460 – Gokbedrijven slokten hun gamesites op, dus begonnen ze zelf

Randal Peelen:
[0:00] In deze aflevering hoor je hoe de Nederlandse gamejournalistiek is vermoord door gokbedrijven, waarom Unpass de juiste site is om dat gat op te vullen, en hoe kids in Roblox politie en boefje spelen in een virtuele versie van Leeuwarden.

Randal Peelen:
[0:24] Welkom bij Met Nerds om tafel. We praten vandaag met...

Jurian Ubachs:
[0:27] Jere Liebaks.

Randal Peelen:
[0:27] En mijn naam is Randel Peel. Onze gastnerds van vandaag zijn Bastian Vroegop en Marcel Vroegrijk. Bastian zat al drieënhalf keer eerder in Met Nerds om tafel. En na deze aflevering, en bonus, tellen wij hem als vijf keer. Het is wiskunde. Niks aan af te dingen mensen.

Jurian Ubachs:
[0:42] Dit is nog vanwege die dubbele aflevering van Once Upon a Time, toch?

Randal Peelen:
[0:45] Als jij lekker in onze archieven struimt...

Jurian Ubachs:
[0:47] Ja, dan zie je hem vijf keer. Kijk, de site zegt vijf bij Bastian.

Randal Peelen:
[0:50] Ja, nee.

Jurian Ubachs:
[0:51] Jawel, Bastian Groegop, vijf staat er nu.

Randal Peelen:
[0:54] Ik sta achter deze som en ik denk dat we het daarmee moeten doen.

Bastiaan Vroegop:
[0:58] Je hebt heel veel halfjes en dat soort dingen. Wat hij deed is, je hem ook gewoon minder wilde gunnen. Misschien is er een soort van perk als je er zes keer in zit. Als je dan iets krijgt.

Randal Peelen:
[1:05] Jörg heeft jou hier aan tafel geluld. Dat mag best gezegd worden. Goed gedaan, Jörg. Dat over mijn lijk. Anyhow.

Jurian Ubachs:
[1:12] Ik hoop dat ik naar mij over jouw lijk gegaan.

Bastiaan Vroegop:
[1:14] Een warm bad is.

Randal Peelen:
[1:15] Nog niet. Nee, nee, nee.

Jurian Ubachs:
[1:16] Ik heb zoveel lijken gezien in mijn gaming de laatste tijd. Dat het ene lijk extra vat ook niet op.

Randal Peelen:
[1:20] Bastian voelt als een broer. En ook die opmerking heeft een rijke geschiedenis. Maar jij zit hier. Want je bent een van de oprichters van Unpass. Een gloednieuwe Nederlandstalige games site. Daar gaan we natuurlijk over hebben. En Bastian is niet alleen. Want Marcel Vroegrijk is er ook bij. En Marcel staat hier. Loopt al zo'n twintig jaar mee in de games wereld. Dat betekent dat jij nu minimaal 23 jaar oud moet zijn. En je schreef al voor Gamer en Vice. En Android Planet. En Power Limited. En vast nog wel meer. Maar je bent ook een van de mede oprichters van Unpass. Dus jullie dachten samen, er zijn nog niet genoeg websites. Waar moet dit verhaal beginnen?

Bastiaan Vroegop:
[2:01] Er zijn inmiddels ook niet zoveel websites meer, toch? Ik weet niet of je het in de gaten hebt gehouden, maar het is...

Jurian Ubachs:
[2:06] Richter als je van gokken houdt.

Bastiaan Vroegop:
[2:07] Ja, als jij gratis wil kunnen gokken in illegale casinos...

Jurian Ubachs:
[2:12] Dan staan er heel veel gamesites bovenaan de Google-lads.

Randal Peelen:
[2:16] Jullie zitten hier middenin. Ik ben als minst gamer aan deze tafel.

Randal Peelen:
[2:19] degene die de luisteraars, namens de luisteraars heeft, moet vragen om dit uit te leggen.

Bastiaan Vroegop:
[2:24] Ja.

Randal Peelen:
[2:25] Wat is er veranderd in een goksite?

Bastiaan Vroegop:
[2:28] Nou, op de laatste tijd is de ene na de andere, wat oudere, prominente gamesite, met ook maar een beetje een hoger rang in Google, is verkocht aan gokbedrijven op Malta. Ik geloof dat Click-Out Media is de voornaamste waar het om gaat. Er stond vandaag een heel groot uitgebreid verhaal, of vandaag opnemen, dat is maandag. Click-Out Media is een heel groot bedrijf, die koopt al die bedrijven. En wat hij eigenlijk doet is. Die strip ze helemaal van de redactie. Dus ze kopen eigenlijk het merk. En de website en de back-end. En dat soort dingen. En zegt van nee. We hebben niemand nodig om te schrijven. Dan wordt er een AI opgezet. Die wordt gewezen naar andere game sites. Zegt van nou weet je. Ga jij mijn game nieuwtjes produceren. En maak af en toe ook even SEO verhalen. Over waar je illegaal kunt gokken. En waar je dat dan een beetje goedkoop kan doen. En schrijf af en toe ook maar een paar nieuwtjes. Over Jantje of Pietje. Die miljonair is geworden. Omdat hij op een van die websites heeft gezeten. Want dan worden ze misschien nog meer naar die websites volgen.

Randal Peelen:
[3:24] Is strikt genomen wel een vorm van gamen natuurlijk. Als je het zo wil zien.

Jurian Ubachs:
[3:29] Nou, ik denk dat de betekenis van het woord gamen in de volksmond iets anders betekent. De gokindustrie zelf houdt er inderdaad wel e-gaming.

Jurian Ubachs:
[3:37] Dat is een term die is ontstaan in de jaren negentig. Casino's noemen hun gokspellen gewoon. Spellen, hun games als aanbod. En toen die wereld online ging noemden ze dat e-gaming. Wat op zich een best een logische naam is. Alleen door dat er nu op te plakken. Profiteren ze natuurlijk wel van een andere uitstraling van het woord gaming. Dan het woord gambling of gokken zou hebben. Want daar gaan elke ouder weten als je het woord gambling of gokken hoort. In of rond je kids. Dan ga je toch wel drie, vier jaar erop. Precies. En dan ben je er al heel snel bij. Als je hoort. Ja, we gaan even e-gamen. Ja, dat zeg je natuurlijk niks.

Bastiaan Vroegop:
[4:16] En het is een cultuurverschuiving. Ik bedoel, het helpt elkaar natuurlijk weer. Dus ze willen allemaal dat het gamer genoemd wordt. Vervolgens kopen ze een Power Unlimited, een PlaySense, een Invader. Al die clubs kopen ze op. Ja, en dan kom je dus hoog in de Google te staan terwijl mensen die term gaan zoeken. Want één, zij hebben die verhalen erop. En twee, Power Unlimited bestaat ook al een miljoen jaar.

Randal Peelen:
[4:32] Ik bedoel meer te zeggen.

Bastiaan Vroegop:
[4:33] Je komt daar wel terecht.

Randal Peelen:
[4:33] Effe als buitenstaander, kijk, ik las vroeger ook de Power Unlimited. Dan noemden we dat de PU. En ik ben daarmee opgegroeid. Ik had zelfs op een gegeven moment een Power Unlimited agenda. Toen ik voor het eerst naar de wereldbare school ging die tijd. Weet je wel, ik heb een warm plekje in mijn hart voor Power Unlimited. Ik bedoel vooral te zeggen, ik zie de logica van deze move. Als je even verplaatst in zo'n gokbedrijf. Liever niet.

Marcel Vroegrijk:
[4:56] Ik zeg liever doe ik dat niet. Me daarin verplaatsen, maar inderdaad ik snap je.

Randal Peelen:
[5:00] Ik bedoel meer te zeggen dat het zou gekker zijn als ze de libellen overnemen. Ik vind dit logischer.

Jurian Ubachs:
[5:07] Nee, er zit vanuit hun perspectief een heel, ik zou bijna zeggen, een logisch playbook achter. Alleen ja, als je daar met een bepaalde ethische blik naar gaat kijken, dan is het erg verwerpelijk. vooral omdat ze... Ik weet het verleden naam nu, maar crux misleiden. Of eigenlijk, ze proberen sites aan te prijzen die niet samenwerken met het register waar gokverslaafde mensen zichzelf kunnen inzetten. Zodat ze automatisch geweigerd worden door alle legale gokaanbieders in Nederland. Dus daar is heel veel mis mee. Maar nog steeds vanuit zaken de ogen.

Jurian Ubachs:
[5:39] Want ja, die gasten zitten over het algemeen in Malta. Hebben weinig te duchten van wat wij er hier allemaal vinden. Het grotere probleem in mijn ogen zijn de partijen die eraan meewerken. Die zeggen van, goh, hier heb je een iconische naam zoals Pu. Als je ons nou genoeg gouden ducaten geeft, dan geven wij jullie dit.

Bastiaan Vroegop:
[5:56] Dat is toch ook gek, toch?

Jurian Ubachs:
[5:57] Daar ligt voor mij het probleem.

Bastiaan Vroegop:
[5:59] Als ik bij jou kom van, hé, wil je deze fiets kopen? En het is duidelijk dat ik die fiets gewoon net het slot heb doorgeslepen. En dat ik hem van het station op ga. Jij mag dat toch ook niet kopen? Dat is toch gewoon heling?

Jurian Ubachs:
[6:07] Nou, maar dat is wel een andere vergelijking.

Bastiaan Vroegop:
[6:09] Ja, maar je voelt wel gevoelsmatig.

Jurian Ubachs:
[6:11] Het helen is letterlijk illegaal. Wat zij doen is niet illegaal.

Bastiaan Vroegop:
[6:14] De kanspealtoriteit is daar niet mee eens.

Jurian Ubachs:
[6:16] Het aanprijzen van illegale goksites is wel illegaal. Maar gewoon een site kopen en daar een gok zelf van maken is niet illegaal.

Bastiaan Vroegop:
[6:23] Maar de kansbaarautoriteit zegt dat wat er op die sites gebeurt, dat dat hoogstwaarschijnlijk strafbaar is. En dat het illegaal is. En ik weet dat bij een aantal van die overnames is expliciet gezegd, we gaan het model van die en die sites volgen. Waarvan de kansbaarautoriteit dat nu heeft gezegd. Kun je dan nog met hoge ogen zo'n site kopen?

Jurian Ubachs:
[6:40] En de reclame codecommissie is er ook naar aan het kijken. Die gaan ergens in maart behandelen die PlaySense. PlaySense voor de duidelijkheid is een andere kleinere gamesite. Die al eerder is overgenomen door zo'n gokbedrijf. Dus toen Pu en Gamer werden overgenomen door een onbekende koper. Wisten we eigenlijk soort van meteen door PlaySense wat er ging gebeuren. Dus dat is een beetje...

Bastiaan Vroegop:
[7:01] En de grap is, ik schreef nog voor Pu toen PlaySense werd gekocht. En ik weet nog de verbazing. Ook bij de redactie van Pugh. Want toen ging die AI er voor de eerste keer op. En dan gingen ze verhalen naschrijven. Dus van Pugh. Want die AI werd op Pugh gericht. En toen vielen ze door de man. Toen er op een bepaald punt had Pugh een verhaal geschreven. Hé, wat ga je dit weekend spelen? En er stonden allemaal hele leuke verhalen in. Dus je had ook Jirien Tiersma. Die heeft een tijdje bij Nintendo games gelokaliseerd. En in dat stuk schreef hij dus. Van hé, wat ik dit weekend ga doen. Ik ga lekker Donkey Kong Bonanza spelen. Want ik sla de credits. Want ik heb bij die game geholpen. En dat vind ik hartstikke cool. Een minuut later stond er ook exact hetzelfde verhaal. Maar er stond dus ook een of andere henkie. Ik heb Donkey Kong Bonanza gelokaliseerd. En ik sta aan de credits. Ik ga hem dit weekend spelen. Ja, hallo.

Marcel Vroegrijk:
[7:45] Maar wat er eigenlijk, om terug te komen. Wij zijn nu een site begonnen. Daar waren er inderdaad nog niet genoeg van.

Marcel Vroegrijk:
[7:54] Ik denk, wat was het vorig jaar? Power Limited en Gamer gingen eigenlijk al samen. Toen zaten we al met een club van. ...van hé...

Jurian Ubachs:
[8:04] Moest er ook meteen een x-aantal mensen ook uit, toch?

Marcel Vroegrijk:
[8:07] Ja, maar toen hadden wij al iets van... ...de historie, Power Limited is een gevestigde naam... ...gamer ook, maar Gamer komt vanuit het online landschap... ...puw echt begonnen als magazine... ...wij waren al niet per se heel erg puw... ...maar we hadden nog wel zoiets van... ...hé, er zijn al niet zoveel gamesites meer over... ...we geven het een kans, we gaan hier ook voor... Maar toen dit nieuws naar buiten kwam en we eigenlijk ook lucht kregen van de partij aan wie het verkocht was. Toen had een hele groep van ons dat we dachten van ja wij kunnen niet met een moreel zeg maar met ons morele kompas. Kunnen wij niet naar eer en geweten. Kunnen wij voor deze partij blijven werken.

Bastiaan Vroegop:
[8:48] Want we hadden het wel gekund hè. Want zij hebben nu een nieuwe website. En dus gezegd van je mag met ons mee naar die website. En wie er fulltime qua redactie op zit. Ik bedoel dat Martin en Jacco zitten dan nu. die hebben ook niks te maken, naar mijn idee, met die overname. Dat zijn fantastisch hardwerkende journalisten. Maar als je met hun naar de nieuwe site gaat, dan maak je uiteindelijk omzet voor de directie die inderdaad heeft gehandeld met dit soort jongens.

Jurian Ubachs:
[9:09] Als je zegt nieuwe site, dan bedoel je niet een nieuwe versie van Pure & Gamer, maar je bedoelt idee waar Marcel en Jokko dus heen zijn.

Bastiaan Vroegop:
[9:16] Ja, precies.

Randal Peelen:
[9:17] Vroeg me even, wat is dat dan?

Bastiaan Vroegop:
[9:19] Het idee is dus een vergelijker van dingen die je kan kopen. Een pricewatch, een wistgoed vergelijker.

Jurian Ubachs:
[9:26] Ze hebben volgens mij vandaag, of ergens deze week, een nieuwe site gaan zitten, weet niet of je het gezien hebt. Met inderdaad hoofdkopjes voor games, tech, smart living en entertainment. Wat ik altijd wel grappig vind, echt een heel klein sitespoortje aan die site. Dat ze dus helemaal bovenin hun social feed hebben staan met hun shorts en zo. Dat heb ik niet vaak gezien op een...

Bastiaan Vroegop:
[9:43] En op zich slim hoor, want daar zijn ze denk ik verreweg de grootste in.

Jurian Ubachs:
[9:45] Ja, ja, zeker.

Bastiaan Vroegop:
[9:46] Eén van de grootste TikTokkers in Nederland, geloof ik.

Marcel Vroegrijk:
[9:49] Wat het een beetje dubbel maakt is met, zeg maar, de mensen die daar redactioneel zitten, daar gingen we altijd gewoon goed mee. Dat is ook niet, zeg maar, de issue. Het management heeft die site verkocht aan een partij willens en wetens... Dat dat een partij is die niet echt iets goeds met het merk gaat doen eigenlijk. En dat stootte ons gewoon echt tegen het zerebeen.

Bastiaan Vroegop:
[10:10] Stel je schrijft nu stukjes voor die club omdat je goed met de redactie gaat. Iedere euro omzet is ook een euro omzet voor de directie die heeft gehandeld met deze club. En niet alsof dit de enige optie was. Want toen PU aan hun verkocht werd, er waren meerdere partijen die geïnteresseerd waren om het te kopen. Maar ze zijn gewoon voor de hoogste bieden gegaan. Dus het is niet dat ze denken van we gaan nu de ethische keuze maken en we verdienen een beetje minder eraan. Ze hebben gewoon veel geld gepakt.

Marcel Vroegrijk:
[10:33] En nu zitten we in de rare situatie. Dat de werkwijze van die partij is. Die site ligt doorgaans een tijd stil. Dat zie je nu ook bij pu.nl. Daar is al een tijd niks nieuws meer op gepubliceerd. Er gaat een punt komen dat dat wel gaat gebeuren. Maar die content gaat anders zijn. Die gaat waarschijnlijk. door AI gegenereerd zijn, of in ieder geval deels, daar gaan links verschijnen. Maar niet alleen op nieuwe artikelen, maar wat er dus ook gebeurt, en dat was dus ook in een artikel dat vandaag verschenen is op Aftermath, is dat ze dus oude content ook gaan voorzien. En daar zit ook mijn grootste bezwaar misschien ook nu nog, is dat daar dus ook heel veel stukken van mij op staan. Ik heb daar op Gamer...

Jurian Ubachs:
[11:16] Weet je wat de Raad van Journalistiek daarover zegt?

Bastiaan Vroegop:
[11:18] Dat moeten we even zeggen. Hebben ze al wat gezegd? Is dit retorisch?

Jurian Ubachs:
[11:21] Nee, dit is een oprechte vraag die ik heb. Want op het moment dat jouw naam daar staat, er bestaat zoiets als auteursrecht. Nou, in principe, ik weet niet hoe je contract eruit ziet, maar vaak is het zo dat het auteursrecht bij de eigenaar van het medium ligt.

Bastiaan Vroegop:
[11:37] Bij freelancers is het van de schrijver. Wij hebben het auteursrecht.

Jurian Ubachs:
[11:41] Nou, daar zou al... Ik denk niet dat zij rechtmatig jouw stukken dan zou kunnen aanpassen. Zeker niet als daar... Kijk, op het moment dat ze een spelfoutje nog zien... en ze halen dat eruit. Maar op het moment dat je met de ethische grenzen gaat spelen... denk ik zeker dat je een punt hebt als je zegt... daar wil ik een stokje voor steken. Een hele interessante kwestie. Maar ik denk dat het zeker iets is om te toetsen... via overwel de NVJ of de Raad voor Journalistiek.

Marcel Vroegrijk:
[12:10] Ja, dat is wel iets om uitzicht.

Jurian Ubachs:
[12:11] Maar het is ook lastig om te checken. Want dat betekent dus wel dat jij alle... originele versies van jezelf moet hebben om het überhaupt hard te kunnen maken dat zij dingen aanpassen. Kijk, als ze heel duidelijk links naar goksites in jouw artikelen gaan stoppen, ja, dat is heel duidelijk. Maar zo duidelijk is het natuurlijk niet altijd.

Bastiaan Vroegop:
[12:27] Het is kijken, maar dat moet inderdaad nog gebeuren. Want inderdaad, Pu is nu nog recent, dat domein is overgenomen, daar is nu nog niks op gebeurd. De eerste waar dit eigenlijk allemaal mee gebeurde, nou, dat loopt helemaal. Ik heb vorig jaar daar wel eens iets probeerd over te schrijven en ik kreeg, dan vroeg ik mensen die bij de redactie zitten, die scharen zich allemaal achter de verkoper van, nou, Van weet je, dat is een goede vriend van mij. Het zal mijn worst wezen. Dus ik denk niet dat die nu naar de raad van de journalistiek zijn gestapt. Als er bij hun stukken al iets gebeurd zou zijn. Dus ja, als er iets mee gebeurt. Dan kunnen we pionieren. Maar misschien zoeken ze die grens ook niet op.

Jurian Ubachs:
[12:58] Dat stukje wat daar allemaal gebeurt. Dat is heel verwerpelijk. Past natuurlijk wel in een bredere stroming. Denk ik.

Jurian Ubachs:
[13:05] In dat het gewoon al heel veel langer niet goed gaat. Met journalistiek in bredere zin. Maar ook de gamejournalistiek in Nederland. Buiten onze landsgrenzen ook. Engeland heeft volgens mij de helft van de publicaties al zien verdwijnen. Nederland hebben we natuurlijk, je noemde net samenvoegen puur en gamer. Maar ver daarvoor was natuurlijk InsideGamer al de nek omgedraaid. Wat mij persoonlijk heel veel pijn deed. Maar goed dat shit happens. Ja, dus daar is dit eigenlijk de laatste uitwas van in die zin. Oftewel ReShift heeft een kans gezien om nog te cachen op puur en gamer voordat dat... eventueel een stille dood zou zijn gestorven over 5 à 10. Je weet niet of het ging gebeuren, maar zij kiezen ervoor... om dat niet af te wachten, de boel te verkopen.

Bastiaan Vroegop:
[13:47] Het is natuurlijk ook iets waar ze niet heel veel in hebben geïnvesteerd... de afgelopen tien jaar of zoiets, denk ik. Het was nog steeds een klassieke nieuwssite... waar nieuwtjes reviews, reviews... en dat werkt heel lang geleden, maar de wereld is veranderd.

Jurian Ubachs:
[13:57] Dat en ik denk dat ik niemand nieuws vertel... als ik zeg dat het met praktisch alle game media slecht ging. Of in ieder geval dat het altijd vechten bleef voor bestaansrecht.

Randal Peelen:
[14:07] Hoeveel zijn het er nog nu?

Marcel Vroegrijk:
[14:10] In nederland of.

Bastiaan Vroegop:
[14:11] Nog een game kings bestaat nog je hebt uit jen bestaat nog en is dat niet strikt.

Randal Peelen:
[14:18] Genomen nederlands toch.

Bastiaan Vroegop:
[14:19] Nee maar je hebt een licentie deal dus een nederlandse redactie die die maakt deels eigen content en deels lokaliseren ze content van een internationale website en ze maken ook video's en er zijn.

Jurian Ubachs:
[14:28] Nog wel wat kleinere game sites ook maar ja als je het nu gaat vergelijken met hoe die wereld er tien jaar geleden uitzag Het is totaal anders.

Bastiaan Vroegop:
[14:38] Ja, de aantal plekken waar daadwerkelijk mensen betaald zitten. En is echt heel erg klein.

Jurian Ubachs:
[14:42] Je hebt natuurlijk een aantal media die niet per se gameslites zijn. Maar wel over games verbeelden. Bijvoorbeeld Mashable doen we wel iets met games. Tweakers uiteraard.

Bastiaan Vroegop:
[14:49] Ja?

Jurian Ubachs:
[14:49] Ja, soms wel.

Bastiaan Vroegop:
[14:50] Oké, wie doet dat?

Jurian Ubachs:
[14:52] Ron Forstemans, vaak.

Bastiaan Vroegop:
[14:53] Die werkt toch bij ons? Die kan dat heel goed.

Jurian Ubachs:
[14:56] Wij zijn natuurlijk geen gameslite. Maar de spoeling is een stuk dunner geworden. En ik vind het ook heel knap dat Gamekicks inderdaad nog steeds draaien is. Maar ook daar is al regelmatig een en ander uitgekomen dat de vaste mensen moesten laten gaan. Moesten allemaal over naar freelance contracten, dat soort dingetjes. Bijvoorbeeld als op een gegeven moment nog één iemand fulltime daar werken. Ja, ook daar groeiden de bomen niet tot de hemel. Maar goed, dat leidt dus tot een punt dat er gewoon niet veel gamesjournalistiek aanbod is. Dus dachten jullie...

Randal Peelen:
[15:26] Ik heb nog één vraag.

Bastiaan Vroegop:
[15:28] We zijn bijna bij het bruggetje.

Randal Peelen:
[15:30] Ja, nu weet je hoe het is als iemand net je brug afmaakt.

Jurian Ubachs:
[15:35] Dat is nog nooit eerder gebeurd.

Randal Peelen:
[15:37] Hoe komt dit? Want ik ben niet zozeer een gamer, maar ik volg het wel. En voor mij, als ik minder op tweakers kom, dan komt het omdat ik meer Amerikaanse YouTubers aan het kijken ben. En ik kan me voorstellen dat dat een trend is. Tegelijkertijd, volgens mij komen er meer games uit dan tien jaar geleden. Dus het aantal games waar je over zou kunnen schrijven is wel toegenomen. Nou, Jurian zegt al, de journalistiek staat aan zich onderdrukt. Maar ik heb wel het gevoel dat die extra scheef loopt. Maar er is meer om over te schrijven. Er is meer concurrentie internationaal. Maar zijn er meer factoren en hoe zwaar wegen die?

Bastiaan Vroegop:
[16:16] Kijk, gamesjournalistiek loopt eigenlijk altijd al voor op gewone journalistiek. Dus bijvoorbeeld, ik denk dat we podcast zijn ooit begonnen bij gamesjournalistiek. En daarnaast pas op andere punten overgenomen. Nieuwsbrieven zien nu hetzelfde mee.

Jurian Ubachs:
[16:27] Websites joh, toen grote media websites begonnen. Toen waren er al tegen gamesites.

Bastiaan Vroegop:
[16:31] Ja, dat is bij alles zo. En ik denk dat je nu ook ziet van, we bewegen natuurlijk veel meer naar individuele makers en kleinere makers. En dat je gewoon community dingen maakt. En hetzelfde model is bij jullie. Dat je gewoon, je hebt een Patreon, je hebt een hechte Slack waar mensen zitten te praten. Maar daar bewegen we nu meer naartoe. En dat past niet bij traditionele journalistiek waar je een redactie van 50 man mee kan veranderen.

Randal Peelen:
[16:51] En internationaal staan de gamejournalistieke labels daar ook net zo onder druk? Absoluut.

Marcel Vroegrijk:
[16:57] En daar zie je ook, het is ook heel typisch, onze naam Unpause is ook een, we gaan van pauze af. In de zin, we gaan weer verder. En dat zie je, je hebt een aantal gamewebsites die eigenlijk allemaal een naam hebben die een reactie is op iets. Wat ze voorheen deden, wat geïmplodeerd is, verkocht, gestript van alle medewerkers, et cetera. Dus Aftermath is de Aftermath van de implosie van, wat was dat?

Bastiaan Vroegop:
[17:23] Kotaku was dat.

Marcel Vroegrijk:
[17:24] Ja. Dat was een nieuw Kotaku.

Bastiaan Vroegop:
[17:26] Maar hetzelfde model als wij. Je kunt betalen voor onze journalistiek en het merk is gewoon van de redactie.

Bastiaan Vroegop:
[17:31] Er zit niet een uitgever en een commerciële takken zo boven. Dus je hoeft relatief weinig te verdienen. Maar dat zo zie je heel veel plekjes inderdaad, internationaal.

Marcel Vroegrijk:
[17:38] Maar wat het nou maakt dat de gamejournalistiek in die zin zo lastig is, vind ik ook een hele complexe vraag, want het heeft één gamebedrijf is een heel gesloten. Ik weet niet of ik kan me voorstellen dat het ook mee te maken heeft, maar zeker in de zin van dat, Een game kan vijf jaar in ontwikkeling zijn en dat eigenlijk amper iemand er iets van af weet. Dat maakt journalistiek die controlerende macht in de zin van je hebt journalisten die onderzoek doen naar bepaalde dingen. Die kunnen al heel weinig losbeuteren. Dus eigenlijk in het hele gamejournalistiek, er zijn er meer, maar één hele prominente persoon, Jason Schreier is dat. Die heeft eigenlijk, nou niet single-handedly, maar dat is een journalist die echt dat soort verslaggeving doet. Van misstanden aan kaarten, et cetera. Maar dat is ook geen vetpot. Daar kun je niet, zeg maar, maandenlang aan een verhaal werken of wat dan ook. Games vind ik ook moeilijk in de zin van, kijk een film, na anderhalf uur heb je die film gekeken en dan kan je er op een gegeven moment iets over zeggen. Games zijn soms honderd uur. Dat is ook niet even makkelijk. In die zon, maar toch even in economische termen. Om dat rendabel te krijgen. Want hoe ga je iemand per uur betalen om 100 uur een game te spelen?

Randal Peelen:
[18:59] Tenzij je World of Warcraft bent.

Marcel Vroegrijk:
[19:01] Ja, maar dat is ook lastig. Want als je dat gaat uitrekenen per uur. Nou ja, dan verdient iedere gamejournalist onder het minimumloon, denk ik.

Bastiaan Vroegop:
[19:09] En we zitten natuurlijk, het oude model was heel erg van recenseren dingen. De journalist laat zien van wat is de moeite wel en niet waard om te spelen. En ik denk dat Jure is misschien de enige die nog naar verhouding goed betaald wordt voor dat vakgebied. Maar dat model staat natuurlijk wel op de druk. Want vroeger was zeg maar dan open je de Paralimited. En er stond dan de review van is de nieuwe Zelda goed of niet. En dan stuurde je daarop.

Randal Peelen:
[19:35] Ik kreeg altijd een 10 als enige.

Bastiaan Vroegop:
[19:38] Nu ga je gewoon naar Steam en daar staan 10.000 gasten die die game hebben gespeeld. En dan zie je al gemiddelde scoren van waarom we het alweer beoordelen. Dus als de eerste hoede om te kijken of er iets de moeite waard is. Daar hebben wij veel minder een rol in nu als journalisten.

Jurian Ubachs:
[19:52] Dat is een hele goede inderdaad. Vroeger was er een bepaalde doorgeeffunctie. Jij wist dat er in het najaar ging komen omdat er een journalist naar Los Angeles was gegaan, naar de E3. Die had daar allerlei games geschieden. Die schreef daar stukjes over in bijvoorbeeld Power Unlimited. En zo wist jij van, oh, ik wil in het najaar deze game hebben.

Bastiaan Vroegop:
[20:13] Ja.

Jurian Ubachs:
[20:13] Nou, die functie...

Randal Peelen:
[20:14] Kon ik pre-orderen ook. En kwam nu als cd door de briefbus.

Jurian Ubachs:
[20:17] Ja, toen pre-order net bestond dan waarschijnlijk. Want dat was natuurlijk ook toen nog niet eens zo heel erg hip in happening. Die functie is eigenlijk weg. Wat je steeds meer ziet is dat ontwikkelaars en publishers hun eigen streams doen. Hun eigen beelden online zetten. en eigenlijk verdwijnt de handjes die daartussen zitten die verdwijnen steeds meer. Natuurlijk zijn er nog wel preview sessies wat dichter naar de release omdat ze ook wel snappen van ze willen op een gegeven moment een keer een trailer met allemaal mooie quotejes van allemaal media. Ja, dan moet je ze wel een keer laten spelen natuurlijk. Dus dat heb je nog wel een beetje. Maar de onmisbare rol van media in het doorgeven van informatie over een game, dat is gewoon een beetje verdwenen. De heim punt twee is, waar ga je je geld vandaan halen? Kijk, dat is toen ik in 2003 begon bij Inside Gamer was dat ook al een ding. Alleen, ja, toen was het... de hele gamewereld was toen nog een beetje het wilde westen. Je kon gewoon letterlijk hier in Nederland... de vertegenwoordiger van een bepaalde game bellen... en zeggen, hé, wil je een themaweek bij ons doen? En die zei, oh ja, is goed hoor. En die vroeg dan een paar duizend euro... en dat was dan prima. En daarvoor stonden ze in de rij. En dat ging heel goed. Nou ja, de advertentiemarkt online... In bredere zin staat het natuurlijk al heel lang onder druk. Daar hebben alle media last van. DpG Media staat daar ook in onder druk, alle titels. Maar dat is in gaming nog veel groter. Omdat de spijver waar je in vist is veel kleiner.

Jurian Ubachs:
[21:41] Daarin speelt voor Nederland ook nog eens mee dat heel veel van de uitgevers hier verdwenen zijn. Vroeger had elke uitgever een kantoor in Nederland of België. En daardoor dus ook een marketingmanager die daar zat. Met een heel specifiek budget voor Nederland en België. Ja tegenwoordig gaan de budgetten via Lyon of Londen of wat dan ook.

Bastiaan Vroegop:
[22:04] En dan verdeel je het met tien verschillende landen.

Jurian Ubachs:
[22:06] En de verdeling in Nederland wordt gedaan door mediabureaus. Die gewoon kijken naar waar ik dit efficiënt mogelijk kan inzetten. Mainstream wordt er ook heel duidelijk bij aangehaakt. Omdat ze zoiets hebben van de GameScribe schrijven er toch wel over. Daar hoeven we niet te investeren. we gaan veel liever in de Playboy of een grote de VI of dat soort dingen. Televisie.

Bastiaan Vroegop:
[22:27] Bij Apple was dat ook altijd het praatje. Dan ging je naar tech sites. 9to5Mac ging nooit naar een Apple event. Maar toen ik bij Nu.nl werkte, ieder jaar mochten we mee. Want het was een garantie dat 9to5Mac schrijft wel voor een nieuwe iPhone. Maar dat Nu.nl bovenaan de website zet, dat is een veel groter goed voor de hand.

Randal Peelen:
[22:42] Het bekruipt me ook nu een beetje als jij die game website bent en je moet die review schrijven dat eigenlijk de trend is, die uitgevers hebben jou niet meer nodig. Maar de lezers eigenlijk ook in mindere mate. Dus eigenlijk heeft steeds minder mensen je echt nodig.

Bastiaan Vroegop:
[22:55] In die vorm wel. Dus je moet journalistiek gewoon evolueren. En dat is in Nederland echt al heel lang niet gebeurd.

Marcel Vroegrijk:
[23:00] Wat ook nog meespeelt is dat games tegenwoordig eigenlijk vlak voor release... op release, na release, nog van zulke grote updates worden voorzien, is dat, zeg maar, dat hele traject van dat jij een maand van tevoren, krijg je dan een versie die je kunt spelen, om die te recenseren, zodat jij als die game uitkomt, dan heb jij voldoende tijd gehad. Nou ja, nu is het eigenlijk zo dat die game, voordat die uitkomt, bevindt die ze nog in een staat die eigenlijk gewoon niet onspeelbaar is, maar wel dat je denkt, dit is niet representatief voor het eindproduct.

Randal Peelen:
[23:33] Dachten ze dat maar.

Jurian Ubachs:
[23:35] Nou, dat weten ze. Je krijgt een lijst met known issues waar je echt u tegen zegt af en toe. Dat is echt niet normaal.

Marcel Vroegrijk:
[23:40] Maar dat is dus de functie van de gamejournalist die eigenlijk kritisch kan zijn op die game. Dat vervalt dan, want als je hem een code zou geven, dan is wat die persoon te spelen krijgt, is niet wat de consument speelt. Waardoor je dus al een hele rare discrepantie krijgt, dat als die persoon erover schrijft en iemand denkt van, nou, tof, die game is goed en die speelt hem. En die game werkt niet omdat de servers overbelast zijn of wat. En ook dat soort dingen spelen ook allemaal mee. Waardoor eigenlijk die functie van de gamersjournalist... als persoon die doorgeeft van... hé, dit is de moeite waard. Is gewoon heel moeilijk.

Bastiaan Vroegop:
[24:13] En om het nog complexer te maken... is dat wij echt... De hele gamesector en gamesjournalistiek is ook een soort van ground zero... voor de hele cultuuroorlog die online is geweest. Shit als Gamergate is waar het begonnen is... hoe Trump uiteindelijk het hele internet bespeeld heeft... en dat Elon Musk nu woed hem uitroept.

Randal Peelen:
[24:29] Gamergate?

Bastiaan Vroegop:
[24:30] Gamergate is de schuld...

Jurian Ubachs:
[24:31] Trump is de schuld van Gamergate.

Bastiaan Vroegop:
[24:34] Ja, dat hebben de gamers gedaan.

Randal Peelen:
[24:35] Herinnerden de luisteraars nog even wat Gamergate was?

Bastiaan Vroegop:
[24:37] Gamergate was een geschil, ruzie over... Ja, zij zeiden dat het te hardmaken had met ethiek in de journalistiek... Maar eigenlijk waren ze gewoon boos dat er iemand een relatie had gehad. In het verleden ooit met een journalist. En later werd er weer over die game geschreven. Maar uiteindelijk werd dus... Wat ze toen eigenlijk hebben uitgevogeld. Is dat als ze zichzelf mobiliseren. En massaal mensen hun werkgevers gaan bellen. Ook een beetje wat Charlie Kirk had meegemaakt. Dat zeg maar iedereen massaal naar werkgevers belt. Van die moet ontslagen worden. Want hij heeft een gemeente tweet geschreven. Daar is Germagate een soort van de ground zero voor geweest. En dat is helemaal doorontwikkeld. Doorgeëvalueerd. echt tot op het punt van dingen als Cambridge Analytica die uiteindelijk met brexit rare campagnes eruit gooiden.

Marcel Vroegrijk:
[25:18] Dit lijkt heel overtrokken van hoe kan dat nou daar begonnen zijn maar daar zijn de beginselen gelegd van die tactiek van zeg maar het, hoe noem je dat mensen lastig vallen op een zo massale manier dat het verandering teweeg brengt en dat kan zijn dat een publicatie iets aanpast iets offline haalt, maar dat kan ook zeg maar op grote, op politiek vlak, die tactieken zie je nu ook in Amerika, in dat zij eigenlijk zo'nzelfde soort campagne beginnen maar dat het dan in plaats daarvan komt het van president Trump die zijn volgens mobiliseert om eigenlijk iets zeg maar, en dat begon daar.

Bastiaan Vroegop:
[25:56] En dit is dus heel vaak bij het publiek waar voor wordt geschreven ook als het om games gaat, die zijn dus heel veel zijn die daardoor onder druk gezet, En dan moet je je dus voorstellen dat als er bijvoorbeeld een nieuw spelletje uitkomt. Dan zijn er heel veel mensen die al vooraf hebben besloten van ik zit in kamp voor of kamp tegen. Dus ik verwacht dat dit gaat falen of ik vind dat dit ongeacht een succes. Die gaan echt geen recensie meer lezen om te kijken wat het is. Die hebben wel bedacht wat er aan de hand is.

Randal Peelen:
[26:19] En dan heb je ook nog eens een groep die gaat het haat kopen.

Bastiaan Vroegop:
[26:22] Ja.

Randal Peelen:
[26:22] En daarna proberen terug te sturen.

Bastiaan Vroegop:
[26:24] Ja. Maar het is zoveel lager inderdaad. Iedereen is cultureel op zoveel verschillende punten op die manier bezig. In ieder geval op grote schaal.

Randal Peelen:
[26:30] Maar we hebben nu ongeveer 25 minuten gedaan om uit te leggen. Waarom het eigenlijk een ongehoorlijk slecht idee is.

Bastiaan Vroegop:
[26:38] Fantastisch idee. En juist hierom is het een fantastisch idee.

Randal Peelen:
[26:41] Of een game-nobstieke.

Marcel Vroegrijk:
[26:41] En nu komt de pivot. En hoe?

Jurian Ubachs:
[26:45] Zakelijk gezien is dat nog steeds een waar statement.

Marcel Vroegrijk:
[26:48] Zeker.

Jurian Ubachs:
[26:49] Totdat Unpass gaat bewijzen dat het wel werkt om het gewoon door mensen te laten

Jurian Ubachs:
[26:54] betalen. Maar, nou ja, goed.

Randal Peelen:
[26:56] Take it away.

Bastiaan Vroegop:
[26:57] Het is juist toch een fantastische idee. Je hoort dus nu inderdaad uitgevers die verkopen de boel aan illegale gokbedrijven. oude verdienmodellen werken niet meer dus wij dachten juist wij gaan nu gewoon een site starten die alleen gewoon door zijn redactie wordt, financieel wordt ondersteund en gevoed en wij zijn nu met z'n negenen wij dragen met z'n allen alles ja en, Ik moet ook zeggen, net zoals jullie hier aan tafel, dit doen jullie natuurlijk naast jullie dayjobs die je er ook nog bij hebt. Dat hebben we ook allemaal. We zijn een groep journalisten die allemaal gewoon voor algemene gevestigde media werken. Daar ook heel veel over games hebben geschreven. En in de avonduren werken we ook verder aan dit. Maar wel met de ambitie om te zorgen dat er op z'n minst niet niks mee wordt verdiend. Journalistiek hoort geld waard te zijn en daar streven we wel naar.

Marcel Vroegrijk:
[27:52] Het klinkt misschien als een zwakte bot dat wij eigenlijk zeggen van, wij hoeven er niets mee te verdienen. In de zin van dat je zegt van, ja, dat is goed, dat kan je wel zeggen, maar tuurlijk wil je er iets mee verdienen, toch?

Randal Peelen:
[28:03] Lekker om wel te verdienen.

Marcel Vroegrijk:
[28:05] Alleen, het is niet het uitgangspunt en het is ook niet het eindpunt, zeg maar. Kijk, wat wij belangrijk vinden is inderdaad, kijk, wij, deze groep die heeft besloten van, wij misten een platform waar wij dachten van, daar kunnen wij trots op zijn als daar onze stukken komen. Dus dat hebben we zelf opgericht. Kijk, als wij andere mensen gaan vragen van... hé, willen jullie daar iets voor schrijven? Ja, op termijn willen we daar wel iets voor bieden. Want dat wij het gratis doen... In ieder geval nu nog.

Bastiaan Vroegop:
[28:33] Geld is nou de principe kwestie.

Marcel Vroegrijk:
[28:35] Dat kunnen wij prima zelf beslissen. Maar iemand anders, we willen ook laten zien... er kan wel nog een vergoeding tegenover goede gamejournalistiek staan. Dus daar werken we naartoe. Maar de kanttekening is... wij zitten hier niet met het idee van... wij moeten binnen een jaar zoveel abonnees hebben... omdat wij anders ophouden te bestaan. Wij willen dat het door kan gaan. En daarom is het uitgangspunt niet dat wij daar winst mee gaan maken. Of wat dan ook.

Bastiaan Vroegop:
[29:00] Geld is een principiële kwestie. Ik vind dat journalistiek geld hoort op te leveren. En als je kijkt naar heel veel van die gamesites die de afgelopen jaren zijn verdwenen. Als je hoort wat mensen daar betaald kregen, voel ik je schrikje helemaal kapot. Het is echt tientjeswerk om een spel van honderd uur uit te spelen. En daar een goede tekst over aan te leveren. Het is absurd. Als je bedenkt wat er in de journalistiek qua woordprijs en uurprijs is. Gewoon bij gangbare media bestaat.

Jurian Ubachs:
[29:22] Ik hoor dat ik een stuk minder kan gaan betalen voor mijn review.

Bastiaan Vroegop:
[29:25] Jij zit aan DPG de vergoedingen vast.

Jurian Ubachs:
[29:27] Nee, we hebben de woordprijs losgelaten. Dus dat is astronomische bedragen die ik soms aan Ron moest overmaken.

Bastiaan Vroegop:
[29:34] Ik heb één keer heel hard gebaald. Want ik had net een recensie aan NRC toegezegd. Toen kwam Jörn naar mij toe van zou jij die formule doen? En dat was toen tegen woordprijs inderdaad. Toen dacht ik even, als ik dat had gedaan, heb ik de rest van de maat niet hoeven werken. Want heb je gezien hoe lang die reviews zijn bezig?

Jurian Ubachs:
[29:50] Ja, nee, we hanteerden wel een strenge max. Maar destijds liep de vergoeding voor één review zo tegen de duiste euro aan.

Bastiaan Vroegop:
[29:57] Ik baalde daar ontzettend van, kan ik je nog een keer zeggen.

Marcel Vroegrijk:
[29:59] Wat heb ik gedaan al die jaar?

Bastiaan Vroegop:
[30:02] Maar Tweakers is de uitzondering. Verder is het gewoon tientjes. Dan krijg je 20 euro om een year op een gegeven 100 uur uit te spelen. En daar goede tekst over aan te leveren. Dat komt niet uit. Je kan alleen al de tijd dat je kwijt bent aan spelen terug naar het geld. Maar zelfs als je dat niet zou doen. Zelfs 20 euro voor een goede recensie is heel weinig.

Marcel Vroegrijk:
[30:16] Maar ik denk dat daar ook het vuur wat in ons brand vandaan komt. Wij hebben heel veel... Ja, we kregen betaald, maar dat was inderdaad tientjes, et cetera. Dus de rest vulden we eigenlijk aan met onze passie. Wij deden dat omdat wij belangrijk vonden dat er een goede recensie stond.

Bastiaan Vroegop:
[30:36] We waren allemaal gek.

Marcel Vroegrijk:
[30:37] En dat is eigenlijk gewoon van ons afgepakt. In de zin van die passie, die hebben wij ingezet om een platform als gamer...

Randal Peelen:
[30:45] Ja, dus hier zit een deel van die emoties. Wij hebben gebloed voor die mooie namen. En vervolgens zijn die mooie namen te grappel gegooid voor wat extra cent was.

Marcel Vroegrijk:
[30:54] En overleef je maakte.

Bastiaan Vroegop:
[30:55] Want we zorgen ervoor dat de gamejournalistiek ergens nog serieus wordt.

Marcel Vroegrijk:
[30:57] En onze reputatie is eigenlijk juist aangewend om die prijs nog. Daar hebben zij geld voor gekregen. Geld dat ze in die zin dan niet aan ons hebben betaald. Dat maakt mij verder niet uit.

Bastiaan Vroegop:
[31:10] Dat kan ik ook niet willen hebben trouwens.

Marcel Vroegrijk:
[31:11] Nee, maar er zit een hoop passie in die zij gewoon hebben afgenomen. En die van ons, die passie leeft nog steeds bij ons. en die gaan wij nu inzetten op een plek die van ons is.

Jurian Ubachs:
[31:21] Maar even, is dit dan eigenlijk niet voor jullie gewoon een blessing in disguise? Want je zegt, we deden het vanuit een passie, we kregen wel geld, maar tientjeswerk werden we er allemaal niet per se heel rijk van. Dan denk ik, ja, waarom zou je het dan voor een baas doen? Als er geld toch niet uitmaakt, dan kan je het beter voor jezelf.

Bastiaan Vroegop:
[31:34] Ik denk dat heel veel mensen deden dit werk met de gedachte van, ja, weet je, het leverde daar niet veel op. Maar ik schrijf wel voor een gamer.nl. De oudste games uit Nederland was op dat punt. Ik schrijf wel voor een buurt, wat we allemaal massaal hebben gelezen. Je doet het omdat je daar in ieder geval bij betrokken bent.

Bastiaan Vroegop:
[31:48] En je hebt hard voor die merken. Ik vind dat heel veel op die manier deden. Want ik was ook niet naar een XGN-verpleasers gegaan. Om hetzelfde te doen.

Marcel Vroegrijk:
[31:55] Hoe je in het ook bent of keert. Kijk, ik vind het wel leuk als het gelezen wordt. Als er reacties is. Als ik gewoon in een vacuum aan het schrijven ben. En niemand leest het. Ja, dat vind ik ook niet. Ik doe het grotendeels omdat het mijn passie is. Maar ik heb wel iets van interactie nodig.

Randal Peelen:
[32:09] Waarom zijn jullie niet gewoon alle negen een eigen sub-stack begonnen?

Bastiaan Vroegop:
[32:13] Weet je wat sub-stack met de nazi's allemaal doet, jongen? maar dan gaan we niet naartoe.

Jurian Ubachs:
[32:16] Nou, Bas heeft gisteren een nieuwsbrief gehad, of heb je nog steeds?

Bastiaan Vroegop:
[32:19] Wij hebben een eigen nieuwsbrief.

Jurian Ubachs:
[32:19] Ja, toch ook je eigen nieuwsbrief?

Bastiaan Vroegop:
[32:21] Ik had mijn eigen nieuwsbrief, die is opgegaan in Unpass nu. Maar ik ben ook inderdaad begonnen op Substack, maar toen was er wat gedoe over dat zij heel veel posts van extreemrechts en nazi-personen heel erg gedogen en pushen en dat soort dingen. En los van wat je daar vindt, dat was voor mij toen een wake-up komen, mijn eigen nieuwsbrief van, weet je, want mijn nieuwsbrief was namelijk van, ik ging toen van Twitter af, want Elon Musk wil een plek om me te kunnen uiten. Maar toen kwam ik dus op Substack. Waar weer allemaal gekke tech-miljonairs boven hangen. Die mijn algoritmes allemaal kant op pushen. Ik dacht van, ik moet het eigen beer hebben. En als Unpass is dat ook geworden. Dit is gewoon onze eigen website. We pushen onze nieuwsbrief daar ook. Gewoon via onze eigen systemen. Dit gaat gewoon allemaal lokaal. Probeer ook zoveel mogelijk in Europa en Nederland gehost waar het kan. We willen gewoon zo soeverein mogelijk zijn. Want we hebben ons nu zo gebrand aan grote uitgevers. Die met gokbedrijven handelen en dat soort dingen. Dat is ook waarom we dit nu zonder uitgever doen. en geen commerciële persoon boven ons hebben hangen. We willen het gewoon doen zoals het zuiver voelt.

Marcel Vroegrijk:
[33:18] Ik vind het een goed punt wat je aanhaalde van hé, waarom doen jullie het dan als jullie die passie hebben? Ik vind dat je dat nu al ziet. We zijn een week...

Jurian Ubachs:
[33:24] Nee, dit is precies wat ik bedoel. Dit is unpass.

Marcel Vroegrijk:
[33:26] Ja, maar we zijn een week geleden begonnen. En we merken nu al dat we eigenlijk veel meer... inspiratie en motivatie hebben om gewoon dingen te schrijven... die wij misschien niet meer hadden gedaan... omdat daar toch een economische waarde aan hing. Ja, dan kan ik dat wel doen, maar wat krijg ik ervoor terug? Ik heb al een vaste baan. Is dat echt de moeite? Maar nu je het daarvan loskoppelt, merken we van... ja, maar ik vind het wel belangrijk om hierover te schrijven. Ik vind het interessant om deze ontwikkeling te duiden. En dat zie je nu al eigenlijk. Dat het meer oplevert in plaats van alleen maar een eigen platform. Maar die passen, die kan weer rijkelijk vloeien.

Bastiaan Vroegop:
[34:05] Het helpt ook wel dat we heel erg lekker hard groeien. Dat was vooraf een beetje spannend. Wie zit er nou op ons te wachten? Ik denk dat iedereen stiekem het gevoel had van... we hebben straks negen lasers en dat zijn we zelf. Maar het is zo ontzettend snel aan het groeien steeds. Ik bedoel, of we dan het geld doen of niet... we verdienen überhaupt al in de eerste week geld. En ik denk van, wow, dat hadden we vooraf niet gedacht. Dat het gewoon zo lekker zou lopen. En dat is gewoon heel gaaf. En je ziet ook heel erg aan de community die we aantrekken. Het zijn allemaal mensen die een beetje hetzelfde gevoel hebben. Die zijn klaar met gewoon gekke schimmige advertorials. En gokbedrijven die sites opkopen. En die zijn steeds bang van. Oh is deze recensies daar misschien stiekem voor betaald? En wij zijn een soort van plek van. Bij ons kop je geen advertenties tegen. Geen gekke AI verhalen. Het zijn gewoon journalisten die verhalen maken over de kunstvorm die we allemaal waarderen. En dat is heel simpel. Maar heel veel mensen slaan daar heel fijn op aan.

Marcel Vroegrijk:
[35:00] Ja, het klinkt ook heel flauw. We zeiden ook van, je hoeft niet iedere dag naar onze website. Als jij hem één keer per week checkt. Ja, lekker doen. Doe het in je eigen tijd. In de zin van, dat is niet ons doel. Dat we je iedere dag, ieder nieuwtje moeten laten lezen. Hier, nog maar weer, want dan kunnen wij weer advertenties uitserveren. Dat boeit ons helemaal niet.

Bastiaan Vroegop:
[35:24] Als journalistiek werkt het ook helemaal niet meer. Want we kunnen ieder nieuwtje

Bastiaan Vroegop:
[35:26] gaan tikken en iedere review. Maar wat we net al zeiden, het loont ook niet altijd een review te doen. We maken liever gewoon de cultureel interessante verhalen. en het helpt heel erg omdat ons verdienmodel is heel simpel we plaatsen gewoon alles en je kan ons steunen dan betaal je een abonnement bedoel.

Jurian Ubachs:
[35:42] Je we plaatsen alles?

Bastiaan Vroegop:
[35:44] Er is nu op dit moment geen harde betaalmeer bij ons dus je kan alles gratis lezen maar als jij denkt ik wil gewoon goede gamesjulistiek steunen dan kun je ons alles lezen behalve.

Jurian Ubachs:
[35:53] De reacties daarvoor moet je.

Bastiaan Vroegop:
[35:55] Een account hebben en dat kost.

Jurian Ubachs:
[35:57] Een euro geloof ik toch?

Bastiaan Vroegop:
[35:58] Ja zeker dat is deels ook wat je bij een aftermath ziet die bijvoorbeeld hun Discord achter de betaalmeer heeft gezet. Dus als je in de chat wil, moet je daar bijvoorbeeld alleen een abonnement op hebben.

Jurian Ubachs:
[36:07] Want je noemt net inderdaad geen behoefte aan de standaard reviews en previews. Ik klik open nu jullie site, zeg maar. En dan zie ik achtergrond, achtergrond, update, nieuwspauze. Nieuwspauze, dat is een verzameling van nieuwsberichten.

Bastiaan Vroegop:
[36:18] Dat is onze nieuwsoverzicht van het einde van de week. Dan hebben we Michel, die heeft een miljoen miljard nieuwtjes op gamesites geschreven in de afgelopen jaren. Die is heel lang nieuwsredacteur geweest. Die pakt dan wat volgens hem belangrijkste van de week is geweest en die bundelt dat dan.

Jurian Ubachs:
[36:31] Ja, en dan nog een keer achtergrond, achtergrond, nieuws over jullie zelf, een paus gaat hard, achtergrond, interview, achtergrond, nieuws over jullie zelf, en dan nog weer nieuwspauze, dus inderdaad, geen enkele traditionele review, dus wel een stuk van jou bijvoorbeeld over Pocopia. wat leest als een soort halve review. Wat vond je dat? Nou ja, je behandelt de inhoud van de game.

Bastiaan Vroegop:
[36:53] Het ging alleen over het narratief van het spel, zeg maar.

Jurian Ubachs:
[36:56] Je verpakt eigenlijk een soort van je mening over de game in een net andere stijl. Bijvoorbeeld achtergrond in plaats van...

Bastiaan Vroegop:
[37:02] Dat ben ik niet mee eens.

Jurian Ubachs:
[37:02] Ik zou het niet pikken.

Randal Peelen:
[37:06] Hoor.

Jurian Ubachs:
[37:08] Dat is de visie achter hun pas. Het is gewoon net even andere verhalen dan dat je zou verwachten op een gamesite.

Bastiaan Vroegop:
[37:13] Het is ook gewoon wat je op dat moment vond. Er komen ook wel reviews. Maar het is kijken van als het genre review best de vehikel is om een verhaal te vertellen over een spel wat we willen vertellen. Dan wordt het een review. Maar als wij iets heel anders over het spel kunnen vertellen. Of bijvoorbeeld een interview. Wat we denken van dit is heel vet om dan te hebben over de launch van een of een groot spel. Dan doen we dat. Omdat we niet tien verhalen hebben. Dan moet je ook selectief zijn. En wat doe je bijvoorbeeld in de week dat er een hele grote titel uitkomt. Waar kies je dan voor?

Marcel Vroegrijk:
[37:39] Ja de insteek is wat dat betreft leidend. voor wat voor verhaal het gaat worden of hoe je het verhaal noemt is het een achtergrond, is het een review of wat dan ook kijk bij een hele kleine game dat zie je vaker, gamesize die dan proberen om een heel klein spel te recenseren, dat kun je doen, maar dat lezen heel weinig mensen eigenlijk wat je wil is kijken van waarom is deze game wel interessant en dat hoeft geen recensie te zijn want een recensie is een bepaalde mal dan verwachten mensen toch dat je gaat bespreken van hoe, gewoon best wel basale zaken Ja.

Bastiaan Vroegop:
[38:11] Hoe zijn de films, de frame rate en dat soort dingen.

Marcel Vroegrijk:
[38:14] Wij geven onszelf wel de vrijheid om te denken van... hé, dit is geen review waard bijvoorbeeld. Maar dit spel zegt iets interessants. En daar gaan wij bijvoorbeeld een interview doen met de maker. Maar dat maakt dan niet uit dat dat misschien twee weken later komt. Het is eigenlijk een beetje... wij stappen uit die wetloop van het moet... Op tijd. Het moet meteen op release. Want zoals we het eerder over hebben gehad. Dat wordt ook steeds moeilijker. Omdat die uitgevers überhaupt niet meer ver van tevoren dat spel beschikbaar stellen om te spelen. Dus waarom zouden wij in die zin daaraan nog meedoen. Terwijl wij liever hetzelfde bepalen. Want we hebben allemaal veel...

Jurian Ubachs:
[38:50] Met wie is die wedloop dan nu nog?

Bastiaan Vroegop:
[38:52] Ja, ik denk niet dat wij een wedloop hebben.

Jurian Ubachs:
[38:53] Maar je zegt een wedloop die er is op het gaan van reviews.

Bastiaan Vroegop:
[38:56] Meer urgentie toch?

Jurian Ubachs:
[38:57] Maar we hebben ook net vastgesteld dat de gaming journalistic in Nederland in principe verdwenen is. Dus waar is nog een wedloop?

Marcel Vroegrijk:
[39:01] Het is inderdaad, die wetloop, die is al bijna niet meer...

Bastiaan Vroegop:
[39:04] Het is toch een beetje met jezelf. Het is je eergevoel als journalist als zeg maar... Volgend jaar komt er een nieuwe Pokémon uit. Weet niet, een maand later nog eens een stukje hebben gemaakt. Want ik denk van ja, de actualiteit leeft ook.

Jurian Ubachs:
[39:14] Kijk, weet je, de tweakerskalender kijkt over het algemeen totaal niet naar release. Ten eerste staat de week van bijvoorbeeld een embargo vaak al helemaal vol. Dus mijn review is vaak sowieso al later. En in sommige gevallen nog verlaat als ik bijvoorbeeld framerate test wil doen. Of benchmark of wat dan ook. Dus voor mij voelt het als iets achterhaalds om heel erg mee te willen in die wetloop van we moeten de eerste. Kijk, als ik hem ruim van tevoren krijg, vind ik het ook wel leuk om op Embargo te publiceren. Maar het is voor mij in ieder geval geen muzik.

Bastiaan Vroegop:
[39:40] Ik krijg er zelf wel energie van. Ook omdat ik denk van dit is het moment dat iedereen het erover heeft. En ons verhaal is een manier om deel te zijn van die discussie.

Jurian Ubachs:
[39:45] Ik denk dat het ook wel een beetje een bubbel is hoor.

Bastiaan Vroegop:
[39:47] Ja, maar die bubbel zitten we ook in. En dat is ook het fijne. Want wij zijn zeg maar... Betalende abonnees. En zij zijn onze doelgroep. Onze doelgroep is niet heel Google. Of socials. Dus wij maken een verhaal. Voor die ene jongen. Die bijvoorbeeld 10 euro betaalt per maand. Omdat hij ons belangrijk vindt. En het moet voor hem zijn.

Jurian Ubachs:
[40:08] Maar betaalt hij jou. Omdat hij op dag 0 de review wil hebben. Of betaalt hij jou.

Bastiaan Vroegop:
[40:13] Ik denk niet dat ze voor Revers betalen.

Jurian Ubachs:
[40:16] Het punt dat je hebt te maken. Is dat je op en bar wilt bloeseren. Ik denk dat het zeker voor een pass. echt totaal niet uitmaakt.

Bastiaan Vroegop:
[40:22] Het is een balans. Maar dat is ook het fijne. Wij kunnen dit straks gewoon aan onze lezers gaan vragen. Want je hebt een bubbel aan abonnees die ervoor betalen. Ja, dan ga je gewoon met z'n gesprek. Maak je Discord kanaaltje met z'n allen of je start een onderzoekje van, hé joh, wat vinden jullie nou belangrijk? We hebben dit de afgelopen maand of afgelopen jaar gedaan. Op welke kant moeten we daarmee op?

Randal Peelen:
[40:42] En dan nu een moment voor de sponsor van deze aflevering. Dat is Luchtverkeersleiding Nederland. En Jur, het is de afgelopen tijd natuurlijk nogal voorjaarsvakantie geweest. En ik ben lekker met de auto naar wintersport geweest. Maar er gaan natuurlijk ook wel eens mensen vliegen met het vliegtuig. En dat lijkt me met het ontstuimige weer in het voorjaar soms best wel spannend.

Jurian Ubachs:
[41:00] Dat kan het zeker zijn, ja. Maar gelukkig is de luchtvaart tegenwoordig superveilig. En dat komt door goede piloten, natuurlijk. Maar zeker ook door enorm goede luchtverkeersleiders.

Randal Peelen:
[41:11] Ja, en dat is misschien iets waar je niet elke dag aan denkt en zeker niet associeert met vliegen misschien. Maar zeker bij slecht zicht hebben die piloten de hulp van de luchtverkeersleiding heel hard nodig.

Jurian Ubachs:
[41:23] Precies, het laten landen van vliegtuigen, teamwork en moderne systemen zijn onmisbaar. En het interessante is, Luchtverkeersleiding Nederland ontwikkelt die systemen zelf. En daar kun je nu alles over te weten komen in een YouTube-serie die LVNL daarvoor heeft gemaakt.

Randal Peelen:
[41:37] Klopt, ja. Die serie heet Tech Control en die laat je zien hoe de bouw van een nieuw instrument landing system is gegaan. Dat is een navigatiesysteem waarmee piloten bij slecht weer en slecht zicht ook nog kunnen landen. En het mooie is, Luchtverkeersleiding Nederland ontwikkelt en bouwt die systemen helemaal zelf. Dus een eigen beheer. En er is geen standaard open source pakketje. Dit is echt unieke technologie die nergens anders in Nederland wordt gebouwd.

Jurian Ubachs:
[42:04] In de eerste twee afleveringen zie je hoe zo'n systeem eigenlijk werkt. en wat er allemaal komt kijken bij het aanleggen van de nieuwste versie op Schiphol. Het is Lekker Nerdy met Vliegtuigen.

Randal Peelen:
[42:15] Lekker Nerdy met Vliegtuigen, ja. Dat klinkt als een serie voor mij. Check de Tech Control videoserie van LVNL en ontdek de techniek achter luchtverkeersleiding. Ga naar komwerkenbijlvnl.nl slash techcontrol. Komwerkenbijlvnl.nl slash techcontrol. Jordi krapt wel aan een jeuk die ik ook heb, want ik heb in dit hele verhaal nu twee perspectieven geleefd. En het eerste is dat van een gamejournalist. Ik ben er nooit geweest, maar ik waan mezelf die gamejournalist die de gouden tijden heeft meegemaakt. Allemaal in het vliegtuig naar LA en mooie feestjes. en daarna toch wat zuurder is geworden en een krimpende markt. En zoals elke journalist toch collega's heeft zien gaan en de pijn voelt van de afgrond die je ziet en de pijn van mooie labels die verdwijnen. Ik snap dus heel goed dat dit een uitlaatklep moet zijn en dan zeg ik met klem moet zijn, die moet bestaan. Het is voor jullie niet te verkroppen dat een site als dit er niet is en dat mensen hier geen uitlaatklep hebben om over games te kunnen schrijven. Marcel die heeft Het is een halve arme volstaan met game tattoos voor crying out loud. Dat is jouw ding. Je hebt hier een passie voor. Je gaat hierover schrijven. Met of zonder lezers. Liever met.

Marcel Vroegrijk:
[43:35] Liever met voorkeur.

Randal Peelen:
[43:37] Het perspectief dat ik nog minder voel is dat van... De vader van jonge kinderen. Die al een poosje niet meer heeft gegamed. En af en toe een spelletje wil spelen. En gewoon gamenieuws tot zich wil nemen. Eigenlijk jullie bezoeker. De persoon die eigenlijk verteld moet worden. Waarom moet ik naar deze site. Er komt een marketeer in mij. De commerciële gelikte bink. Denk ik. Jullie verhaal is met klem charmant. Omdat je zegt. Nee. A. We gaan het nieuws toch wel schrijven. B. We willen dat niet doen onder de druk van. een adverteerder of wie dan ook die ons een worst voor houdt waar wij naar moeten happen want dat doet afbreuk aan de, integriteit en de geloofwaardigheid en eigenlijk jullie hebben het woord ethiek al een aantal keer genoemd die spanning wil je niet hebben je wil juist dat die leden voor jou gaan betalen, de pitch die je nu doet aan die, potentiële lezers is nog best wel breed meer zo van geloof in ons charmante verhaal en ik denk dat je daarmee de eerste duizend fans.

Bastiaan Vroegop:
[44:40] Maar ik denk dat wij zo spreken wel kan scoren.

Randal Peelen:
[44:42] Maar je zult op een gegeven moment een soort van slogan of bestaansrecht moeten, heel spits moeten kunnen.

Bastiaan Vroegop:
[44:49] Het is ook het gesprek dat we nu voeren. Omdat we het hier over hebben, wij zijn niet begonnen. Waarom zijn jullie niet begonnen? Dan komt het verhaal waarom wij het doen.

Randal Peelen:
[44:55] Maar ik snap waarom je bestaat.

Bastiaan Vroegop:
[44:57] Dat is wel.

Jurian Ubachs:
[44:57] Een ontzettend zure vraagje.

Randal Peelen:
[44:59] Ik snap het waarom. Ik snap alleen nog niet het hoe en het bad.

Bastiaan Vroegop:
[45:03] Kijk, games is, ik denk niet dat we deze discussie hier hoeven te hebben, maar dat is gewoon de kunstvorm van deze tijd. Dat is gewoon wat de rock'n'roll in de jaren 70 was, en video games op dit moment.

Randal Peelen:
[45:13] Ik zie het parallel met muziek heel duidelijk, want ook daar, weet je, het grote geld regeert, en ik kan op Spotify elke artiest wel vinden, dan hoef je mij niet te vertellen dat ik een cd'tje van Black Sabbath hoef te kopen.

Bastiaan Vroegop:
[45:23] Maar als je bij muziek hebt iets, zoals een oor, je hebt heel veel culturele filmmedia, die ook gewoon over arthouse films praten, noem mij één Nederlandse plek, waar er op zo'n culturele manier, überhaupt naar videogames wordt gekeken. Ik laat even een stilte vallen voor het moment. Maar je gaat niks bedenken. Want die bestaat niet in Nederland. Als jij in de dertig bent. Of dertig plus bent. En jij neemt games serieus. En je bent niet meer op het punt. Als je alleen maar de nieuwe FIFA en Call of Duty koopt. Maar je denkt echt van. Ik wil weten wat de beweegreden is. Van de jongens die Hollow Knight hebben gemaakt. Als je op meta niveau uitzoomt. Bij een Elden Ring. Wat daarachter zit.

Bastiaan Vroegop:
[46:05] Die websites bestaan niet echt in Nederland. Er is nergens waar daar op die manier in Nederland over wordt geschreven.

Randal Peelen:
[46:10] Nee, maar ik spreek Engels. Dus voor mij als consument is dit niet per se een groot probleem.

Bastiaan Vroegop:
[46:14] Ja, maar je gaat het niet op Times lezen.

Jurian Ubachs:
[46:16] En nu vind ik dat je een heel aantal van mijn collega's die achtergronden schrijven over games tekorten.

Bastiaan Vroegop:
[46:20] Ja, maar jullie zijn een techwebsite. Jullie zijn een veel bredere website. Dat heb je net zelf gezegd. Jullie zijn niet puur een gameswebsite.

Jurian Ubachs:
[46:25] Ja, maar je zegt dat het niet te vinden is in Nederland.

Bastiaan Vroegop:
[46:27] Een website die dat puur doet.

Jurian Ubachs:
[46:28] Nee, de verhalen wel.

Marcel Vroegrijk:
[46:31] Maar ik vind dat je wel een interessant punt aansnijdt. In de zin van, wij zijn er nu eigenlijk gaandeweg achter aan het komen. Wie wij precies aanspreken. En dat klinkt, dat is ook voor ons. Daar komen we niet wat achter. Want wij begonnen vanuit het idee van, wij vinden dit wat wij doen. Wij willen dit heel graag. Wij hebben daar, wij missen een plek die gaan wij maken. Dat is ons uitgangspunt. Dat spreekt een publiek aan. Veel meer mensen dan wij vooraf hadden verwacht.

Randal Peelen:
[46:58] En dat maakt het charmant en authentiek.

Marcel Vroegrijk:
[47:00] Exact. Maar wij zijn nu, gaandeweg, komen wij er inderdaad achter van. Kijk, wij hadden zelf heel erg van, ja, die advertenties, et cetera. Wij willen niet mee dat wij gewoon gedreven door het algoritme onze content gaan aanpassen. Dat we via SEO nog, als dat nog een nut heeft, zeg maar.

Bastiaan Vroegop:
[47:18] Er is geen nut meer. Allemaal opgeslokken.

Marcel Vroegrijk:
[47:21] Dat wilden wij niet. Wij wilden eigenlijk een site die rust uitstraalt. Ook omdat wij zelf zijn allemaal wat ouder. Er zijn minder noodzaken om alles de hele tijd bij te houden. Onze site reflecteert eigenlijk dat langzamere tempo. Maar we spreken nu inderdaad ook best wel veel mensen aan. Dat zijn mensen die bovengemiddeld veel daarvan hebben, denk ik, kinderen. En dat is ook een aspect waar, daar zouden we inderdaad misschien ook wel weer iets op in kunnen spelen van... Hé, dat is een onderwerp wat ook niet heel erg

Marcel Vroegrijk:
[47:59] duidelijk belicht is, zeg maar, over van gamen met je kinderen. Maar dat zijn we echt nog uit aan het vogelen ook. Meer ook omdat uitgangspunt is vanuit onszelf. Maar je kan niet beweren dat je niet gevormd wordt en beïnvloed wordt door het publiek dat je aanspreekt. Wij kunnen niet puur afgaan op dit is wat wij willen. En wij gaan ons niet aanpassen of wat dan ook aan de mensen die we aanspreken. Dat is alvast een ontwikkeling.

Randal Peelen:
[48:27] Wat ik bij mezelf merk is, ik voel een beetje aan mijn onderbuik dat ik beste doelgroep ben. Omdat ik weinig game.

Marcel Vroegrijk:
[48:33] Wat voor stuk wil jij schrijven? Dan doen we dat. Dan kan je vanaf dat moment aansluiten.

Randal Peelen:
[48:38] Lijkt me heerlijk. Nee, maar kijk, waar je me wel toe hebt overtuigd, is dat als ik een beetje koopkracht teveel heb, dat ik best een tientje per maand aan jullie wil betalen. Uit principe, en omdat ik dat leuk vind om te doen, wat ik nog niet voor me zie, is dat ik een paas.nl intyp. Al is het eens per week, want dat is gewoon niet wat ik doe. Dat is niet hoe ik ben. Ik kom ook niet vanzelf op tweakers. Ik kom wel drie keer per week op tweakers, maar dat is dan omdat mensen links plaatsen in de Slack waar ik film.

Bastiaan Vroegop:
[49:09] Ja, en wij hebben onze Discord ook wat dat betreft. Daar leeft nu al heel veel en daar worden verhalen in gezet. Ik kan op een knop in de lukte vaststuren mijn Discord-notificatie bij een nieuw verhaal en dan word je er ook wel ingezogen.

Marcel Vroegrijk:
[49:19] Er zijn dus mensen die dat nog wel doen.

Jurian Ubachs:
[49:21] Ja, ook nog steeds via Google. nog steeds ook SEO Optimize werkt ook nog steeds.

Bastiaan Vroegop:
[49:29] Ja.

Jurian Ubachs:
[49:30] Wel op die schaal in ieder geval.

Bastiaan Vroegop:
[49:31] Ik denk over een paar jaar dan is het niet meer van te doen. Dat is geen strategie voor ons.

Marcel Vroegrijk:
[49:35] Maar ik denk een bredere trend die je ziet is het internet, dat is mijn mening althans, vind ik langzaam vrij snel kapot aan het gaan in de zin van dat het heel moeilijk wordt om de juiste informatie te vinden.

Randal Peelen:
[49:48] Exponentieel snel kapot aan het gaan.

Marcel Vroegrijk:
[49:49] Ja, exact.

Randal Peelen:
[49:50] Zeker.

Marcel Vroegrijk:
[49:50] En wat mij betreft is de redding, en dat zie je nu, is dat Algoritmes laten

Marcel Vroegrijk:
[49:57] ons zogenaamde dingen zien die voor ons zijn. Maar eigenlijk zie je vooral dingen die voor heel veel mensen bedoeld zijn. Die jou worden voorgeschoteld. We krijgen een oneindig veel grotere blik op een venster op de wereld dan we vroeger kregen. In principe kan alles in je tijdlijn komen. Als het maar gewoon ergens aan je geserveerd wordt door het algoritme. Je ziet nu wel een kentering dat mensen denken dit is te veel. Ik moet het weer terug gaan dringen. Ik moet ofwel van social media af. En je ziet dat mensen kleinere communities weer gaan vormen. In de zin van misschien een forum waar je vroeger op zat. Dat je nu weer merkt van ik wil niet... Ik heb interesse in tuinieren. Maar... Ik scroll verder en ik krijg ineens een onthoofdingsvideo te zien. Dat is niet iets wat je graag combineert. Kan ik me zo voorstellen.

Bastiaan Vroegop:
[50:49] En wat je bij ons eigenlijk zegt is van weet je ik vertrouw jullie. Ik vind games interessant. Ik wil er graag wat van weten. Ik heb niet de tijd om iedere dag tien Amerikaanse websites af te gaan. Maar ik vind het wel interessant. Dan je legt je vertrouwen bij ons. Om je te vertellen wat er die week interessant is. Leuk om te lezen. We hebben een nieuwsoverzicht. En dat komt op meerdere manieren bij. Dus je kan traditioneel naar een website. Als je nog van dat stempel bent. We hebben een Discord kanaal waar dat wordt gepusht. We hebben ook een wekelijkse nieuwsbrief. Daar bundelen we gewoon alles in als een soort van tijdschrift van dit is er vandaag allemaal verteld. Dit is de context die erachter zit. Het is een soort van hele ontspannendere manier om gewoon iets te krijgen.

Jurian Ubachs:
[51:28] Ik wil even een klein zijstapje maken. Marcel, weet jij nog wat jij op 20 maart 2019 hebt gepubliceerd?

Marcel Vroegrijk:
[51:34] Ik heb het idee dat het een valstrik is. Ik ga ervan uit dat jij wel weet wat ik te produceren heb.

Jurian Ubachs:
[51:41] Ja, want ik zit hier naar de toch wel harde woorden te kijken. En die zeggen, laatst scherm is klaar.

Marcel Vroegrijk:
[51:46] Oh ja, ja.

Jurian Ubachs:
[51:48] Bovenaan laatst scherm kijk, zie ik een kopje verhalen. Podcast over ons. Bovenin een pas kijk, zie ik verhalen, podcast, steun ons. Erg vergelijkbaar. Beetje een grapje natuurlijk. Maar ik voel in laatst scherm wel een beetje... Wat voor site was Laatscherm? Ik laat het aan jou over om dat te beschrijven. Dan kun jij beter dan ik.

Marcel Vroegrijk:
[52:09] Laatscherm was een site waarin we vooral verhalen publiceerden over de bredere culturele relevantie van games. Daar hadden we juist expliciet geen recensies of wat dan ook. Geen nieuws. Eigenlijk meer gewoon games hebben een veel grotere invloed dan je misschien denkt. En dat hebben we opgestart. Omdat we eigenlijk merkten. Dat het in algemene media. Er waren altijd drie smaken. Eén. Deze mensen verdienen geld met games. Wat bijzonder. Twee. Geweld en games.

Randal Peelen:
[52:41] O jee.

Marcel Vroegrijk:
[52:42] En drie. Verslaving en games. En dat waren de drie. Eigenlijk altijd zo. Om het jaar kwam er weer een nieuw stuk. Deze persoon verdient een miljoen door op een toernooi. Heel goed een schiet spelletje te spelen.

Jurian Ubachs:
[52:54] Een Chinese gamer overlijdt na een sessie van 62 uur.

Randal Peelen:
[52:56] En dit komt allemaal samen in Roblox.

Marcel Vroegrijk:
[52:59] Ja, maar daar leek... Het was alsof er geen collectief geheugen was op dat vlak. Dat ze ieder jaar weer vergeten waren dat ze een jaar daarvoor ook al zo'n stuk hadden gepubliceerd. Terwijl ik dacht, maar het zou inmiddels dan gemeengoed moeten zijn dat dit een manier is om geld te verdienen. Waarom breng je het alsof dit voor het eerst gebeurt? En dat vonden wij bij laatst, omdat we dachten... Nou ja, dan doen wij het. Dan brengen wij die verhalen van inderdaad een game, een soort digitaal interactieve tafel die in een verzorgingstehuis voor mensen met dementie stond. Dat soort verhalen eigenlijk. De impact rijdt veel verder dan, oh het is verslavend, je kunt er geld mee verdienen of je wordt er gewelddadig van.

Jurian Ubachs:
[53:45] De reden dat ik dit vraag is, ik proef in het DNA van Unpass ook een beetje laatscherm.

Bastiaan Vroegop:
[53:51] Daar heb je geen ongelijk in, denk ik.

Jurian Ubachs:
[53:53] Maar dan vraag ik me dus af. Wat laatstscherm is gestopt na 180 verhalen of iets dergelijks. Daar bestaat het archief uit. Nou ja, een kleine zeven jaar geleden heb jij of jullie daar de stekker uitgetrokken. Dan vraag ik me af. Wat gaat ervoor zorgen dat dat niet gaat gebeuren met Unpass?

Randal Peelen:
[54:10] Was dat hetzelfde clubje mensen?

Bastiaan Vroegop:
[54:12] Er zaten een paar bij, die zitten nu ook bij. Maar er zitten ook weer een paar nieuwe mensen bij. En bij laatstscherm zijn er ook een hele hoop mensen die nu niet bij Unpass zitten.

Jurian Ubachs:
[54:19] Het is een beetje een soort van wil om wat zeg maar gangbaar is in game, journalistiek, game media, om daar iets buiten, boven, om het beter te doen, om het breder te doen, om een andere invals te kiezen. Je kan hem zelfs nog verder terugvroegen, maar nu komen we wel bij een hele oude deel van het internet, maar bashers. Dat was natuurlijk ook...

Bastiaan Vroegop:
[54:42] Ik zei vertellen toen we de gesprekken hadden over Laatscherm. Mijn enige harde lijn die ik trok. Ik vind Bashers fantastisch. Maar de enige regel die ik wil hebben is. Laten we alsjeblieft niet over gamesjournalistiek schrijven.

Randal Peelen:
[54:55] Wat is Bashers?

Bastiaan Vroegop:
[54:56] Bashers was een beetje een soort van VPRO van de gamesjournalistiek. In een tijd rond 2009, 2010 ongeveer. Dat was opgericht door Niels het Hoofd.

Jurian Ubachs:
[55:06] Dat was een site die niet alleen schreef over games. Maar ook over de game media. Ja, die schrijven over games.

Bastiaan Vroegop:
[55:12] En dat gebeurde vooral een beetje op het einde. Dat waren dan vaak de hitjes, want dan haalt iedereen het erover. Dus dan was bijvoorbeeld een vlammend betoog over het feit dat... De persoon die de Uncharted review had gemaakt. Ook de hoofdredacteur was van het editorial glossy over Uncharted. En ook wat ervan moet je er wat van vinden. Het was een beetje zuur beta.

Marcel Vroegrijk:
[55:30] Het was MediaCourant.nl.

Bastiaan Vroegop:
[55:32] Maar dan de 4Games.

Marcel Vroegrijk:
[55:33] Dan heb je wel een duidelijk beeld voor.

Jurian Ubachs:
[55:35] Maar ook dus wel weer wat anderssoortige content over. Het ging niet alleen maar over andere media.

Bastiaan Vroegop:
[55:40] Maar het zat er wel veel in. Je merkte dat op het einde. Toen ze alleen maar columns hadden. Dus er was alleen maar een basher op andere media. Het feit dat ze Bashes heten, hielp dan ook niet echt. Het werd uiteindelijk een beetje een soort van afgunstig. Van, oh, wij weten het beter dan de gevestigde orde.

Jurian Ubachs:
[55:56] Ik vond het altijd een tikje pretentieus of zo. Er werd gedaan alsof er daar een hoger niveau van gamesjournalistiek werd gehaald dan op andere sites.

Bastiaan Vroegop:
[56:04] Als je die verhalen had gemaakt zonder te wijzen naar de ander, dan had je dat gevoel denk ik niet gehad. Dus dat idee gaat blijven. We kunnen heel cool cultureel over games schrijven, maar als we steeds gaan zeggen van, ja, maar kijk eens wat ze bij Game Kings doen, dat vinden we stom. Wij doen het beter. Ja, dat toontje vind ik niet zo leuk. Dus dat was voor mij wel een scherp.

Marcel Vroegrijk:
[56:19] Ik vind het een goede vraag. Ik denk dat het... ...in het DNA zit, in dat dit echt voortkomt uit Gamer eigenlijk. En daar zit toch meer iets van de traditionele gamesite in. Dus inderdaad ook het recenseren. Een laadscherm was echt eigenlijk alleen maar, nou niet alleen maar,

Marcel Vroegrijk:
[56:35] maar toch hoofdzakelijk verhalen over de bredere impact. En dat was ook een beetje zeg maar, daar zit een stukje een Calimero effect in. In van willen dat in ieder interview dat iemand in de gamejournalistiek geeft. komt altijd de uitspraak het is groter dan films en muziek, et cetera, bij elkaar. Het verdient meer. We hebben heel erg een soort van de behoefte om te denken van, maar het is echt groot, geloof ons alsjeblieft. Het is echt heel belangrijk. En dat was laatst hem eigenlijk een soort van uiting daarvan van, hé.

Bastiaan Vroegop:
[57:10] Ik krijg dat ook nog heel vaak terugmerking trouwens als ik met mensen bij grote gamebedrijven praat. Iedereen begint altijd over, inderdaad, bijvoorbeeld het meeste waar ik altijd hoor is het verhaal van Floresport. Je zit bij Bright over dat hij ging schrijven over voetbal. Zoals andere media over games schrijven. Moet je nou horen wat ze doen. Dat toont je ervan. Ik ken een hele industriekend verhaal.

Marcel Vroegrijk:
[57:27] Iemand trapt dus tegen een bal en die wordt daarvoor betaald. Dat is wel heel opmerkelijk van hé, wat raar, wat bizar.

Jurian Ubachs:
[57:34] Daniels verhaal over gameporno is natuurlijk ook.

Bastiaan Vroegop:
[57:37] Maar het is ook ook alsof je een beentje hebt, toch? We zijn nu een nieuw beentje en er zitten sommige mensen uit het oude beentje, zitten nu een nieuw beentje, maar sommige ook weer niet. Ja, maar dat is wel een goede vergelijking.

Jurian Ubachs:
[57:46] Op het moment dat, nou ja, jij kent elke mucikant, zo ongeveer in het punk en metal wereld. Als de ene gitarist en de ene bassist van die dan krijg ik van jou een appje van wow, die bassist en die en dan zit je toch al met de smaken van hun andere bands in je hoofd van oh, dan zal het wel zoiets gaan worden.

Randal Peelen:
[58:01] Weet je trouwens dat Travis Barker nu een album aan het opnemen is met Alkaline Trio? Alkaline Trio heeft een zanger die in Blink-182 heeft gezeten.

Bastiaan Vroegop:
[58:13] Ik weet dat ik lang haar heb, maar ik heb echt geen idee waar het haar heb.

Jurian Ubachs:
[58:15] Ik weet alleen dat Alkaline Trio naar Jera komt en dat ik dan op vakantie ben.

Randal Peelen:
[58:19] Dus ik haat het.

Jurian Ubachs:
[58:21] Ik vind het wel fijn voor jou, maar ik haat het wel.

Randal Peelen:
[58:23] Maar dat soort dingen, ja. Nee, ik zit daarop. Dat is mijn ding.

Jurian Ubachs:
[58:26] Maar goed, dat creëert wel een verwachtingspatroon. Dat is die sound, dat is die sound. Dus het zal wel zo die kant op gaan.

Randal Peelen:
[58:32] Nou ja, en wat ik ook heel grappig vind is dat ik... Ik weet niet meer het laatste voorbeeld exact. Maar ik haal soms in de podcast wel aan dat. Als je zegt games. Dan denken wij. Allemaal aan Xbox en Playstations en PC gamers. Die daarop neerkijken. Maar. Eigenlijk is mobiele games op iPhones en Android-apparaten nog veel groter. En als je het in euro's en gebruikers uitdrukt, onverslaanbaar. Terwijl zelfs dan Jurian het niet kan laten om daar kanttekeningen bij te stellen. Dat is een heel andere manier van game. Terwijl, who cares? Ik heb zo vaak de discussie gehad. Is een house of cards dat op één dag een heel seizoen uitbrengt. Een ander soort serie dan eentje waar ik elke week voor... Aan het eind van de dag wil ik gewoon die serie kijken.

Jurian Ubachs:
[59:17] Dat is geen waardeordeel voor mij. ik identificeer ze anders over het algemeen.

Bastiaan Vroegop:
[59:21] Zie ik.

Jurian Ubachs:
[59:21] Veel dingen op een telefoon als een spelletje doen en ik vind gamen in mijn hoofd betekent dat iets anders maar het zijn onderaan de streep.

Bastiaan Vroegop:
[59:30] Allebei games maar cultureel veel minder interessant dat is ook niet helemaal waar mobiele games zijn fascinerend om over te schrijven maar het is net als bij boeken er zijn een miljoen miljard boeketreeksboekjes dat moet je tien keer achter elkaar zeggen, Vertreedboekje Nee, Lijkt me als literair journalist Ook niet heel interessant om daar heel veel over te schrijven.

Marcel Vroegrijk:
[59:53] Je moet uitkijken dat het Inderdaad niet gaat ruiken naar, Pretentie dat het inderdaad is Van oh dat vinden wij geen spelletjes Dat zijn ook games Alleen wij zitten wel in die niche van Er is een bepaald type en dat is ook De doelgroep die we aanspreken die het gewoon fijn vindt Om gewoon er komt iedere week een, Grote game uit of wat dan ook Dat zijn degenen die zij spelen. Tussendoor spelen ze nog wat kleinere of minder bekende games. Die wat artistieker zijn. Maar het is niet hetzelfde als iemand die... Er zijn ook mensen die alleen maar Minecraft spelen. Of gewoon in Roblox allerlei spellen spelen. Dat is niet onze doelgroep. Dat hebben we al wel gemerkt. En het ding is ook... Dat zag je ook in de website. Als jij dat gaat nastreven... Dan kom je ook bedrogen uit. Want dat is niet een publiek dat per se heel lang blijft hangen. Voor jou om stukken te lezen.

Bastiaan Vroegop:
[1:00:43] Er is een verschil tussen mensen die gamen. En mensen die gamen en willen lezen over games.

Randal Peelen:
[1:00:48] Juist. Dus als ik ben. Ik wil wel gamen. Maar doe het nooit. En kijk video's van videogame.

Bastiaan Vroegop:
[1:00:54] Ja. Ik ben toch nog vermaakt. Die is zo leuk.

Marcel Vroegrijk:
[1:00:58] Maar daar zit ook wel iets in hoor. Het bij willen blijven. Terwijl je eigenlijk merkt. Ik heb er minder tijd voor.

Randal Peelen:
[1:01:04] Ik heb al in de smiezen. Wat bestaat er omgeveer.

Marcel Vroegrijk:
[1:01:06] Het heeft mijn interesse en het feit dat ik er nog over lees maakt dat ik toch nog wat interactie heb met mijn hobby. Ook al kom ik er zelf amper meer aan toe. En dat vind ik ook prima. Als in iedereen's relatie met een hobby verandert door de jaren heen omdat je minder tijd. Je krijgt misschien kinderen. Dan is er gewoon minder tijd om zeven uur lang gewoon een marathonsessie in een game te stoppen. Dan doe je het misschien wat minder. Maar dan wil je er nog wel over lezen.

Randal Peelen:
[1:01:28] Dan gaan jouw kinderen dat wel doen en dan moet je weer aanhaken.

Marcel Vroegrijk:
[1:01:30] Ja.

Bastiaan Vroegop:
[1:01:31] Ik heb nu mijn zoontje. Dat is frustrerend. Een kleine anekdote. Maar wel. Wij hebben hier. Nou, drie van ons hebben de perk. Je bent journalist. Je reserseert veel. Dus je krijgt veel games binnen. Je speelt. Dus wij hebben het hele assortiment.

Randal Peelen:
[1:01:42] Maar we komen niet allemaal op het jeugdjournaal.

Bastiaan Vroegop:
[1:01:43] Dat is waar.

Randal Peelen:
[1:01:44] Moeten wij zeggen.

Bastiaan Vroegop:
[1:01:44] Nou, ik ben niet op het jeugdjournaal. Mijn zoontje. Dat is een andere anekdote. Die vertel ik nu eerst. En dan ga ik weer door. Hij is een keer bij mij op het journaal geweest. Als Akira Toriyama was overleden. Mocht ik daarover vertellen. en mijn zoontje moest dan samen met mij op de bank zitten terwijl we naar Dragon Ball keken. Dat vond hij fantastisch. Hele school over gehad. Maar sindsdien is zijn missie op het jeugdjournaal komen. En ik ben steeds op het jeugdjournaal zonder hem. Dat vindt hij heel vervelend. En we sturen er steeds weer foto's in voor het einde. Maar we komen er maar niet in. Dat is echt bozo.

Marcel Vroegrijk:
[1:02:08] Eén keer van geproefd en gelijk. Ja.

Bastiaan Vroegop:
[1:02:10] Maar wij hebben gewoon de goede Mario's.

Randal Peelen:
[1:02:12] Hij heeft zo'n hekelad pretentie deze man. Maar toch.

Bastiaan Vroegop:
[1:02:14] We hebben de goede Mario's en de Zelda's en dat soort dingen. Maar het enige wat hij wil spelen is fucking Roblox. Want daar hebben ze klasgenoten. Je zit over.

Randal Peelen:
[1:02:21] Ik had het in mijn hoofd. We moeten naar de vraag van de luisteraars toe. Want het wordt hoog tijd en zijn er een boel. Ik heb mijn eerste vraag. Dus namelijk als ik nu vanavond nog voor 10 euro per maand donateur word bij jullie. Of ben ik dan lid of klant. Hoe weet ik dan.

Bastiaan Vroegop:
[1:02:34] Zijn je wanneer of als. Als. Je bedoelt wanneer.

Randal Peelen:
[1:02:37] Wanneer.

Bastiaan Vroegop:
[1:02:37] Ja oké.

Randal Peelen:
[1:02:38] Op het moment dat.

Bastiaan Vroegop:
[1:02:39] Dankjewel.

Randal Peelen:
[1:02:39] Nadat.

Bastiaan Vroegop:
[1:02:40] Binnen het uur.

Randal Peelen:
[1:02:41] Mag ik dan ook een verzoek indienen. Of dat jullie inderdaad over Roblox gaan schrijven.

Bastiaan Vroegop:
[1:02:47] Heb je mijn verhaal over Roblox gelezen?

Randal Peelen:
[1:02:49] Nee, ik heb geen flauw idee.

Bastiaan Vroegop:
[1:02:52] Dit heeft mijn leven beerst.

Randal Peelen:
[1:02:54] Mijn zoontje zit op Roblox. En die heeft het dus eerst geïnstalleerd zonder dat ik het door had. Dat vond ik al heel kut. Daarna heeft hij een account gemaakt en gaat hij met vriendjes spelen na schooltijd. Dus de sociale druk is er ook. En ik weet nu van, nou, ik heb eigenlijk al niet echt meer de kans om hem daar vanaf te halen. Want hij kijkt er YouTube video's over. Hij heeft er ontzettend veel rol. En ik herken ook, zoals ik vroeger na school met vriendjes ging spelen, wat het grote geheel van mijn leven niet per se schadelijk heeft uitgepakt. Denk ik ook niet dat het bij hem per se zo is dat zijn toekomst hiermee verkwam. Maar deze man... Die is wel nu om kwart over zes al uit bed. En dan zit die beneden achter zijn laptop. Dat lijkt me niet gezond. Dat is niet gezond. Nee.

Bastiaan Vroegop:
[1:03:37] Maar ik heb dus begin dit jaar voor de krant. Heb ik een onderzoeksverhaal geschreven. Voor Lil de Krant, Dagblad het Noorden. Ik vind het heel gek dat jij het niet leest. Maar ça va.

Randal Peelen:
[1:03:46] Dat is ook wel onbeschof. Maar je hebt het me namelijk drie keer gestuurd. Dan heb ik ervan een pb van. Hé Rando.

Bastiaan Vroegop:
[1:03:52] Neem nou een abonnement.

Randal Peelen:
[1:03:53] Lees maar een artikel nou eens.

Bastiaan Vroegop:
[1:03:55] Alsjeblieft.

Randal Peelen:
[1:03:55] Dat had ik niet moeten negeren.

Jurian Ubachs:
[1:03:56] Wat stond er in het artikel?

Bastiaan Vroegop:
[1:03:57] Wat stond er in het artikel? Ik ben maandenlang undercover geweest in Roblox Communities. Waarin zij virtuele versies van... De grootste die ik had was Leeuwarden en van Emmen. Maar je had ook van Groningen en Noordelijke Steden. Dat zijn Noordelijke Krant. En wat ze daar deden was politieagentje na spelen. Brandweermannen na spelen. Boefje na spelen.

Randal Peelen:
[1:04:17] Ik ben wel bekend voor.

Bastiaan Vroegop:
[1:04:18] Cops en robbers spelen ze met elkaar. En dat is heel leuk. Rollenspellen zijn ook, als je met onderzoekers praat, oprecht heel goed voor kinderen. We gaan naar de duistere kant. Want bij iedere Roblox community staat ook een Discord-knopje. En dan gaan ze in gigantisch grote Discord-chats. Nou, het duurt niet lang tot je daar... Eén van de voorbeelden is dat dan kom je in die chat en zegt een van die jongens van... Ja, weet je jongens, als die mensen met die grote neus niet hadden bestaan... hadden we nu al vliegende auto's gehad, hè? En dan iemand anders van, ja, ik weet het man.

Randal Peelen:
[1:04:45] Snap de metafoor die je aansluit, maar je maakt hem heel cryptisch.

Bastiaan Vroegop:
[1:04:48] Ja, nee, maar... Dus ook iemand anders die zei van, ja, wat de nazi's hebben gedaan was niet goed. Maar hun ideologie, daar kan ik nog wel wat te vinden. alleen maar complottheorie, antisemitisme, homo-haat. Heel veel narigheid kwam er allemaal in voorbij.

Randal Peelen:
[1:05:01] Maar wacht even, Roblox, dat moet je nu identificeren en ze zien zijn de kinderen veilig. Bastian?

Bastiaan Vroegop:
[1:05:06] Nou, de grap is ook wel, die community van Leeuwarden, die hadden dat chatsysteem met Roblox, om even uit te leggen, je moet je laten zien en dan mag je alleen met leeftijdsgenoten chatten. Zij hebben toen de chatfunctie van Roblox uitgezet en daar gewoon een identieke chatfunctie overheen geprogrammeerd waar gewoon iedereen vrolijk nog met elkaar kon praten. Dus als je veertig was, kon je gewoon met een jongetje van twaalf chatten. Moet wel zeggen, toen wij dat verhaal hadden gepubliceerd een dag later was die server offline. Hij is nu nog steeds niet terug. Dus Roblox zit daar heel erg op vooral als er over wordt geschreven. En Discord is dan natuurlijk ook met de leeftijdsverificatie, is dat geloof ik weer uitgesteld. Omdat het allemaal voor een YouTube-tutuel en dat soort dingen gaat.

Jurian Ubachs:
[1:05:41] Het probleem van de nieuwheurschetsen liggen meer bij Discord dan bij Roblox natuurlijk.

Bastiaan Vroegop:
[1:05:43] Absoluut, maar het is wel een community bestaand om samen Roblox te spelen. Dus het is heel goed.

Jurian Ubachs:
[1:05:48] De communicatie vindt plaats binnen de muren, een digitale muren van...

Bastiaan Vroegop:
[1:05:53] En ik had ook na publicatie een woordvoerder van Roblox. Ik maanden gezocht naar de woordvoerder van Roblox. Kon iemand vinden. Ik dacht, er staat mijn verhaal in de krant. Direct weten ze bij ons.

Jurian Ubachs:
[1:06:01] Toen ben je in Roblox gaan kijken en daar was hij.

Bastiaan Vroegop:
[1:06:02] Ja, daar zat hij gewoon. Ik kon in een rij staan en dan konden we om ze weer met hem praten.

Randal Peelen:
[1:06:06] Had dat eerder gedaan.

Bastiaan Vroegop:
[1:06:07] Maar de eerste vraag was ook van ja, maar we zien dit en dit en dit. Maar dit was in Discord toch? Of was het in Roblox? Want ze willen echt weten wat er in de krant gebeurt bij ons. Want daar moeten we wat mee doen. En verder willen ze graag, als je het zo expliciet mogelijk bent. dat andere dingen, ze spelen bij Roblox, maar het gebeurt in Discord. Maar daar gebeurt heel veel nagigheid in. En ik ben nu nog met andere verhalen erover bezig. Daar ga ik nu nog niet te veel over zeggen. Maar er komt, het is nog intenser dan wat ik toen heb gezien in dit geval.

Randal Peelen:
[1:06:33] Ik begrijp me nu ook wel dat zeg maar de pareltjes of de de, hoe moet ik het noemen, kijkcijferkanonnen van de artikel die jij schrijft. Dus eigenlijk per definitie haast niet op een pastrecht.

Bastiaan Vroegop:
[1:06:44] Nee, dat zou ik niet zeggen. Want ik ben per definitie onderzoeksjournalist. En dit is een heel lang maandenlang onderzoek. Ook gericht op het noorden. Ze spelen in noordelijke steden. Er zitten heel veel kinderen in het noorden. Dat is iets wat ik dan voor de krant schrijf. Maar ik heb vandaag een verhaal gemaakt over Pocopia. De nieuwe Pokémon game. Het is een beetje Minecraft. Het is een beetje Pokémon. Het is een beetje Animal Crossing. Super leuk. Ik had een verhaal over wat dat spel ons vertelt. Ik had een niet voor Roaklike. Het is nog geen Roaklike. Het is een of weinig game die geen Roaklike is.

Marcel Vroegrijk:
[1:07:13] Inderdaad, je hebt hem gevonden.

Bastiaan Vroegop:
[1:07:15] Ja, that's the one. Nee, maar dat heb ik een verhaal gemaakt over wat dat vertelt over het trauma rond slavernij. Nou, dat is zo specifiek geëikt op mensen die dit soort deep cuts over games leuk vinden. Dat de kranten lezer van 60 plus denkt ook van Bas, waar heb je het over? Wat is Pokémon? Leg maar dat even uit. En dan tegen dat heb ik alles op uitgelegd, dan heb ik mijn punt nog niet gemaakt. Het is mijn woord aantal op. Dus dit is echt gewoon, wat meer hardcore game verhalen komen hierop. Bij mij is dat zo. En zoals voor iedereen anders.

Randal Peelen:
[1:07:42] Vraag van luisteraars voor mij betreft. En dan begin ik bij eentje met de meeste upvotes. En die is gelijk even luchtig om het ijs te breken. Dubbel dat. Wat is het vetste apparaat waarop je ooit Doom hebt gespeeld?

Marcel Vroegrijk:
[1:07:55] Poeh. Ja, dat is niet zo spannend bij mij.

Bastiaan Vroegop:
[1:07:58] Nee?

Marcel Vroegrijk:
[1:07:59] Dat is gewoon een PC.

Randal Peelen:
[1:08:00] Niet.

Jurian Ubachs:
[1:08:01] 3.86, ja.

Marcel Vroegrijk:
[1:08:02] Ja.

Randal Peelen:
[1:08:03] We zitten hier vandaag niet met nerds op tafel.

Marcel Vroegrijk:
[1:08:05] Ja, maar om heel eerlijk te zijn. Hoe vet. Ik denk dat het vetste moment. om door te spelen, was toen Doom uitkwam. Want toen was er nog niet. Waarom zou je twintig jaar later, was er van allerlei games die het in die zin beter deden?

Jurian Ubachs:
[1:08:18] Superleuk dat jij het nu op je coolkast met een displaytje kan spelen, maar waarom de fuck zou je?

Bastiaan Vroegop:
[1:08:21] Bij mij was het een Gameboy.

Marcel Vroegrijk:
[1:08:23] Wij waren daar.

Randal Peelen:
[1:08:24] Een nerd die vraagt waarom zou je? Klopt niet.

Jurian Ubachs:
[1:08:27] Nee, dat is wel waar, maar dat kan.

Bastiaan Vroegop:
[1:08:28] Ik heb het idee dat jouw vaste crew is net gehalving. Met nerd om tafel.

Jurian Ubachs:
[1:08:33] Nee, maar ik heb Doom nooit op een vette platform gespeeld dan gewoon mijn oude PC. Ik denk dat het in de 1986 was, maar ik weet het niet zeker.

Randal Peelen:
[1:08:38] Ik was op het Festival Y 2025 en ik had niet zo'n badge. Maar die badges die ze daar uitgekomen in de scherm koop.

Jurian Ubachs:
[1:08:44] Oh ja, dat kun je ook helemaal doen.

Randal Peelen:
[1:08:45] Dat dat daar dan Doom op zich vind ik wel.

Jurian Ubachs:
[1:08:48] Dat is wel vet. Maar dat heb ik niet gespeeld. Dus die kan ik ook niet doen.

Bastiaan Vroegop:
[1:08:50] Bij mij gewoon een Gameboy. Maar ik weet niet meer of de Color of the Vans was. Ik zit heel erg in die retro met FPGA handhelds en dat soort dingen. Dat vind ik gewoon heel veel.

Randal Peelen:
[1:08:57] Het leukste vind ik, en dat heb ik dan niet zelf gedaan. Maar als je bijvoorbeeld op een Flipper Zero speelt. Want eigenlijk kan het niet. Het schermpje is er ook te kut voor. Maar het feit dat iemand het daarop draait. Dat is wel cool. Dus ja, dat soort dingen.

Jurian Ubachs:
[1:09:10] Er was nog een andere vraag, maar dat gaat over Odido. Ik dacht misschien dat we dat voor de bonus even doen.

Randal Peelen:
[1:09:16] Dat vind ik wel typisch een mooie bonus.

Jurian Ubachs:
[1:09:18] Mooie bonusvraag. Even kijken hoor. Dan pik ik er ook nog even eentje uit. Ehm... Ik weet niet precies waar CrashCon9 hiermee naartoe wil. Maar CrashCon9 vraagt. In 2015 werden er ongeveer 2800 games uitgebracht op Steam. In 2025 waren dat de 20.000. Wat vinden jullie hiervan en hoe gaan jullie daarmee om?

Bastiaan Vroegop:
[1:09:38] Het zijn heel veel games.

Jurian Ubachs:
[1:09:39] Ja, dat vind ik ook.

Bastiaan Vroegop:
[1:09:40] Echt veel games.

Jurian Ubachs:
[1:09:41] Hoe ga ik daarmee om? Ik speel de meeste niet.

Bastiaan Vroegop:
[1:09:43] Ik denk dat wij de journalisten hebben wel iets meer. We hadden het natuurlijk net wel daarover van reviews doen minder. Maar tegelijkertijd hebben we ook wel weer een soort van rol om de titels die niemand gezien heeft. dat echt gewoon de meest bijzondere shit ooit is om dat soms toch nog op een voetstuk te zetten, om een beetje te cureren en helpen iets naar boven te tillen.

Jurian Ubachs:
[1:10:01] Ja.

Bastiaan Vroegop:
[1:10:01] Want de spelmakers zelf zijn natuurlijk veel meer afhankelijk van het algoritme. Ik sprak eens met een developer in Nederland die dat met zijn vrienden had hij een spel heel vroeg gewoon early access gezet, echt. Eerst alpha. Toen was het spel af, maar het algoritme van Steam was inmiddels voorbij. En die krijgen dat spel gewoon niet meer gemarkerd. En dat is puur een algoritme probleem.

Jurian Ubachs:
[1:10:16] Ja, ik heb op een gegeven moment een blog geschreven over een game. Ik weet even de naam, iets met een heks, een heel lief game. Die werden op hun release moment verrast doordat EA een complete backlog shadow dropte. En daarmee verdwenen zij binnen een uur van de nieuwe releases bij Steam. Omdat EA twaalf oude titels in Steam meterde. En daardoor die hele game dus gewoon in één klap out of sight was.

Marcel Vroegrijk:
[1:10:44] Ja, ik zie het nog wel gebeuren dat we op termijn misschien weer een soort van terugkeer naar... ...naar wat vroeger had je de Nintendo Seal of Quality... ...in de zin van dat het alleen zijn... ...een gecureerd aanbod van games... ...dat je dat nu... ...er is zo'n wild groei... ...als je ook op de Playstation Store of wat dan ook opent... ...ook de Switch trouwens... ...krijg je heel veel dubieuze hentai-achtige games...

Randal Peelen:
[1:11:06] ...maar.

Marcel Vroegrijk:
[1:11:06] Je zou denken... Is dit de bedoeling? Als in dat ik denk van. Oeh wat voor nieuwe games zijn er uitgekomen. En dan moet je gewoon zes pagina's scrollen. Met games van allemaal 50 cent. Of 99 cent zijn allemaal afgeprijsd. Zogenaamd. En die komen daar gewoon bovenaan.

Bastiaan Vroegop:
[1:11:20] Met gewoon een app store geworden. Vond ik wel als team dat er veel minder.

Marcel Vroegrijk:
[1:11:23] Maar op een gegeven moment gaat het wel afbreuk doen. Aan inderdaad de kans om nog iets te ontdekken. Wat wel goed is. Het wordt steeds lastiger. Maar in die zin. Worden wij als gamejournalisten wel weer relevanter. Want het wordt weer steeds moeilijker. om games te ontdekken.

Jurian Ubachs:
[1:11:38] Crashkanij heeft een tweede, meerdere vraag, maar nog een tweede verwante vraag. Voor veel game developers is marketing het moeilijkste aspect. Met een toegenomen hoeveelheid games zullen jullie daarmee een stuk meer aanvragen voor reviews krijgen? Ik krijg elke dag denk ik 20 of 30 codes in mijn mail.

Randal Peelen:
[1:11:55] Ik heb hem niet.

Jurian Ubachs:
[1:11:57] Hoe bepalen jullie waar je wel of geen aandacht aan besteedt?

Bastiaan Vroegop:
[1:12:01] Dat is een hele abstracte wetenschap, heb ik het idee. Dat hangt van zoveel dingen.

Jurian Ubachs:
[1:12:06] Ja, soms, ik ben, ik weet nog, ik ben toen met Gamescom, ben ik op een gegeven moment, ik had een half uurtje, uurtje. Meestal heb ik geen vrije tijd, maar toen had ik, oké, ik kan hier even één game uit gaan pikken en daar een previewtje aan doen. En dat is ook leuk, want je weet dat die studio's ook veel hebben aan die preview. Als jij de preview, als ik een preview van FC 26 doet, met alle respect, maar EA doesn't care, die game verkoopt wel. Maar als ik naar de indiezaal ga en ik ga bij een desk staan en ik ga met iemand praten over een game, ik maak daar een preview van. Ja, dat kan voor zo'n kleine partij echt een enorm verschil maken. Dus dat is sowieso wel leuk.

Jurian Ubachs:
[1:12:43] Ja, ik ben dan gewoon rondgelopen en ik kijk op een gegeven moment welke game sprak me aan. Toen zag ik een game met een hond en toen heb ik een preview over Ikuma gemaakt. Ja, en op een bepaalde manier, en ik geniet enorm van de blockbusters en van zo'n massaal release moment, dat het hele internet stilstaat en iedereen met dezelfde game bezig is, dat is hartstikke vet. Dat is echt gewoon de piek van gameculture, maar ik vind het ook echt heel vet om met een toffe indie bezig te zijn. Wat ik ook aandacht kan besteden aan, is wat hebben de makers willen vertellen met dit verhaal, wat voor persoonlijk verhaal zit erin. Het schim van het Nederlandse maker, dat is daar een goed voorbeeld van, ook een hele toffe artstyle trouwens. dat is veel meer dat voelt veel persoonlijker om te doen, maar ja dan binnen dat ja binnen die criteria vallen nog steeds honderden tot duizenden games en dan is er een idee ik weet niet een van jullie zijn net vibes dat is wel wat het is af en toe klik ik gewoon een persbericht aan denk ik oh hey dit is cool nou ja en als ik dan toevallig ook tijd heb om even 1, 2, 3 dagen vrij te maken en een content van te maken dan kan ik dat doen ten eerste heb ik helaas meestal die tijd niet en ten tweede Ja, ik moet ook mijn oog moeten, maar het is een beetje serendipity.

Jurian Ubachs:
[1:13:46] Mijn oog moet er een beetje moeten opvallen.

Randal Peelen:
[1:13:48] Een soort van net niet, maar een heel klein beetje bijna wel Ark Raiders over het hoofd gezien, toch?

Jurian Ubachs:
[1:13:53] Ark Raiders was letterlijk op een gegeven moment, het begon een hype te worden. Ik had het eigenlijk druk, Battlefield was net uit. Ik had nog twee andere dingen op mijn bord liggen en ik wilde hem eigenlijk niet doen. Het zei...

Randal Peelen:
[1:14:02] Een collega volgens mij.

Jurian Ubachs:
[1:14:03] Een collega van mij, Dennis, die zei op een gegeven moment, ik weet niet meer letterlijk wat hij zei, maar die zei echt iets van, Jurs, zei ik niet zo, ga nou gewoon Ark Raiders spelen. Toen ging ik ArcGrader spelen. Want ik dacht. Oké is goed. Ik zei het niet zo.

Randal Peelen:
[1:14:12] Hij zag de downloadcijfers wel.

Jurian Ubachs:
[1:14:14] En ik checkte de Steam pagina. En er stond nog zesde geloofd. Nou dat was daarna trouwens. Pas net ervoor nog. Dus ik ging spelen. En ik was echt binnen twee uur. Was ik compleet verkocht. Ik dacht oké dit is echt awesome. En nu heb ik 250 uur erin zitten.

Bastiaan Vroegop:
[1:14:25] Maar een game heeft altijd een hoek nodig. Waar mijn journalist erover schrijft. Dus ArcGrader is op zo'n punt. Van dit is wel fucking gigantisch. Dus dat is al het verhaal.

Jurian Ubachs:
[1:14:31] Maar kijk dat is wel.

Bastiaan Vroegop:
[1:14:31] Bij een schim is het wel. iets hebben, maar het is ook nooit een garantie dat je wat hebt. Het enige wat je... Het enige wat je nooit moet doen als Indische developer is gewoon mensen mailen over, kijk, ik heb een roguelike. Kijk, wat een coole roguelike. Want dat is het zijste verhaal wat je op dit moment kan vertellen.

Marcel Vroegrijk:
[1:14:50] Heel typisch, als je de persberichten ziet, is het nu... Vroeger waren het, dit is deze titel, maar dan ook lijkt op deze titel. Zeg maar Hades, maar dan met een Slade's Spire twist. Maar nu zijn het al drie titels geworden. De twee, zeg maar, de combinaties van twee zijn al op. Dus nu is het Hades met Slade's Spire, maar ook een stukje Animal Crossing. En dat zijn wel persberichten waar je dan gewoon doorheen scrollt en denkt van ja, maar...

Bastiaan Vroegop:
[1:15:17] Je hebt niks echt te vertellen.

Marcel Vroegrijk:
[1:15:18] Als je zo...

Bastiaan Vroegop:
[1:15:19] Als jij je laat definiëren door wat je met anderen hebt gedaan, dan heb je ook niks van jezelf te vertellen. En dan ben ik al minder geïnteresseerd.

Marcel Vroegrijk:
[1:15:24] Maar soms kom ik op X niet meer. Maar het was wel een hele tijd dat ik ook gewoon op basis van gifjes... Die iemand tweete uitkwam van, oh dit ziet er interessant uit. En dan volgde ik die persoon en zes jaar later was die game pas uit. Want dat duurt een tijdje, zeker als het één iemand is die dat in zijn vrije tijd maakt. Maar dat was wel wat ik dacht van, oké, ik hou dit bij nu. En op een gegeven moment stuur ik een interviewverzoek uit en zeg van, dat zijn mensen die dan vaak wel gewoon zeggen, oh ja, is goed, ik maak een uur voor jou vrij. Ook al zijn wij een hele kleine website in Nederland of wat dan ook.

Bastiaan Vroegop:
[1:15:59] Dat is ook de paradoxe journalisten. Dat zeg maar over indie schrijven. Dan krijg je wel. Als je op een plek zit waar het puur in de pageviews gaat. Wat Unpass gelukkig niet echt is. Maar dan is dat het minst interessant. Want dat wordt minst gelezen. Maar die werken altijd het liefst met je mee. En dan maak je de coolste verhalen mee. Want die vertellen je meteen over hoe een overleden moeder inspiratie is voor de ene level.

Jurian Ubachs:
[1:16:17] Dat is zo leuk.

Bastiaan Vroegop:
[1:16:17] Fakking mooi om te horen.

Jurian Ubachs:
[1:16:18] Als ik iemand bij Guerilla een vraag wil stellen. Dan moet ik eerst naar het PR-bureau van Sony. Die gaan het dan neerleggen bij de medewerker van Sony Nederland. Die we gelukkig allemaal goed kennen. Dus dat helpt wel. Maar dan gaat het naar het buitenland toe. Want daar moet Sony in Engeland er iets van zeggen. Dat komen we terug bij Sony in Nederland. Dat gaat weer terug naar het PR-bureau. En dan krijg ik na zes weken later. Dan krijg ik dan een keer antwoord. Dus zo gaat het. Dat is Guerrilla Games. Het zit letterlijk hier een paar kilometer vandaan. Maar als ik bijvoorbeeld die jongens van Blackmail Games iets wil vragen. Dan app ik ze gewoon.

Bastiaan Vroegop:
[1:16:52] Ik maak dus ook in Groningen. Dan heb je forum. En daar maak ik een paar keer. één of twee keer per jaar maken exposities over games. En ik heb...

Jurian Ubachs:
[1:17:00] Maak jij die? Wat cool.

Bastiaan Vroegop:
[1:17:02] Kom langs. Ik kan tikken tegen.

Jurian Ubachs:
[1:17:03] Ik heb het wel eens gezien.

Bastiaan Vroegop:
[1:17:04] Maar je merkt dus als je bijvoorbeeld een Zelda of een Mario ofzo doet dan een beetje Nintendo helpt waar die kan, maar Miyamoto krijg je niet te spreken. Dus dan doe je het met minimale wat je hebt. Terwijl we hebben Schim, hebben we toe gedaan. Die jongens hebben letterlijk een co-op versie van hun game gemaakt voor ons, waar die mensen alleen bij ons in de expositie ruimen. Dat is veel cooler. Ik werk zo graag met indies. Ja, indies zijn awesome.

Randal Peelen:
[1:17:26] Eigenlijk is hier een soort van zweem... van de correspondent-achtig... dat je niet in de waan van de dag wil leven... maar tegelijkertijd moet je ook weer wel.

Bastiaan Vroegop:
[1:17:35] Ja.

Randal Peelen:
[1:17:36] Hé... Ik heb door die vragen zitten luisteren. Overal zijn we wel langs gevaren. Er is één uitsmijter die we echt nog hebben laten liggen. Van Boba. Wanneer de fuck komt GTA 6 nou daadwerkelijk uit. En kan ik hem dan op mijn pc gaan spelen.

Bastiaan Vroegop:
[1:17:48] Ik weet niet wat voor pc Boba heeft.

Jurian Ubachs:
[1:17:50] Het simpele hand is nee. Je kan hem niet op mijn pc spelen. Want hij komt in eerste instantie niet voor pc uit. En Rockstar Canon gaat ook al twee jaar duren.

Marcel Vroegrijk:
[1:17:57] Wanneer de verkopen een beetje ingezakt zijn. Van die andere versies.

Jurian Ubachs:
[1:18:02] Zodat je hem nog een keer kan kopen. Ik zou er gewoon vanuit gaan dat hij er weer maar uitkomt. Dat is wel wat mijn gut feeling op dit moment zegt.

Marcel Vroegrijk:
[1:18:07] Dat durf ik ook wel. Ik ga er geen geld op even zetten. Want dat is gokken.

Bastiaan Vroegop:
[1:18:12] Dat doen we niet.

Marcel Vroegrijk:
[1:18:15] Maar ik durf er wel iets op in te zetten.

Randal Peelen:
[1:18:19] Met z'n al is GTA 5 nog weer eens gedownload. En ik snapte het verschil tussen GTA 5 en GTA Online niet. En ook niet of ik het los kon downloaden. Dat is een super rare wereld.

Bastiaan Vroegop:
[1:18:27] GTA Online, dat speel je online als een multiplayer game.

Randal Peelen:
[1:18:29] Wat?

Bastiaan Vroegop:
[1:18:30] Ja, GTA 5 een verhaaltje. En dan moet je iemand martelen.

Jurian Ubachs:
[1:18:33] Ja, GTA Online.

Randal Peelen:
[1:18:35] Tot zover deze aflevering van met Nerds om tafelen Met Nerds om tafelen is een podcast door Jerjaan Uurbachs En mij, Randall Peelen En onze panelleden zijn Annelies Verhelst Ruud Sanders en Sander Beideveld En we worden soms geëdit door Maarten Als hij niet op vakantie is en Maarten van Woer komt Nog steeds? Ja, als hij terug is Oh man, zulke goede edits Onze gastnerds van vandaag Het waren er twee Nou, we beginnen bij de B Bastian Vroegop Hallo Leuk dat je er weer was man We hebben helemaal naar Amsterdam gekomen Kijk je niet online We naderen de.

Bastiaan Vroegop:
[1:19:00] Vijf nu Ja, dit is Ik heb er een uitje van Ik heb er vrij voor genomen Weet je dat? Ik ga ook morgen zo'n spijt hebben.

Randal Peelen:
[1:19:07] Jouw liefde, James, is zo diep.

Bastiaan Vroegop:
[1:19:08] Maar ik moet straks helemaal naar Friesland. En dan naar Leeuwarden met mijn autootje weer naar huis. En dan lig ik om één uur in bed. En dan om vijf uur beginnen de kinderen weer. En dan denk ik van, wat heb ik gedaan?

Jurian Ubachs:
[1:19:16] De auto staat in Leeuwarden.

Bastiaan Vroegop:
[1:19:17] Mijn auto staat in Leeuwarden.

Jurian Ubachs:
[1:19:18] Oké. Dat kan ook.

Bastiaan Vroegop:
[1:19:20] Ja, ik herinner me dingen over Spa-Root. Maar ik zie hier alleen maar IC staan.

Jurian Ubachs:
[1:19:24] Wij zijn heel braaf geworden.

Bastiaan Vroegop:
[1:19:25] Het is maandagavond, weet je. Het is echt wel minder geworden sinds de vorige keer dat ik hier was.

Jurian Ubachs:
[1:19:28] Ja, minder geworden, ja.

Randal Peelen:
[1:19:29] Zeggen ze je vijf keer geweest. Je kunt vannacht maar vijf uur slapen. Maar waar kunnen mensen meer over jou te weten komen?

Bastiaan Vroegop:
[1:19:34] Poeh, dan ze kunnen onpass.nl lezen. Dat is een hele leuke website over videogames. Ik weet niet of je erover gehoord hebt. En verder... Ja, Dagblad van Noorderleeuwarden krant. Ik zit zelf op Blue Sky. En ja, ik haat het. Maar LinkedIn is denk ik een van mijn meest gebruikte sociale media. Omdat Twitter gewoon compleet is ingestort.

Randal Peelen:
[1:19:48] Maar waarom wil je haten? LinkedIn?

Bastiaan Vroegop:
[1:19:50] Ik vind het altijd zo'n soort van rare distortion field aan mensen. Die dan de foto van hun overleden oma gebruiken. Om te vertellen wat voor lessen ze over werk hebben geleerd.

Randal Peelen:
[1:19:58] Je geeft tegelijkertijd toe.

Jurian Ubachs:
[1:19:59] Personal growth.

Randal Peelen:
[1:20:00] Ja.

Bastiaan Vroegop:
[1:20:01] Het is gewoon. Ik pas niet bij de cultuur van LinkedIn. Maar ik merk dat ik daar gewoon flauw gezegd. De meeste mensen praten terug. Dus daar heb ik toch de meeste gesprekken uiteindelijk.

Randal Peelen:
[1:20:07] Gewoon omarmen.

Bastiaan Vroegop:
[1:20:08] Maar als je in Blue Sky zit, is dat een veel coolere, leukere plek. En verder zit ik heel veel gewoon in Discords. Oh, ik heb nog Spelkost als podcast.

Jurian Ubachs:
[1:20:16] Het was ook gewoon op onze Slack.

Bastiaan Vroegop:
[1:20:17] Ik zit ook op die Slack.

Marcel Vroegrijk:
[1:20:18] Overal.

Bastiaan Vroegop:
[1:20:19] Zeker weten. Ik ben er even in gelogd. Sorry, dat ik had Slack'en tijdens je niet geïnstalleerd. Maar ik zit daar nu wel weer in. En verder inderdaad. Spelkost, een podcast die ik doe over games. Maar we hebben nu een seizoentje. Dan spelen we Dungeons & Dragons.

Randal Peelen:
[1:20:30] Wat?

Bastiaan Vroegop:
[1:20:31] Dat is fantastisch. Dat is ons derde seizoen. Dat was het DM. Dat is een game designer. Die heeft ooit een MMO in Nederland gemaakt. en die lokaliseert nu heel veel grote games voor heel veel grote bedrijven. Maar die is ook DM.

Randal Peelen:
[1:20:41] Hij heeft een M.O. georganiseerd. Heeft die Leeuwarden aangemaakt in Roblox?

Bastiaan Vroegop:
[1:20:45] Nee, nee, nee. The Chronicles of Spellborn, ken je dat?

Jurian Ubachs:
[1:20:48] Ja.

Bastiaan Vroegop:
[1:20:48] Dat was fantastisch. Dat is totaal ingestort. Nee, het verhaal is fantastisch. De game zelf is niet zo heel fantastisch.

Jurian Ubachs:
[1:20:55] Maar wel rich of fantastisch.

Bastiaan Vroegop:
[1:20:56] De korte samenvatting van het spel is dat Free Record Shop zag dat World of Warcraft heel veel kocht en dacht, dat moeten we ook maken. Want we hebben ook de Hitzone cd's. En toen probeerden ze het ook en dat is niet goed gegaan.

Marcel Vroegrijk:
[1:21:05] Wanneer komt dit verhaal op?

Bastiaan Vroegop:
[1:21:07] Ik heb hier een podcast van gemaakt. Zal ik die gewoon uitschrijven? Want ik heb die als freelancer gemaakt. Ik heb gewoon het auteursrecht. Ik ga gewoon die podcast uitschrijven.

Marcel Vroegrijk:
[1:21:13] Ik wil dit lezen en niet luisteren.

Randal Peelen:
[1:21:14] Nog uren verder praten. Maar verrek, daar zit Marcel Vroegerijk ook nog. Leuk dat jij er was.

Marcel Vroegrijk:
[1:21:20] Ja, nee, vond ik ook. En shout-out trouwens nog naar... Ik heb zowel jullie aflevering over autisme als ADHD geluisterd. Het vond ik heel goed dat jullie daar aandacht aan besteden.

Randal Peelen:
[1:21:29] Dank je. Waar kunnen mensen mee over jou te weten komen?

Marcel Vroegrijk:
[1:21:32] Nou, dat is heel makkelijk. Ga naar unpause.nl. Verder hoef je mij niet te volgen.

Randal Peelen:
[1:21:37] Ik op de achtergrond.

Marcel Vroegrijk:
[1:21:38] Ja.

Randal Peelen:
[1:21:39] Precies.

Bastiaan Vroegop:
[1:21:40] Laat jou verder met rust.

Marcel Vroegrijk:
[1:21:41] Ja, precies. Dat vind ik eigenlijk wel goed. Maar reageer vooral op mijn artikelen. Want dat vind ik wel leuk. En daarna ga ik wel denken van. Hé, als iemand dan een vraag stelt.

Jurian Ubachs:
[1:21:50] Top game, jongen. Dat is wel mooi.

Marcel Vroegrijk:
[1:21:51] Als iemand dan een vraag stelt aan mij. Dan denk ik altijd van. Oh jee, dan moet ik reageren zeker. Dat is altijd even een soort van omslag. Dat ik denk.

Randal Peelen:
[1:21:56] Maar je vindt het ook wel weer leuk.

Marcel Vroegrijk:
[1:21:58] Ja, precies. Maar er is altijd een wisselwerk van, oh jee, niemand gaat lezen. Dan denk ik, ik wil wel dat mensen het lezen. En dan lezen ze het en dan denk ik, oh nee, ze hebben het gelezen. Wat nu? Maar daar kom ik wel overheen. Dus reageer vooral en ga naar unpass.nl.

Randal Peelen:
[1:22:10] Nou, meer informatie over ons staat op onze website. Dat is mnot.nl. Reageer daar in godesnaam niet. Want dan moet ik weer spam gaan filteren. Ik heb het gewoon uitgevoerd. Je kunt wel onze Slack joinen. Daar gingen meer dan 2600 charmante capabeling gezellige nerds je voor. Je kunt ook vragen stellen aan de volgende gastneurds in het kanaal. Vragen van de luisteraar. En als je nou vriend van de show wordt, dus nog goedkoper dan doneren aan Unpass.nl.

Bastiaan Vroegop:
[1:22:33] Het is zo'n bundel aan de mensen doen. Als je dan minder voor beide betaalt, maar wel voor beide betaalt.

Randal Peelen:
[1:22:37] En bij ons krijg je dan toegang tot ons clubhuis op de Slack. Je krijgt toegang tot onze meetups die we organiseren. Dat is elkaar weer eens gezellig in het echt zien. Je krijgt ook stickers en bierviltjes. Je kunt zonder reclame luisteren eerder dan de rest van de mensen. En elke week een pracht van een bonus aflevering consumeren. Voor nu hartelijk dank voor het luisteren en tot de volgende keer.