sportschool en dan gaat hij slapen. En hij weet dat ze rippen naar de klote is. Maar op die manier kan hij in ieder geval nog enigszins functioneren voor zijn gezin. En dan denk ik, wauw dude, jij geeft ook echt alles op voor je liefde voor muziek.

Sander Bijleveld
Moet je dat dan romantiseren? En jij zegt ik heb daar respect voor. Ander kan ik ook zeggen, het is ook niet gezond. Dan moeten we dat dan met z'n allen op een pedispool zetten.

Floris Bot
Er is een reden dat ik het niet meer doe. Ik kon echt. . Ik had. 200 opdrachten per jaar en ik verdien echt goed geld. Nu zit je bij een andere podcast voor een bent. Nu zit ik bij een podcast voor een habbekrat, maar een hele leuke baan. En dat verdien ik ook niet heel geld. Kijk je überhaupt een habbrat?

Ruurd Sanders
Je krijgt niks. Nee, ik krijg. Shit, daar kom ik nou pas achter.

Floris Bot
Ik zeg helemaal niks. Slaapende honden hier. Oh crap. Nee, maar de reden dat ik daar niet meer in rondloop is omdat ik zag dat al die gasten zichzelf naar de tering aan het helpen waren. En dat al tien jaar lang. En ik kon dat gewoon niet.

Ruurd Sanders
Maar was dat bij. Want het voorbeeld van Da Vici was ook eigenlijk wel van. die man was eigenlijk gewoon veel te introvert om eigenlijk op dat podium te staan. Voor hem gewoon een kwelling. Maar die manager die bleef maar pushen en pushen en pushen terwijl je eigenlijk zou denken van. Ja, hij had ook gewoon producer kunnen blijven.

Floris Bot
Nee, want daar zit niet het grote geld.

Ruurd Sanders
Nee.

Floris Bot
Dus je gaat als producer dan een keertje testen om te kijken of dat ook leuk is en of het werkt. En dat zondag als een malle aan en hij had muziek die fantastisch werkte. Alles kwam bij elkaar en hij voelde zich daar super shit bij.

Ruurd Sanders
Maar werd zijn muziek er ook wel niet beter door? Omdat hij ziet wat als een producer alleen maar uit elkaar maakt.

Floris Bot
Welde artiest, toch? Ja, Emmy Winehouse, haar muziek werd ook. Peter, en zo heb je er nog heel wat die de 27 nog wel hebben gehaald, maar de 28 niet. En Janice Joplin.

Ruurd Sanders
En die doet van de doors. Formen natuurlijk. Kijk, als jij een plaatje op zet, niet te naderen, maar aan een paar knopjes draaien. Het is wel. Zoals jij het in de studio gemaakt hebt. Snap je dat jij het live gaat doen?

Robert Vrancken
Ik denk dat je ken's hebt die echt iets doen live. En dat is echt een vak. Nee, nee, maar je hebt ook DJ's die het niet doen. En ik vraag me wel eens af of het niet aan hun vreed dat ze gewoon een beetje met hun handen in de lucht staan. Oh ja, maar ik noem dat het Milifinelli-syndroom. Ja, dat is het. En dat zijn dan wel hele goede producers. Maar de enige reden waarom ze de helft van hun leven in een vliegtuig zitten, is om een bandje aan te zetten met hun handen in de lucht te staan. Dat zou aan mij persoonlijk vreten dat ik denk, van wat sta ik hier eigenlijk te doen?

Sander Bijleveld
Ik had het ook aan de afstand even aan kunnen zetten.

Floris Bot
Ik ben bij een optrede van Daph Punk geweest, meerdere keren hetzelfde optreden. Ik heb die vier of vijf keer gedaan, waarvan één keer met de Irmo, goede vriend. En die weet, die dat optreden kende ik beat voor beat. Ze hadden gewoon een cd'tje op kunnen zetten. En er staan twee gasten, Daphp, met een helm op hun harsjes. Weet ik veel of zij het überhaupt zelf waren. Ja, maar echt. Dus dat zou ik het wel jammer. Dat vond ik op zich jammer. Op zich waarschijnlijk. Oh nee, sorry. Het verhaal in mijn hoofd zegt, ze hebben dit zo goed geproduceerd en op elkaar afgestemd en weet ik veel wat. Dat het eigenlijk gewoon exact hetzelfde is. En misschien is er hier en daar een beat anders of een overgang net anders. Maar het lijkt zo verdacht veel op elkaar. En dat zie je met die grote festivals ook. Zeker als het gecombineerd wordt met Pyro en lichtshow. Dus puurwekk en lichtshow. De eerste paar nummers, die lever je aan. En dat moet op een bepaalde manier. En dan moet je het overnemen. Maar ik weet uit eerste hand. Zelf meekijken op de deck. Dat er ook DJ's zijn die alles lopen te veken.

Ruurd Sanders
Geen knopje aanraken. Doe me wel gelijk denken aan een tip die ik misschien ook nog had moeten geven. Dus bij deze geef ik hem alleen maar aan de aftershow mensen. Zeker dat je hem niet eerder hebt gegeven. Deze heb ik bij Tech 45 getipt. Voor de mensen die hier geen tech voor zijn. Hou je vast luister. Laserface.

Sander Bijleveld
Mag ik raden wat het is? Zonder terug gaan we het allemaal uit zijn gezicht.

Ruurd Sanders
Met lasers.

Sander Bijleveld
Het klinkt als een soort face-off clone uit China waarbij ze.

Ruurd Sanders
Nee, het is. Het is een show van Gareth Emery. Nou, moet je van houden of niet. Ik vond het leuk, maar zeker. De shows als die daar doet, denk ik, trends. Maar de lichtshow is echt fantastisch. En het is echt gewoon, je moet het maar eens voor de grap kijken. Ik zal de. Ja, waar ga ik dat eigenlijk inzetten? Nou goed, ik zal de links daar ook even toevoegen. Dus een 4K-stream. Ga thuis gaan zitten. Op je televisie zet het aan. Zet het keihard aan, dus nooit op je kop. Mijn koptelefoon. Maar het is zo indrukwekkend de hoeveelheid lasers die je op je gezicht krijgt. Dan moet volgens mij staat een hele muur. Een laserface. Nou, maar je ziet echt geen gezicht. Dus dat geloof me. Maar inderdaad, we moeten er wel gelijk aan denken. Dat is hij. Het is een geweldige show. En er staat er dus één: zo'n heel klein poppetje een beetje zo te springen. Die zet ook gewoon een bandje aan. Het is ook wel een beetje limax. Maar het is echt fantastisch om naar te kijken.

Floris Bot
Ik weet niet. Ik heb zeg maar. Ik heb met Ferry Korsten best wel veel gedaan. En zijn shows. En dan staat hij, ik weet nog echt super goed, 2004, 17 jaar geleden, zijn mensen die naar deze podcast luisteren die toen nog niet bestonden. Hij was al twee uur backstage stond hij op een soort van camping tafeltje met een paar deks stond hij gewoon lekker te draaien. En hij had een cameraadje waarmee het publiek kon zien en die stond een beetje te swing. En die had helemaal niet door dat hij dat aan het doen was. En weet je, en dat vind ik super cool. Dat vind ik echt super cool om te zien.

Robert Vrancken
Ja, Van Forssen heeft ook wel bijvoorbeeld alles geïnterviewd voor dingen. En daar zie je gewoon aan, althans, weet je, ik ken hem niet persoonlijk, jij wel. Maar daar zie je gewoon aan, dat is iemand, dat is gewoon een vakman. Daar kan ik dan waardering voor hebben. Maar je ziet ook wel dat hij wel heel duidelijk niet commerciële keuzes heeft gemaakt door te blijven bij wat hij toetsen. Het is ook helemaal niet slecht, maar hij heeft een cd's gemaakt.

Floris Bot
Holy crap.

Robert Vrancken
Ja, oké. Op een gegeven moment ben ik hem een beetje uit het oog verloren wat dat betreft. Ik zal niet de enige zijn. Er was een tijdje dat je het eerst oververry korste en dan Armen van Buren. En dan was er ook nog zo'n gast Thijs uit Breda. En die kwam dan een heerlij optreden van zei iemand van ja, daar moet je een keertje naartoe. Nou, kijk, kijk hoe dat is afgelopen. Fantastisch verhaal. Ja, en ik ook. Dus vandaar dat ik hem ook dat ik hem ook tip. Maar musically hebben die allemaal een beetje op hetzelfde niveau gestaan.

Floris Bot
Het is ook een beetje dezelfde generatie, hè. Allemaal een beetje hetzelfde moment op de start. Ze kennen elkaar ook heel goed. Ze komen ook graag bij elkaar over de vloer. Het zijn echt alle drie onwijs aardige gasten. We moeten stoppen met opnemen, want we zijn echt wel fucking lang bezig. Dus als jullie nog meer willen weten, weet ik niet. Schiet ons maar een keer aan ofzo. Maar ik denk dat we Maarten niet kunnen aandoen om 2,5 uur te gaan lopen editen.

Sander Bijleveld
Mag ik je naast show wel afsluiten? Dan met dat ik vind dat je een goede hostrol hebt gepakt?

Floris Bot
Ja, ik zat net al een klein stukje introspectie te doen en toen dacht ik, nou ging eigenlijk heel niet zo slecht.

Sander Bijleveld
Bij deze. Dat mogen onze vrienden show ook allemaal even horen.

Floris Bot
Je moet wel zeggen, zeker in de eerste drie kwartier had jij die rol eigenlijk een beetje zo, want jullie zaten zo tegenover elkaar.

Sander Bijleveld
We kijken elkaar.

Floris Bot
En ik ben helemaal vergeten. En Ruurd zat een beetje naast van. Nou, als er zo een gaatje komt, dan kom ik wel. Nice.

Ruurd Sanders
Dankjewel. Bedankt voor het luisteren.