473 – Zo bepaal je zelf wie weet dat jij naar de wc gaat

Op de Fediverse draaien meer dan 40.000 servers en bijna geen enkel bedrijf. Volgens twee K/Coens is dat geen bug, maar een feature.

Randal en Jurian praten met Koen de Jonge en Coen Wesselman van Procolix. Dat hostingbedrijf doet al 25 jaar bijna alles zelf, volledig op open source, zonder Big Tech. Sinds 2024 is het voor 100% eigendom van een stichting, zodat het nooit tegen zijn eigen missie in verkocht kan worden. Waarom zo radicaal? Omdat ze te vaak zagen wat afhankelijkheid kost. Het gesprek gaat over de Fediverse als fijne plek. Over hoe de glorietijd van Twitter langzaam werd dichtgeknepen. En over de vraag: wie heeft hier eigenlijk de controle?

Over Koen de Jonge

Koen de Jonge is medeoprichter en directeur van Procolix (sinds 2000, gevestigd in Dordrecht) en voorzitter van de stichting die de Nederlandse Mastodon-server mastodon.nl draaiende houdt. Procolix is sinds 2024 volledig eigendom van een stichting (stewardship owned), draait 100% op open source en host onder meer De Groene Amsterdammer, The Moscow Times, petities.nl en stemwijzer.nl. In deze aflevering legt hij uit hoe de Fediverse technisch werkt en waarom hij hem geen alternatief noemt.

• LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/koendejonge/
• Mastodon: https://procolix.social/@koen
• Website: https://procolix.eu/over-ons

Over Coen Wesselman

Coen Wesselman is commercieel directeur bij Procolix en kwam daarvoor van internet.nl. Hij is sinds de begindagen van Twitter (account uit 2007) actief op sociale media en zet zich nu in om publieke diensten naar de Fediverse te krijgen. Aan tafel brengt hij vooral het commerciële en maatschappelijke perspectief in.

• LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/coenwesselman/
• Mastodon: https://mastodon.nl/@wsslmn

Sponsor: Red de AI Wet

Kim van Sparrentak neemt het op tegen de techbro’s om duidelijke regels te maken voor kunstmatige intelligentie. Red de AI Wet besluiter je hier.

In deze aflevering

0:00:00 Intro: open source, de Fediverse en niemand vertelt meer wanneer-ie naar de wc gaat
0:05:00 25 jaar Procolix: hoe XenSource en VMware de keuze voor open source forceerden
0:09:00 Als het zo logisch is, waarom doen niet veel meer bedrijven het dan?
0:10:07 Brenno de Winter, soevereiniteit en de vraag wie er werkelijk de controle heeft
0:12:50 VLC, FFmpeg en het risico van open source als kwetsbare bouwsteen
0:17:08 De nadelen: tijd, integraties, recurring payments en btw voor heel Europa
0:21:19 Het versnipperde landschap: X, Bluesky, Threads en de rest
0:22:55 Hoe de glorietijd van Twitter werd dichtgeknepen: API’s, bots en wc-tweets
0:27:01 Het panopticon: je bespied voelen door Meta, Google en zelfs WhatsApp
0:36:25 De techniek uitgelegd: outboxen, abonneren en 40.000 servers die praten
0:41:27 Als de brandweer alleen nog op X staat: NL-alert en de accountmuur
0:44:48 Just a nice place, not an alternative: waarom er geen bedrijven op zitten
0:52:57 Zelf een server hosten: opslag uitrekenen met Claude en wat het écht kost
0:55:23 mastodon.nl in cijfers: 4.000 actieve gebruikers op 2 terabyte1:02:06 Moderatie en defederatie: hoe mastodon.nl een veilige plek probeert te zijn
1:09:13 Luistervraag: Koen met een C of een K? (Gemini gaat tellen)
1:12:16 Luistervraag: waarom Procolix in tv-torens zit, met diesel en gratis koeling
1:17:44 Luistervraag van Simon: een LoRa-mesh-repeater in de toren en crisiscommunicatie

Genoemd in deze aflevering

• mastodon.nl, Nederlandse Mastodon-server van de stichting van Procolix
• Procolix, open-source hostingbedrijf van de twee gasten
• Pixelfed, open Instagram-alternatief in de Fediverse
• publicvideo.nl, de PeerTube-videodienst die Procolix host
• Loops, korte video’s in de Fediverse, TikTok-achtig
• social.overheid.nl, Mastodon-server van de Nederlandse overheid
• T-DOSE, Technical Dutch Open Source Event, 6-7 juni in Geldrop
• Soevereiniteit! Hoe dan?, boek van Brenno de Winter

Tips van de tafel

Koen de Jonge: gebruik de officiële Mastodon-app, die remt je doomscrollen af door na een paar minuten even te pauzeren. Randal: post bewust minder, ook in besloten groepen; zet je feed op alleen-volgers en accepteer dat het saaier wordt, dat is een feature. Coen Wesselman: wil je controle zonder fulltime systeembeheerder te worden? Kies een bestaande server die bij je past in plaats van alles zelf te hosten. Koen de Jonge: nerderij voor 35 euro: bouw met een Heltec V3-printje, batterij en antenne je eigen LoRa-mesh-node om te leren hoe decentrale communicatie werkt.