S06E16 – Hoe je kinderen leert programmeren terwijl je voor een marathon traint – met Felienne Hermans

Randal Peelen
Met Nerd omtafel wordt mede mogelijk gemaakt door Jimmy Joy. Ook wel eens haast of geen zin om te koken, met een planny shake krijg je makkelijk 100% van je voedingsstoffen binnen. Zonder gedoe. Meer weten? Directeur Joey was al te gast in aflevering 19 van seizoen 3 en kijk op jimmyjoy.com.

Joost Schellevis
Weet je waar ik nog steeds gefrustreerd over ben? Nee, Joost Schellevis. Over een boete? Van ik denk 50 of 60 euro die ik in 2011 van de NS heb gehad.

Felienne Hermans
Voor wat dan? Niet uitchecken.

Joost Schellevis
Zwartrijden. Wacht, Joost, dat is je eigen schuld. Dat is ook zo. Maar in 2011 was het zo dat als je een trajectkaart had bij de NS. Dan stond die niet digitaal op je pas, maar geprint eigenlijk op de voorkant van de pas. Je had dan eigenlijk een overchipkaart zonder traject erop. Dat stond er gewoon echt opgeprint. En die moest je dan laten zien aan een conducteur. Maar je moest dus niet inchecken. Want dan betaalde je twee keer voor die reis. Dus die overchipkaart had nog geen ondersteuning voor trajecten. Maar ja, die kaart moest dus gaan wat kosten uit. Prestigieproject en zo natuurlijk. Dus die moest uitgerold worden, maar het werkte dus nog niet helemaal. Maar je moest dus niet inchecken. Dus ik was gewend om elke dag gewoon in de trein te gaan zitten. Want er waren natuurlijk nog geen potjes. En gewoon weg te rijden met dat ding. Met die trein dus. Tot ik een keer naar Utrecht moest. Dus ik ging elke dag van Alkmaar naar Amsterdam. En mijn omgeving Alkmaar naar Amsterdam. En toen moest ik opeens. Naar Utrecht. Dus ik was gewend om altijd gewoon in de trein te kunnen gaan zitten. Het voelde een beetje als een soort Spotify voor de trein. Je kunt gewoon gaan zitten, flat V en je gaat overal naartoe.

Randal Peelen
Spotify er al wel toen.

Joost Schellevis
Ja, zeker. Je gaat zelfs al Spotify doen. Je moet voor de grap eens uitrekenen wat je aan Spotify hebt betaald.

Felienne Hermans
Hoeveel cd'tjes had je daar niet voor kunnen aanspraken?

Joost Schellevis
Ik ga het even uitrekenen zometeen. Ik dus niet inchecken naar Utrecht, want dat zat niet in mijn muscle memory. Dus ik was gewoon gewend om in een trein te gaan zitten en door te gaan. Komt er een conducteur? Ja, shit. Ik had natuurlijk moeten inchecken. Ik zou ik dat zeggen. Nou, schrijft hij een boete uit. Ja, dat dacht ik in eerste instantie psychologisch, want ik kreeg gewoon zwaar. Totdat ik later dacht, over chipkaart die ik had, dat die trajectkaart, die kost elk jaar zo'n 2500 euro. Wat kostte die toen? Dat was best een flink traject. En dan maak je er één keer een foutje. En bam toch meteen die boete. En ik ben daar dus nog steeds boos over. Vooral omdat ik toen die boete binnenkwam. Was ik twee weken weg. Er kwam meteen een verhoging achteraan van nog een keer 10 euro. Tocht echt, mijn hemel, hoe erg? Ja, kun je je klanten haten? Ik ben blij dat ik het gewoon een keer heb verteld. Want ik vind het dus nog steeds irritant. En het doet echt nog steeds dat. Het gaat niet om het bedrag natuurlijk. Maar ik heb zo vaak mensen gematst zien worden in de treinen die zwart reden. Ja, we komen op het volgende som maar even aan een kaart.

Felienne Hermans
Ja, zeker als je zo'n verhaal hebt, als je uitlegt waarom je het niet hebt ingecheckt.

Joost Schellevis
Omdat het gewoon een shit systeem was en is, dat was vandaag weer in het nieuws, daarom moest ik eraan denken.

Felienne Hermans
Je kan dat oude trauma weer boven. Het zal wel pijnlijk geweest zijn voor je.

Joost Schellevis
Maar dat is toch super stom voor een bedrijf dat je in één keer met zo'n super domme beslissing iemand voor de rest van je leven van zijn leven in het harnas jaagt. Het is al eens in de auto. Trek de hard krijg ik een boete.

Randal Peelen
Ik krijg elke dag netjes. Ja, wat is het nou? Ik betaal netjes voor mijn machine.

Joost Schellevis
Ik heb trouwens 1200 euro aan Spotify betaald inmiddels.

Felienne Hermans
Oh, wauw.

Joost Schellevis
Het is echt wel spittig hè.

Randal Peelen
Dat is gewoon tien jaar, keer twaalf maanden, keer een tientje, Jezus.

Joost Schellevis
Daar kun je heel vaak voor zwart rijden. Gewoon zo'n twintig keer.

Randal Peelen
Welkom bij Met Nerds om tafel. We praat vandaag met Joost. En mijn naam is Randal Peelen. Onze gastneurd van vandaag is Felienne Hermans. En Felienne. Is universitair hoofddocent aan de Universiteit Leiden bij het Leiden Institute of Advanced Computer Science? Zei je hoofdstudent?

Felienne Hermans
Je zei hoofdstudent. Echt waar?

Randal Peelen
Dat is toch bizar? Terwijl je eigenlijk hoofddocent. Maar je leert ook nog in je baan, dus je bent ook student.

Felienne Hermans
Dat vind ik wel een hele mooie correctie.

Randal Peelen
Sorry luisteraars. Je zou haar ook kunnen kennen van Software Engineering Radio, een Engelstalige podcast over softwareontwikkeling en als lid van de TC39 Commissie. Denkt ze mee over hoe JavaScript er in de toekomst uit zou moeten zien en ze is ook nog maker van de Massive Open Online Course, ook wel MOOC, over Scratch programmeren voor kinderen. Felienne, dat is een hele mond vol. Excuses dat ik er zo vaak over struikel. Maar hoe stel jij jezelf nou voor op verjaardagsfeestjes?

Felienne Hermans
Ja, meestal zeg ik toch wel ik ben universitair hoofddocent. Daar ging bijna zelf niet aan.

Randal Peelen
Vanaf nu de rest van je leven. En wat houdt dat in?

Felienne Hermans
Ik geef de helft van de tijd les, dus docenten zegt al een beetje: ik geef les op de universiteit aan studenten, veelal studenten van onze eigen informatie. En de meeste mensen die aan de universiteit werken, ik ook, die doen de andere helft van de tijd als ze geen lesgeven wetenschappelijk onderzoek naar iets binnen hun vakgebied. Dat als je op een universiteit studeert, is het natuurlijk wetenschappelijk onderwijs. En we vinden het belangrijk op een universiteit dat mensen die lesgeven heel dicht zitten tegen de. Nieuwe dingen die worden uitgevonden. Dus als ik het aan kinderen uitleg, zeg ik wel eens de helft van de tijd ben ik juf. En de andere helft van de tijd ben ik uitvinder, vind ik nieuwe dingen uit. Op het gebied van programmeren voor kinderen. Want mijn vakgebied, waar ik dan. Onderzoek naar Doe gaat over hoe leren mensen programmeertalen Dessen.

Randal Peelen
Was je leukste uitvinding tot nu toe?

Felienne Hermans
Werg 9 om te zeggen waar ik nu mee bezig ben, is het allerleukste. Zit je nu middenin.

Randal Peelen
Daar hebben we niks aan.

Felienne Hermans
Nou, ik kan er wel iets alvast over zeggen. We zijn bezig met het ontwikkelen van een nieuwe programmeertaal die beter zou moeten zijn om te leren. Dus dat is wel iets.

Joost Schellevis
Voor kinderen specifiek.

Felienne Hermans
Voor beginners. Dus het is een soort. Python met zijwieltjes zou je kunnen zeggen. Uiteindelijk leer je Python, maar je bouwt in stapjes op naar dat je de volledige Python-programmeertaal beheerst. Dus ik zou zeggen, omdat we daar nu mee bezig zijn, is het de leukste uitvinding. Want daar ben ik en was ik echt gisteren nog aan aan het programmeren. Maar ja, we weten nog niet zo goed hoe dat werkt. Andere leuke dingen die ik heb bedacht. In mijn promotie heb ik heel veel onderzoek gedaan naar het gebruik van Excel spreadsheets als een programmeeromgeving. Allerlei technieken om mensen in Excel beter data-analyse en beter te leren programmeren, te laten programmeren, dat zijn ook wel dingen waar ik heel trots op ben.

Randal Peelen
Je content enter met Excel. Waarom Excel dan? Want je denkt dat is een tool die iedereen kent. Daar is iedereen al een beetje betrokken bij of bedreven in.

Felienne Hermans
Ja, dat is dus het heel interessante vind ik aan Excel is dat het. Iedereen is het eigenlijk al kent, iedereen kwam er iets mee. Heel gaaf dat de CBS in Nederland die surveyed dat ook in bevolkingsonderzoek. Vragen ze dus ja, over digitale vaardigheden? Vragen ze van hoeveel procent van de Nederlandse populatie kan Excel-formules, formules in de Excel-sheet? En dat is dus de laatste telling die er was als 56% van de Nederlandse bevolking.

Joost Schellevis
Dat kunnen ook natuurlijk hele simpele formules zijn. Dus is A2 plus A3.

Randal Peelen
Ja, maar echt, toen ik voor het eerst mijn Europese computerrijbewijs haalde, dan kreeg je een beetje vulgrepen en dat soort formules. Nou, dan gaat er al een wereld voor je open hoor. Dat kan je al best wat.

Felienne Hermans
En als je dat vergelijkt met een andere programmeertaal.

Randal Peelen
Ik ben de god van de spreadsheet, jongens.

Felienne Hermans
Het interessante daaraan is dat heel veel mensen kunnen dat. Veel meer mensen dan programmeren. Als 10% van de Nederlandse bevolking in een andere programmeertaal kan. Dan is het veel. Dus dat maakt het zo interessant. Dat het iets is wat zeker wel aspecten van programmeren heeft. Dingen die je in programmeren zou verwachten. Logica, if-dan-elf en zo zit daarin. Maar toch kan iedereen. En het interessante is dat mensen die veel met Excel werken, zien zichzelf vaak helemaal niet als een programmeur. Toen ik daar onderzoek naar deed, dan zeiden mensen van ja. Ik ben geen programmeur. Ja, ik heb gewoon zo'n modelletje in elkaar gezet. Terwijl dat echt heel sophisticated was. En dan is dus de uitdaging: hoe krijg je die mensen zover dat ze zich wel identificeren als programmeur? En daardoor ook. programmeer tools en programmeer best practices gaan gebruiken. En dat is een beetje waar mijn onderzoek in mijn proefschrift over ging.

Randal Peelen
Een beetje Excel als gateway drug.

Felienne Hermans
Zeker, ja. Absoluut.

Joost Schellevis
Je kunt er zelfs malware in verstoppen. Dus op de ochtend dat mensen dit luisteren, behalve de Patreons, maar op de ochtend dat mensen dit luisteren, de normale luisteraars, zeg maar, dus degenen die niet betalen. Zat erin voor de rechter in Rotterdam voor het verspreiden of het maken eigenlijk van een toolkit om Excel macro's te maken. Waar je dus vervolgens mensen kunt besmetten met bijvoorbeeld ransomware. Iets dat ook echt is gebruikt bij de aanval op de Universiteit Maastricht bijvoorbeeld. Dus het is ook, ja, je kunt er best wel veel mee.

Randal Peelen
Weet jij nog waar je was toen je voor het eerst het begrip. . Draaitabellemeester werd?

Joost Schellevis
Ja, dat weet ik nog. Ja, ik weet wel waar ik was. Ik was bij de NOS. Ik heb behoorlijk lang kunnen overleven zonder dat ik weet wat een draaitabel is. Terwijl als je eenmaal snapt wat een draaitabel is, dan is je leven gewoon echt. Zoveel makkelijker als je dus dingen met data doet. Ik heb echt heel veel overzichten zitten maken. Ik heb zelfs in 2016 nog zitten uitrekenen hoeveel stembureaus er minder waren met het Oekraïne referendum. Zonder draaitabellen. Jezus. En als ik op terugkrijg, dan kijk van. Joost, waarom? Oeh, ja maar ja, het is net als zoveel dingen. Je komt er pas achter hoe awesome het is als je het. Als je het hebt.

Felienne Hermans
Ja, maar het is natuurlijk wel heel grappig hoeveel mensen die zichzelf echt wel als programmeur identificeren en zeggen, oh ik weet echt heel veel van JavaScript of van Python. Die dan wel een concept zoals draaktabellen, wat zo krachtig is, helemaal niet kennen. Geen idee hebben wat dat is, maar wel vervolgens zeggen. Ja, ik cel, joh, je kan er niet zoveel mee. Het is geen echte taal.

Randal Peelen
Dat valt wel tegen hoor, want leg jij maar even uit aan die luisteraars in één minuut. Wat een draaitabel.

Joost Schellevis
Er zitten mensen nu inderdaad achter het stuur te luisteren van wat moet ik met een draaitabel?

Felienne Hermans
Ja, ik zou zeggen, als je het principe van een join kent in Sequel, dan is een draaitabel een join in Sequel. En dat je dan ook nog reduceert. Dus dat je zegt. Countsterretje van mensen heb je twee tabellen. Wil je die mensen aan elkaar koppelen? Bijvoorbeeld op een BSN. En dan wil je het aantal mensen tellen. Dat zou je een sequel doen met een join en een count.

Joost Schellevis
En nog een filtert erover?

Felienne Hermans
Dat is een draaitabel en een filtertje kan er ook nog bij. kan ook in Excel. Als je al kan programmeren, is het eigenlijk gewoon databases in Excel.

Randal Peelen
Wat ik heel fijn vind is het drag-and-drop aspect daarvan. Want ik kan ook gewoon, als ik een hele lijst heb, en dat is wel fijn hoor. Een draaitael werkt eigenlijk het beste hoe platter je lijst, hoe beter. Je moet gewoon heel veel dingen heel vaak onder elkaar hebben staan. En dan ga je gewoon zeggen, oké, dus ik wil. . Mensen die bij die netwerkoperator ondergebracht zijn, die dat abonnement hebben en dan de som van de abonnementkosten die ze betalen. Dan zie je gewoon de omzet per. . gebied zo per klantverdeling. Ik vind dat heerlijk. Daar geniet ik van. Ik wil er nu andersom.

Joost Schellevis
Maar ik wil abonnement per gebied dat ik dat somebiet per abonnement. Gewoon op zich te maken door gewoon somme, gewoon een sumformule op een hele tabel los te laten en dat dan onder elkaar slepen. Het is wel. Je komt er wel, alleen het is foutgevoelig. Ja. En het is superveel meer werk.

Randal Peelen
Nou is een van de rode draden in het oeuvre van Felienne het leren programmeren aan kinderen. En nou goed, als we Excel toch als gatewaydruk mogen gebruiken, dan kunnen we ook wel gewoon bij de jeugd beginnen. Hoe pak je dat op?

Joost Schellevis
Ja, drugs en jeugd is altijd een goede combinatie dus. Toch?

Randal Peelen
Dat was inderdaad wat ik daarmee bedoelde te zeggen.

Felienne Hermans
Ja, het grappige is dat heel veel mensen hebben programmeren geleerd. Ik zelf ook. Toen ze heel jong waren en toen ik jong was, was er nog geen YouTube en er was nog geen Google. Dat was nauwelijks internet. Dus hoe leerde je dat? Nou, ik had een boekje uit de Biep en er stonden uitgeprinte basic code daarin. En die ging dan overtypen op de computer. En daar leer je dan een beetje van hoe dat dan in elkaar zit.

Joost Schellevis
Maar je hebt nog leren programmeren pre-internet. Dat is wel echt cool. Als je dat tegen je kinderen vertelt, dan kijken ze waarschijnlijk aan van hu?

Felienne Hermans
Als ik dat tegen het eerstejaars vertel, dan kijken ze hem zo aan van hoe oud bent u dan helemaal? Hoe kan dit?

Randal Peelen
Oh, zegt ze u tegen je?

Felienne Hermans
Ja, het eerste jaar zo wel.

Randal Peelen
Had ik dat ook moeten doen? Ik kom me zo. Nee hoor.

Felienne Hermans
Ja, dus ik heb dat zo geleerd. Ik bedoel, internet bestond wel. Zo oud ben ik nou ook weer niet. Maar ik had dat niet al. Wij hadden thuis post internet, toen ik al in de brugklas had. En toen programmeerde ik al wel.

Randal Peelen
Maar waarom? Wat wilde je doen?

Felienne Hermans
Ja, ik wou dus spelletjes hebben. Dus er was ook nog geen Steam of zo om spelletjes te downloaden. Dat is ook wel lastig zonder internet. Dus op zo'n boekje stond dan computer games voor. . kids of zo, dacht ik nou, de enige manier om daar een spelletje op te krijgen is omdat om die code ze over. .

Randal Peelen
Maar wacht even, dit was ook nog voor Pac-Man en Juke Nookem.

Felienne Hermans
Wel voor Jugnoem, niet voor Pac-Man. En op een gegeven moment was. Ik had The Day of the Tentacle, weet ik nog. Daar heb ik echt superveel mee gespeeld. En Commander Keen. Nou ja, op een gegeven moment had je dat allemaal wel uit. En dacht je, nou, ik zou ook wel zelf een spelletje willen maken. En dat was dan wel. Wat je dan met een programmeertaal kon. Dus ik weet niet helemaal meer alles precies over wat nou mijn drijfveren waren als tienjarige.

Randal Peelen
Ja, maar dat is wel bizar hoor. Want ik denk niet dat iedereen dat zo heeft. Ik heb namelijk helemaal niet leren programmeren, maar het stukje programmeren dat ik wel kan, dat is puur uit noodzaak. Want ik ben wel iemand, ik heb dit in mijn hoofd, ik wil dat zo, ik weet dat het kan. Dus Godsamme, laat het me maar doen. En ja, daar kan ik me nog wel wat bij voorstellen. Maar programmeren als doel op zich, dat heb ik nooit begrepen.

Felienne Hermans
Ja, toch zijn er heel veel mensen die zo leren programmeren. Stack Overflow doet een survey ieder jaar. En er zijn nu ook weer flink aan het recruiten op Twitter, zag ik, voor dat mensen dat gaan invullen. 90. 000 mensen hebben daar vorig jaar meegedaan. En ongeveer 70% van de mensen die die survey invult, heeft voor hun 18 jaar al leren programmeren. Dus dan kan je zeggen, die hebben dus als kind al leren programmeren. In heel veel landen, ook Nederland, is er maar weinig programmeeronderwijs op de middelbare school. Dus een substantiële portie van de mensen die nu IT'ers zijn, zeggen. Ik heb op jonge leeftijd leren programmeren en daar zal een groot gedeelte van. Tot ze op zekere hoogte zichzelf hebben leren programmeren. Dat is ook iets wat een beetje bij de cultuur van programmeren hoort. Wat mensen zeggen, je moet wel jong mee beginnen. En jouw vraag was eigenlijk: hoe leer je dat mensen nou, wij denken dus dat dit niet de meest efficiënte manier is.

Randal Peelen
Wie?

Felienne Hermans
Wij mensen die onderzoek doen naar programmeren, wij onze onderzoeksgroep, mensen die toevallig ook met mij eens zijn. Veel wetenschappers denken dat als je kinderen iets wil leren en dan gaat niet alleen over programmeren, maar over heel veel dingen. Ja, dan moet je heel veel oefenen. Hoe heb je een taal geleerd? Heel veel schrijven, heel veel woordjes. Hoe heb je rekenen geleerd? Heel vaak plus- en keersommetjes tot in het oneindigen. Maar ook andere vaardigheden als jij toptenisser wil worden, dan ga je ook specifiek je back-end oefenen. In programmeren wordt weinig geoefend. Dat past er niet helemaal bij. Veel mensen hebben zoiets van programmeren is een beetje een puzzeltje oplossen en dan heb je het opgelost en dan ben je klaar. Veel trainen, stampen, veel uit je hoofd leren. Is iets wat helemaal niet past bij hoe mensen programmeren zien. Vaak past het dus helemaal niet bij hoe ze het zelf hebben geleerd. En ja, waarschijnlijk is het een effectievere manier als er meer geoefend zou worden en meer deliberate practice kleine stukjes oefenen.

Joost Schellevis
Wordjes leren lijkt me dan weer niet heel populair om het erin te krijgen onder jongeren.

Felienne Hermans
Ja, maar dat is natuurlijk wel ook hoe het is. En ook hoe je ook rekenen leert. Rekenen is ook niet altijd heel populair. Maar ook in rekening heb je natuurlijk bijvoorbeeld de tafels opdreunen. Dat is wel iets waarvan we weten dat het heel erg effectief is als je iets uit je hoofd moet leren. Dus ja, misschien is het niet zo heel populair, maar het is wel een manier waar je een hoop van opsteekt.

Randal Peelen
Maar wat zijn nou de meer pragmatische drempels waar je overheen moet? Ik kan me nog herinneren, toen ik voor het eerst C<unk> ging programmeren, dacht ik fuck, nu heb ik een compiler nodig. Oh scheiße, nu moet ik ook via de command line. Oké, GCC, dat stomme filtje. En ink weet ik veel wat, STD. En gewoon alles wat in het boek staat, include ik wel. Dan werkt vast alles wat ik hieronder schrijf ook. Ja, ik was eigenlijk alleen al een dag kwijt om überhaupt iets gecompileerd te krijgen. Maar Python hoeft dat gelukkig niet.

Felienne Hermans
Nee, en eigenlijk hoeft dat met C tegenwoordig ook niet meer.

Randal Peelen
Pak je dat nu aan dan?

Felienne Hermans
Er zijn heel veel websites. Een voorbeeld is WapLit: rappel. it Die hebben, ik geloof wel 26 programmeertalen, misschien inmiddels wel meer. Die je in de browser kan typen en compileren slash interpreteren. Dus je kan daar gewoon Python in typen en dan doe je op het knopje van voer het uit en dan krijg je het. Maar dat is een geïnterpreteerde taal. Maar ook C, C Java, JavaScript, alles zit daar wel zo'n beetje in. En dan hoef je dus als kind alleen maar een browser met de internetverbinding te hebben, dat heeft ook niet iedereen. Maar als je dat hebt. Kan je meteen met welke programmeertal die daarop zit. En dat zijn heel veel aan de slag, zonder dat je iets hoeft te installeren. En dat maakt natuurlijk wel een aantal dremels echt substantieel lager. Je hebt nog steeds wel al die include files nodig als je libraries wil gebruiken. Je hoeft in ieder geval niet meer met de compiler te vechten.

Randal Peelen
En wat zijn dan ongeveer de hoogst haalbare producten die je daarmee kan maken? Je kunt niet Linux opnieuw gaan zitten maken in de browser natuurlijk.

Felienne Hermans
Nee, er is wel een grens aan wat je kan doen. Maar als het doel is de syntax leren en jezelf iets maken. Als je denkt aan een animatie maken of een spelletje of een interactief verhaal of iets wat jij. Wat binnen jouw macht ligt en binnen jouw interesse als jij een lerende programmeur bent, dan kan je daar een heel eind mee. En het is interessant wat jij zelf ook al zei. Ja, ik wou eigenlijk leren. Programmeren voor een doel, zei jij. Dus je kan dan binnen die eenvoudige browseromgeving bekijken van oh, oh, dit is programmeren. Dit is wat je er allemaal kan. Oh, ik kan dit maken, ik kan dat maken. En op het je tegen die grens aanloopt, dan heb je al een beetje buy-in. Dan weet je al dat je het wil. Nou ja, dan is het misschien niet zo vervelend meer om dan die compiler te installeren. En dan vanaf de command line run hoeft het ook niet. Maar je kan gewoon in de IDE programmeren tegenwoordig. Dat zou ik ook wel doen, denk ik.

Randal Peelen
Maar dan is die stapmel. Ik ben te vroeg geboren, Joost. Hoor je dat?

Joost Schellevis
Nou, dat weet ik eigenlijk niet. Want ik denk wel dat het. Voor mij dat hoe ik het heb geleerd, en ik ben niet zwereldsbeste programmeur, maar ik denk dat voor mij leerde. . Want ik had echt een hekel eigenlijk aan vakken zoals Frans, maar ook Engels, eigenlijk alles waarbij ik. . moesten eigenlijk. Het waren vijf lange jaren. Maar programmeren vond ik zelf wel gewoon leuk. Dus dat heb ik mezelf ook aangeleerd. Ik was dan ietsje ouder, ik was denk ik veertien of zo. Maar ik kan me ook voorstellen dat voor heel veel mensen dat dat niet werkt natuurlijk. Dus dat sommige kinderen dat niet leuk vinden en vrij snel afhaken. Bij de zesde syntax-error.

Felienne Hermans
Ja, dat is echt een heel groot probleem. Heb jij meteen het interessante punt te pakken? Dat als je denkt op programmeren, ik wil dat leren. Weet jij nog waarom jij wou leren programmeren toen je 14 was? Wat was jouw drijfveer?

Joost Schellevis
Geen idee. Maar ik had een. Ja, ik had toen ook al een website over de Game Boy Advance en zo. En planetgameboy. nl een beetje gejat van planetgameboy. de, maar dat wist ik oprecht niet. Dus ik was al bezig met websites maken en zo. En op een gegeven moment had ik gewoon een beetje het zat om gewoon standaard dingen te gebruiken. Dus dan had ik een standaard gastenboek en een standaard forum en een standaard nieuwsmodule. En ik wilde op een gegeven moment zelf.

Felienne Hermans
Dus je had wel een idee wat programmeren jou kon brengen, namelijk meer dingen op die website maken die je nog niet had.

Joost Schellevis
Ik vond het echt super leuk om een eigen website te hebben. En ik wilde daar dus meer dingen zelf voor doen.

Felienne Hermans
Wat je zegt, is heel interessant. Sommige mensen. Als ze er zoveel syntax erl krijgen, dan denken ze, ja, ik heb hier geen zin meer in. Soms omdat ze denken, ik weet niet waarom dit nu het heeft, maar soms ook wel omdat ze denken, ja ik heb. . Ik kan dit niet, het is niet voor mij. Zeker als je denkt aan kinderen die misschien minder met computeren in aanraking zijn gekomen tot dan toe. Toen denk ik, ja, dit is ook wel heel moeilijk. Ik denk niet dat ik dit wil. Dus het probleem van zelf een beetje aanprutsen, is dat het een soort preselectie maakt. Op mensen die misschien heel robuust zijn tegen foutmeldingen. Die wel wat meer zelfvertrouwen hebben. Ja, ik weet niet zeker of dat per se de beste. groep is om van mensen om over te houden. Mensen die graag heel veel oefenen. Ja, die zijn die hebben misschien ook wel bepaalde vaardigheden die ook heel nuttig zouden kunnen zijn. Dus Op een bepaalde manier selecteert het voor op sommige soorten mensen. En er zijn heel veel dingen aan programmeren die heel gaaf zijn. Dus sommige mensen vinden, en dat is ook heel erg leuk eraan, vinden, wat is leuk aan programmeren? Nou, ik vind het leuk als het werkt. Dus het spannende is, er is een bepaalde uitdaging en binnen de constraints is zo'n programmeertaal zet. Ga ik proberen die uitdaging op te lossen. En als het dan opgelost is, dan werkt het. Nou, voor dat soort mensen werkt dat zelfleren waarschijnlijk wel goed. Want je hebt de hele tijd een reinforcement van, oh het werkt en ik kan het. Als het allemaal goed gaat. En er zijn natuurlijk ook mensen die denken, ja. Ik wil gewoon graag een website hebben. Ik ben veel meer goal-oriented. Ik vind dat hele proces niet zo interessant. Ik wil gewoon dat het op het einde werkt. Nou ja, dan werkt het misschien goed als je heel veel fouten tegenkomt. Dan raak je misschien ervan overtuigd dat dit niet het juiste pad is. Dat dit niet jou gaat brengen, wat je wil. En dan denk je, nou, dan ga ik maar iets anders doen. Dan neem ik toch maar gaan noegen met die standaard componentjes. Dus het werkt wel voor een bepaalde populatie. Het vloeet ook een aantal mensen.

Joost Schellevis
En ik kan me voorstellen dat het twintig jaar geleden, of wat is het dan voor mij, 15 jaar geleden, dat deze manier van leren zoals wij het dan eigenlijk hebben geleerd. Dat hij toen beter werd. Want toen was er veel meer een cultuur van een eigen website hebben en blogs en zo. En nu hoeft dat eigenlijk niet meer. Dat is natuurlijk niet meer de norm om een eigen website te hebben waar je. . Dan naar elkaar LinkedIn en zo. En mensen hebben Twitter accounts en je deelt dingen op Instagram en Facebook. En durf je niet per se heel nostalgisch over te doen omdat vroeger alles beter was. Ik denk trouwens van wel. Maar ik vond het. Het was wel echt leuk dat mensen hun eigen plekje op internet hadden. Maar nu hoeft dat niet meer. Dus wat is dan, dus ja, misschien dat er voor mensen iets een andere doel is om dan wel. Zegzelf dat te leren. Maar het doel dat je dat moest doen om iets van jezelf te kunnen laten zien op internet. Ja, dat is natuurlijk niet meer zo.

Randal Peelen
Maar waarom wilde je iets laten zien van jezelf op internet?

Felienne Hermans
Hoe vele mensen dat nu via social media?

Joost Schellevis
Ik wilde heel graag dingen maken. Ik vond het blijkbaar. Ik heb. Blijkbaar ik vond het toen al leuk om gewoon zelf dingen op internet te zetten.

Randal Peelen
Ik was een beetje een hoorder. Ik denk naar ik weet niet. Ja, ik denk het wel. Ik denk dat ik samen met Robert Jan, die heeft hier ook een aantal keer gezeten, de eerste was met een website over de Bloodhound Gang. In Nederland. En ik heb het zelfs, en dat weet ik wel zeker, ik had op. Gathering of Tweakers altijd de nickname Jimmy Pop. En dat is de naam van de zanger van de Blooddang Gang. En ik stond toen veel hoger in Google dan hij. Nee, maar in Google Punt. Er was toen nog een ding. Je was niet altijd al zo getarget en zo in je filterbubbel. Er was ooit een Google en daar kwam gewoon een antwoord uit. En dat was wel voor mij een moment dat ik denk, nou weet je, die nik neem pas ik maar eens aan. Ik wil hem niet voor zijn voeten wegkapen. Maar lief, ja.

Felienne Hermans
En ze wil ook kunnen verkopen aan hem.

Randal Peelen
Toen wordt het Michael James.

Felienne Hermans
Zou hij ook een username op tweaker?

Randal Peelen
Nou, volgens mij is er van die band toch al niet veel over. Dus laat ik dat op mijn kerstok strepen. Wat ik vooral heel leuk vond is naast inderdaad met AOL Press, zo'n website met frames maken, toch ook wel gewoon een beetje hoorde. Alles wat over de blotdown gang ging daar zo op. Zorgen dat het allemaal compleet was en dat je gewoon een compleet naslagwerk aan het maken was over die band. Dat is nog steeds wel een beetje hoe mijn brein werkt trouwens.

Felienne Hermans
Maar je wou dat dan wel ook delen. Ik bedoel, je had het ook kunnen uitprinten in een plakboek voor jezelf houden.

Randal Peelen
Je had toch ook ergens de behoefte. En ik had ook zo'n counter erop staan van hoeveel mensen hebben dit nou gezien.

Felienne Hermans
We hadden we allemaal

Randal Peelen
Alleen daar hebben we destijds nooit erg in gehad van hoe ga ik zorgen dat mensen dit kijken. En ik weet ook niet of me dat echt boeide. Het boeide me meer dat ik kon zeggen, hé, hé, check daar. En dan wil ik veel blotdanggang. tk waarschijnlijk. Zoiets al het samenwezen. Iets in die trant. En dat dan een klasgenootje zegt. Oh, die werkt. En dat die daar dan vijf minuten te lang naar gaat zitten. Kijk, dan was ik echt blij.

Joost Schellevis
Ja, maar dat wat.

Randal Peelen
Tegenwoordig hoeft dat natuurlijk niet meer.

Joost Schellevis
En op zich ergens vind ik dat ook wel weer jammer hoor. Want ik vind ik daar wel echt. Ik denk dat mijn interesse in journalistiek er ook wel een beetje vandaan komt. Tijdens van die hele weblogwereld. En ik wilde wel graag een eigen populaire webblog maken. Alleen dat lukte dan niet echt. Ik lacht dat het. .

Randal Peelen
Je denkt, dan ga ik het doen over de Game Boy Advance. Dan loop ik binnen.

Joost Schellevis
Nou, dat was daarvoor nog wel eigenlijk, de Game Boy Advance. Wat was het weblog dan? Nu ben ik nieuwsgierig. Ik weet niet of ik dat moet vertellen.

Felienne Hermans
Misschien kunnen we het nog terugvinden via een bepaalde website.

Joost Schellevis
Ik moet zeggen dat het niet per se super leesbaar is. Benk je gewoon voor wat iemand van veertien.

Randal Peelen
Precies waar ik nu nieuwsgierig naar ben. Dus 14 jaar Joog Schelf is in Godsnij aan het uitreden. Staat er nog online?

Joost Schellevis
Nee, too late. Ja, niet gek. Nee, nee, nee, nee. Maar goed. Ik vind het op zich wel jammer, want dat hoeft natuurlijk niet meer. Ach, ik kling nu als een een of andere 60-jarige gefrustreerde 60 jaar.

Randal Peelen
Jabine wordt aangesproken met u.

Felienne Hermans
Laten we het even perspectieven.

Joost Schellevis
Laat dat eigenlijk zijn. Maar niet overal, niet hier, maar.

Randal Peelen
Oh mijn god.

Joost Schellevis
Nee, maar ik vind dat dat mis ik op zich wel. Dat je niet meer. . Zonder dus als een gefrustreerde. Hoe heet dat? Ja, avondman, laat het zo staan. Te willen klinken. Maar ik mis wel een beetje dat inderdaad dat hele dat je zelf echt wel moeite moest doen, ook om jezelf verstaanbaar te maken.

Felienne Hermans
Ja, en het was ook veel transparanter. Als je toen zo'n website had, dan kon je rechts klikken en dan kon je die HTML lezen. En dat was dan ook wel zo'n beetje wat er was.

Randal Peelen
Maar ze niet meer lees bij jou.

Felienne Hermans
Heb je wel zijn? Doe maar eens een keer een view source op Facebook. En dan zie je natuurlijk ook wel iets van HTML. Maar het is veel ingewikkelder om te zien wat er precies staat. Als jij een kind bent die denkt, oh ik wil dit bijvoorbeeld. Vroeger kon je echt, als ik Joost een website heel vet vond, dat deed dan deed je Inspect Sorg. Toen ik ook veertien was waarschijnlijk wel, dan ging je gewoon die HTML kopie-pasten in je noodpad. En dan paste hij dat een beetje aan. Maakt u daar jouw website van? Doe dat maar eens met een Facebook website.

Randal Peelen
Dat is helemaal niks natuurlijk. tk slash plaatjes banner.

Joost Schellevis
jpg Ik heb zelfs een tijdje een weblog gehad over. Of een website eigenlijk nog. Gehad over ruimtevaart. En ik kopieerde dan gewoon teksten van andere websites. En op dat moment, ik was denk ik twaalf of zo. Vond ik dat echt best wel legitiem eigenlijk. Vond ik gewoon een best wel oké manier van zaken doen.

Randal Peelen
En noemen jullie het ook al content?

Joost Schellevis
Centent pompen? Content pompen.

Randal Peelen
Maar inderdaad, als je nu bij Facebook naar de source gaat kijken, dan staat er gewoon. Fucking dikke hash. jpg. Er valt helemaal niks uit op te maken.

Felienne Hermans
Nee, dus dan kun je ook minder aan veranderen, minder aan leren, minder tinkeren. Dus wat dat betreft, ik deel Joost de Nologie, maar dan op een andere manier. Niet zozeer met. Toen moest je heel veel doen om iets gedaan te krijgen, maar ook het niveau wat toen iedereen op internet had, was iets wat je als 14, 15-jarige nog wel een beetje eigen kon maken. Nu is het natuurlijk veel ingewikkelder. Ik had één computer thuis. Wij hadden mensen gezien in één computer thuis, en ik kon om die computer iets maken wat er ongeveer net zo professioneel uitzag als Word Perfect, of zo, wat daar vanzelf op zat. Want het was als een user interface. Ja, dat was gewoon een soort ASCII arts als een user interface. Dat kon je als 12, 13 jaar ook wel maken. Nu heb ik een iPhone. Ik ben gepromoveerd in de software engineering, maar ik kan niet een iPhone app maken die er een beetje uitziet als een echte iPhone. App. Een app die iemand anders ook van. Dat valt nog niet mee om dat voor elkaar te krijgen. Om diezelfde experience daarop te hebben. Zonder dat je echt een hele hoop mechanismes eigen moet maken. Je moet dan wel iets weten van een database. Je moet iets weten van hoe ik opmaking. Je moet en een programmeertaal kennen. Toen dat allemaal nog een beetje HTML. Wat hadden we toen? CGI-script ofzo was. was het echt wel een stuk toegankelijker en makkelijker om daar mee te beginnen.

Joost Schellevis
E-scripts, ja. Ik heb nog een tijd lang movable type gebruikt. Dat vond ik dan leuker dan WordPress, want het was gewoon. . Het was niet WordPress. WordPress was een standaard en ik was natuurlijk zo'n irritante tiende. Dus dan wilde je niet WordPress gebruiken. Nog steeds. Ja, daar ben ik nog steeds in.

Randal Peelen
Ja, maar ook een WordPress hater.

Joost Schellevis
Ik ben nog steeds ook een WordPress hater, maar dat is meer gewoon een beetje. Het is een beetje alsof je van Wat is een goede vergelijking? Het is een beetje alsof je van een wopper van de Burger King een CMS wil maken. WordPress is wel echt de wopper van het content management systeem. Het is gewoon veel te groot, veel te blootend. Maar uiteindelijk gaat het nergens over.

Randal Peelen
Dat is wel lekker en makkelijk.

Joost Schellevis
Ja, overal hetzelfde. Dat is de makkelijkste optie. Movable type installeren was, nou ja, dat moest je inderdaad met CGI scripts aan de. . Term. Soms wil ik wel gewoon in de tijdmachine stappen en gewoon tien jaar terug in de tijd. 15 of zo.

Felienne Hermans
En zeggen van koop nu even bitcoin.

Joost Schellevis
Dat is sowieso.

Randal Peelen
Dan heb ik dat destijds ook tegen hem gezegd. Ja, laten we daar niet mee over zijn. Even terug naar die kinderen, want ze moeten allemaal leren programmeren. Alle kinderen of sommige kinderen? Want je zegt net, zoals jonge randalletjes, die kun je niet motiveren, want die haken af zodra het niet lukt. En dat is ook wel waar. Ik ben niet achtelijk, maar ik ben wel lui. Ik ben gewoon generalist. Ik vind heel veel zesjes. Een beetje een wopper, zeg maar. Als ik achterom kijk, dan zie ik gewoon een veld van zesjes. Meer niet. Dus ik kan nooit zo ver komen.

Felienne Hermans
Het is jou wel gelukt om Nederlands te spreken. En waarschijnlijk kan je ook wel wat Nederlands schrijven. Dat is gelukt. Misschien kan je ook de tafels tot en met de tafel van 10. Wat ik zou willen is dat net zoals met taal rekenen, dat we een soort basisniveau hebben waarvoor we zeggen. Iedereen in Nederland moet een beetje die basisvaardigheden van. werken met de computer en begrijpen wat het inhoudt om iets op een computer te krijgen. Er moet een niveau vast te stellen zijn waarvan we zeggen: iedereen die in groep 8 zit, voordat de splitsing in verschillende niveaus plaatsvindt, zou dit moeten kunnen. En dat zou inderdaad het gevolg hebben dat sommige mensen daarmee in aanraking komen en het dan niet zo leuk vinden. Dat hebben we ook bij taal, dat hebben we ook bij rekenen.

Randal Peelen
Maar Joost had een hekel aan Engels en Frans.

Joost Schellevis
Krijgen straks een hekel aan biologie en economie en natuurkunde en alles.

Felienne Hermans
Ja, misschien lag het aan hem zelf en niet aan de vakken.

Randal Peelen
Ja, dat zou kunnen. Maar de vraag is meer, krijgen mensen straks over een aantal jaar dan een hekel aan Python of C? Of is het meer hetsen tussen de PHP en de Ruby figuren op het schoolplein? Dat lijkt me mooi. Turf Wars op het schoolplein over Ruby of PHP. Nou, dan zijn we toch in een mooi land beland, of niet?

Felienne Hermans
Nou, ik weet niet of die kant zoveel. Maar ja, ik vind het echt een super interessante vraag die je daar stelt. Een vraag die of een denkrichting waar niet zo heel vaak mensen over nadenken. Maar ja, dat heeft misschien tot gevolg dat sommige mensen de verplichte programmeerlessen niet zo heel erg leuk vinden. En is dat dan zo heel erg erg? Je raakt meteen een heel interessant. Punt aan de programmeerscommunity. Leuk zijn is echt superbelangrijk. En we hebben daar ook serieus wat onderzoek naar gedaan. Als je kijkt naar programmeerboeken voor kinderen, dan staat daar vaak in. Programmeer is leuk. Het is fantastisch. Het is leuk. En het is leuk om puzzels op te lossen. Maar. Dingen leren is niet per se leuk. Dingen leren is gewoon super moeilijk. Als jij een peuter van twee ziet proberen te lopen, dan is dat misschien heel erg moeilijk. Want dan kan hij één stapje en dan valt hij erom of in het oude kind fietsen. Iets leren is heel erg moeilijk. En hoe vaak heb jij niet je kofschip gecorrigeerd moeten hebben toen je één groep 3 had? Of nou, kofschip slim nog niet één groeien, één groep vijf. Iets leren is heel erg moeilijk. En we hebben nu zo'n programmeurscultuur gecreëerd dat de enige mensen die het volhouden bij ons, zijn mensen die die veel uur eigenlijk leuk vinden. Een soort masochisten die het fijn vinden om de hele tijd syntax errors uit te pluizen. Ja, er zullen ook mensen zijn die het niet zo leuk vinden. Maar de keerzijde daarvan is mensen die zichzelf nu niet voorsorteren op die carrière. Omdat ze denken, oh, er staat syntax error. Dat lijkt me heel moeilijk. De hele tijd zeggen mensen tegen mij dat bijvoorbeeld programmeren niet voor mij is, omdat ik een meisje ben. Bijvoorbeeld is een categorie van mensen die dat vaak horen. Nou, dan is het inderdaad moeilijk. Dan ga ik hier niet op dat pad verder. Ja, het negatieve effect is mogelijk dat mensen er een hegel aan krijgen. Het positieve effect is mogelijk dat mensen die nu denken, dit is niks voor mij, want ik vind dat helemaal niet leuk, ik vind puzzel helemaal niet leuk. Dat die wel de basisbrippen leren. En dan misschien toch denken, ik vind het wel leuk, want het stelt mij in staat om een website te maken over de Nintendo Switch of wat hebben we tegenwoordig voor consoles. Dus ja, dat is leerzaak. Ik vind het een super goede vraag.

Joost Schellevis
Het zou ook raar zijn als bijvoorbeeld autorijden ook leuk zou moeten zijn. Dus ik vind het op zich ook wel leuk.

Felienne Hermans
Tenzij je een boete krijgt.

Joost Schellevis
Ja, dat is minder. Maar het is alsnog beter dan een boete krijgt in de trein. Want je zit gewoon lekker. Moet je je voorstellen dat Nederlands leuk zou moeten zijn, of inderdaad, natuur kunnen. Dat zou op zich gewoon fijn zijn.

Felienne Hermans
Je mag best wel zo zijn dat ik je best doe om een vak aantrekkelijker te maken. Maar leuk is ook een heel moeilijk begrip. Wat is leuk? Er zijn heel veel economen hier onderzoek naar gedaan. Er zijn heel veel verschillende soorten van leuk. Dus met je vrienden uitgaan of omgaan, is een bepaalde vorm van leuk. Maar een heel ander soort vorm van leuk is iets heel moeilijks voor elkaar hebben gekregen. Dus een sportwedstrijd winnen of een puzzel oplossen die heel moeilijk is. Dat is ook leuk. Maar je voelt al aan dat dat een heel ander soort leuk is dan met je vrienden ontspannen.

Randal Peelen
Een marathon lopen?

Felienne Hermans
Ja, een marathon lopen is op zich ook wel leuk in zekere zin. Het heeft leuke aspecten, maar het heeft natuurlijk al aspecten die helemaal niet zo heel erg leuk zijn, want het doet overal pijn. En het duurt ontzettend lang. Het is heel saai. Maar welke leuk streven we eigenlijk na? Als we zeggen programmeren moet leuk zijn. Of we zeggen van ja, Nederland zou eigenlijk ook leuk moeten zijn. Wat bedoel je dan? De achievement van iets kunnen wat moeilijk is, is een heel andere vorm van leuk dan je vindt de activiteit zelf leuk.

Randal Peelen
Maar er zit natuurlijk ook iets achter dat. Ik steeds meer mensen hoor zeggen, ja, de vakken die ik vroeger op school het leukst vond, dat waren de vakken met een hele goede leerkracht. Of daar waar ze echt een klik mee hadden bijvoorbeeld. Zoals heb ik geschiedenis altijd gehaat, omdat de leraar die ik had, daar kom ik gewoon niet mee door hun deur. Aanvankelijk vond ik dat 100% zijn schuld. Later denk ik, ja gewoon soms heb je die chemie niet. Maar als ik nu hardcore history zit te luisteren over de Eerste Wereldoorlog, dan ben ik gewoon chagrijnig als die podcast voorbij is. Dus. Het is niet zozeer dat ik geschiedenis niet leuk vind. Ik heb gewoon de les niet gehad die bij mij toevallig aansloeg.

Felienne Hermans
Ja, en waarschijnlijk heeft het ook wel een beetje te maken met de de puberleeftijd. Is wat sommige dingen betreft gewoon niet de beste leeftijd om veel te leren. Omdat je ook nog een beetje met jezelf in de knoop zit. En je hebt ook nog niet zoveel kennis van de wereld. Nu vind je als volwassen misschien geschiedenis interessant. Omdat je afvragt, ja, waarom is er eigenlijk oorlog daar in die. Plek op de aarde en dan wil je snappen wat daar aan de hand is. Dus een gedeelte daarvan is misschien ook wel dat toen het niet de beste tijd was om sommige dingen te leren. Maar die persoonlijke klik is heel belangrijk. Er zijn heel veel mensen die hun onderzoek naar lesgeven. En er zijn mensen die gaan, dat doen wij ook zelf hoor, die gaan dan meten van welke lesmethode is het meest effectief is. Dat doen wij. En er zijn mensen die zeggen: ja, je moet überhaupt niet meten welke lesmethode effectief is. Er is maar één meting die echt telt. En die meting is. Gelooft het kind dat de docent het beste met mij voorgeeft en vind ik die docent een leuk iemand? Als dat in orde is, dan maakt het eigenlijk helemaal niet uit wat voor lesmethode je gebruikt.

Randal Peelen
Ik denk dat daar zeker wat in zit. Nee, nee. In mijn geval.

Joost Schellevis
Ik had in het eerste jaar dat ik een verschrikkelijk. . Sorry, als je luistert, meneer de leraar. Ik vond het, ja, het was gewoon niet echt een gekke achtername.

Felienne Hermans
Als je dan onderwijs ingaat, ik had in het eerste jaar een leraar die gewoon was gewoon niet zo goed.

Joost Schellevis
En daarna had ik een fantastische geschiedenisleraar. En Toen vond ik het vak ook gewoon ver leuker. Dus het maakt ook wel echt uit. En er zijn ook echt veel meer dingen bijgebleven dan van veel andere vakken op de middelbare school. Dus als je het leuk vindt, ik kan me voorstellen dat het wel. . Maar dat is misschien een beetje leskunde van de koude grond. Maar dat het ook wel echt uitmaakt hoe goed je het bijblijft en of je het ook wil blijven doen. En of je ook kiest voor een carrière erin.

Felienne Hermans
Ja, grappig. Ze hebben daar dus wel onderzoek naar gedaan. Mensen van de Erasmus Universiteit hebben daar onder andere onderzoek naar gedaan. Wat motiveert nou kinderen om meer te leren? En dan vaak denken mensen dus inderdaad dat als kinderen het leuk vinden, dat ze dan heel erg gemotiveerd zijn om meer te leren. Maar het blijkt dus dat. Dat je ziet dat het lukt ook een hele belangrijke factor is in gemotiveerd zijn. Dus dat je kleine puzzeltjes of opdrachten aangeboden krijgt en dat die dan lukken. En dat je denkt, oh. Die moeite die ik hierin heb gestoken, die is het waard, want ik kan nu net iets meer dan gisteren. Dus ik ben gemotiveerd om meer te leren. Eigenlijk ook heeft het te maken met het vertrouwen in je eigen kunnen om bij te leren. Dus het is zeker in het begin belangrijk dat je als kind. Het leuk gaat vinden of dat je een reden ziet waarom je iets moet leren. Maar als je er dan alleen maar mee begonnen bent, is het heel belangrijk om ook iets van voortgang te zien. Ik denk dat ik kan nu een groter programma, of een moeilijkere som dan gisteren, of ik kan nu mooier schrijven dan toen ik dat net aan het oefenen was. Dat is heel belangrijk.

Joost Schellevis
Of nu kan ik die sequel injection wel afmaken.

Felienne Hermans
Want anders hou je het niet vol. Als je geen voortgang ziet, dan heb je geen zin meer om de moeite erin te staan.

Randal Peelen
Dus die feedback loop moet in orde zijn. Ik vroeg me wel een beetje af, je zegt net heel terecht. Er zijn natuurlijk andere soorten kinderen die op andere soorten manieren leren en die ook met andere dingen positief getriggerd kunnen zijn. Ik weet van mijn vriendin, die reageert heel goed op autoriteit. Ik totaal niet. Als je tegen mij zegt, je moet het zo doen of daar zit je fout. Nee! Dan ga ik er eerst met beide gestrekte benen terug tegenin. Zo ben ik. Dat is heel diep in mijn reptiele brein. Maar mijn vriendin is heel gevoelig voor het halen van een tien. Die kan daar echt weken voor wikkelen. En als ze die tien heeft, yes! En dan denk ik, nou en, zes twee er ook. Waar ik niet probeert te werken. Er wordt wel gezegd dat de kinderen van Joost en Mei, nu nog heel jong, uiteindelijk dus op zouden kunnen groeien in een klaslokaal waar misschien wel de tablet of in ieder geval het op maat gemaakte onderwijscentraal staat. Is het niet ook een gouden kans juist om te leren programmeren dat nu alleen degenen die het juiste persoonlijkheidstype hebben en graag door die zee van syntax errors willen kruipen. Er welkomen en de andere niet. Is het onderwijs daar ook op aan te passen, denk je?

Felienne Hermans
Ik reject all the notion dat sommige mensen het juiste persoonlijkheidstype hebben om te programmeren. En als ik daar al eens aan mee willen gaan, dan weet ik nog niet of het juiste persoonlijkheidstype om te programmeren is wat we nu hebben, dat heel robuust is tegen syntaxfouten. Misschien moeten die programmeertalen wel beter en moeten die wel minder syntaxfouten geven.

Joost Schellevis
Juist. Ja, dat vind ik wel goed. Het komt door. Maar ik vind het. . Het punt is ook wel interessant. Ik denk, moet iedereen, moet elk kind leren programmeren? Is dat wel iets wat voor iedereen

Felienne Hermans
Wat ik superbelangrijk vind is dat mensen mee kunnen praten over de samenleving zoals die nu is. En ik denk dat heel veel mensen daar wel over eens zijn. Daar hebben we ook nieuwsbegrip op de basisschool in Nederland. Dat het belangrijk is dat kinderen een beetje snappen van wat er gebeurt in de wereld. Is er misschien beroepsinformatie, maar als ik naar nieuws kijk, dan denk ik ja het is gewoon software, software en software. Er is zoveel om Te begrijpen in de wereld waar software een rol speelt. Denk aan de Amerikaanse verkiezingen met Facebook, Amerikaanse verkiezingen. Hillary Clinton heeft haar eigen mailserver. Ja, is dat nou redelijk is het nou redelijk om je eigen mailserver te hebben? Ja, moet je eigenlijk weten wat een e-mailserver is, hebben veel mensen dat. Denk aan Amsterdam waar we nu zijn, heb je Airbnb. Nou, opeens ziet Amsterdam er totaal anders uit. Want op plekken waar helemaal geen toerisme zou komen, is opeens toerisme. Want mensen gaan hun huis, wat geen hotel is. Gebruiken als een soort van hotel.

Joost Schellevis
Moet je kunnen programmeren om dat goed te begrijpen?

Felienne Hermans
Om in ieder geval om die discussie te voeren: stel je voor, Amsterdam zegt: daar zijn ze niet mee bezig, we zijn die hele Airbnb helemaal zat. We willen daar van af. Wij gaan onze eigen Amsterdam BB programmeren. Als gemeenteraad trekken we daar geld vooruit. Wat kost dat? Kost dat 1000 euro? Kost dat 10. 000 euro? Kost dat een miljoen? Is dat niet haalbaar? Volgens mij zijn er weinig mensen, en misschien ook wel weinig mensen in de politiek, die goed, en neem ik maar één voorbeeld, zo'n discussie kunnen voeren. En moet je daarvoor kunnen programmeren. Je hoeft daar misschien niet zelf je hele Airbnb app voor te kunnen programmeren, maar je moet wel een idee hebben van de basisconcepten van programmeren. Je moet bijvoorbeeld al weten. Het ligt in de macht van een persoon of een groepje personen van misschien vier of vijf om zo'n app te maken. Ik kan iets maken en dan kan ik dat daarna op mijn telefoon krijgen. Nou, dit begrip, ook al groeien jullie kinderen op met een telefoon of een tablet. Dat wil nog niet zeggen dat ze ook het begrip hebben dat als zij iets willen maken. Dat ze dat dan op die telefoon kunnen krijgen. En dan zeggen we eigenlijk een beetje terug bij ons vorige onderwerp. Vroeger, als je een website hebt, dan kon je wel een beetje zien van hoe zit dat in elkaar. En dan kon je dat ook maken. Maar apps zijn nu ook zo: dat het ook, en sommige telefoonplatformen ook zijn zo, dat het helemaal nog niet meevalt om op het idee te komen, dat jij er iets op kan krijgen. Dus. Ik zag zeker niet dat iedereen de programmeur moet worden, maar om je een beetje te snappen. Wet die telefoon van mij? Wat weet mijn smartwatch? Waar gaan we als samenleving heen? Willen we wel zelfrijdende auto's? Willen we een klaslokaal waarin tablets de les geven? Als je over die dingen wil meepraten, willen we elektronisch stemmen.

Felienne Hermans
Dan moet je er iets van begrijpen.

Felienne Hermans
En je ziet zo dat mensen. De mensen die nu die beslissingen nemen over dit soort dingen, waar komt heel veel software vandaan? Van Silicon Valley, waar een bepaald soort mensen is met een bepaald soort wereldview. Ik vind het belangrijk als iedereen daarover kan meepraten. Ook mensen uit lage klasse en ook mensen uit andere.

Joost Schellevis
Elektronisch stemmen in het algemeen is daarvoor wel echt een interessant voorbeeld, want je ziet wel echt een soort tweedeling in voorstanders en tegenstanders van internetstemmen en elektronisch stemmen. En daarbij zie ik eigenlijk best wel veel bestuurders, gemeente, burgemeesters bijvoorbeeld, die zien dat ze ontzettend veel mankracht kwijt zijn aan het tellen van stemmen. Maar ook landelijke politici, die zijn eigenlijk vrij vaak voor elektronisch stemmen. Die denken, nou ja, we kunnen ook internetbankieren. Waarom kunnen we niet ook gewoon elektronisch stemmen? Wat is het nou voor gedoe? Aan de andere kant heb je programmeurs. En ik ken, ik heb eigenlijk nog nooit een programmeur gesproken. Wal misschien voor een maker van stemcomputers. Maar ik heb nog nooit iemand met echt verstand van die kwestie gesproken die dat een goed idee vindt. Dus daarvoor is. Inzicht ook van de beperkingen van technologie echt wel belangrijk.

Felienne Hermans
En de doorsnede van die twee sets, politici, landelijk en lokaal en programmeurs, is waarschijnlijk best wel klein. Er zijn weinig programmeurs die in de Tweede Kamer zitten of op landelijk niveau meedenken. Dus wat zo mooi zou zijn, is als niet alleen programmeurs dat begrip zouden hebben, maar eigenlijk iedereen. Zoals we hebben ook allemaal een basisbegrip van. hoe een diesel of een verbrandingsmotor werkt, dat snappen we een beetje. En we snappen dat er een soort van relatie is tussen uitstoot die klimaat die gassen hebben en klimaatverandering. Zelfs als je niet, ik kan die scheikundige processen niet reproduceren, maar ik weet, dit zijn dingen die er zijn. En ik heb ook al een aantal basisbegrippen. Dus als ik er meer over zou willen lezen of podcasts over willen luisteren, dan weet ik dat. Dat basisbegrip is denk ik ook heel erg belangrijk voor programmeren. En dan is elektronisch stemmen een voorbeeld, maar ook social media, maar ook. Willen we vinger afdrukken aan de overheid afstaan in identiteitsdocumenten, hoe veilig is dat? Er zijn zoveel aspecten van onze samenleving en als je een beetje Door je ogen haar heen kijkt, dan zie je ook wel een beetje waar de samenleving heen gaat. En dan denk ik. Ik wil echt niet dat kinderen programmeren, omdat programmeren nou toevallig mijn hobby is. Ik wil dat. Alle kinderen uit allerlei soorten milieus en klassen mee kunnen praten over of dit wel of niet de wereld is waar we naartoe willen met z'n allen. En ik zie nu dat die wereld voor mij in veel te grote mate bepaald wordt door Mensen veel van de technologie weten en denken, oh, dit is een manier om geld te verdienen met technologie. En niet per se. Dit is nou echt verstandig. En ik vind eigenlijk ook stemgebrouw is een heel mooi voorbeeld. Want ik denk zeker in Nederland, waarom hebben we geen stemcomputers? Nou, herkennen jullie, wij vertrouwen stemcomputersnieten. nl of we heette die website van vroeger.

Joost Schellevis
Toen mensen nog eigen websites maakten.

Felienne Hermans
Ja, toen we echt wat mooi lange URLs hadden, werd heel vroeg al door een aantal kiespelers toen in Nederland. Rob Groengrijpen onder andere heel hard campagne gevoerd. Wij vertrouwen stemcomputersniet. nl, dat was hem denk ik. Ja, dan moeten wij eigenlijk denk ik. Hun heel dankbaar voor zijn dat daar zo goed campagne voor tegenvoerd. Ik zou je eerlijk zeggen, ik heb het wel eens column over geschreven. Toen was ik denk ik nou eind middelbare school, begin universiteit. Ja, maar maak het niet luizig. Precies eigenlijk wat jij zegt. Maak het niet luizig. Dus je moet blij zijn dat er soms hier en daar programmeurs zijn die. Hun kennis van dat soort zaken inzetten om de wereld beter te maken. Maar ik heb zelf, misschien weet jij mooie voorbeelden vanuit jouw werk, maar ik heb moeite om nog een aantal voorbeelden te verzinnen van programmeurscollectieven die hebben gedacht. Oh, wij gaan. Goed actievoeren om de wereld een betere plaats te maken. Valt nog niet mee, denk ik. Dus daarom zou ik graag willen dat iedereen daar wat beter over mee kan denken.

Joost Schellevis
Maar misschien ook bestuurders van alle lagen op programmeerles dan.

Felienne Hermans
Ja, ja, en het mooie van bij groep 8 beginnen is dat je dan iedereen hebt, maar dan ben je natuurlijk wel 30 jaar, 40 jaar aan het wachten totdat die. . Jazeker. Uiteindelijk is natuurlijk kinderen een doelgroep waarvan je nu denkt, daar kunnen we nog iets mee. Maar je zou uiteindelijk willen dat iedereen. . Ja, je had het straks al over het Europese digitale rijbewijs. Het zou geen ondaardige idee zijn als lokale en landelijke bestuurders daar ook meer over zouden leren.

Randal Peelen
Zou het zijn hè? Aan de andere kant je hebt ook experts nodig en je hebt ook bestuurders nodig. Dat zal nooit allemaal één pot nat worden. Nee. Om toch nog even terug te pakken. We hebben nu een hele poos gehad over digitaal vaardig zijn. En dat begint bij de kinderen. Dus jij denkt, laat ik er een boek voor schrijven.

Felienne Hermans
Jazeker.

Randal Peelen
Kun je vertellen over je kinderboek?

Felienne Hermans
Jazeker. Het boek is De Programmeerbende. En als je als kind wil leren programmeren, dan is natuurlijk heel veel materiaal beschikbaar. Ik heb het zelf materiaal gemaakt, er is heel veel op internet in het Nederlands en het Engels te vinden. Maar de vraag daarvoor eigenlijk is: hoe weten kinderen dat ze willen leren programmeren? Heel veel mensen die ik ken.

Randal Peelen
Hoe weten ze dat ze dat al die tijd al willen?

Felienne Hermans
Ja, dat stiekem eigenlijk in in een zin. Heel veel mensen leren programmeren en leren toch wel programmeren, omdat ze ook een volwassene in hun omgeving hebben, die zo'n boekje voor ze koopt en zegt: misschien is dat wel leuk. En er zijn natuurlijk heel veel kinderboeken over Pietje wil politieagent worden of Mietje wil voetballer worden. Ons boek gaat gewoon over als een kind wil programmeren. En in het boek ben ik dan als kind een beetje een soort fictieve versie van mij, is de hoofdrol in het boek. Die wil heel graag leren programmeren, terwijl ze in groep 8 zit. Nou, wat voor dingen kan je dan maken als je een kind van die leeftijd bent? Zodat je als kind een idee krijgt van. . . Wat zijn de dingen die je kan maken? Met opzet hebben we daar niet alleen voor spelletjes gekozen, want niet iedereen vindt spelletjes leuk. Maar we maken een spelletje in het boek, maar ook een receptengenerator, een soort Chef Watson voor ijsjes. We maken ook een programmaatje wat een soort kunstwerk genereert. Dat kinderen denken, als ik inter in koken, daar kan je ook bij programmeren. Als ik inter in kunstwerk maken, oh, dat kan je ook. Je kan een kunstwerk ook versterken met programmeren. Om dan kinderen het idee te geven van altijd programmeren, dat is misschien wel iets wat ik wil, dat is licht binnen mijn macht. Je ziet dan in het verhaal iemand van 11 of 12 die dat kan. En dan hopen we natuurlijk dat ze dat aanzet ook om iets over programmeren te gaan leren. En ook in dat boek, ja goed, overal waar ik kom, zeg ik altijd dezelfde dingen. Daar zit ook weer een stukje digitale vaardigheden in, want de school wordt gehackt en er komt ransomware op school.

Felienne Hermans
Oh shit, klik start om af te sluiten met een macro.

Felienne Hermans
Dus daar zit ook wel wat in over hoe hek je nou een school. En nou ja, ik zal niet meteen met allerlei spoilers vertellen hoe het komt dat de school gehackt is. Maar de kinderen leren daar ook iets over. Wat is hekken en wat kan het doel zijn van hekken? Hoe gebeurt dat? Dus we steken er wat van over.

Randal Peelen
Sowieso een Excel maak. Maar even terug, want je zegt nu ook weer de hele tijd we. Van wie is dit boek allemaal?

Felienne Hermans
Dit boek heb ik met twee mensen. Ik zeg meestal we, omdat ik vaak over mijn groep gaat. Maar dit boek heb ik met twee mensen geschreven. De schrijver van dat boek is Inge, zij is kinderboekschrijver en zij werkt op Windesheim bij ICT, ook geef zij les aan ICT-studenten, maar dan over communicatievaardigheden en dat soort dingen. En zij had het idee van een boek over een kindje wat leerde programmeren, en via via kwamen wij met elkaar in contact, Ja, gingen we een beetje brainstormen over dat boek. Wat zou een kindje nou kunnen maken? Wat kan een twaalfjarig realistisch gezien maken? Wat voor ideeën heb je? Toen liete ik wel wat programma's zien die wij hadden gemaakt voor die leeftijd. Krijg ik een bedra van het boek, toen had ik wat ideetjes. En zo langzaam ging ik ook een beetje meedoen. En op een gegeven moment zei: Het zou echt wel heel gaaf zijn als jij als kind een versie van jou, dan de hoofdschool in dat boek zou zijn. Omdat jij voor zoveel kinderen een soort rolmodel bent.

Randal Peelen
Want ben jij een mooi rolmodel in dit boek? Wacht maar tot ze je ransomware zien. Dan wordt het allemaal een stuk.

Felienne Hermans
Tot alle papa's en mama's mij heel veel bitcoin moeten betalen. Precies.

Randal Peelen
Maar dat zouden we niet spoilen, hadden we het over gehad. Sorry, ik onderbreek je. Jullie zijn dus dat boek gaan schrijven en het is een reis van jou als kind. Door het leven van iemand die gaat leren programmeren.

Felienne Hermans
Ik ga zelf in het boek als kind leren programmeren. Dus een Felienne op de basisschool. En die met een groepje van vriendjes en vriendinnetjes leren die zichzelf programmeren. En de ouders zijn er eigenlijk niet zo fan van. Die vinden dat niet zo'n goed idee. Want computers zijn niet goed voor kinderen, denken ze in het boek. En die kinderen gaan dan toch stiekem allemaal programmeerprojectjes hier en daar maken. En dan komt er een hacker en dan moeten ze daar iets mee. Dus ja, het is echt een verhaal voor kinderen. Waar een kind de hoofdrol speelt die als hobby heeft programmeren, net zoals er ook heel veel boeken zijn waarin een kind de hoofdrol speelt die op scouting zit, of op voetbal, of iets anders in zijn leven als plannetje heeft.

Randal Peelen
Zoals Harley Boys of de Chameleon of digitaal. Ik vind dat wel vet. Waar kunnen mensen dit boek vinden?

Felienne Hermans
Het is op bol. com. Is het al te koop? En ik weet dat het ook in een aantal boekhanders ligt. Het aantal boekhanders in Leiden, omdat ik ze daar zelf naar toe heb gebracht. En ik weet dat het ook in Benzewolle een aantal boekhandelers ligt, omdat Inge daar woont en ik daar met boekhanders contact heeft. Ik weet ook van onze uitgever hoorde ik dat Bruna ook een aantal exemplaren gekocht heeft. Maar bij welke Bruna die ligt, dat wist onze uitgever ook niet. Dus ze zijn op sommige plekken in boekhandels te koop, maar in ieder geval op bol.

Randal Peelen
com is het waarschijnlijk de makkelijke. Maar is dan 12 jaar aan ouder of zou je zeggen nee.

Felienne Hermans
Want de hoofdschoolspelers zitten op de basisschool. Dus een goede lezer. Ik heb al gehoord van kinderen van ja, of 8, 9, als die goed lezen, dan kunnen die dat wel volgen. Het is zo dat meestal als kinderen op de middelbare school zitten, ze het niet meer zo aansprekend vinden om te lezen over kinderen die op de basisschool zitten.

Felienne Hermans
Want daar zijn ze dan wel voorbij.

Felienne Hermans
Ik was wel eens op een kindje en die zit al in de tweede. Nou, die had natuurlijk ook heel trots mijn boek gegeven, die had het een beetje gelezen. En ja, dan was het toch eigenlijk wel kinderachtig. Dus het is eerder tussen de 8, 9 en de einde basisschoolleeftijd waar je aan moet denken.

Randal Peelen
En als het nou echt aanslaat, wat zijn al die kinderen dan straks aan het doen?

Felienne Hermans
We hebben een aantal voorbeelden in het boek, maar de meeste voorbeelden in het boek zijn gemaakt met scratch. Dat programmeertaal waar ook mijn online materiaal. Voor gemaakt is, en een aantal ook wat met hardware gemaakt is, dus met Lego Mindstorms, dat is een soort Lego-versie, die je ook zelf kan programmeren. Dan maken ze een soort tekenmachine, waar je met stroop op een pannenkoek een tekening naar kan maken. Dus er zitten ook een aantal projecten in die wat meer hardware gebaseerd zijn. Maar ook dat is allemaal programmeren, net zoals Scratch. In plaats van dat je een typtaal met tekst, heb je blokjes die je aan elkaar klikt.

Joost Schellevis
Een soort blockchain.

Felienne Hermans
Nice. Een soort blockchain, ja.

Randal Peelen
Echt jongen. Ik wou gewoon zo'n ballemetje.

Felienne Hermans
Ja, het zou mooi zijn als we dat hadden hier.

Randal Peelen
Sorry, oké. Gaan we?

Felienne Hermans
Ja, stel jij er maar een vraag, want dit gesprek is dood.

Randal Peelen
Oh, ja dat heb je zojuist vermoord. Dan gooien we er maar een reclamemoment in. Oké. Sorry.

Felienne Hermans
Komt wel goed hoor, ik moest ook allemaal lachen.

Randal Peelen
Filine, naast het schrijven van kinderboeken en het ons alle wijzer maken in het programmeren, heb je nog iets bijzonders op je kerststok staan. En dat is een marathon lopen. Daar gingen mijn oren even van klapperen. Hoe kwam je op dat idee?

Felienne Hermans
Ja, ik liep al wel een tijdje iets korter afzonden. Dus het was al een paar half macht ons gelopen. En toen dacht ik, nou, het gaat eigenlijk wel goed. Toen ging ik op. Het kwam zo: ik ging op een ochtend een keer trainen. En gewoon zomaar even een rondje lopen tot ik opeens 20 kilometer in de ochtend gelopen.

Randal Peelen
Maar wacht even, je hebt niet op Instagram allerlei fit chicks gezien. Je denkt, daar moet ik ook bij horen. Het was gewoon: ik ga gewoon een keer lopen. Nee, ik ging gewoon steeds langer lopen.

Felienne Hermans
Tijdens als ik mijn promotie aan het afgeronden was, toen was ik een beetje op zoek naar een hobby die niet mijn werk was. Toen dacht ik, nou ga ik even lekker wat lopen.

Randal Peelen
Maar dat was al je sport, toch? Dat was al mijn sport.

Felienne Hermans
Dus dat was al zes jaar geleden of zo. En op een gegeven moment ging ik steeds langer afstand en lopen. Toen had ik een gegeven moment inderdaad een keer twintig. Kilometer gelopen morgen dacht ik, dat gaat wel lekker. Dan had ik me ingeschreven voor een 25 kilometer wedstrijd. Als dat nou lukt, dan kan ik misschien eens langzaam aan zo'n marathon gaan denken. Want het is natuurlijk wel. Als je mensen kent die hardlopen, iedereen heeft wel een beetje in zijn hoofd dat de marathon is wat iedereen wil. Dat het het gaafste is om te doen.

Randal Peelen
Toch is dat doorzetten een rode draad in jouw leven hoor. Ik begin hem langzaam te zien.

Felienne Hermans
Ja, misschien wel. Ja, ik hou er wel uiteindelijk van als iets lukt. En ik had Sia gehoord over een sport, een schema dat heet sportrusten. En zij zeggen: je hoeft maar 14 kilometer te trainen om een marathon te kunnen lopen. Nou, toen dacht ik, dat kan ik wel. Ik weet dat ik wel 14 kilometer kan ik wel lopen. Dat hou ik wel vol. Zeg, ja, dan moet je wel vier keer per week trainen. Meestal train ik drie keer per week. Zeggen, ja, we moeten vier keer per week trainen. Maar de langse afstand hier loopt dus veertien. En we hebben echt wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. We hebben gekeken naar mensen die op een gewone manier trainen en dus op een gewone manier trainen. Is drie, vier maanden ook vier, of soms vijf keer per week. Met een keer 20, een keer 22, een keer 25, een keer 28, een keer 30. Voordat je dus de marathon al loopt, heb je dat al geloofd? Voor de marathon? 42. Dus zij zeiden 14 kilometer weg. Ik dacht, ja, dat kan ik wel. En als ik inderdaad zie dat het kan. En ik zag last, toen ging ik wel wat van die mensen die dat ook deden op Instagram even volgen. En kijk, nou, een aantal mensen zeggen dat het inderdaad kan. En de statistiek klopt. Ze hebben er ook allerlei redeneringen bij. Dat als jij een keer 28 en een keer 30 gaat lopen, dan loop je misschien wel blessures. O misschien heb je op een gegeven moment echt totaal geen zin meer. Dus er zat ook wel een soort logica aan. En die training is dan. Zij nemen echt een heel andere aanpak dan gewone trainingen. Gewone training, als je dan een 30 doet, ga je heel langzaam trainen. Zeggen ze nee, je moet eigenlijk die veertien die je gaat lopen, juist de hele tijd op je marathon tempo lopen. Of eigenlijk zeggen ze op je marathon hartslag. Dat je lichaam bent aan wat je tijdens die marathon gaat doen, maar dan 14 kilometer.

Randal Peelen
Wat is je marathon hartslag, want het is nieuw voor mij.

Felienne Hermans
Dat is hoe hard je hart gaat kloppen als je een marathon loopt. En er zijn er een aantal manieren waarop je ongeveer kan schatten hoe hard je. Nee, mijn maalt van hartslag is 166.

Randal Peelen
Jezus, dat laag is het hoog?

Felienne Hermans
Dat is echt hoog.

Randal Peelen
Dan sta ik te gutsen op die cross trainer, Joost.

Joost Schellevis
Zo maar je hartslag moet juist ook boven de 160 komen, toch? Af en toe? Ja, het is heel goed om zo te trainen.

Felienne Hermans
Dus je moet dat niet te vaak doen. Maar ze kunnen afschatten op basis van bijvoorbeeld jouw 10 kilometer tijd. Dit is jouw moutonhartslag. En dan ga je dus rond die hartslag trainen. En vervolgens is het de dag van de marathon. En dan kijken ze op je, je hebt dan ook een hartslagmeter om. En dan denkt jouw lichaam, oh, dit kan ik. Die heb ik de hele tijd voor getraind. Ik, alles, alle fysiologie in mijn lichaam is goed afgesteld, om die op die hartslag goed efficiënt te kunnen lopen. En dan gaat het dus in weltijd om beter. Dus toen dacht ik, nou, 14 kilometer per week, dat is redelijk. Dat kan ik in mijn schema wel inpassen. En toen heb ik eigenlijk van de een op de andere dag. Zonder ook met wie dan ook niet eens met mijn partner te overleggen. Gewoon me opgegeven. En vervolgens iedereen van al mijn vrienden een SMS's gestuurd met ja, ik heb me opgegeven. Dus ja, nou kan ik echt niet meer terug. Ik ga mijn auto lopen.

Randal Peelen
Ik hang het aan de grote klok. Help me even die methode, want dit vind ik interessant. Ik heb ooit op een keer, ik denk dat het een zaterdag was, ik was bij Juri Jan en we dachten we gaan hardlopen. Nou, hij kan dat en hij doet het ook regelmatig, gewoon af en toe tien kilometer. En ik had dat eigenlijk nog nooit gedaan. En ik was op dat moment wel nu en dan in de sportschool te vinden. Maar ik heb platvoeten en cardio is sowieso niet mijn ding. Dus ik denk, nou dit ga ik misschien hark over de sloot redden. Maar ik moet zeggen, ik zal, als ik het terug zie op video, niet denken. Goh, wat heb je dat goed gedaan? Maar het viel me mee dat het wel lukt. Zeg maar 10 kilometer en gewoon wilskracht en kies op elkaar. Dat is dan nog wel te doen. En op dat moment. Hoor ik jou zeggen nu net 14 kilometer en dat vier keer. Dan denk ik, maar wacht even, nu klinkt het gewoon haalbaar.

Felienne Hermans
Ja, dan moet je natuurlijk wel honderd dagen volhouden.

Randal Peelen
Dus 100 dagen? Eén van. Oh, je moet daar natuurlijk honderd aan. Wacht even, dat detail had ik.

Felienne Hermans
Drie maanden trainen, vier keer per week. Waarvan de langste training 14 kilometer is. Maar in de zwaarste weken heb je twee keer per week 14 kilometer. Dus je traint wel. Op het einde 45 km per week ongeveer. En dat bouw je op. Ik zit nu weer in een nieuw schema. Ik ga mei weer markt omlopen. Nu loop ik ongeveer 35. En dat bouwt dan nog in drie maanden op ongeveer 45 per week. Dat moet je wel trainen. Dus in 14 gaat het over 14 als langste afstand.

Joost Schellevis
Ja, maar dus de eerste keer dat je meer dan 14 kilometer loopt, loop je wel direct 42,2 kilometer. Dat klinkt wel heftig. Ja, dat is wel heftig.

Felienne Hermans
En de meeste mensen, ik ook hoor, ik heb dat dus niet gedaan. Ik heb wel, ik heb me aan een schema gehouden, maar ik heb wel tussendoor. 1 halve marron gelopen, doe iets te voor en ik heb nog een keer een 26 kilometer gelopen. Die mensen van sportrussen zeggen: nee, dat hoef je helemaal niet te doen. Dat doe je puur voor het mentaal, eigenlijk. Als je het wilt doen, moet je het lekker doen. Maar het hoeft van het schema niet.

Randal Peelen
Sport rusten.

Felienne Hermans
Zo heet het schema, sport rusten.

Randal Peelen
Niet wel trusten.

Felienne Hermans
Het mentale van de maroton is heel interessant. Maar het mentale van het 14 kilometer schema is ook echt heel interessant. Dat je toch denkt van. En dat was, ik was echt, doordat ik daarmee bezig was, ging ook heel erg weer reflecteren op het communiceren van wetenschap. Want ik had dus al die statistieken gelezen. Dus ik zei tegen mezelf, jij moet overtuigd zijn. Jij bent een wetenschapper, jij leest een wetenschap. Je gelooft toch wel. Ze hebben heel uitgebreide dataanalyse op de markt van Rotterdam ook gedaan. Je moet het toch gewoon geloven? Je kan die statistiek toch narekenen, maar toch. Denk je bij jezelf, ja maar waar begin ik aan? Want inderdaad, de eerste keer dat ik meer dan 40 kilometer ga lopen, dat zou 42 zijn. Ik kom dus zelf ook echt niet men het haal aan, omdat toch. . Dat echt doen, ik dacht toch, ik ga het dus nu nog een keer een 26 kilometer doen. Omdat ik dan toch niet op die data vertrouw. Maar waarom vertrouw ik? Wat is dat voor een gekkigheid? Wetenschapper die data niet vertrouwt.

Randal Peelen
Maar wacht even, ik hoorde je net zeggen.

Felienne Hermans
Vertrouw inderdaad.

Randal Peelen
Dat is best wel moeilijk. Je vond het mentaal aspect heel interessant. Was dat dan vanwege dat je toch bijna neurotisch. Ik moet toch nog even die 26 doen? Of wat? Dat ben ik ook wel benieuwd naar. Je loopt daar, je bent op de helft, je moet toch een paar keer denken. Fuck it, laat ik maar. Ik geef gewoon op.

Felienne Hermans
Dat is echt het interessante. Dus het verschil van een marathon lopen, denk ik, met een kortere afstand is. Als je een beetje traint, kan iedereen met een halve marathon. En dat hou je ook wel vol, bijvoorbeeld op hetzelfde tempo. Dus ik ben echt een amateur. Mijn marathontijd is 4,5 uur. Je moet binnen zes uur binnen zijn. Dus er zijn mensen die zijn langzamer, maar er zijn ook mensen die echt veel sneller.

Randal Peelen
Wat is het snelst?

Felienne Hermans
Het wereldrecord ligt een beetje aan hoe je telt, want er is net een wereldrecord onder de twee uur gezet. Maar dat telt niet helemaal, omdat het kreeg onderweg drinken aangereikt en hij had vriendjes die met hem meeliepen. Maar echt officiële wereldkoord is twee uur nog wel, twee uur twee. Dus ik ben een beetje een amateur, ik ben niet zo snel, maar een halve marathon kan ik op hetzelfde tempo lopen. Dus ik kan twee uur op hetzelfde tempo. Dat hou ik vol. Dat houden de meeste mensen wel vol. Maar een marathon is zo dat je bij 30 kilometer is echt gewoon al je energie in je lichaam is gewoon op. En dan ga je natuurlijk allemaal van die suikerkroontjes eten. Maar je energie is gewoon op. Dus je gaat iedereen, bijna iedereen, behalve echt professionals, ga steeds langzamer lopen. En dat wordt natuurlijk heel moeilijk, want je gaat op je horloge kijken en je denkt inderdaad na vier uur. Nou ja, na twee uur heb je al alles wat je wilt denken. Heb je gedacht. Jij loooet ze helemaal op. En dan denk je inderdaad na drie uur, denk je. Ja, waarom doe ik dit eigen? Waarom doe ik dit? Of eerder. En wat je ook gaat denken is: je ziet op een gegeven moment zie je 33 op je horloge. En toen had ik zelf nog nooit zo ver gelopen. Mijn verse was 26. 33, denk je? Nou, we zijn al best een stukje 9 kilometer.

Joost Schellevis
Wat was iemand dat bedacht dat de marathon 33 kilometer was geweest? Dan was je dus al klaar geweest op dat moment.

Felienne Hermans
Dat is natuurlijk ook grappig. Ik zou heel graag een marathon onder de vier uur willen lopen. Mens willen graag onder de twee uur, onder de drie uur of onder de drieënhalf uur. Het is totaal arbitrair, want die afstand. En zeggen van ja, dat is een afstand van de mareld naar Athene. Nou, waar kwamen ze dan precies vandaan? Vroege marathons, Boston, 50 jaar geleden, hadden nog 40. Londen heeft een keer 41 gehad. Dus die afstand dat hij zo gekomen is. Is ook gedeeltelijk een gevolg van afspraken en hoe een parcours toevallig liep. Dat is natuurlijk niet precies die afstand. En toch hebben mensen zoiets van: die arbitraire afstand wil ik dan binnen een arbitraire tijd zoals vier uur rondhalen.

Randal Peelen
Maar dat maakt niet uit. Een marathon moet een lengte hebben. Dus dat is allemaal niet interessant. Wat interessant is, is hoe gaat je hoofd daarmee om. Want ik kan me ook voorstellen dat als je dan toch die 42 hebt gelopen en je denkt, ja, wel, ik ga nog lekker nog een kilometer. Dat niet?

Felienne Hermans
Nee, nee hoor. Nee, als je er bent dan denk je, ik ben er. . Mijn vriend zal bij de finish te wachten bij de Holdok. Geen frietje eten. Ik had energie hebben. Drinken.

Randal Peelen
Het kan zijn dat ik me vergis hoor, maar volgens mij zat er recent bij Joe Rogan iemand in de studio die heeft een jaar lang elke dag een marathon gelopen.

Felienne Hermans
Oh ja, was het Eddie Izzard?

Randal Peelen
Ja, zou kunnen. Hoe kom je aan de tijd daarvoor? Waarom? Joe Rogan luisteren of die marathon lopen? Want het is allebei nogal een zit.

Joost Schellevis
Het is allebei vier uur, toch?

Felienne Hermans
En die is het aantal marathons achter elkaar gelopen. Die heeft een keer 27 marathons iedere dag gelopen. Toen was er een aangedachten aan Nelson Mandela, die 27 jaar in de gevangenis heeft gezeten. Dat hij zei, ja, dan kan ik toch wel 27 dagen een marathon lopen.

Randal Peelen
Ja, maar dan kun je toch ook 28? Er zit hier iets.

Felienne Hermans
Er zijn ook ultramarathons. Dus er zijn mensen die hebben 42 af en die zeggen dat niet op dezelfde dag hoor, maar die denken al, dat is leuk. Nu ga ik volgende keer een keer 50 pakken of een 60. Er is een Spartaklon, dat is 246 kilometer.

Joost Schellevis
Maar 42 kilometer, is het leuk? Ben je dan na die 42,2 kilometer denk je dan van yes, dit was leuk? Er zijn meerdere soorten leuk Joost. Ja, dat is goed punt.

Felienne Hermans
Toen ik over de finis kwam, toen zei ik wel. De eerste wat ik wel zei was, het was echt fantastisch om het mee te maken. Het is zo gaaf. Om het te kunnen doen. Ik kan me voorstellen dat je dan echt een soort dankbaarheid. Tijdens die loop, dat heb ik altijd ook wel tijdens andere lopen al. Dat je denkt, tenminste, zo ervaar ik dat, dat ik dan echt heel dankbaar ben dat mijn lichaam het zo goed doet. Dat ik dat kan en dat ik mentaal lukt. Dat ik genoeg geld heb om niet zo hard te hoeven werken. Dat ik hier ook nog fysiek tijd voor heb. En dat ik dat sprake.

Joost Schellevis
Laat staal is het elke dag.

Felienne Hermans
Hoe fijn? Hoe geweldig is het eigenlijk? Dat je dan echt denkt: van ik kan dit om al die aspecten. Mijn lichaam kan dat. Ik kan dure hardloopschoenen betalen. Ja, daar ben ik eigenlijk wel heel blij van, ik wou dit, ik heb het gedaan. Ik wil het. Ik kan het. Ik doe het. Dat is de mantra van een van mijn beste hardloopmaatjes, die zegt altijd zelf: ik kan het, ik wil het. Ik doe het. Dat vind ik een hele mooie. Ja, dus er is wel zeker iets leuks aan dat het gelukt is. Dat het hier lukt.

Randal Peelen
Je gaat de jeugd leren programmeren. Zou je ook. Mensen willen aanraden om een keer in hun leven marathon te lopen, of is dat dan een plek?

Joost Schellevis
Ook als je platvoet hebt, ik heb ook platvoet.

Felienne Hermans
Hardlopen zijn wel van een irritante lijn. Misschien ken je ook hardlopen, kennen jullie hardlopen en jullie netwerk, of jullie gewoon vriendenkring. Dat zijn altijd van die mensen die zeggen: ja, weet je. Gewoon iedereen al 10 kilometer jongens, gewoon je schoenen aan zoals een vriend. Ja, we gaan gewoon doen. Ik zou nu zeker niet per se mensen aanraden om een marathon te lopen, want het kost wel gewoon tijd en je hebt veel blessure kans. Maar ik denk iedere week een keer een dagje buiten een sport doen, wat er ook bij jou was, is natuurlijk wel iets wat gezond is en heel fijn voor je is om buiten te zijn, om met je lichaam bezig te zijn. Nerds hebben soms heel erg de neiging om veel als hobby dan ook nog te gaan programmeren. Dat natuurlijk ook hartstikke lekker. Maar een buitenhobby die sportief is, ik denk dat dat wel iets is wat ik mensen aan zou raden.

Randal Peelen
Ik vind tijd voor de vragen van de luisteraars jongens. We moeten er toch een keer aan.

Joost Schellevis
Kom maar.

Randal Peelen
Dus ik heb de lijst alvast voor me. Joost, ben je ook zo ver of zal ik beginnen?

Joost Schellevis
Begin jij maar.

Randal Peelen
Oké, Boba vraagt zich af. Is ze tevreden met hoe het onderwijs zich ontwikkelt met het oog op technologie?

Felienne Hermans
Oeh, dat is wel een moeilijk vraag. Met het oog op technologie is wel breed. Ik denk dat heel veel dingen wel goed gaan. Dat heel veel dingen op basisscholen bijvoorbeeld beter gaan dan op universiteiten. Alle scholen, basisscholen en middelbare scholen in Nederland zijn met een Nigibord. Waar je op kan projecteren. En heel veel klaslokalen op de universiteit sta ik nog met een krijkbordje les te geven. Dus er zijn best wel wat dingen die goed gaan. Veel scholen hebben laptops, veel scholen hebben tablets. Dus ik denk dat er een aantal technologieën best goed omarmd worden. Ik denk dat we het nog beter zouden kunnen doen dat we leerlingen beter voorbereiden op hoe de wereld er straks uitzien. Maar daar hebben we natuurlijk al heel uitgebreid over gehad. En dat vegt ook als UFM-meesters daar ook zelf goed op voorbereid zijn.

Randal Peelen
Heb je zelf het lijstje ook bij de hand? Want je mag er ook in Ik kan Joost ondertussen zijn vraag erbij pakken.

Joost Schellevis
Ik begin eens met een niet-vraag, eigenlijk, maar een compliment van Jaap die zegt: mijn zoon van acht en ik. Vinden je programmeerles met Scratch heel leuk? Casper vraagt, wat is de eerste juiste index van een array, 0 of 1?

Felienne Hermans
Oh nice. Oh, daar wil ik wel wat over zeggen.

Joost Schellevis
En wat leer je je kinderen? Of wat leer je kinderen aan?

Randal Peelen
Wacht even, dat antwoord weet ik zelfs, jongens. Kom op. Nul toch? Kaaa.

Felienne Hermans
Vanuit welk perspectief?

Randal Peelen
Het juiste perspectief.

Felienne Hermans
Ik zei in het begin al, wij zijn bezig met het ontwikkelen van een programmeertaal die zich aanpast aan kinderen. Dus die heel simpel begint en dan steeds moeilijker wordt. Een van de dingen waar wij super lang over hebben nagedacht, en we zijn er eigenlijk nog niet uit met de onderzoekers die daaraan werken, of we nou bij 0 of bij 1 moeten beginnen. Een voordeel van beginnen bij 1. Is dat het precies correspondeert met wat we doen in de gewone normale mensenwereld.

Joost Schellevis
Ja, want mensen die natuurlijk niet programmeren en luisteren, denken, het begint toch altijd bij één, een lijst.

Felienne Hermans
En in programmeren als je zegt, ik wil graag elementen 0 uit een lijst, dan krijg je de eerste lijst. Het eerste element. En als je dus een lijst van vier dingen hebt, dan moet je dus element 3 aanwijzen om het vierde en het laatste element te krijgen.

Joost Schellevis
Als je een string bij zichzelf één laat optellen, en er is nog geen waarde, dan is er altijd één. Dus je begint altijd bij 0. Dat is echt het.

Felienne Hermans
Altijd bij 0. En het valt nog niet mee. Ik geef zelf één dag in de week les op een middelbare school in Rotterdam. Aan brugklasers HAVO VWO. Het valt nog niet mee om de ene dag. Of het ene uur bij wiskunde bij 1 te moeten beginnen. Je hebt kinderen vanaf groep 1 zo'n beetje de getallenlijn geleerd vanaf. De getallenlijn geleerd vanaf 1. En vervolgens gaan ze programmeren, moeten ze de hele tijd omschakelen. En dat kost gewoon heel veel mentale capaciteit.

Randal Peelen
Ik ben hem aan.

Felienne Hermans
Zelf van de kinderen is nu misschien afgehaakt. Wat levert het op? De vraag is sowieso in een programmeertalen interface, wat levert het op om bij 0 te beginnen? Die zal zeggen, ja het mooie is, als je bij 0 begint, is de lijst der lengte N komt dan mooi uit. Want die stopt dan bij N. Nou ja, dan is het handig. Want dan kan je makkelijk schalen. Maar de vraag is. En er zijn soms ook performance redenen. Omdat in een hele oude programmeertaal was het goedkoper was om te kijken of iets nul was, dan om te kijken of iets anders was. Dus dan was het sneller. Dat kun je nu natuurlijk sowieso al zelf wel optimaliseren. Dus de kosten van met nul beginnen is zeker niet nul. Want het kost leerlingen heel veel energie en ze maken heel veel foutjes daarin. Ik denk dat er zeker iets te zeggen is voor programmeertalen die voor beginners zijn. Om die bijeen te laten beginnen. En dan is een hele interessante vraag, wanneer hou je daar dan mee op? En dat is precies de vraag. Die in onze adoptieve programmeertaal steeds speelt, wanneer gaan we een bepaald conclusie.

Joost Schellevis
zou je toch een keer inderdaad die switch moeten gaan maken Als in een VP-pag.

Felienne Hermans
Eigenlijk iedere taal, een matlab begint bij 1, maar bijna iedere taal die we nu hebben begint bij 0. Dus ja, er zal dan een schakelmoment zijn. En dan is de vraag: zit dat dan binnen je leer Traject of doe je dat dan pas als je een programmeur bent in de professionele wereld? Maar ik ben niet per se een fan van met nul beginnen. Ik denk dat het typisch zoiets is. Wat we onszelf aandoen. En wat ook weer heel erg bij de cultuur van programmeren hoort. Wedna maar aan, want zo is het nou iemand over doen. En als je dat niet bevalt, dan ga je maar lekker niet programmeur worden. Ik weet niet of dat de beste strategie is.

Randal Peelen
Dat is steeds meer welkom bij de club.

Felienne Hermans
Oh, nice. Dat vind ik echt heel fijn om te horen. Want dat is echt wel een van mijn doelen: te zorgen dat veel mensen zich welkom voelen.

Randal Peelen
Ik vind wel bij dat boek voor 12-jarigen. Dat lijkt me een beter idee voor mij. Heb je nog een leuke vraag gezien?

Felienne Hermans
De whisky nerd vraagt: Wat vindt ze het leukste aan lesgeven? Dat vind ik wel echt een hele leuke vraag. En ik denk wel dat het leukste aan lesgeven is. Ik vind het vaak heel leuk om les te geven aan mensen die het niet meteen snappen. Het is niet zo'n uitdaging om mensen programmeer les te geven aan kinderen die het toch wel snappen. Mensen die het moeilijk vinden, om dan de juiste manier te vinden om te zorgen dat iemand het snapt. Het lukt niet, je hebt ze gewone dingen uitgelegd. Misschien kan ik het zo proberen of kan ik het zo proberen. En dan kan ik het zo proberen. En dan probeer je dat een aantal keer. En dan lukt het. En dan zie je dat kwartjes vallen. En zeker jongere kinderen op de middelbare school. Maar bij studenten heb je dat soms ook. Die dan echt ook een dankbaarheid hebben. Die dan echt naar je toe komen en zeggen. Eigenlijk ben ik zo blij dat hij zoveel tijd voor mij had, want nu snap ik eindelijk dat concept. Ja, dat is echt heel erg fijn als het lukt. Dat je je als docent zo kan inleven in een student krijgt, dat je kan bedenken. Hoe krijg ik dit concept bij hem of haar naar binnen? Ja, dat is echt heel erg rewarding.

Randal Peelen
Ik denk dat ik die van Rob Gedering gooi. Want die zaten we te bestuderen van tevoren. En toen zei je, daar kwam op slecht zo'n leuke discussie van los, dat we dat hier ook maar eens moeten proberen. En Rob G vraagt. Wat houdt het leren van programmeren in en zijn de verwachtingen van hun ouders die hun kinderen naar programmeerles sturen niet te hoog? Wat vind je van mensen die HTML een programmeertaal noemen? Het zijn eigenlijk drie vragen.

Felienne Hermans
Dus laten we die verhaat wel even parkeren, want dat was inderdaad wel een leuke discussie. Uit ons stond, die kunnen we zo nog even doen. Maar de eerste vraag is inderdaad een hele interessante vraag. Zijn de verwachtingen van ouders die kinderen naar programmeerclubs sturen niet te hoog? Ja, ik denk ook dat de verwachtingen. . Ik heb zelf zes jaar lang een programmeerclub geleid. En nu, op zaterdagmiddag zit ik in Leiden bij de Code Dojo. Ik denk dat ook vaak de verwachtingen van begeleiders te hoog zijn. Ik zelf had er ook echt last van. Dat ik echt dacht in het begin van ja, kind van 8 als ik die één keer uitleg wat een if dan else is, dan gaat hij dat snappen, want ik leg dat uit en dan snapt hij het erna. Je bent ook heel erg genegen om aan jezelf op die leeftijd te denken.

Joost Schellevis
Ik snapte dat ook.

Felienne Hermans
Toen ik tien was, toen kon ik dit ook. Dus waarom kan jij dat niet? Dus ja, zeker veel ouders, ja dat zijn dan ook vaak ouders. Vaak vaders die zelf in IT werken, die dan echt denken van mijn kind kan al, zo, als die heel jong is, terwijl dat niet zo heel realistisch is, en dat soms aan alle kanten voor teleurstellingen tot teleurstellingen leidt. Ik denk dat dat een heel valide opmerking is. En de volgende vraag was natuurlijk heel erg leuk: wat vind je van mensen die HTML en programmeertaal noemen? Ja, prima. Want het is ook prima programmeertaal. En daarna ging natuurlijk de discussie over: wanneer is iets een programmeertaal?

Joost Schellevis
En waarom zou HTML geen programmeertaal zijn? Want is de rationaal? Het is een markup language.

Felienne Hermans
Ja, dus licht gemensplaed in de slag van: ja, maar het betijnt Markup language.

Randal Peelen
Het is echt een menspleintje, dat is waar. Doe je dat je het zo bij naam noemt? Ja, dat ging wel een aantal keer door. Mensen over programmeren en je doet er wel onderzoek naar.

Felienne Hermans
Maar dit betekent makkelijker plengers. Maar ook even dat hij even ging uitleggen wat ze betekenen. Daar was ik wel echt heel blij mee. Dus ja, het is een marketplek, dus dus het is geen programmeertaal. Dus een heel interessante discussie ging daar. Want hoe kan je er de vinger op leggen wanneer iets wel en niet een programmeertaal is. Het is grappig, want dit is letterlijk het huiswerk wat mijn studenten deze week moeten maken. Schrijf voor jezelf eens op wat voor jou het definiërde criterium is voor wanneer iets een programmeertaal is. En geef daaruit volgens dan een voorbeeld van iets wat wel en iets niet is. Dus iemand zei ja, ze meldt geen programmeertaal, want het heeft geen variabele en het heeft geen lussen. Toen zei iemand anders al. Ja, maar Heskel, waarvan veel mensen toch van mening zijn dat het wel echt een echte goede taal is. Die heeft ook niet variabelen en lussen. Dus als je definities, variabele en lussen zijn waarom HTML geen programmeertaal is, dan valt Haskell ook af. En dat is vaak een stap die mensen niet willen zetten. Sommige mensen zeggen dat het belangrijk is dat een programmeertaal Turing compleet is. Dat betekent dat alles wat je maar uit kan willen rekenen, je ermee uit kan rekenen. Maar Pokémon Go, nee, zou je moet zeggen. Pokemon Yellow is ook Turing Complete. Dus je kan iedere berekening die je wil, kan je uitdrukken in Pokémon Yellow kaartjes. En daarmee kan je een computer simuleren.

Joost Schellevis
Hoe dan? Dus niet het computers, niet het spel Pokémon Yellow, maar.

Felienne Hermans
. Een kaarten, een Pokémon kaartspel. Jezus.

Joost Schellevis
Maar dan is een dobbelsteen.

Felienne Hermans
Daar kan je steat mee representeren. Met sommige bordspijlen kan je ook precies steat representeren. Gansenbord heeft niet genoeg plekken om steat op te representeren. Dus als je zegt. Turing completeness is een ijs, wat mensen vaak een beetje off-hand zeggen als. Nou, dat is een wel. Ook daar dan, volgen dan misschien dingen uit die je niet wil. Excel is ook Turing compleet. Ik heb zelf een keer een Turingmachine in Excel gemaakt om een punt te maken. Vaak zeggen mensen: nee, Excel geen programmeertaal. Waarom dan niet? Nou, dan zeg je maar kijk, het is stuur en compleet. En dat overtuigt mensen dan niet. Dus het valt nog niet mee om de vinger erop te leggen wanneer iets wel en niet programmeren is. En het geeft ook wel heel erg aan, denk ik, hoe in-crowd wij als programmeercommunity zijn. Want als je gewoon iemand die op straat HTML-code laat zien. Als je doet view source op Facebook. De vraag is: is dit programmeren? Is dit programmeercode? Dat lijkt mij dat dat programmeercode is. Dus in programmeren geldt heel erg die. No true Scotsman van nee, maar dit is niet echt programmeren. Iedereen doet het op iedereen. Als je backend programmeur bent, nee, maar PP is niet echt programmeren. Nee, maar MATLAB is niet echt programmeren. Maar Python heeft geen typesysteem. Dat is echt heel erg iets van ons dat in plaats van dat we zeggen. nou we zijn allemaal programmeurs. Want maakt het nou toch uit of je Ruby tipt of Pearl? Het is toch allemaal een beetje hetzelfde? Kom erbij. Laten wij samen tegen mensen die helemaal niet kunnen programmeren, zeg maar, daartegen zijn, zijn we. Intern, allerlei surf-discussies, zo kan je er nog wel een paar van stal halen. Apelots, Vim versus Emacs, Tabs versus Spaces werd ook genoemd in de vragen. Wat maakt het nou uit?

Randal Peelen
Probeer eens aan je niet-programmerende vrienden uit te leggen.

Felienne Hermans
Dat je niet alleen een discussie hebt over welke programmeertaal, maar dat je dan ook nog gaat praten. Wij serieuze discussies voeren over. Type je brief in Word of type je brief in Google Docs. Dat is dat echt waar mensen urenlang over kunnen bakken. Maar je krijgt toch aan gewone mensen niet uitgelegd wat dat voor een discussie is. Die krijgt het maar uit. Het is toch hetzelfde soort van bijna hetzelfde. Nee, dat is echt niet hetzelfde.

Randal Peelen
En volgens mij zit er ook iets elitairs in dat je zegt, oké, vim is beter, want het is moeilijker.

Joost Schellevis
En. Ik kan het en jij kan het niet. Dus ik ben beter dan jij.

Felienne Hermans
Dat heeft ook heel veel mee te maken. Dus vaak als je echt doorgaat op dit soort argumenten, daarvoor wel een leuke discussie. Als je probeert bij mensen de vinger erop te leggen waarom ze iets wel of niet programmeren of wel of niet goed vinden, dan blijkt dat het vaak een beetje papai is. En dat er weinig echte doordachte argumenten.

Randal Peelen
Ik zit net een beetje filosoferen als ik thuis met mijn slimme thermostaat een programma maak van wanneer dat ding aan en uit moet gaan en het vinkje aanzet. Zodra ik van huis ben moet dat ding uit. Dan ben ik een klein beetje aan het programmeren. Maar als ik een boodschappenlijstje schrijf en ik ben in de supermarkt, ik voer dat lijstje uit. Dan ben ik niet mezelf aan het programmeren. Ik sta er ook na te denken over wat ik wel en niet pak.

Joost Schellevis
Vroeger zei je toch ook dat je de videoreaccorder ging programmeren.

Felienne Hermans
Ja. Of je tomtom even inprogrammeren. Dat is ook wel iets wat.

Joost Schellevis
Maar dat mag dus niet meer.

Felienne Hermans
Van mij mag je alles programen doen.

Randal Peelen
Oké, heb je ook nog een vraag, Joost?

Joost Schellevis
Ja, Bernard Kroes vraagt, wat is je favoriete kik voor niks? Bijvoorbeeld in het donker over de snelweg rijden met geniale muziek. Of het zo hoog mogelijk opstapelen van uitgeperste sinaasappelschillen.

Felienne Hermans
Oeh, dat vind ik wel een hele moeilijke.

Randal Peelen
Ik weet het antwoord ook niet hoor.

Felienne Hermans
Nee, ja, ik zou dan meteen weer aan dingen van hardlopen denken van binnen een bepaalde tijd iets, een bepaald trainingsrondje binnen een bepaalde tijd afkrijgen. Maar dat is natuurlijk weer niet echt voor.

Randal Peelen
Ik vind het mijn nagels knippen. Als ik daarmee klaar ben, is het gewoon heerlijk. Vooral als ze lang waren.

Joost Schellevis
Wat ik dus heel fijn vind is mijn haar was met shampoo. Alleen heb ik nu de shampoo die niet zo fijn is, dus dan is het dan weer minder fijn.

Randal Peelen
Shampoo kost geld. Maar auto wel.

Joost Schellevis
En water kosten ook geld.

Felienne Hermans
Oh weet je wat er echt heel erg lekker is? Als je je haar heel strak hebt in een knotje. Omdat je denkt van zoals nu ik wil een beetje leuk uitzien. Dan doe ik mijn haar een beetje strak in de knochen. En dan kom je thuis en dan doe je zo'n stiekje uit. Dan doe je over je hoofd eruit. Doe je zo je hoofd over je hoofd eruit. Dan denk ik zo: oh, mijn haar is los. Oh, zo lekker.

Randal Peelen
Dat is echt heel fijn, de kick voor Nick. Jezus, wat zijn we eenvoudigen toch tevreden mensen?

Felienne Hermans
Ja hè?

Joost Schellevis
Na zaterdagochtend de krant lezen. Met een huilende baby op je arm.

Randal Peelen
Uitslapen, dat is jouw kick van niks.

Joost Schellevis
Uitslapen. Ja, ik slaap nu, een collega noemde dat uitslapen aan de voorkant. Dus niet de wij slapen de volgende ochtend, maar om 9 uur naar bed.

Randal Peelen
Laatste vraag in dit katern. Tussengas, wat is je leukste vakantieavontuur?

Felienne Hermans
Oeh, wat is mijn leukste vakantieavontuur? Ja, we met vrienden naar een conferentie in Noorwegen in Bergen. En dan gingen we een berg beklimmen in Bergen. Ik weet niet precies meer hoe de naam heette, maar het lijkt een beetje op drakenfilet. Dus wij noemden die berg de drakenfilet. En wij gingen die berg beklinken, we hadden helemaal niet goede schoenen of zo. We hadden niet wandelschoenen. Dus wij gingen helemaal met sneeuw. Bepakte berg ging gewoon opwandelen met sportschoenen. En mijn vriend had niet eens sportschoenen had. Van die mooie pantoffelschoentjes met een soort leren zolen, zo, nette heren schoenen. En tot vallen en zo en door het ijsjes marathon trouwens. Dat was eigenlijk een slecht gelukt avontuur. Maar toen was wel als je naar boven bent, toen denkt, Het jaar daarna nog een keer dit jaar weer trouwens. Oké, nu gaan we het nog een keer doen. Nu hebben we wel fatsoenlijke wandelschoenen bij ons. En nu gaan we die ervaring herhalen. Maar dan in een proper way.

Randal Peelen
Dat is op zich wel heel grappig. Yo, sorry, je had nog een hele mooie die je ergooit.

Joost Schellevis
Om een paar vragen samen te vatten. En dit is misschien een vraag die je wel vaker hebt gekregen. Misschien ook in een podcast hierover een beetje de olifant in de kamer. Een vraag die je misschien ook wel aan ziet komen, maar waar je het denkt van ja, moet dat nou echt gesteld worden? Maar het is toch zo, je zit natuurlijk in een sector met veel mensen die er anders uitzien dan jij. En dat je het misschien toch net een beetje buiten de. . Daar anders uitziet dan gemiddeld. De norm. Dan de norm inderdaad, daar wijk je toch nog een beetje van van af. Hoe is het om in de ICT te werken? Met een lippiercing.

Felienne Hermans
Ja, dat is echt heel fijn. Ik ging in Leidenwerken. Ik werkte hier op Theodelft. Ging ik in Leidenwerken. En als een collega die had ook een lippiercing. Ik kwam krijgen thuis. Ik zei tegen mijn vriend: Ik heb een collega gezien en z heeft ook een lippiercing. En dat is echt zo'n fijn gevoel. Dus I guess dat het wel heel belangrijk is altijd om mensen te zien die ook een beetje op jou lijken. Het gaf me echt een heel fijn gevoel dat ik een collega had nu in Leiden hebt een collega binnen de informaticaafdeling die ook een Limpiercing is. Ik dacht, ik voel me zo fijn hier.

Joost Schellevis
Maar er kwamen ook wel echt wat vragen binnen over. Vrouwen in de ICT natuurlijk, dat is waar we een beetje naartoe gingen.

Randal Peelen
Ik dacht dat ze zelf die vraag van Jeroen Rosier er wel in kon gooien.

Felienne Hermans
Ja, dus dat is leuk, dat kwam ook in Slack voor. Hoe is het om constant vragen te krijgen over een vrouw in tech zijn? Of hoe is het om als vrouw gezien te worden in plaats van als gewoon IT'er?

Randal Peelen
Of de hele gemensplaand.

Felienne Hermans
Ja, of soms gemensplaand te worden. Het is heel ingewikkeld. Het is heel ingewikkeld. Want aan de ene kant wil je je vrouw zijn omarmen, want je bent ze nou eenmaal. En hoe meer jij ook je gewoon als vrouw. presenteert, bijvoorbeeld met oorbellen en make-up en nagedrag en dingen die mensen met vrouwen associëren, hoe meer jij misschien een rolmodel bent voor meisjes en. Anderen, ik ben nu een beetje een wat oudere wetenschapper. Ik heb mensen die onder mij werken in mijn team. Ik wil ook aan hun modelleren: ja, je kan in een jurkje ook gewoon naar je werk komen. Dat kan gewoon, je hoeft niet, je heeft het aan te passen. Dus je wil aan de ene kant als vrouw dat vrouw zijn omarmen. Maar aan de andere kant, ja, heel veel mensen die het voor het zeggen hebben, zijn mannen. Dus voor een zekere. Tot op zekere hoogte moet je ook het gedrag van wat wij nu zien als leiders en managers en de baas, moet je ook dat gedrag modelleren. Want dan zie je eruit als iemand die ook door kan groeien. En als jij teveel niet gedraagt zoals we verwachten van bijvoorbeeld wat mijn volgende carrièrestap zou zijn, hoogleraar worden. Je moet je een beetje gedragen als iemand die misschien wel hooglera kan worden. En tot op zekere hoogte is dat beeld heel erg gevormd hoe mannen die rol invullen en hoe die zich gedragen. Dus het is een totaal. De hele tijd een struggle tussen hoeveel vrouwen neem ik mee en hoeveel man neem ik over, en ook wel hoeveel tijd kan ik daaraan besteden? Want ik besteed best wel veel tijd. Ik doe zo'n time tracking, omdat ik een beetje weet waar mijn tijd naartoe gaat. Ongeveer één uur in de week ben ik bezig met dingen rondom gender in programmeren. Dus vorige week hebben we bijvoorbeeld drie uur lang de tijd genomen om met. Meisjes op de middelbare school daarmee te lunchen en een beetje te vertellen over wat mijn werk is. Hartstikke leuk om te doen, maar dat zijn al drie uur uit een week van 40 uur. Een mannelijke collega hoeft. Dat helemaal niet te doen. Die gaat gewoon lekker ondertussen allemaal dingen zitten uitvinden of ten tamens zitten nakijken. Dat ik dat dan misschien in de avonturen moet doen.

Randal Peelen
Dus het is eigenlijk zo: de stip op de horizon is dat we het er helemaal niet meer over hebben. Tot die tijd moet jij gewoon nog even die marathon lopen.

Felienne Hermans
Dat is wel zo. Er wordt er wel extra effort verwacht. Want ze vragen dan natuurlijk aan mij: er komen allemaal meisjes op bezoek. Ga jij dan met die meisjes iets leuks doen? En alle vrouwelijke. Collega's moeten dat dan ook doen.

Joost Schellevis
Het zou eigenlijk niet zo moeten zijn.

Felienne Hermans
Dat is zeker een hele mooie manier om het te zeggen. Je hebt een beetje diversiteitscorvet. Dat er komen meisjes langs, ja, het zou ook raar zijn als het alleen maar mannelijke wetenschappers aan neerzetten. Want dan denken die meisjes. Oh, ja, het zijn allemaal mannen, ja, dat is niks voor mij. Maar ja, het kost heel veel extra energie. En wat ook nog eens heel vervelend is, is die energie die je daaraan besteedt. Dat ik nog mij drie uur kost om met die meiden te lunchen, is niet zo erg. Maar vaak is die energie ook van mij, collega's daarop aanspreken. Als collega's zeggen, hallo jongens, terwijl er ook meisjes zijn, ja, zou je niet hallo kinderen of leerlingen of studenten kunnen zeggen. Zorg dat meisjes ook zich. erbij wat voelen. Ja, dus soms voor een gedeelte is natuurlijk ook meer vrouwen toelaten in laten we zeggen de wetenschap of de ICT is ook Een beetje veranderen wat de ICT of de wetenschap is. En dat is niet al, je bent dan niet altijd de leukegene die de boodschap brengt van hé, kan het hier niet wat inclusiever? Kunnen die posters met een blote vrouw hier niet van de muur? Is dat nou echt nodig? Ja, je bent ook vaak een beetje wat ze noemen de killjoy: degene die het plezier van de mensen, de mannen die daar dan zijn. Afpakt. Door te zeggen van nee, wij vinden het niet leuk als jullie zus of zus of zo. Dus dat is nog eens een keer extra corvete. Het is niet alleen tijd besteden. Het is ook soms dingen doen. Waardoor jij zeker misschien aan populariteit of aan collegialiteit inlevert. Om het op de lange termijn beter te maken. Waardoor je dan dus soms. Zelfs slachtoffer bent, omdat mensen jou dan een vervelende zeikert vinden. Dat je altijd maar zegt dat mensen niet jongens moeten zeggen, of niet al hun colleges, alleen maar mannelijke voorbeelden moeten hebben en dat soort dingen. Maar van mensen denken: ach, daar komt die feminis weer met haar gezeur. Het is ook niet als heel dankbaar werk op de korte termijn.

Randal Peelen
Bedankt voor je inzet.

Felienne Hermans
Thanks.

Randal Peelen
Gaan door naar de tips, jongens. Want mooier kunnen we dit verhaal niet maken. Ja, geef ik jou de eerste beurt, Joost.

Joost Schellevis
Ik heb twee tips. Ja, het is wel grappig, want dit zijn twee tips die exact op hetzelfde moment zijn ontstaan. Want we hadden geen zin om eten te halen. Nee, het is trouwens niet waar. Het is niet op hetzelfde moment ontstaan. Het had op hetzelfde moment. ontstaan kunnen zijn. We wilden een film kijken en we hadden geen zin om te koken. Ja, je kunt het wel. En vaak is dan de logische optie die we dan nemen is New York Pizza of Domino's. Maar we dachten laatst van we gaan eens naar een ander restaurant. Gewoon een onafhankelijk restaurant, niet van een keten. En het was A. veel lekkerder eigenlijk. B, het was er echt tien keer zo snel. En het was ook gewoon warmer. En de bezorging was aardiger. En de zon scheen opeens. Nee, dat niet, want het was al s'avonds. Nee, maar het was echt. Ja, het was echt een hele goede keuze. Maar toch, je bent toch een beetje gewend om dan voor die grote merken te kiezen. Je speelt toch een beetje op zeef, terwijl ja, je kan het, je kan het getroffen hebben met je lokale francisenemer van New York Pizza, maar je kan het ook niet getroffen hebben. Maar goed, niet op hetzelfde moment, maar het had op hetzelfde moment kunnen zijn, keken we een film. En dat was Knives Out. Heeft volgens mij ook wat prijzen gewonnen, maar is een best wel leuke film. Het is een beetje een soort murder mystery, maar dan origineler eigenlijk. Felienne, jij nog een tip?

Felienne Hermans
Nou, dan ga ik één tip. Ik doe er ook twee. Eentje, is een follow-up op jouw tip van de McDonald's. Want ik moest denken aan wat iemand ooit, ik ben vergeten wie maar het McDonald's-principe noemde om een discussie te stoppen. Dus stel je voor, je hebt met een groep mensen een discussie over waar zullen we gaan eten. En aan de zegt een, ik heb zin in Italiaans. En de ander zegt, ik heb zin in de saladebar of ik heb zin in sushi. Hele lange discussie. En het gaat nergens naartoe. Dan kan je de McDonald's optie spelen door te zeggen, nou weet je wat, we gaan gewoon naar de McDonald's. En iedereen vindt dat dan collectief een slecht idee, want daar heeft niemand zin in. En dan doord jij iets absurds voorstelt. Gaan andere neuzen opeens dezelfde kant op? Soms is het heel nuttig om gewoon een absurde mening erin te gooien, zodat mensen denken, nee, maar dat niet.

Joost Schellevis
Hoe kan je dat bijvoorbeeld in je werkomgeving gebruiken?

Felienne Hermans
Stel je voor dat er een discussie is over hoe we een vak aanpakken? Zullen we dat zo doen of zullen we dat zo doen? Dan kan je een optie noemen: laten we helemaal geen college meer geven. We gaan gewoon alles opnemen op internet. Wat je echt denkt.

Joost Schellevis
Dat is laatst toch voorgesteld.

Felienne Hermans
Ja, soms stellen mensen dit serieus Maar dat is natuurlijk niet echt een heel serieus voorstel. En dan zie je dat mensen misschien denken van nou nee, dat is wel heel extreem. Dan gaan we allemaal iets naar het midden. Dus daar moest ik gewoon aan denken, toen jij je je McDonald's voorbeeld had, dat was wel een tip die soms kan helpen.

Randal Peelen
Als breekijzer.

Felienne Hermans
En mijn andere tip gaat over: het heeft ook iets met hardlopen te maken, maar ook met andere dingen. Het gaat over hoe je zelf als mens je hartslag kan controleren. Dus als je je hartslag lager wil maken, omdat je bijvoorbeeld zenuwachtig bent en je merkt dat je een hoge hartslag krijgt. Of omdat je marathon aan het lopen bent en je bent te hoog in je hartslag voor je marathonschema. Wat je genegen bent om te doen is dat je denkt ik ga heel diep inademen. Lekker veel lucht pakken. Maar dat is eigenlijk een slecht idee. Als je wilt dat je hartslag zakt. Als je rustiger wilt, moet je je uitademing verlengen. Dus je moet gewoon inademen. En dan moet je langzaam. Bijvoorbeeld door gewoon een soort fluitje te maken van je lip zo langzaam uitademen. Of wat ook helpt, is de helft van je uitademing doen. En dan even pauze. En dan de rest uitademen. Als je een hartslagmeter hebt, Apple Watch ofzo, dan kan je dat even oefenen. En dan zie je dat je uit. Uitademing verlengen, verlaagt je hartslag. Dus als je je zenuwachtig voelt om welke reden dan ook, ga dan niet denken ik adem lekker diep in, want dan voel ik me beter. Dan ga je alleen maar slechter voelen. Je moet je uitademing verlengen. Gaat stip op heel veel situaties van toepassing.

Randal Peelen
Dat klinkt als een goed idee. Die heb ik soms nodig. Niet zozeer om mijn hartslag omlaag te krijgen, maar gewoon voor de zender. Voor de instant zenders. Heb jij nog een tip, Randal? Ik heb er twee. En een vraag. Maar die vraag is niet van mij. Kom ik zo op terug. Het eerste is, ik heb de laatste paar tips, zie je een soort van rode draad waarin ik hunker naar het verleden. Ik heb namelijk allemaal retro games die ik wil spelen en oude bands die ik weer opnieuw aan het luisteren ben. En ik ben een keer in mezelf op zoek gegaan waar komt het nou door. En ik denk omdat ik. . In tegenstelling tot zeg maar tien, vijftien jaar geleden, niet meer zoveel tijd heb. En ik vlang heel erg terug naar die momenten dat ik weer heel veel tijd had. Dat ik gewoon de hele dag Zelda op de Nintendo 64 kon spelen en dan tot diep in de nacht door en de wetenschap dat ik de volgende dag uit kon slapen gewoon weer door kon gaan. Ik hunker daarna. En de momenten in mijn leven dat ik die moment te gevoeld heb, dat ik alle tijd van de wereld had en dat ik gewoon echt de hele dag kon doen wat ik wilde, die heb ik het meest meegemaakt in de tijd die eigenlijk. . noem ik een beetje de jackass periode. Toen dat populair was op tv, toen had ik eigenlijk de tijd van mijn leven. De wereld lag aan mijn voeten en ik kon alles doen wat ik wilde. En in die tijd had je ook die CKY video's, je had jackass, je had Viva la Bam. En een beetje dat. Hoe moet ik het noemen? Sfeertje hangt nog heel erg op een Discord server die ik bijna toevallig tegen ben gekomen. Dat is de CKY Alliance Discord server. En dat draait allemaal. Om die groep van de figuren van Jackass, de figuren van CKY en de bands en de series en de films die daaruit ontsprongen zijn. En eigenlijk heel dat cultuurtje komt daar samen. En die zijn bezig met een soort. preserveringsproject. Die proberen van al die dvd's, van al die videobanden, van al die cd's die er zijn de best mogelijke kwaliteit gewoon op te slaan. Voor altijd vast te leggen. En de reden dat ik dat heel leuk vind, is omdat ze ook van bijvoorbeeld de band CKY, wat echt wel een van mijn favoriete bands is, ook. Bepaalde demo's en alternatieve mixes van studiosessies. Die vind je daar dus ook. Dus alternatieve versies van wat een album geweest had kunnen zijn. Ik kan daar gewoon. heel erg diep gaan in een periode en een tijd die ik heel lekker heb gevonden. En ik weet niet, dat kietelt zo mijn. Als ik daar even een kwartiertje in kan zwelgen, dan is mijn avond weer goed. Dan kan ik hoe. En dat YouTube Rabbit Hole tot drie uur s'nachts. Dat zit er niet meer in. Maar even terug naar mijn jeugd, dat kan wel. Ik zet in de show notes dus de link naar dat Discord kanaal. Als dit een beetje leeft voor je, als je weet waar ik het over heb en denk daar kan ik wat mee dan, dan moet je daar ook eens komen kijken. Sorry. Wat was je vraag?

Joost Schellevis
Hoe zit het met auteursrecht?

Randal Peelen
Daar heb je het over.

Joost Schellevis
Joost, waarom maak je alles zo moeilijk? Ja, het is het internet. Daar bestaat dat niet.

Felienne Hermans
En jij zei zelf, toen ik 14 was, pakte gewoon dingen van internet. Dat leek me gewoon helemaal oké. Dus hij is gewoon een beetje in die fase ook qua kont en blijft afkrankbaar in.

Randal Peelen
Nou ja, aan de andere kant, ik betaal ook op meeste apparaten die ik koop thuiskopieheffing. Mag ik dan alsjeblieft ook een thuiskopie maken? Dat geldt dan weer niet voor dingen uit evident-illegale bronnen. Maar dat niet. Een mens zou dit kunnen denken. Hij zou ongelijk hebben, maar hij zou het kunnen. De tweede tip is, ik kwam laatst tegen een verhaaltje en dat heb ik ook op de Slack gepootst Dat een Mac tegenwoordig dubbel zoveel malware zou bevatten als een Windows computer. En toen dacht ik, dat is patentenonzin, dat kan nooit. Toen ben ik me er eens in gaan verdiepen. En het klopt. Het is inderdaad een beetje onzin. Maar wat er wel aan klopt is. Er komt steeds meer malware voor Max. Het is zelfs zo dat in de Apple winkels nu vaak het programma Malwarebytes wordt geïnstalleerd. Juist bij de wat oudere mensen die al een heleboel. . gekke taskbars in hun browser hadden zitten en toch wel wat dubieuze programma's op de achtergrond hebben draaien. Het wordt dus steeds gebruikelijk om een viruscan op je Mac te draaien. En ik had er in eerste instantie een beetje een wars gevoel van, want ik wil me zo lekker veilig wel. Ja, hoe moet ik dat noemen? Wanen. Ik wil me graag veilig banen. En ik heb altijd de grap van, mijn mek is onhekbaar, dus doe je ding. En toen dacht ik, ja, laat ik me er eens in verdiepen. En toen kwam ik bij in dit geval een viruscanner die best wel goed aangeschreven is te staan. En ik kende hem niet super goed, maar dat is Bitdefender. En heel veel mensen denken, natuurlijk Randal, kennen we die. Die heb ik voor drie tientjes op de kop getikt. Voor een jaar. Ik denk ga het eens proberen, waarom niet? En dat bevalt me eigenlijk wel goed. En het grappige is, hij heeft dus ook echt wel een stuk of 30 virussen gevonden. In attachments van mails die ik gewoon in mijn archief had staan. Die lagen daar lekker gewoon op geborgen. Niet voor mij gevaarlijk te zijn. Maar ja, dat je toch wel denkt, weet je, het is toch wel goed dat je het nu weet. En ik weet het niet. Ik hoor het mezelf zeggen. En ik denk de Randal van een jaar geleden zeggen. Hoe kun je een virus kan draaien? En waarom ben je godsnaam vegetariër geworden? Maar ja, dat is toch een stukje voortschijnend inzicht, denk ik dan toch.

Joost Schellevis
Oh, nog een kleine subtip. Want als je klant bent bij een internetprovider, wat veel mensen toch wel zijn, dan is de kans. Best wel groot dat je een gratis viruscanner kunt krijgen via je provider.

Randal Peelen
Ja, dat is meestal F-Secure.

Joost Schellevis
Ja, dat is F-Secure.

Randal Peelen
Zelfs altijd F-Secure.

Joost Schellevis
Ja, bij Zico is dat bij Access vooral ook. Bij KPN weet ik het eigenlijk. Ja, ook. Ook, ook FCC. Dat weet ik toevallig. Volgens mij niet per se de aller top of de Noordste virus kunnen, maar het is gewoon een solide virus. Zeker top 5. Bij Ziggo krijg je die gratis op één computer. Je moet er wel bijbetalen om het dan op meer computers te kunnen. Maar goed, het is toch een gratis virus kunnen.

Randal Peelen
Goeie tip. Derde is eigenlijk geen tip, meer een vraag die op Slack voorbij kwam. Van ik moet, sorry, ik ga het nu gewoon vragen, is het Jurine of Jurine? Cherine, Cirine. Ik past als Gerine. Cirine zou het nog kunnen. Mijn excuses. Ze stelde zich namelijk de vraag: ze heeft een dexcon glucosessensensor in verband met diabetes. En die heeft een alarm als ze in te hoge of te lage bloedsuik heeft. En dat is allemaal prima. Dat ding gaat ook netjes piepen. Maar ze merkt aan zichzelf, als dat ding s'nachts afgaat, wil ze hem nog wel eens wegdrukken. Gewoon zo van ik laat me slapen en ik snap dat ook wel. Ik heb. Ook heel vaak geprobeerd een baby weg te drukken. Zo werkt niet. Dus ik snap dit sentiment. Voeg zij zichzelf af. Kun je niet gewoon een if-tis then-else toeltje bouwen, zodat je dat ding automatisch de lampen aan kan laten gaan. Of je wekkerradio aan zou kunnen laten zetten. Of muziek spelen als je toch uiteindelijk echt je bed niet uit wil komen. En toen heeft die fabrikant gezegd, Dexcom in dit geval, nee, daar hebben we geen integraties voor. Maar wat ze wel hebben is een nieuwe Open API, wel proprietary zoals ik het hier lees, maar dat is op developer. dexcom. com te vinden. En ze vroeg zich af, zijn er nerds in ons midden? Die daar of bij kunnen helpen. Of misschien al zelfs ervaring hebben met die specifieke api. En om dat soort. . Het klinkt voor mij te logisch voor worden. Als je. slimme lampen hebt en je hebt zo'n gekozen sensor met een AP. Dit is een inkoppeltje, maar dat schijnt dus nog niet zo makkelijk te zijn. Ik wil dat gewoon even voorleggen aan onze luisteraars. Is er iemand die daarmee aan de haal zou willen of die daar misschien wel al een keer wat voor heeft gebouwd?

Felienne Hermans
Ja, het is een hele bekende programmeur in de Microsoft Wild. Scott Hanselman heet hij. Hij is zelf ook diabeet. Hij heeft al een paar video's over dingen die hij zelf met allerlei sensoren aan elkaar heeft gehackt. Dus dit is misschien iets wat mensen zouden kunnen bekijken als ze die kant op willen.

Randal Peelen
Er is vast ergens een github vol met Dexcom vast shizzle.

Joost Schellevis
Als er een open API is en je hebt slimme lamp, kijk als je natuurlijk inderdaad gewoon normale spotjes hebt van de dekenmarkt, dan gaat het. Ga ik niet werken, maar dit moet te doen zijn, toch?

Randal Peelen
Tot zover deze aflevering van Met Nerds om Tafel. Onze vaste tafelnerds zijn Floris Bot, Joost Schellevis en Jurian Ubachs, mijn naam is Randal Peelen en onze gastnerd van vandaag was Felienne Hermans. Felienne, waar kunnen mensen meer over jou te weten komen?

Felienne Hermans
Ze kunnen naar mijn website felienne.com waar zijn wij wetenschappelijke papers kunnen lezen en ook van alles en nog wat, bijvoorbeeld over onze cursus. Als ze het boek willen kopen op bol.com. Het boek heet De Programmeerbende. We hebben ook een website: programmeerbende.nl, waar alle programma's op staan die kinderen in het boek programmeren. En als mensen het leuk vinden om ook naar mijn podcast te luisteren. Software Engineering Radio. Software Engineering Radio. Een website, maar ook op iTunes en op Spotify te vinden, dan is dat ook nog een plek waar je een hele hoop episodes met mij en met onze andere hosts kan aan luisteren.

Randal Peelen
Keurig? Links in de show notes. Onze luisteraars zouden onze luisteraars kunnen zijn als ze ook nog gelijk eventjes op hadden gemerkt dat je website toch echt HTTPS zou moeten hebben. Heb ik gisteren gezegd lekker bezig! Dat heb je mooi voor hun voeten weggemaaid. Nou, meer informatie over ons die is te vinden op mnot.nl. Dan vind je ook een pagina met tips over hoe je ons kunt steunen. Bijvoorbeeld door het achterlaten van een review in je favoriete podcast-app. En je kunt ook jezelf steunen met een t-shirt of een hoodie in onze prachtige mooie shop. Er zijn regelmatige kortingsacties en die staan altijd in ons hoofdkanaal op onze Slack. Dus als je daar nou ook nog bent, dan ga je dat allemaal meemaken. Op die Slack kom je via de link op onze website en adverteer in deze podcast kan door te mailen naar flip. dagenacht. nl En je komt de hussel uit hoe je dat schrijft. Flip FLIP. Met nerds op tafel wordt mede mogelijk gemaakt door Jimmy Joy. Kijk op jimmyjoy.com/nerds voor 15% korting. Spachtelijk lekker. Je vindt ons communitykanaal, genaamd Mnot Community, in de podcast-app. En als je patron van ons wordt, ontvang je altijd een RSS feed, zodat je reclamvrij kunt luisteren. Toegang tot het Patreon kanaal op Slack. Voor 3 dollar of meer krijg je stickers, 5 dollar biervultjes, 10 dollar of meer ben je altijd op onze live events. En voor nu hartelijk dank voor het luisteren. Tot de volgende keer. Hak over de vloot, was er bijna.

Joost Schellevis
Zo'n mond vol. Ze heeft slimme lampen.

Felienne Hermans
Ja, dat dacht ik al te zien u dat terug.

Joost Schellevis
Dit moet toch kunnen?

Felienne Hermans
Dit hebben vast andere mensen al uitgepleist.