S06E17 – Internetexchanges en internationaal netwerken – Met Remco van Mook en Miriam Schoon

Randal Peelen
Met Nerd omtafel wordt mede mogelijk gemaakt door Jimmy Joy. Ook wel eens haarstof geen zin om te koken, met een planny shake krijg je makkelijk 100% van je voedingsstoffen binnen. Zonder gedoe. Meer weten? Directeur Joey was al te gast in aflevering 19 van seizoen 3 en kijk op jimmyjoy. com slash nerds. Maar je hebt een chatlag, hoorde ik.

Floris Bot
Dat kan je zo stellen. Ja, je ziet er ook wat vermoeid uit, maar ik ken je verder niet, dus ik weet niet of dat normaal is. Dat hangt er een beetje vanaf. Je noemt het vermoeid. Liefst Amsterdam. Jij wordt al heel erg geknikt.

Remco van Mook
Jij bent wel typisch zo iemand zonder dag- en nachtritme, of niet? Ik heb een ingewikkelde relatie met een dag- en nachtritme. Nou, welkom bij de Dag en Nacht Studio's. Ja, nee, wat goed, wat handig. Ja, nee, zit ik hier pijn genoeg. Dit gaat volgens mij ook goed. Ja hoor.

Floris Bot
Dankjewel. Maar je was bij Nu nog geweest?

Remco van Mook
Ik was bij Nano. Nanoch geweest in San Francisco. Dat was inmiddels twee weken geleden. En eigenlijk aansluitend daarop naar de Apricot Conferentie in Melbourne, Sydney. En daar ben ik net van terug. Dus ik heb een rondje om de wereld erop zitten. Gezellig. Dat is een manier om er naar te kijken.

Randal Peelen
Maar dat was niet voor de hobby, of wel?

Remco van Mook
Nee, nee, nee, nee. Dit was bepaald niet voor de hobby. Het was ontkeerd voor je werk. Nou ja, maar dit soort tripjes in twee weken de wereld rond kan ik ook niemand voor zijn hobby aanraden, om heel eerlijk te zijn.

Randal Peelen
Ook niet voor je werk trouwens. Misschien wel tijd om het dan eens over je werk te gaan hebben. Ik sta nu virtueel jingle, want ik heb nu geen soundboard, maar ten, ten ten. Wil je? Nee. Wat dan? Oh, een nieuwe jingle. Ja. Dat is waar.

Floris Bot
Je hebt een nieuwe jingle. Ja, nee, dat is leuk, want dit moeten we er gewoon in laten zitten.

Randal Peelen
We hebben een nieuwe jingle, mensen. Inderdaad, het feit dat ik me daar even in vergiste is misschien wel legendarisch, Floris. We hebben drie jaar lang met deze jingle gedaan. Waarom wil je in godsnaam een nieuwe? Omdat er een soort, hoe noem je dat?

Floris Bot
Een b-hag.

Remco van Mook
Er zat er een beetje een ruisje in ofzo.

Floris Bot
Nee, er was een soort van ultiem doel als we nou ooit een jingle hebben van. Van de enige echte. Dan hebben we het echt goed gedaan.

Randal Peelen
Van de mysterieuze. Ah.

Floris Bot
Ja. Nee, als je veel podcasts luistert, wat ik me kan voorstellen dat je doet. Dan zou je de naam Breakmaster Cylinder wel een keer tegen zijn gekomen. Die naam komt me bekend voor, ja. En die heeft voor ons een jingletje in elkaar geflopt. Oh wat gaaf. Echt waar Foris? Ja. En hoe klinkt dat ding dan? Nou, ik hoop dat jij dat kan laten horen, want ik ga het niet aan mijn hoofd doen.

Randal Peelen
Welkom bij mijn Noord om tafel. We praten vandaag met Floris. En mijn naam is Randolpe. En onze gastnerd van vandaag is Remco van Mook. En Remco is als nerd een en al netwerken. En Floris zei, waarom zeg je nou een en al netwerken? Nou. Je netwerkt en je beheert netwerken.

Remco van Mook
Ja, en het is netwerken af en toe.

Randal Peelen
Inderdaad, een en al netwerken. Ik zei, waarom dan niet gewoon netwerk nerd? Hij begon zijn carrière als Systems <unk> Networks Research student aan de Universiteit van Twente. Om vervolgens via Virtue Secure Web Services bij de NDX terecht te komen. En als je dat niet kent, dat is de Nederlands-Duitse Internet Exchange. En vanaf daar bleef hij in de Internet Exchanges. Want na zeven jaar Equinix besloot Remco dat het tijd was om zelf een eigen internet exchange op te richten, namelijk Astroid International. Ja, daar wilden we gelijk mee aftrappen. Maar ik denk voordat de luisteraars straks compleet in de stress schieten dat ze nog een vierde naam aan tafel horen. Misschien goed om ook even toe te lichten. Je hebt een chauffeur meegenomen.

Remco van Mook
Een soort van chauffeur. Ja, nee, ja. Hallo.

Miriam Schoon
Chauffeuze dan.

Remco van Mook
Chauffeuze. Ja, nee, laten we dan wel gender correct houden inderdaad. Ik heb Mirjam meegenomen. Dat is mijn vriendin en medeneurd bij. De concurrerende podcast Angry Nerd. Nou ja, concurrerend.

Randal Peelen
Concurlegende. Als dat Fendi en Kramp voldoende overlapt, dan zijn we gewoon vrienden van elkaar, toch? concurlegende, nou ja, wat je wil noemen.

Miriam Schoon
Conculligende.

Remco van Mook
Een legende vind ik wel een goede, ja, eigenlijk.

Randal Peelen
Nou Remco, Mirjam, welkom aan tafel. Mirjam, waar zouden mensen jou van kunnen kennen? Want ik heb Remco goed voorbereid, maar jij bent iets spontaner, misschien dat je jezelf voor kan stellen.

Miriam Schoon
Nou ja, ik ben niet spontaan. Maar even kijken. Ik werk in, of tenminste, ik werkte ook in de internetsector. Dat is ook hoe ik Remcoop leren kennen. Ook een nerd dus. Absoluut een nerd.

Randal Peelen
Je mag blijven. Leuk.

Miriam Schoon
Dat is fijn. Anders moet ik nu terug rijden. Maar nee, systeem en netwerkbeheer. En ja, ik heb als laatste. Dingen gedaan voor Nederlands publieke omroepen. Telco's met drie letters en een groen logo die ik niet mag noemen.

Randal Peelen
Ik vind het een beetje. Ongemakkelijk. Van de tafel. Jeukende oksel.

Remco van Mook
Even ter verduidelijking: dat was als consultant.

Miriam Schoon
Ja, dus dat was als consultant. Ja, ik was ook heel snel weer weg.

Randal Peelen
Volgende vraag. Jullie noemden net al de naam Angry Nerd. Wat is jouw betrokkenheid daarbij?

Miriam Schoon
Ik ken de oprichter ervan. Ja, ik ben eigenlijk vanaf het begin betrokken geweest bij de uitzendingen. En daar zit ik regelmatig aan tafel gewoon om boos te. . Praten over nurden. Oh nice, gewoon rente. Ja, nee, maar ik heb ook een vast ding gehad. Dat was de rent van Mirjam. Moeten we ook weer terug nu.

Randal Peelen
Ik had jullie al gewaarschuwd dat wij net iets gestructureerder zijn dan onze epische vrienden van Angry Nerds Podcast. Dus ik ga toch even terug. Naar het onderwerp van de dag en dat is internet exchanges. Ja. Remco, voor de mensen die het niet weten, want ik weet dat natuurlijk allemaal al lang. Maar de luisteraar die er nog nooit wel gehoord heeft, wat is een internet exchange? Een Internet exchange.

Remco van Mook
Hoe zal ik dat eens uitleggen? Waar ik meestal mee begin, als mensen vragen wat een vredesnaam is dat, dan zeg ik, weet je dat het internet eigenlijk helemaal niet bestaat. Nou, de reactie die je daaruit krijgt zegt meestal voor mij voldoende over hoe ik het verhaal moet voortzetten. Maar heel in het kort, het internet bestaat uit allerlei losse stukjes netwerk die allemaal aan elkaar geplakt moeten worden. Dat kan op allerlei manieren. Maar daarmee zijn er ongeveer drie manieren waarmee iemand die aan het. . aan een netwerk hangt de rest van het internet kan zien. Een daarvan is is wat wat tussen internetproviders Transit heet. En dat komt er eigenlijk om neer dat je de rest van het internet van iemand anders inkoopt. Ten tweede heb je een soort van bilateraaltje. Met één ander netwerk. En dan besluit je om een touwtje te leggen naar dat netwerk. En dan zie je wel wie dat touwtje betaalt of dat je dat beelt. Hoe noem je dat? Dat touwt je zelf?

Randal Peelen
Die methode, ja, transit.

Remco van Mook
Je hebt wat een private network interconnect heet. En je hebt als derde variant een public peering waar je eigenlijk met een met een flinke hoeveelheid netwerken op één gezamenlijk stuk infrastructuur zit. Meestal is dat een ethernet switch of een stelsel van Ethernet switches. En daar besluit je op allerlei manieren om daar middels routingprotocollen als BGP. Om te verzinnen met wie je wil praten en welk deel van jouw netwerk je aan wie zichtbaar wil maken.

Randal Peelen
Ja, dit klinkt allemaal tot zover heel logisch, maar toen je begon met je verhaal, je zegt ik ben een partij en ik wil toegang tot internet, dan denk ik, dan neem ik gewoon een internetabonnementje bij KPN.

Remco van Mook
Dat klopt. En dat moet je ook vooral doen. Waar een internet exchange zich met name mee bemoeit, zijn de verbindingen tussen internetproviders zelf. Of internetproviders. En hele grote partijen die content doen zoals Google en Amazon en weet ik veel wat allemaal.

Randal Peelen
En als jij denkt aan Google, dan denken de meeste mensen aan Google, maar ik denk dan aan YouTube.

Remco van Mook
YouTube is daar een heel groot gedeelte van. Tegelijkertijd heeft dingen als YouTube en Netflix die eigenlijk groot geworden zijn door internet exchanges. En het feit dat je op die manier goedkoop en effectief dat verkeer kon afleveren, zie je dat dat verkeer eigenlijk op dit moment bijna helemaal niet meer op internet exchanges zit. Want die verkeerstromen zijn zo enorm groot geworden dat als je nu kijkt naar Netflix of YouTube of weet ik veel wat. Dan hebben die gewoon servers in het netwerk van jouw internetprovider staan.

Floris Bot
Ja, anders is het niet te doen.

Remco van Mook
Nou ja, die volumes zijn zodanig uit de hand gelopen dat dat. . Dat heeft helemaal geen zin meer.

Randal Peelen
Ik ben er wel een beetje trots op. Want toen ik bij de provider ging werken waar ik nu werk, toen op het begin hebben we Netflix een keer gebeld. Ze zeiden, nou, we willen ook tv gaan doen. Mogen we dan jullie app op die setupbox? Hij zei, hoeveel klanten heb je? Dat is lang niet genoeg. Op een zeker moment belden ze ons: Mogen alsjeblieft, zo'n server in jullie netwerk hangen. Dat is dan toch wel weer een klein dingetje om in je zak te steken op dat moment.

Remco van Mook
Tegelijkertijd. En dat is een beetje het perverse ervan. Tegelijkertijd, omdat jij die server van Netflix in jouw netwerk zet en in jouw datacenter zet. . betekent dat dat jij dus een stuk van de rekening van Netflix gaat betalen en daar eigenlijk niks voor terugkrijgt.

Randal Peelen
Maar weet je wat dat transitverkeer van die gasten kost om hem binnen te krijgen?

Remco van Mook
Als je het over transit heen wil doen, dan is dat inderdaad wat minder gezellig.

Randal Peelen
Ik bedoel, jij zegt het kost geld, maar ik zeg het kost minder geld. Dus hé, per zonder wil je.

Remco van Mook
Misschien kost het ook wel minder dan pieren zelfs. Hopelijk wel, ja. Maar wat je dus wel ziet is dat je ook, dus als je naar de tweede vorm gaat kijken, dus naar een private network interconnect. In feite letterlijk een kabeltje leggen tussen twee netwerken. Waarbij de partijen natuurlijk gewoon hun eigen stroomkosten blijven betalen. Want die hebben hun eigen stukje in hun eigen datacenter. En ja, daar ligt de kostenverdeling in ieder geval veel duidelijker, laten we het zo zeggen.

Randal Peelen
Ik leg er wel eens aan leken uit en daar ben ik er zelf, moet ik toegeven, één van. Want je zal me uit het water blazen op het gebied van kennis van internetnetwerken natuurlijk. Als jij een internetprovider neemt thuis voor huisstuin en keukengebruik, nou Zigwa KPN zijn de grootste. Dan zeg even dat je 50 euro per maand betaalt. En je kunt gewoon overal onbeperkt naar internet. Het is een soort van all you can eat sushi. Maakt jou niet uit, je betaalt die 50 euro, je kunt er overal bij. Maar op het moment dat je de internetprovider zelf bent, dan krijg je al het verkeer voor de kiezer. Dan krijg je al die bestemmingen van al je klanten ook om de oren gegooid. En dan wordt de truc dus, hoe breng ik dat zo goed en goedkoop mogelijk Bij de bestemming. En die twee zijn soms mutually exclusive. Soms is de beste optie, ook de duurste, de goedkoopste optie niet goed genoeg. En wat ik dan gekscherend wel eens zeg tegen mensen, oké, we verkopen abonnementjes in Brabant, we verkopen abonnementjes in Drenthe, in Overijssel en de Polder, maar het eerste wat we doen is al het verkeer naar Amsterdam toe brengen.

Remco van Mook
Nou, dat klopt. En eigenlijk is dat ik in de begindagen dat ik ook nog voor de universiteit dingen deed mijn netwerken. Hebben we ooit geprobeerd een pilot te doen en dat waren de allereerste DSO-verbindingen in Nederland zo ongeveer? Was dat Macstream? Dat was voor Macstream. Daarvoor. Daarvoor. Dit is echt in de vroege steentijd. En een KPN die daar eigenlijk op dat moment ongeveer als enige iets deed. BB net was zelfs nog in opkomst. Om het nog eens even over antieke termen te hebben.

Randal Peelen
Zamig op sommige facturen.

Remco van Mook
Die zeiden we, ja we hebben vier interconnectiepunten in Nederland. Dus nou oké, hartstikke mooi. En hier staan alle vier in Amsterdam. Oh jammer. Elle in Enschede willen hebben. Nou, dat vonden wij nou ook. Als universiteiten in Enschede gevestigd zijn, dan leek ons dat nou een heel goed idee om dat verkeer vooral niet een keer helemaal door Nederland heen te trekken en weer terug.

Randal Peelen
Maar voor die luisteraars die echt de basis nog moeten leren, jij bent in Enschede en je wil het verkeer naar Amsterdam, ze zeggen doe het zelf maar. Hoe doe je dat?

Remco van Mook
Nou, als jij als internetprovider dat wil hebben, en dat, nou ja goed, ik zat dat opgeven, moest ik dat ook zelf doen. En dan bel je dus maar gewoon een telecomaanbieder op. En dan zeg je, ik wil graag een verbinding vanuit Enschede naar Amsterdam toe hebben. En dan zeggen ze van waar vandaan? Zeker in 2000, 2001. Waar vandaan wil je een verbinding hebben? Oh, en dat is heel ingewikkeld. Arrogante Randstad is al.

Floris Bot
Weet je hoeveel we dan moeten graven? Krijg je dan een beetje terug.

Remco van Mook
Mijn eerste toen virtue als datacenter opzetten en ook wel iets van internet daar wilden hebben. Mijn eerste internetverbinding werd uiteindelijk via een wifi-link uit een naburig gebouw opgeleverd. Omdat de provider van keuze. . . geen glas gegraven kregen op tijd. Dus we hebben uiteindelijk de eerste drie maanden via een enige wifi verbinding van een naburig gebouw internet gehad. En dat ging natuurlijk. Binnen 24 uur mis, want er moest een of andere wifi-ding aan een gebouw geplakt worden. Wat natuurlijk stroom nodig had. En dat moest op een gang ergens in een stopcontact. En de eerste schoonmaker die langskam, die zag onze constructie met de stekkerdoos en dacht niet van, oh ik heb hier nog een gat in een stekkerdoos. doos zitten, maar dacht nee, in dit stopcontact stop ik altijd mijn stofzuiger. Dus die trok de hele constructie los, stopte zijn stofzuiger erin en van geen kwaad bewust Ging rustig de hele gangstaan stofzuigen en ons internet was dus weg. Maar goed, er zijn veel van dat soort oorlogsverhalen. Ja, uit die tijd zeker. Zeker uit die tijd.

Floris Bot
Packer toch by pigeon enzo.

Remco van Mook
Ja, de carrier pigeon en dat soort dingen meer. Maar de aardigheid is wel. Toen kochten we een 2 megabit verminding in voor het niet schrikken. Ongeveer 7000 euro in de maand. En eigenlijk hebben we in ieder geval gedurende de eerste jaren onze internetcapaciteit, ik geloof, voor 150voudigd ofzo. Maar we zijn nooit meer dan die 7000 euro per maand gaan betalen. Dus boogschappelijk.

Floris Bot
Misschien Oké, had het een soort D2-lijn geweest of zo dan?

Remco van Mook
Het was een E1 in eerste instantie en daar ging een eerder. Uiteindelijk kon er toen een Een verzetel E3 overheen. En vervolgens kwam er een van een van de voorlopers van Ziggo. Castel heette die geloof ik toen nog. Kom er een STM1-verbinding uit tevoorschijn? Dat werden er toen twee. En zo ga je verder. Bedankt voor deze trip down memory layer.

Randal Peelen
Met zijn grijze baard. Je merkt dat dit een post geleden is. Ik zou graag de brug willen maken naar het heden. Je wil een internet exchange oprichten. En je hebt de bagage. Dat je weet hoe je een lijn van dat onbekende Enschede waar niemand nog ooit van had gehoord, naar Amsterdam te krijgen. Nou, dat doe je door een telecompartij te bellen. En er zijn er blijkbaar genoegen die soms nog moeten graven, maar dat altijd wel een bedrag is. Waarvoor ze dat kunnen realiseren naar elk paddent in Nederland. En het volgende wat je probeert is. Sorry, nee, niet het volgende wat je probeert. Hoe kom je nou van één lijn van Enschede naar Amsterdam naar uiteindelijk lijnen alle kanten van de wereld op met transit, PN's en public payings?

Remco van Mook
Nou, eigenlijk wat je vooral doet. En dat is gewoon een kostenoptimalisatie. Je komt er vrij snel achter dat als je in Enschede gevestigd bent, is veruit de goedkoopste optie die je hebt. Is om je verkeer zo snel mogelijk naar Amsterdam te verschepen. Waarom is dat? Omdat er op dat moment Amsterdam al min of meer gevestigd was als knooppunt voor internetverbindingen. Dus dan ga je op zoek naar. Een plek in Amsterdam waar je een stukje van je eigen netwerk neer kan zetten. En dat eigenlijk als een soort van brug kan gebruiken naar de rest van de wereld. Want dan kom je er dus bijvoorbeeld ook achter dat. Als je, nou ja, we hebben de eerder definities gehad, transit, dus toegang tot de rest van het internet, wil inkopen, dan is dat in Amsterdam, zelfs met de kosten van het transport erbij, ruimschoot goedkoper dan het proberen in SGD afgeleverd te krijgen. En daarbij dus ook nog eens een keer de optie hebben om op een internet exchange aan te sluiten of wat bilateraaltjes met andere partijen te doen, et cetera, et cetera.

Randal Peelen
Dus om de parallel te maken, onze eindklant van mij als internetprovider, die nemen een abonnement bij mij. Die betalen dan 42 euro, krijgen ze 1000 megabit en all you can eat. Ja, geen omkijken meer naar. Wij brengen dat verkeer eerst naar Amsterdam en dat is waar de magic happens. Daar heb je meestal als internetprovider meerdere transitcontracten. En je kunt bepaald verkeer de juiste plek opsturen, de kant opsturen. Je hebt ook wat van die private pairings, want je hangt op de Internet Exchange van Amsterdam, maar die is wereldwijd natuurlijk wereldberoemd. Dat is voor een internetprovider heel logisch. Wat voor andere partijen hebben nou die internet exchanges nodig? Want je zegt eigenlijk al met zoveel woorden, er zitten er meerdere in heel Nederland. En toch is Amsterdam de place to be. Hoe zit dat contrast? Waarom zijn er dan meer dan één?

Remco van Mook
Nou ja, kijk, er zijn best een aantal plekken waar. . Ik heb zelf meegewerkt aan het aan het oprichten van een Nederlands-Duitse Internet Exchange. De NDX. De NDX. In diezelfde tijd. hebben mensen in Rotterdam een internet exchange opgezet in Groningen. GNIX of zo, toch? GNIX, ja. Ja, dat klopt. En kijk. Zowel NDX als GNIX als de Rotterdam IX hadden eigenlijk allemaal als doel om, nou niet zozeer om Amsterdam van de troon af te gooien, want dat is onbegonnen werk, dat is het volume. Maar om een stuk van het schaalvoordeel naar de regio te halen. Want op het moment dat je heel veel partijen hebt en eigenlijk is Nederland geen heel goed voorbeeld, want de afstanden zijn niet zo heel groot. Maar in Duitsland had je bijvoorbeeld heel veel partijen. ISP's in Hamburg bijvoorbeeld. En in Duitsland had je eigenlijk nog steeds. Heeft Duitsland maar één knooppunt en dat is Frankvoort. Maar je had dus wel iets van 16, 17 internet providers die regionaal waren voor Hamburg. En die eigenlijk min of weer gedwongen waren om bij Deutsche Telekom een hele dure lijn in te kopen naar Frankfurt toe. En dan vervolgens op die lijn naar Frankfurt toe hun internetverkeer te dumpen. Ook nog langere afstanden natuurlijk. Precies, precies. En vervolgens krijg je die dan. Die constateerden dan vervolgens van nou als we dat nou die lijn nou eens gezamenlijk in gaan kopen in plaats van dat we de 16 touwtjes naast elkaar neerleggen. Dat geldt in ieder geval flink in de kosten. Want een sneller touw betekent niet noodzakelijk dat je evenredig meer betaalt. Typisch gezelfs niet. En tegelijkertijd, op het moment dat we verkeer hebben voor elkaar, omdat we zitten in de regio Noord-Duitsland. En als iemand een website in Noord-Duitsland wil bekijken, vanuit Noord-Duitsland, wat geen heel onredelijke aanname is, dan kunnen we dat gewoon kortsluiten. Dan hoeft dat überhaupt niet heen en weer naar Frankfurt toe. En eigenlijk is dat principe, dat heb je op een aantal plekken in Duitsland, is dat zo ontstaan. En veel van die internet exchanges die op die manier zijn opgericht zijn, heb ik vervolgens weer een stille dood gestorven. En dat is een heel fluide dynamische.

Floris Bot
Het is meer een soort samenwerkingsverband.

Remco van Mook
Het zijn meer, ja het is eigenlijk ontstaan een soort van gezamenlijk inkopen van capaciteit.

Randal Peelen
Internet exchanges zijn eigenlijk. Samenwerkingsverbanden voor het gezamenlijk inkopen van internetcapaciteit.

Remco van Mook
Nou, het is een variant. Als generalisatie gaat het een gaat het een stap te ver. Internet exchange kan prima zonder inkoopverband naar een welbelangrijk punt. Maar wat je dus wel hebt. is het een optimalisatie. Een internet exchange is een poging tot optimalisatie van je internetverkeer. Of dat nou is uit. kosten of kwaliteitsoverweging of wat je waar je ook maar op wil meten, maar het is een het is een gevolg van een poging tot optimalisatie. Het is ook wel weer lastig uit te leggen.

Randal Peelen
Moet je dat vaak doen? Er zit iemand tegenover je te knikken en die denkt. Ja, ik snap het allemaal wel, maar ik ga nog steeds dieper.

Remco van Mook
Ik wil niet zeggen dat ik dit nog dagelijks doe, maar meerdere keren per week, absoluut. En hoe dat gesprek loopt en eindigt, dat hangt eigenlijk heel erg af van hoe diep die ander in de materie zit. Want je kan.

Randal Peelen
Hoe gaat het tot nu toe voor ons?

Miriam Schoon
Ik ga het beter dan het mijn oma uitleggen. Die spreek ik in mijn zak. Heb je 96?

Remco van Mook
Maar je kan, het mag uit dit gesprek al een beetje duidelijk worden dat er een flink aantal lagen zijn om af te pellen in dit geel. Het is niet een heel simpel iets van je verkoopt een kabeltje en dat kabeltje heeft kwaliteiten A, B en C. En that's it.

Miriam Schoon
Het is denk ik vooral dat je resources deelt. Je deelt het stuk dat toch voor je buurman bestemd is. Door het gewoon door het tuinhek even achterlang te rijden. In plaats van dat je het in een verhuiswagen zet, omdat je het. De post is een heel mooie analogie.

Floris Bot
Oké, weet je wat? Ik breng het eerst naar de gamma, want er zit het postpunt.

Miriam Schoon
Ja, exact. Dat is wat je doet met transit.

Floris Bot
Ja, hoe ik transminste al uitleg is dat ik zeg van stel je hebt stel je bent een internetprovider en je hebt een hele hoop mensen die zitten aan jouw ADSL of aan je kabelmodem of zo vast. En je huurt één partij in en die mag je zeg maar, die doet alles voor je. Je hoeft er niet meer over na te denken. Of bijna niet meer over na te denken. Dat is de heel Jip en Janneke manier waarop ik die best wel probeer uit te leggen en dan. . Zo'n private netwerk interconnect, geloof ik, dat het is. Dan zeg ik dus vaak van jij maakt een deeltje met Google voor YouTube. Of met Netflix. Of noem ze een andere partij. En de andere, daar zeg ik vaak. Stel je start een stichting en die koopt een grote switch.

Miriam Schoon
Ja, en iedereen prikt hem in die switch. Ja, dat is het wel.

Remco van Mook
Dat is een manier om daarnaar te kijken. Het is natuurlijk heel plat hè.

Miriam Schoon
Nee, maar het is een hele goede analogie.

Remco van Mook
Wat het aardige is, als je wil weten wat het doet. dan is dan is dan is het leuk om te kijken om naar wat er gebeurt als je het niet meer doet. Er zijn storingen van grote internet exchanges in Amsterdam geweest. En historisch was altijd het idee, want tussen internetproviders zelf is het eigenlijk een concept van ieder voor zich. Iedereen moet zijn eigen broek kunnen ophouden als het gaat om het afhandelen van je internetverkeer. Je kan wel een SLA afsluiten. Voor het afleveren van je verkeer. Maar uiteindelijk ben jij als internetprovider zelf verantwoordelijk voor het zorgen dat jij voldoende resilience in je netwerk en al je upstreams hebt. Dus dat je verkeer niet. per se één pad op moet, maar dat je daar diversiteit in hebt. Dus je kan twee transit providers hebben of twee transit providers in de internet exchange of whatever. Vroeger, en dat is eigenlijk niet eens niet eens heel erg vreselijk lang geleden, gingen mensen uit van de filosofie van, nou ja. . Iedereen heeft allemaal grote netwerken door Europa heen. En als het in Amsterdam omflikkert, dan weet je wat, dan sturen we gewoon alles via Frankfurt. En gek genecht, dat werkte tot een paar jaar geleden.

Randal Peelen
Dat is een beetje de filosofie van internet. Dat is een soort spinnenweb. En als er één touwtje doorgaat, dan zijn er altijd nog onbeen.

Remco van Mook
We verzinnen wel een bocht eronder. Alleen zijn de verkeersstromen inmiddels van een dermate aard en de kostenoptimalisaties in het inkopen van transport zodanig. Dat dat dus helemaal niet meer werkt. Een prachtig voorbeeld daarvan is vorig jaar oktober geweest. T-Mobile. Die in een vlag van wijsheid besloot van weet je wat, we gaan voort aan al ons verkeer via onze geachte zusteronderneming Deutsche Telekom sturen. Dus we zetten alle interconnecties in Nederland uit. En we zetten alles op een touwtje naar Frankvoert toe en dan gaan ze daar lekker uitzoeken. Dat ging stuk. Tot aan kamervragen aan toe, en dat vind ik vrij stuk.

Randal Peelen
Wat je op de Forums in eerste instantie zag, was dat de pingtijd omhoog gegaan.

Remco van Mook
Dan ben je nog niet per se stuk, toch? Nee, maar kijk, een pingtijd die omhoog gaat voor een gamer is natuurlijk katastrofaal, want dan verlies je je spelletje. Maar een ping die omhoog gaat en pack het los. Op het moment dat jij van de VPN-verbinding gebruik moet maken voor je werk. En dat zijn er vele, vele duizenden. En zeker bij een operator als T-Mobile die hele grote corporate contracten heeft. Op het moment dat jouw VPN-verbinding met je werk eigenlijk onbruikbaar is geworden. Door een keuze van Timo om te zeggen, weet je wat, de verkeer kan allemaal naar Frankfurt toe. En vervolgens is de capaciteit naar Frankfurt binnen het netwerk van Timo bij op zich niet vol. Want die volumes zijn er wel. Maar de capaciteit voor iedereen, voor iedereen waar het verkeer naartoe moet tussen Frankfurt en weer terug naar Nederland, dat gaat dus helemaal fout. En dat is al dus geschieden. En het T-mobile heeft vervolgens geloof ik binnen 72 uur. gewoon de hele bende weer teruggedraaid, want er viel geen reden meer aan. Dat vonden ze zelf ook. Nou ja, op het moment dat jij als CEO voor het National mag gaan uitleggen waarom het allemaal stuk is. Omdat je een kostenoptimalisatie hebt geprobeerd. En er worden kamervragen voor je neus neergelegd. Ja, dan heb je. . Kijk. Op het moment dat je dit doet om een ton per maand te besparen, maar vervolgens aan totale media catastrofe gewoon miljoenen aan schade hebt aangericht.

Randal Peelen
Ja, dat ziet niet lekker. Nee, dat kun je wel zeggen. Omdat je nu Frankfurt en Amsterdam nog een keer aanhaalt. Ik heb het idee, je zit een bruggetje terug naar de oprichting van de NDX. Want dat was ook Nederlands-Duits.

Remco van Mook
NX, dat is een. . Ik heb er ooit voor de universiteit nog meegeschreven aan de businessplan daarvoor. En wat daar een gedeelte in zat. is je hebt zeker buiten de Randstad heb je allerlei EU-regio's, Europese regio's voor gezamenlijke ontwikkeling. Een van die regio's die ligt over de grens tussen Nederland en Duitsland heen. En binnen die regio wordt een economische ontwikkeling gedaan. Waar we achter kwamen. Eigenlijk in een vrij vroeg stadium. Zeker met internetontwikkeling. Op het moment dat ik een mailtje had. Voor een partij die net aan de andere kant van de grens lag. Enschadeden weet ik veel 6 kilometer van de Duitse grens af. En aan de andere kant van de grens ligt Dorp Groonau. Als je kijkt wat er met dat e-mailtje gebeurde. Ik heb het nog wel ergens in het plan staan, maar dat is inmiddels een tijdje geleden. Dat e-mailtje ging vrij letterlijk de wereld rond. Want dat ging vanuit Enschede naar Amsterdam toe. Dat ging naar via Parijs, naar Londen toe. Vervolgens naar Washington, naar New York. Komt via een U-bocht en die jijbak, via Geneve en Milan en Frankfurt uiteindelijk in Gronau terecht.

Randal Peelen
Wat een gekke mailprovider heb je dan.

Remco van Mook
Nou ja, ik bedoel, dat. Er zitten niet allemaal servers op die plekken, maar de pakketjesstroom, dus hoe de packets van A naar B terecht kwamen, kwam dus op die manier terecht. Dus ondanks dat je op Misschien hemelsbreed 10 kilometer afstand zat, had je net zo goed in Australië kunnen zitten. En zeker op het moment dat je dus aan de technologiekant wat wil gaan ontwikkelen. Dan is het op zich wel praktisch op het moment dat je een wat efficiëntere afwikkeling hebt van zeker netwerkverkeer. En dat is eigenlijk waar Indix uit ontstaan is. En Endix heeft als internet exchange SEC. uh geen geen enorme wereldnaam gemaakt. Maar als, als, als ethernet platform. is het nog steeds enorm. Ik weet de precieze getallen niet, maar er zitten vele duizenden bedrijven erop aangesloten. In zowel Nederland als Duitsland.

Randal Peelen
En dat heeft zijn nut absoluut bewezen. En het was primair bedoeld om inderdaad Die samenwerking met Nederland en Duitsland dan te bevorderen.

Remco van Mook
Binnen die regio. Dus het eigenlijk gewoon een regionaal verkeersknoopunt te bouwen.

Floris Bot
Dus geogebaseerd. Dat is wel grappig natuurlijk. Nou ja, iedereen die aan de Amstix denkt, denkt ook geo gelokaliseerd, maar dat komt gewoon omdat er geen ontkomen aan is.

Remco van Mook
Nou ja, kijk, als je. . Als je puur naar de ontstaansgezinnen van Amzix kijkt, wat ooit begonnen is bij Sarah en ik hebben op het Amsterdam in het Science Park. Dat was absoluut geografisch gebonden. Want we willen eigenlijk op deze plek willen we ook uit kostenoverweging het zoveel mogelijk verkeer rechtstreeks aan elkaar kunnen geven. Nou ja, dat is toen de relevantie van Amsterdam verder groeide in internetland, is dat natuurlijk verder uitgebreid. Dus het was niet meer in het Science Park, maar toen kwam Telecity in Zuidoost bij een Global Switch in West. En nou ja, inmiddels is er een enorme rits van andere datacenters waar je die dingen beschikbaar hebt. Maar tegelijkertijd heb je nu ook een situatie waar als je kijkt naar specifiek de markt in Amsterdam, waar het inkopen van transportcapaciteit van A naar B. inmiddels zodanig goedkoop is dat het helemaal geen zin meer heeft om dat voor jezelf te gaan lopen regelen.

Randal Peelen
Dan kan je daar dus ook wel vraagtekens bij zetten van joh, hoe wil je dat nog inrichten? De geschiedenisles gaat door, je werkt bij de NDX. Hoe ben je daar uiteindelijk? Want je zei, ik schreef al mijn studie mee aan dat plan. Maar je hebt er ook jarenlang gewerkt.

Remco van Mook
Nou, dat was nooit voor mijn studie. Het plan is een van de dingen die ik als soort van consultancyopdracht. voor het stafbureau van het college van bestuur van de universiteit heb gedaan. Om je een voorbeeld te geven van een van de andere klussen die ik voor de universiteit heb gedaan op die manier. is de toenmalige rector Magnificus had ooit een keer een grote mond naar de directeur van Mojo, de grote concertorganisator. En zei van joh. Als jullie een intranet willen hebben voor alle 60. 000 bezoekers in Lowlands, dan gaan we dat voor jullie bouwen. Dit was in 1997. Even voor de orde om dat een beetje te duiden. Nou ja, die belofte was gemaakt. En een dag later belde Mojo terug naar de rector van joh, dat lijkt wel zo'n leuk idee, kom maar doen. En toen was toen was de boot natuurlijk aan, want oh shit, hoe gaan we dit doen?

Randal Peelen
Dus dat is uiteindelijk een ding wat ik met een aantal aantal van mijn studievrienden heb ik die voor het vuur weggetrokken voor de universiteit. Maar wacht even, wat had je eraan? Want nu heb je overal 4G.

Remco van Mook
Smartphones bestonden überhaupt nog niet. Mobiel internet was eigenlijk ook niet iets wat bestond. Wifi was niet iets wat bestond, of eigenlijk niet op enige serieuze vorm. Dus wat je had, was een soort van. Een hele, nou ja, een internetbrowser uit die tijd, zeg maar. Dus een hele prima, het is de ruimschoot voor Internet Explorer 4. Waar je een soort van intranet website had. Dus een website die het niet deed vanaf internet. Voor de kijkers thuis. Waar je dingen op kon doen. Zoals berichtjes naar elkaar sturen. En op een kaartje aangeven waar je je tent had neergezet. Dat soort dingen aan een soort forum dat er alleen was als je daar was. En een forum wat je alleen maar kon bekijken door naar Zo'n zail toe te lopen en daar op zo'n een van die oude computers die er achter die zaal verstopt zat. Wat dingen in te gaan lopen typen. Maar dit is een heel schattig projectje. Dat was een heel schattig projectje.

Randal Peelen
En nu ben ik dus op zoek naar wat was jouw grote roeping dan bij de Endix. Je hebt het jaren vol gehouden.

Remco van Mook
Kijk, Endix heb ik er jaren bij gedaan. Ik heb. In die tijd, ik heb twee dingen gedaan. Ik heb het NX als businessplan opgeschreven. Wat verworst door de universiteit en de ontwikkelingsmaatschappij Oost-Nederland met wat Europees geld. Is opgezet. En daar heb ik mijn naam nog jaren aan verbonden als technisch directeur. Tegelijkertijd. Naam verbonden.

Randal Peelen
Ik kijk op LinkedIn en ik denk, jarenlang CTO.

Remco van Mook
Dat was ik dus ook. Maar tegelijkertijd had ik dus ook een ander businessplan geschreven en dat was Virtu. En dus ik had tegelijkertijd, als ik een datacenteronderneming had ik opgezet. En daar ben ik natuurlijk heel lang aan verbonden geweest. En dat is ook de reden dat ik uiteindelijk bij Equinix terecht kwam. Is omdat, nou ja, heel simpel. Omdat ik in 2008 mijn datacenteronderneming aan Equinix verkocht. Dus. Dus daar ben ik zo op die manier terecht gekomen. En dat is ook een van de aanleidingen geweest. Voor mij om toen terug te treden bij Index. Want ja, ik had andere dingen aan mijn hoofd.

Randal Peelen
Het avontuur met Virtu en Indix waren eigenlijk parallel aan elkaar. Min of meer. En hoe is dan Asteroid? ooit ontstaan uiteindelijk. Ja, nu begint de glimlachen, zie ik. Daar was ik naar op zoek.

Remco van Mook
Nou ja, kijk, ik toen, ik ben in 2015 ben ik, had ik besloten dat ik dat ik klaar was bij Equinix. Ik ben een tijdje directeur Nederland geweest. Ik heb Europees Business Development gedaan. Ik kun ik in het Mede-Oosten helpen opzetten. Ik heb overnames begeleid. Allerlei pest. boeiende dingen. En uiteindelijk van het Europese team naar het wereldwijde team overgestapt. Daar heb ik uiteindelijk, omdat al mijn Amerikaanse collega's waren uitgekocht door grote cloudpartijen. heb ik uiteindelijk de vlag overgenomen en ben een tijdje lang wereldwijd verantwoordelijk geweest voor alle internet exchanges van Equinix. Dus wat dat betreft, ik heb toen tegen de tijd dat ik wegging was ik 17 jaar met internet exchanges bezig ofzo. Nou ja, toen moest ik, toen ik daar wegging, had ik een jaar inmiddels meer verplicht vakantie. En ja, dan ga je dus verzinnen, oké, wat wordt mijn volgende stap? En Nou ja, internet exchanges zitten diep. En wat ik zag in de markt, is dat eigenlijk waar je eigenlijk als internetpartij drie opties had. om je internetverkeer mee te doen. Dat is transit, P<unk>I en internet exchanges. Dat eigenlijk internet exchanges minder en minder relevant werden en steeds vaker ook uit het plan werden geschreven. Zeker door de grotere partijen. En dat is een soort, nou ja, dat is een relevante verschraling van de markt. En tegelijkertijd zag je dus ook van ja, dat is allemaal leuk en aardig. Maar als je nou naar de wereldwijde schaal kijkt. Zijn er, nou als je goed wel, zeg maar 20 van dat soort metros zoals Amsterdam en Frankfurt, die je wereldwijd kan aanwijzen en daar loopt het internetverkeer doorheen. Maar tegelijkertijd zie je dus ook van ja. Er komt veel meer internetverkeer. De apparatuur die er op dat moment bestond, was überhaupt niet in staat om de volgende generatie van schaal. Te bereiken voor dat verkeer. Dus de grootste doos die je bij Cisco kon kopen of een andere leverancier, die had hij überhaupt niet meer voldoende capaciteit om alles naar die 20 knooppunten toe te krijgen. Dus dan ga je zin, oké, er moeten dus meer van dit soort knooppunten komen. Nou, op het moment dat je dat als conclusie hebt van we hebben dus kennelijk veel te weinig van dit soort knooppunten. Dan moet je gaan verzinnen van oké, maar hoe ga je dan tot meer van die knooppunten komen? En dan eigenlijk min of meer net zo belangrijk. Waar moet je die dingen dan neerzetten? Want je kan je wel voorstellen, die 20 knooppunten, daar is iedereen in de wereld het wel ongeveer over eens. En als je dan denkt van nou ja weet je, we hebben er meer nodig. Dan zijn de volgende 20. Die zijn ook nog wel aan te wijzen. Maar dan mis je er dus nog 160. En dan moet je eigenlijk gaan verzinnen, oké, hoe gaan we nu een soort van consensus over de industrie heen krijgen om die wolon 160 te gaan identificeren? En zijn die in ontwikkelingsmarkten? Dat kan. Maar zijn die ook in secundaire markten in ontwikkelde gebieden? Ja, dat kan ook. Als je dan tegelijkertijd kijkt van ja maar, en hoe ga je die dan bouwen? En wie gaat die dan bouwen? Daar zat bij mij een stuk frustratie van. Ik ben het eigenlijk niet zo heel erg eens met hoe internet exchanges zich eigenlijk organisch ontwikkeld hebben, evolutionair ontwikkeld hebben vanaf het oerstartpunt van. . Nou, heel plat gezegd één switch in één reken, in één datacenter. Uit noodzaak geboren bijna. En dan gaan de puristen onmiddellijk zeggen. Het waren twee switches, want er stond er één bij Sarah en één bij Nikke. Prima, oké. Good gelijk. Prima, allemaal goed. Maar Als je kijkt naar wat je uiteindelijk hebt, naar allerlei metrowddekkende infrastructuren met 60, 70 man in dienst. Dan zie je eigenlijk, en dat was mijn perspectief daarin, dan ben je dus heel druk bezig om jezelf de markt uit te prijzen. Want de alternatieven, namelijk het kabeltje trekken. Of transitinkopen. Die zijn wel steeds goedkoper geworden. Maar die internet exchanges zaten eigenlijk zonder enige vorm van prijsdruk een ding te doen. En daardoor werden ze steeds minder interessant. En dat is een stuk frustratie wat ik met een aantal andere mensen die inmiddels een tijdje meeliepen en die markt deelden. En we zijn eens rustig bij elkaar gaan zitten. Jong, is dit op te lossen? Is er. een manier denkbaar waar je internet exchanges mee de toekomst in kan tillen. Is er een methodiek waarmee je eigenlijk weer terug gaat naar. . . De oervormheid behalvewege de jaren 90. En die zeg maar toepast in anno, nou ja, eind 2017, begin 2018. En hoe ziet dat er dan uit? En eigenlijk, in die filosofie is Asteroid geboren. En dat is eigenlijk vanuit de filosofie van wat valt er allemaal te optimaliseren in hoe je een internet exchange doet. En dat heeft te maken aan met een stuk techniek. Want je wil, je moet dus terug van ik ga over de hele stad heen, ga ik 100 switches neerzetten. Want niet alleen kost je dat 100 switches. Maar ook honderd keer transport tussen die switches. Plus allerlei overhead en beheer. Want dat heb je ineens een heel complex netwerk. Wat veel beheer kost, waar veel storingen in zitten en zo. Noem het allemaal maar op. Dus dat is een stuk kostafweging. Tegelijkertijd zie je dat internet exchanges heel geografisch gebonden, je zei het al. Zijn ook organisatorisch. Dus iedereen zat permanent zijn eigen wil uit te vinden. Zat zijn eigen contracten te schrijven. Noem het allemaal op. En dan zit je wel, oké. Dus eigenlijk heb ik gewoon een gestandariseerd stuk software nodig. Ik heb een simpeler stuk fysieke infrastructuur nodig. Ik heb simpere contracten nodig. En nou ja, als je dat allemaal naast elkaar ligt en bovenop elkaar stapelt, dan kom je uit op wat we met Asteroid hebben gedaan.

Randal Peelen
Floris, ik zie jou meeluisteren. Ik zie je ook een aantal keer knikken. Ik zie met de website van Astroid voor je en allerlei verkeersgrafieken. Herken jij dit probleem? Denk je, ja hier is Remco iets op het spoor?

Floris Bot
Ik denk dat als je kijkt naar de internet exchanges dat er ook een enorm stuk frustratie was bij de partijen die aansloten. Omdat Ik ken niet alle voorbeelden natuurlijk, maar ik heb ooit bij een ISP gewerkt en wij deden de DKIX en de LIX en de AMSIX en zo nog een paar. En eh. . De liks, ja, er wordt al heel hard gejuichd. Maar. Nee, maar dus eh. . Maar de. De frustratie was natuurlijk, er is iemand die bepaalt voor mij wat er gebeurt. En ik praat even terug 2000, weet ik veel, 2003, 4, dat de Amsterdam zei, ja we gaan een nieuw type shitjes kopen met spiegels. En dat iedereen dacht, oh mijn god, oh mijn god, wat gaan jullie doen? Maar ja, Amziks deed gewoon. En die frustratie die staat me wel heel erg bij aan.

Remco van Mook
Wat je dus hebt, is je hebt een. en dat is niet Amzikspecifiek. Maar in een omgeving waar je eigenlijk je engineering bepaalt wat je doet. En er eigenlijk geen financiële druk is. Dan ga je dus dingen doen. Nou ja, gekker wil ik het niet noemen, maar je gaat een steeds betere, mooiere oplossing bouwen. En uiteindelijk krijg je dan een oplossing. Die op het moment dat je dus in een in een omgeving terechtkomt waar prijsdruk wel degelijk bestaat, totaal uit de markt geprijsd is. En dat is niet een uniek. Dat is een probleem wat ik bij internet exchanges, met name de mensen die dat al langer deden, in zijn algemeenheid zag. Je hebt er nu eigenlijk gewoon een stuk evolutie. Waar je uitkomt vanaf het oerbegin met één exchange in één rek, één switch in één rek. Naar een een of andere metrowijd ding. weet ik veel wat voor overhead en en optische switches en noem het allemaal maar op. En nergens is er de noodzaak geweest om te zeggen van nou ja, weet je wat Klopt dit nog wel? Moet dit niet op een andere manier? Kan dit niet beter, efficiënter? En dat is een stuk frustratie. Jij noemde het. Maar wat zeker bij mij ook hoog zat. Ja jongens, als we als industrie belangrijk vinden dat we die keuze blijven houden. Dan zou het nog wel moeten bestaan over vijf jaar.

Randal Peelen
Wat ik wel mooi vind om te herkennen in het verhaal dat je net schetst is dat eigenlijk. . er een contrast kan bestaan tussen wat de zakenman zou denken en wat de techneuten denken. Die denken die oplossing moet zo goed mogelijk zijn. Maar in jou zit eigenlijk. . Zowel die zakenman die directeur is geweest van het een en ander als die techneut die de packet los op zijn verbinding kan zitten meten om te kijken wat er aan de hand is. Is jouw unieke talent in deze markt dan dat je die vinger zo goed op de zere plek kan leggen of dat je juist omdat je techneut- en zakenman bent ook echt die oplossing in de wereld kan zetten?

Remco van Mook
Nou, ik denk dat er op zich meerdere genoeg mensen in deze industrie zijn. Want zeker als je naar de mensen kijkt die zich ook namens alle grote partijen. . Tegen dat ze interconnectie dingen aanbemoeien. Daar zitten vreselijk slimme mensen tussen. En dat zijn echt mensen, mensen die hele Excel sheets uit hun hoofd kunnen met hun ogen dicht met tien Get and Tonics achter hun kiezen. Ik heb het ze zien doen, echt. Het is angst aan jagen. Merjam zit ook te knikken ben jij niet zelf, toch?

Miriam Schoon
Nee.

Remco van Mook
Nee, maar dus wat dat betreft, de probleemstelling zelf. Is niet contest. Er zijn heel veel mensen die zeggen van ja.

Randal Peelen
En het probleem is, er is onvoldoende prijsdruk in de. Interconnectie markt.

Remco van Mook
Ook in dit specifieke stuk van die interconnectiemarkt. En dat heeft er toch toe tot geleid dat XIZ. Maar tegelijkertijd waren veel mensen niet op een plek om te zeggen van nou ja, misschien moet dit anders. Gewoon om de doodsimpele reden dat ze al een baan hadden.

Randal Peelen
En de ijsdruk is ook niet voor iedereen gunstig.

Remco van Mook
Nee, nou daarom. Dus er waren maar. . Op zich niet heel veel mensen in een situatie waar ik in terecht kwam van joh, ik heb een jaar aan vakantie, ik moet een jaar achter de geralium zitten. Om daar eens rustig over na te denken van nou ja, wat kunnen we hier nou aan doen?

Randal Peelen
Nee, en ook niet zoveel mensen die op het moment dat ze een jaar achter de graaning moeten zitten, denken, nou weet je wat, ik ga weer terug bij af. Terug die markt in waar ik net vandaan kom.

Remco van Mook
Ik heb natuurlijk niet een jaar achter de giraniums gezeten. Ik heb naar de uraniums thuis. Nee, gelukkig niet. Ook dat. Maar ik ben na drie weken mijn non-compete nog eens een keer gaan lezen om precies te lezen wat er allemaal in stond. vervolgens achtergekomen dat die alleen God voor Europa en niet buiten Europa. En ik heb vervolgens allerlei vrij waanzinnige projecten in Afrika gedaan gedurende een jaar. Wat erg leerzaam was, maar mogelijk niet voor deze podcast.

Randal Peelen
Je hebt Asteroid hoe lang geleden opgericht?

Remco van Mook
Asteroid is deze maand drie jaar oud. Drie jaar oud? Wat heb je in die tijd al bereikt? We hebben sowieso vanaf nul begonnen met het bouwen van onze eigen software stack. Die draait. Daar is inmiddels ook een tweede versie van. We hebben best veel tijd besteed aan de markt uitleggen wat we aan het doen zijn. We hebben een showcase. Gebouwd in Amsterdam. Dus iedereen zei nog een Exchange in Amsterdam, waarom zou je? Nou, dat is op zich een geldige vraag. Waar staat hij in Amsterdam? Die staat bij Nick Hef. Maar tegelijkertijd wilden we, op het moment dat je zegt van ik wil overigens de wereld internet exchanges gaan bouwen, moet je ook wel kunnen laten zien wat je kan. En dan is een van de meest logische plekken om dat te doen. Is om zo'n ding neer te zetten op een plek waar iedereen er makkelijk bij kan. Want dan kunnen ze makkelijk zeggen, weet je wat, ik gooi er wel even een touwtje naartoe en ik bekijk het wel even voor een paar maanden. Als ik het niks vind, dan vind ik het niks. En dan gooi ik dat touwtje weg. Of ik zeg wat ik van vind, weet ik veel wat. Dus zo zijn we in Amsterdam begonnen. En eigenlijk vrij snel erachteraan begonnen we vanuit de markt ook vraag te krijgen: joh, kun je die dingen ook bouwen zonder dat jullie naam erop zit? Datacenters die zeiden van, joh, eigenlijk willen we ook wel een Internet Exchange product hebben. Maar daar zijn we zelf niet toe geëquipeerd. Daar hebben we wat datacenter tegneuten in de east. Maar die weten eigenlijk niet zo heel bijstel veel van netwerken af. Laat staan van de specifieke kunstjes die we internet exchanges horen. En daar zijn we eigenlijk. Dus daar is eigenlijk een soort van tweede stroom binnen Astroid uitgekomen waar we zowel internet exchanges draaien op de klassieke manier, waar we een internet exchange verkopen per poort. Net zoals jij je gigabit aan de klant verkoopt voor 42 euro per maand, verkopen wij een 10 gigabit poort.

Miriam Schoon
Op een exchange per maand.

Remco van Mook
Of een 100 gigabit of whatever.

Randal Peelen
En dan kun je met iedereen praten die op die exchange aanwezig is. Dat klopt. Dus hoe meer, hoe beter.

Remco van Mook
Dus hoe meer partijen erop zitten, hoe interessanter het wordt. Je hebt ook een aantal exchanges die bijvoorbeeld inderdaad 80, 90, 100 partijen erop hebben zitten. Maar dat zijn allemaal partijen die. Maar die bestaan uit twee servers en iemand zijn huis. Dat zet op zich geen zode aan de dijk. Ik noem dat als voorbeeld omdat het omdat ik zelf ook een netwerk heb wat er precies zo uitziet.

Floris Bot
Jij hebt je eigen ij zo?

Remco van Mook
Ja.

Floris Bot
Ik heb een job een tijdje teruggegeerd, ook zijn eigen eis. Ja, dat klopt snijder. Dus volgens mij peren jullie wel met elkaar dan?

Remco van Mook
Nee, op dit moment niet. Want Job zit niet op mijn exchange. En ik zit niet op mijn exchange waar Job op zit. Ja, jammer. Maar Job heeft voor een van zijn projecten wel een tijdje wat adresruimte van mij gebruikt.

Randal Peelen
Oké, dus Astroid bestaat nu drie jaar. En het is ontstaan uit de noodzaak dat dingen slimmer moesten en dan met name om prijsdruk te genereren. Dus je moet goedkoper zijn dan degenen die er al zijn. Dat doe je door. andere apparatuur te gebruiken en betere software als ik het zo beluister. Is er nog een ander geheim van de SMET?

Remco van Mook
Nou ja, eigenlijk simpeler, simpeler, simpeler. Dus je moet niet meer voor elke markt je eigen stuk software helemaal overnieuw bouwen. Maar je bouwt één stuk software. Wat je vervolgens overal kan toepassen. Je moet geen complexe infrastructuren per markt gaan lopen bouwen.

Randal Peelen
Want als een internet exchange eigenlijk. . ook plat te slaan is naar een een switch waar heb je die software dan voor nodig om je hebt die kijk als je naar het oermodel kijkt dan had je inderdaad alleen een switch

Remco van Mook
Als je kijkt naar huidige internet exchanges, dan zitten daar meestal zoveel partijen op dat je eigenlijk ook wat hulp wil hebben. Bij het uitvinden met wie je kan praten voor welk stuk van het internet. Dat heet dan een route servers. Daar zit een stukje aan vast. Tegelijkertijd wil je natuurlijk ook mensen een stuk port op kunnen geven waar ze kunnen kijken naar wat er met hun poort aan de hand is. Daar misschien wat dingen met onderhoud willen doen. Tegelijkertijd wil je dat. Mensen ook als ze dat op voldoende schaal doen, willen die mogelijk helemaal niet eens meer naar je portal kijken. Maar willen dat via een API kunnen doen, zodat ze dat gewoon in hun eigen tooling kunnen stoppen. Dat is logisch. Nou ja, dat soort dingen allemaal. Ja, nou ja, precies. En wat je dus ook ziet is dat we nu een aantal van dat soort datacenter klanten die een exchange van ons onder hun eigen vlag hebben gestopt. En die hebben dan volgens die API gebruikt om een. . Gewoon in hun eigen portal in te bouwen. Dus je ziet helemaal niks van ons. Ziet er mooi uit? Het ziet er prachtig uit. Ze hebben een prachtige eigen website. En daar heb je dan een knop voor support requests of dat je je datacenter in wil of dat je een mooi hier een tikkje bij jou binnen. Nou ja, en en en en de en de knop internet exchange. En daar kan je je poort bestellen of dingen mee doen of weet ik veel wat.

Randal Peelen
En dat zit allemaal in de portal van dat datacenter. Oké, we hebben nu geleerd hoe internet exchanges ontstaan zijn, waarom ze noodzakelijk zijn, hoe je er één of misschien wel twee hebt helpen groot te maken, vervolgens te verkopen en toch. jeukende vingers, ik moet terug die markt in, want er kunnen dingen slimmer en beter. Je bent daar nu drie jaar mee bezig en aan het begin van de aflevering hadden we het er al even over. Je hebt een behoorlijke jet lag, want je reist de hele wereld over en misschien wel iets te veel. Over binnen iets te korte tijd, dat betekent dat je hard aan het werk bent. En dat deed je niet voor de rol, dat doe je voor je werk. Je bent keihard aan het bouwen. Wat is die toekomst waar je nu aan bouwt?

Remco van Mook
Er zit een heel stuk motivatie in. Want ik geloof sterk dat je de plekken waar ik nu aan het bouwen ben. . . En mee bezig ben, dat zijn plekken waar internet sterk in ontwikkeling is. En dat is in eerste instantie in Afrika. Maar dat is dus ook in de Pacific. Maar tegelijkertijd ook, en dan ga je naar, je ziet wat beweging nu met 5G in Edge Data Centers. kleiner en op kleinere schaal interconnectie bouwen. Je ziet dus ook dat je dus nu kleinere markten in Noord-Amerika en Europa hebt waar ineens. . interconnectieachtige dingen gaan gebeuren en en dat soort dingen ben ik dus niet allemaal mee bezig.

Randal Peelen
Oké, dus je helpt de rest van de wereld om ook slimmere datacentraen te maken. Maar hangt er dan overal dat asteroid labeltje op? Ik hoorde je net zeggen van niet

Remco van Mook
Nou ja, dat hangt er vanaf. Wat ik nu veel zie is aan de ene kant, we hebben nu net een asteroid exchange onder eigen vlag. geopend in Mombasa en Kenia. Tegelijkertijd staat er staat er bijvoorbeeld ook één in Lagos, Nigeria waar ons label niet aan vasthangt. En eigenlijk hangt dat heel erg af van de partner en van de lokale markt. Of ons merk eraan vastkomt te hangen of niet. We zijn daar niet specifiek, we hebben daar geen specifieke voorkeur voor. Het gaat ons uiteindelijk alleen om dat mensen onze stack, onze toolkit gebruiken.

Randal Peelen
En wat is dan die stip op de horizon? Want ik hoor je zeggen, ook landen in de ontwikkeling. Ben je daar dan de first mover? Of vind je dat de andere partijen daar steken laten vallen? Waarom moet jij daar naartoe?

Remco van Mook
Je ziet op dit moment waarom is het in Afrika nog niet ontwikkeld geweest tot nu toe. Een internet exchange kan niet het eerste zijn wat er staat. Want eigenlijk wat je nodig hebt om überhaupt iets met interconnectie te kunnen gaan doen. Is een datacenter waar mensen hun apparatuur in op kunnen hangen. En dat klinkt heel simpel en bazaal. Maar op het moment dat je niet één punt hebt in een land of een identificeerbare plek hebt. Waar je met een aantal internetbevaders gezamenlijk van kan zeggen van nou weet je wat, als we hier nou boel bij elkaar zetten, dan kunnen we daar touwtjes tussenleggen en dan kan dat wat beter. Ja, dan valt er eigenlijk niks te beginnen. En je ziet nu in Afrika dat er partijen zijn die nu. In Afrika zelf, in Ghana, in Ivorkust, in Oeganda, Rwanda, noem het allemaal maar op echt datacenters aan het bouwen zijn, neutrale datacenters aan het bouwen zijn. En ja, dan is de eerstvolgende stap die daarna komt, is van als je zo'n plek hebt, kan je dan die interconnectie gaan faciliteren. Nou, daar komen die internet exchanges dan achteraan. Omgekeerd zie je dat met name de Pacific, daar zijn mensen nu na godwet hoe lang. Hebben ze eindelijk bedacht van joh, misschien is het wel handig om al die eilanden een keer aan elkaar vast te hangen met een stuk glasvezel. Dat klinkt heel idioot. Hoe deze eerst dan? Satelliet? En dat kostte angstenjaar genoeg geld en dat leverde belabberde kwaliteit op. Maar ja, weet je, zo'n eiland met 10. 000 inwoners. De kosten om zo'n glasvezel te trekken naar een eerstvolgende eiland dat 200 kilometer verderop ligt, is ook niet echt gezellig. Tegelijkertijd. Jij werkt bij een ISP 1200 dollar per megabit. Daar gaat jouw business case stuk van. Volgens mij. Nee, dat verdien je op een dag terug. Dus dat zie je dus ook heel snel in dat soort landen. Die gaan dus heel erg naar de waarde van het verkeer kijken. Want in Amsterdam. . Is een gigabit meer of minder joh. Lekker boeiend. Dat is allemaal niet zo heel spannend. Maar dan kom je dus in Fidji terecht of zo. En in Fidji, ja, weet je. Daar haast nog geen gigabit misschien. Nou ja, daar heeft het hele eiland bij elkaar. Nog geen gigabit inderdaad.

Floris Bot
Maar op het moment dat je 12 leeft dat gewoon naar thuisgebruikers. En in grote getalen handel.

Randal Peelen
Ja, ik had vandaag zo'n Reddit post gezien. Van iemand die een meme had gemaakt van zo'n Harry Potter film. Dat die dan in zo'n kelder ergens, weet ik veel, in zo'n spiegel mocht kijken. En dat hoe heet die grote wizard ook alweer. Shit, ik kom niet op die naam.

Miriam Schoon
Teldoor. Wat? Dumbledore?

Randal Peelen
Ja, die zei zo van ja wat je hierin ziet is alleen je diepste verlangens. Dan zag je zo'n speedtest van ruim 500 Mbit. En ik had die intern in de slechtgroep gedeeld. Ik zo schattig.

Miriam Schoon
Dat haal ik vanuit mijn tent.

Randal Peelen
Ik wou dat zeggen. That's cute.

Remco van Mook
That's adorable. Dus die kijken daar heel anders naar. Ik heb in Momassa, zit dat op zekere hoogte ook. Die mensen zeggen van joh, ik koop een gigabit verbinding op een internet exchange. En dat is iets wat ik in Amsterdam of Noord-Amerika niet eens zou aanbieden. En die zeggen van joh, als ik daar 10 megabit op kwijt kan, dan ben ik ruim binnen. Dan heb ik het ruim terugverdiend. En dat is een schaal waar we waar we in Nederland niet eens meer over nadenken.

Randal Peelen
Dat vind ik een dankbaar bruggetje, want een van de dingen waar ik het kort met je over zou willen hebben is, je hebt thuis een 10 gigabit verbinding. Ja, dankjewel. Dat is ook de manier waarop ik jou heb leren kennen, want die heb ik. Met mijn collega Lars bij jou helpen aansluiten. Nog één laatste vraag over Astroid. Want ik ben toch wel heel benieuwd Wat is nou die stip op die horizon? Dat gouden moment, die berg waar je naartoe werkt, wanneer is het klaar? Wanneer kan het op je grafsteen staan en zeg je zo, strik erom, dit doet niemand me na.

Remco van Mook
Heel stout wil ik eigenlijk dat er honderd dingen op de wereld zijn die ik op die stek heb draaien. 100 knooppunten. En of daar nou de naam Asteroid aan vasthangt of niet, dat interesseert mij. Er zijn meer dan 100 landen Remco grootdenken nu.

Miriam Schoon
Nee, maar. Maar nee maar even serieus.

Remco van Mook
Toen ik met Asteroid begon, er zijn een aantal dingen online, dat Spectr Clearinghouse. Een aantal houden een aantal internet exchanges bij wat op de wereld actief is. Toen Asteroid begon waren dat ongeveer 350. Dan vind ik een doel van 100. Daar zit wat in. Dan heb ik een, nou ja, heel plat gezegd, ongeveer een kwart van de wereldmarkt. Dat vind ik ruimschoots ambitieus genoeg. Als je de lijn doortrekt, je bent nu drie jaar bezig, gaat het ooit lukken? Die kansen schijf. Ja, we gaan er om komen.

Randal Peelen
Wauw. En dat allemaal omdat je de prijsdruk weet. En op een gegeven moment gaat het ook harder.

Remco van Mook
Nou ja, maar op een gegeven moment heb je het dus ook. Dus je hebt een aantal, je hebt een Greenfield omgeving, dus Afrika. waar je inderdaad land voor land, datacentrum voor datacenter, langzaam dat kan uitrommen dat kan gaan bouwen. En dat is heel dankbaar, want er was niks. En ineens is er iets en dan beginnen mensen daar gebruik van te maken. Maar nu tegelijkertijd zijn er dus ook voorbeelden van internet exchanges die eigenlijk tot dezelfde conclusie gekomen zijn als ik ben. En zeggen van joh, eigenlijk moeten wij ons boer omgooien. Wij hebben een nieuwe stack nodig. En eigenlijk willen we gaan kijken of we dat met jouw stack kunnen gaan doen. En daneens, kom je dus ineens. op plekken terecht waar je 10, 20, 30 internet exchanges eigenlijk moet gaan overnemen van iemand anders.

Randal Peelen
We onderbraken Mirjam per ongeluk. Volgens mij wil je echt even leuk, leuk.

Miriam Schoon
Nou ja, wat ik dus denk is qua stip aan de horizon. . Is niet alleen die honderd, maar ook om dat niet te doen met bizar veel meer mensen dan dat nu voor je werken. Want ik denk dat dat de grootste kracht is van Asteroid. is dat het zo schaalbaar is, juist door de omgeving die er gebouwd is, door die API, door de interfaces, door de manier waarop het opkomt. gezet is heb je weinig mensen nodig. Dat is noemenswaardig zelfs.

Remco van Mook
Ik heb ooit intern gezegd. dat als Asteroid ooit op een punt terechtkomt dat er meer dan 15 mensen werken, dan heb ik verloren. Eigenlijk.

Randal Peelen
Dat is wel chic. 1500 landen gedeeld door 15 mensen. Ja, dat klopt. Dan ben je aardsland. Oké, ik had de luisteraars beloofd. Dat we het heel even zouden hebben over jouw 10 gigabit verbinding. Daar zitten twee dingen in. Eventjes, niet te lang, want we hebben nog een heleboel vragen van de luisteraars. En er zitten leuke tussen waar Miam denk ik ook van kan smullen. Maar tegelijkertijd. Daar zit ook in.

Remco van Mook
10 fucking gigabit in je huis. Ja, 10 fucking gigabit.

Floris Bot
Voor mijn gewaarwording. Je woont niet daar in een of de gek buitengebieden waar iedereen 10 gig heeft, toch? Nee.

Miriam Schoon
Hij woont absoluut in een gek buitengebied als je de mij vraagt. Maar ik kom van binnen de ring van Amsterdam.

Randal Peelen
Ik werk bij Tweek. Wij dachten we moeten 10 gigabit, want iedereen roept. We gaan ook gig doen. En dan denk ik wel, schattig, maar dat kan toch beter. Dus we hebben op ons forum neergezet een oproep. Wie wil ons helpen die eerste 10 gigabit verbindingen te pionieren en te testen? En zet er alsjeblieft bij waarom we jou ook moeten kiezen. Remke was een van de eerste waar eigenlijk geen twijfel over kon bestaan. Met die pitch moest hij wel een van die testklanten worden. Nou, je was dan toevallig ook de eerste. Kun je uitleggen waarom was je er als te kippen bij om 10 gigabit te willen testen?

Remco van Mook
Eigenlijk omdat ik al, nou ja, nog uit de tijd dat we zelfs met Asteroid aan het aan het testen waren en onze stek aan het bouwen waren. Ik al tien en veertig en 100 gigabit in mijn huis had liggen. En en er zoals zoals zo. Ja, nou ja, het beste. Dit is een ontbijtje. Ja, ik heb 400 gelijk. Ik heb gekscherend wel eens gezegd dat ik dat ik meer connectiviteit in mijn kelder thuis had liggen dan de rest van de hele stad had. Maar waarschijnlijk was dat niet heel ver van de waarheid zijn. Op het moment dat je dan dus inderdaad een volgende stap kan gaan maken. Het klinkt vrij simpel van een gigabit access naar 10 gigabit acus. En vanuit een netwerkperspectief, nou Random, jullie hebben dat aangelegd. Ik heb meegekeken.

Randal Peelen
Ook wel geholpen hoor. Ook aangewezen waar die kruipruimte was wel last doorheen mocht. Ja, ik heb dat met bewondering van afstand staan bekijken.

Remco van Mook
Nee, maar ook de head-end waar mijn verbinding dan uitkomt. Vanuit een netwerkperspectief voor een provider. Zeker op kleine schaal is 10 gigabit aan een eindgebruiker leveren. Is de ene SFP, de ene optik uit je switch trek en de andere in de brug stoppen. En ja, dat was hem eigenlijk wel. Maar als je kijkt naar wat er vervolgens bij de eindgewijk thuis moet gebeuren. Om dan daadwerkelijk ook wat zinnigs met die 10 gigabit te kunnen. Je had het er al over van met. Diep alles induiken om te kijken waar de packet los vandaan komt. We hebben best een flink aantal problemen gehad. Om die link ook daadwerkelijk stabiel te krijgen. Het klinkt zo makkelijk hè? Het klinkt heel makkelijk, maar dan kom je dus ineens op allerlei onbedachte ellende terecht. En dan zie je dus vervolgens, en dat is eigenlijk een van mijn conclusies uit de hele pilot tot nu toe, is dat er qua, en dit klinkt heel idioot, maar consumer rate 10 gigabit. bestaat eigenlijk nog niet. Nee, consumer grade is.

Randal Peelen
. Nee, stel je nog, ik heb wij werken samen met die Fritsboxen, want dat is tegenwoordig een beetje de marktstandaard. En dan ga je dus naar zo'n stand van AVM in Duitsland en dan zeg je joh, laat me je 10 gig apparaat zien. Zeg ze. Je hebt mazzel, want we hebben een 10 gig apparaat gemaakt. En dan zit een hele keurige 10 gig SFP in. Die config kun je me aanpassen, dat ding draait. Als het dier hier en volgens zeg je. Oké, nu komt die 10 gig computer eraan. Hoe dan? Ja, nee. Nee. Aan de binnenkant heeft hij 2,5 gig poort natuurlijk. Maar dan is het dus geen 10 giga praat. Jawel. Want naar de buitenwereld praat hij 10 gig. Ja, maar in je netwerk 2,5. Ja. Maar naar de buitenwereld praat hij 10 gig. Maar ik wil niet vier apparaten keer 2,5. Ik wil gewoon 10 gig naar mijn iMac Pro.

Remco van Mook
Ja, maar ik was dus vorige week in Australië. En daar weer met een aantal mensen gesproken die dan bijvoorbeeld in Zuid-Korea, Singapore, et cetera, et cetera wonen. En Singapore heeft dus altijd een aantal jaar geleden al internetproviders die 10 gigabit op glas thuis aan het aanbieden waren. Maar daar zie je dus ook dat het product eigenlijk van de markt af is. En eigenlijk de reden waarom dat is, is omdat er eigenlijk gewoon geen. . Consumer great. Aparatuur is waar je iets mee kan op botinief.

Floris Bot
Ik kan een switch van destijds een paar duizend euro ophangen.

Remco van Mook
Nou ja, je zal dus niet alleen een switch. . Het goedkoopste apparaat als je een cp van een internetprovider hebt. Er zit een hardware budget, ik ga je niet aankijken, maar er zit een hardware budget van zeg vijftientjes voor een gemiddelde internetverbinding. Als je naar 10 gigabit gaat en je levert dat op ethernetniveau af, dan kost je dat. Zeg 200 euro op dit moment, dus ze kost iets viervoudiger. Wil je vervolgens ook een werkende IP-laag op 10 gigabit afleveren? Nou, het kost 2000 euro of meer. En er is eigenlijk dus niet heel veel wat je op dat niveau kan gebruiken. Als je kijkt wat ik nu heb gedaan. Ja, ik heb één rondonder. Een van mijn oude testservers heb ik gepakt waar 10 gigabit interfaces in zaten. En ik heb daar draait een Linux kernel met wat aanpassingen op. En daar is mijn 10 gigabit internetrauter op dit moment. Maar dat is zeker niet iets wat je op het moment dat je een consumentenproduct hebt, natuurlijk in de markt wil zien.

Floris Bot
We komen een modem brengen. En een 19-inch rack, zo. Ongeveer. Tavel hoog. Nee, maar dit is dan een beetje sleutel wat glas en een circulation.

Randal Peelen
Ik heb een klein beetje huiswerk gedaan natuurlijk voordat je zo'n 10 gig abonnement het lef hebt om het echt te gaan verkopen. Als je bijvoorbeeld zo'n video kijkt van Linus Tech Tips, die heeft op een gegeven moment uitgezocht van wat kost een 10 gig netwerk thuis nou? Nou ja, dan heb je het over een paar honderd euro. Kun je thuis een 10 gig netwerk hebben draaien, maar jouw computers onderling 10 gig kunnen spreken. Er zijn zelfs nog wel nassen te kopen of te bouwen die voor een paar honden piek kunnen kijken. Of ze dan SEC 99, 199 Mbit heen en weer aan het versturen zijn. Oké, maar goed, je hebt een 10 grief netwerk thuis. En je kunt ook een 10 gig poortje leveren naar de eindklant toe in ons geval. Want dat is inderdaad SCP Plus erin. Zorg dat je transport een beetje de backbone afgedekt is. Maar De grap zit hem juist in dat routeren. Je hebt gewoon echt power nodig om echt goed met dat soort verkeersvolumes bij te houden wat moet waarheen. Alleen al het natte. is al best een kluik.

Remco van Mook
Ja, wat je dus ziet is dat veel apparatuur waar een 10 gig sticker op zit. Die houdt dat dus voor gezien bij 2 à 3 gigabit. En de uitdaging die we voor onszelf gesteld hadden. Is om daar daadwerkelijk 10 gig doorheen te persen. Het is gelukt. Er kan daadwerkelijk 10 gigabit doorheen. Is het zinvol?

Randal Peelen
Maar zie jij, want dat is dan. .

Floris Bot
Maar dat is een beetje, is dat een beetje hard-ready sticker, zeg maar, dat idee?

Remco van Mook
Ongeveer.

Randal Peelen
Nee, oké. Laat ik de vraag anders stellen. Want wij vinden dit natuurlijk ook wel een prestige. Project in. Dat stap ik heel goed. En als ik het nou anders noem, ik noem het het meer dan één gieg-product. Dat is het, is dat het wel? Absoluut.

Remco van Mook
En ik denk dat als je. . En dat is ook de conclusie die je wat je in Singapore ziet. Een van mijn oude collega's die daar nu woont. Die heeft dus inderdaad een 2 gigabit internetverbinding. En wat is dat? Dat is een 10 gigabit internetverbinding waar een doos op zit, een cp op zit, die inderdaad een. .

Randal Peelen
Die 150 euro kost 2 gigabit uit. We beloven dat het aan je eigen apparatuur of de bestemming ligt product.

Floris Bot
Even voor de luisteraar, een CPE, dat is zeg maar je fritsboek.

Miriam Schoon
Customer premises equipment, dus alle apparatuur die bij de klant staat.

Remco van Mook
Wat in de Nederlandse taalgebruik je modem heet, wat helemaal niks met een modem te maken heeft.

Floris Bot
In Nederland nog zo'n hart en matig kastje waar dan zo'n kabeltje weer uitkomt.

Remco van Mook
In Nederland zijn we dat allemaal modem gaan noemen, geloof ik. Ik ben dat ruimschoots kwijtgeraakt.

Randal Peelen
Tover het gesprek over 10 Gig. Ik had beloofd het kort te houden, en ik hoop dat het een beetje gelukt is. Dat betekent dat we aangekomen zijn bij de vragen van de luisteraars. Nu ze het voor ons goed gebruiken om om de beurt een vraag van de luisteraar uit te kiezen. En die lijst is heel lang, dus we gaan ze echt niet allemaal doen. Maar we proberen een beetje de pijltjes eruit te pikken. Als je het nou leuk vindt, en die uitnodiging geldt voor Remco en Miam allebei, mag je ook zelf meekijken in de lijst en zeggen, nou deze vind ik ook leuk.

Remco van Mook
Ik heb gisteren de slack binnengewandeld en ik heb met verbazing de lijst vragen zien groeien. Ik heb er een aantal, omdat ik ze. . Omdat ze wel heel raar waren of heel simpel waren, gelijk of slek een antwoord opgegeven. Wat is mijn favoriete kleur? Glasvezel.

Randal Peelen
Te lachen. Geel, ja, duidelijk verhaal. We zijn er genoeg van. Maar dan ga ik aftrappen met een vraag die ik bovenaan had gezet. En dan gaan we wat mij betreft kunnen we met de klok meevragen.

Floris Bot
Ik heb iets niet een schermpje nodig.

Miriam Schoon
Ik heb schermpjes bij me, maar geen.

Randal Peelen
Ik laat me verrassen. Oké, dat kan ook. De eerste is van mijn collega Mark van Herpen. En die had een hele akelig specifieke vraag. Die zei, wij zitten zowel bij Asteroid als bij SpeedX. SpeedX zit op meer locaties dan jullie en is gratis. Hoe kan dat nou? Ja.

Remco van Mook
Meer specifiek. Als iets gratis is, moet je je afvragen wat het product is, toch? Precies, wie is dan of wat is dan het product? SpeedX heeft eigenlijk middel meer tegelijkertijd met Astroid zijn exchange gelanceerd en hebben dat gedaan bovenop hun eigen transportnetwerk. En hebben dat min en weer gedaan. Punt 1 om een lange neus te trekken naar een grote bestaande internet exchange in Amsterdam. Als je kijkt naar de oorspronkelijke naam van SpeedX, dan kom je daar ook wel wat in tegen. De ASIX geloof ik. En de mochten heel snel niet meer. En die hebben, nou ja, wat je zegt, die hebben meer AS-en erop zitten. Ik zit, ik heb mijn huis hangt ook aan de speed IX. En er hangen best veel huizen aan de speed AX. Ja. Als ik kijk naar wat voor. Waar ik moeite in heb gestoken met Asteroid, is om te kijken naar oké, wat zijn interessante netwerken om binnen te halen. En dus, het tweak zit erop, maar sinds afgelopen maand bijvoorbeeld ook Liberty Global. Fodofoon, surfnet, grotere netwerken. En en en ja, dus in aantallen. Ja, SpeedX is én gratis en heeft meer netwerk, maar tegelijkertijd moet je ook goed kijken naar wat is de waarde van de netwerken die je erop hebt zitten.

Randal Peelen
Flos, je had ook al een vraag in de. De aanbieding.

Floris Bot
Nou, kerskelle product was het. Ja, ik ga naar zeer gewaardeerde Erik Bijs. Jou niet onbekend. Ja, die kennen we. Ja, oké.

Randal Peelen
We hebben ook al aan tafel gezeten trouwens.

Floris Bot
Ik geef je even vrijheid. Eén of twee. Doe wat leuks. Oké, doen we één. Ja, want Random riep één. Oké, in hoeverre zijn IXP's in Nederland nog relevant als dat? Vijfti jaar geleden was? Deze vraag duurt ervoor. Waarbij de grote access providers nog aangesloten waren. Je ziet nu bijvoorbeeld dat TL2 slash T-Mobile achter de D-Tag zit. KPN zit alleen op de NLEX, want dat is van hun. UPC Liberty Global Ziggo zit eigenlijk bijna nergens meer. En ze schijnen met bijna niemand meer te willen peren.

Remco van Mook
Daar is een kentering in.

Floris Bot
Je zei net inderdaad, dat doet die global op.

Remco van Mook
Op Asteroid is aangesloten. Dat is een van de eerste. Ik geloof de eerste exchange in vijf jaar waar zo op aansluiten in plaats van afsluiten. Daar is een verschuiving in gaande. Even terug naar het voorbeeld wat ik eerder noemde met T-Mobile. Die hebben in hun strategie zich heel erg op volumesverkeer geconcentreerd. Dus hoe zorg ik? Dat ik zo snel mogelijk en zo goedkoop mogelijk van zoveel mogelijk van mijn verkeer afkom. Netflix, YouTube, Facebook, noem het maar. En hebben vervolgens gezegd van nou ja, alles wat niet binnen die top 10 valt, zijn we niet meer in geïnteresseerd. Dat valt in de long tail. De hele long tail, joh, dat is 1 of 2% van ons verkeersvolume. Dat kan nooit interessant zijn. Bizarre eigenlijk.

Floris Bot
Daar ben ik ook absoluut niet met ze eens.

Remco van Mook
Nee, maar gewoon puur vanuit joh, dat kost me te veel moeite om uit te zoeken. En helemaal niet meer in geïnteresseerd. Daar zie je dus nu een kentering in. En wat er bij Team Mobile is gebeurd, is er een mooi voorbeeld van. Want je ziet dus nu dat. Ook de grote eyeball en de grote ISP's. Die gaan nu zoeken van er zijn best belangrijke bestemmingen in die long tail, in die 1% van verkeersvolume. Die eigenlijk heel belangrijk zijn. Op het moment dat ik mijn mobiele netwerk heb 10. 000 abonnementen gesleten aan hen van de IT-consultancy. Dan is misschien het netwerk waar de VPN-verbindingen naartoe gaan, van die 10. 000 mogen. . is wel het dingetje. We alle elektronisch bankieren dingen. Ja, je gaf die eens voorbeeld in de woorden. Elektronisch bankieren is een mooi voorbeeld. Er zijn nog veel meer van dat soort mooi voorbeeld wat ik wat ik de laatste tijd heb gezien is booking. com. Als je naar de booking. com website gaat omdat je ergens een hotelletje wil hebben, weet ik veel. is eigenlijk alles wat je daar doet, dat zit achter een of andere CDN, dat zit achter Akkamai of Cloudflare of weet ik veel, die zorgen dat dat verkeer overal wereldwijd razelsnel terechtkomt. Tot op het punt dat je op de boeknauw knop drukt. Want die boeknauw knop en de servers die daarachter zitten, die zitten gewoon in het netwerk van boeking. com zelf. En qua verkeersvolume. Stelt dat natuurlijk helemaal geen. En er geen Jota voor. Maar dat is wel de money shot. Letterlijk de monitie.

Floris Bot
Daarom helden ze die OT uit de CDN's.

Remco van Mook
Maar dat is dus wel degelijk voor zowel booking. com, maar ook voor jouw eindgebruiker als ISP zijnde, is dat best wel een dingetje. Want als die boek nou knop niet werkt, dan heb je net een half uur voor niks naar een website zitten kijken. En dus dat is een verschuiving die je nu ziet en die nu begint te komen. En ja, Erik had gelijk. Klopt, had.

Floris Bot
Totdat Liberty gelopen ging.

Remco van Mook
Nou ja, Liberty is is denk ik de eerste die gaat op dat vlak. Het is, als ik nu wereldwijd, ik heb net mijn rondje gemaakt, maar je ziet dus veel meer partijen nu die verschuivingen in hun denk aan het maken zijn. En bedenken van joh, die long tail, die 1%, doet er ook toe. Nou ja, lang niet alles in die 1% doet er toe. Maar we willen wel heel graag, eigenlijk per markt. Kunnen gaan identificeren wat voor dingen we wel belangrijk vinden.

Randal Peelen
En dat zijn dan banken, dat zijn VPN's, dat zijn, noem het allemaal maar op. Oké. Bedankt voor je uitgebreide antwoord. Ik zag Mirjam met interesse naar de lijst met vragen kijken. Heb je er een kunnen vinden?

Miriam Schoon
Ja, alleen die is ook van Erik. Dus die vind ik een beetje bezwaard. Blijkbaar heeft die goede vraag. Neem je andere beslissingen met betrekking tot reizen in verband met het coronavirus voor de komende maanden? Mocht het Verder qua risicogebricht uitbreiden.

Remco van Mook
Ik zou gek zijn als ik als ik daar nee op zou zeggen. Tegelijkertijd, als ik nu kijk naar de reis die ik net achter de rug heb, dan zat er al een wijziging in. Want mijn reis terug zou oorspronkelijk via China naar huis toe gaan. En dat heb ik toch al vrij snel om laten boeken. Naar, nou weet je wat, laten we China maar overslaan en laat ik dan maar overstappen in Singapore. Maar dat was bijbetalen dan. Nee. Nee, dan niet. Maar je werken wel mee, toch? Dat was net op het punt dat, dat is een week of vier geleden inmiddels. Dus het was tweeënhalve week voordat ik echt op pad ging. En dit was een ticket wat dermate complex was dat er nog een reisbureau bij is komen kijken. En dat reisbureau gevraagt van joh, zijn er al mogelijkheden om dit gratis om te boeken, want ik zie dit niet goedkomen. En net dat weekend besloten de luchtvaartmaatschappij van weet je wat we laten mensen die om willen boeken, die mogen dat gratis doen. Dus ik zat net in het gat tussen we gaan het gratis toestaan en we gaan vluchten annuleren. Dat is wel heel lekker. Ik heb dik gemazzeld wat dat betreft. Maar tegelijkertijd, voor de hele industrie zijn het belangrijke vragen. Want er zijn grotere conferenties die op dit moment dus geannuleerd worden. Ja, leveringsproblemen van haar levering. Nou ja, dat is nog een heel ander verhaal. Maar er wordt op dit moment al flink gestreept in de agenda van allerlei conferenties. We hebben nu deze week. Zou Mobile World Congress zijn in Barcelona? Honderdduizend mensen. En die hebben ze gewoon in zijn totaliteit geannuleerd. Als je ooit goedkoop naar Barcelona wil, is deze week de week. De vliegtickets zijn gratis, de hotels zijn al betaald.

Floris Bot
Als er een soort tickets op was voor vliegtickets, dan was het nu echt draaiig. Nee, totaal.

Randal Peelen
Nee, maar vergelijken met het worst case scenario. Kom maar op, dan maar dit. Alleen. Ik ben gewoon benieuwd, gaan we dat vaker meemaken? En wordt het ook echt een keer zo eng als dat we allemaal films hebben geleerd?

Remco van Mook
Nee, maar we hebben dit alke elke vijf jaar, maar we zullen het elke vijf jaar weer vergeten.

Miriam Schoon
Niet alleen dat, volgens mij gaan er nog steeds meer mensen dood aan de gewone griep. Alleen dat noemen we de gewone griep, dus dat is niet eng.

Floris Bot
Dat zullen we niet meer spelen. Ja, maar de vorige was SARS. Er gingen ook minder mensen dood dan gewoon deze is inmiddels wel groter dan SARS. Ik noem dit altijd een beetje de afweer van de natuur. Of moeder aarde.

Randal Peelen
Die wordt wel beter. Oh, de invalshoek.

Miriam Schoon
Ja, nee, want ondertussen zijn we gewoon met. zoveel dingen in een monocultuur beland. Of het nou is het leveren van producten. Of dat nou agrarisch is of technisch of wat dan ook. Er zijn steeds meer.

Remco van Mook
clusters op aarde waar mensen bij elkaar komen en ja daar ga je dit soort dingen krijgen dat dat is hoe dit werkt kijk en dan heb je ook het het het aspect van het komt steeds uit China Nou ja, weet je, China, daar zit ongeveer 1,50 van de wereldbevolking. Dus statistisch gezien is de kans 20% dat de ellende daarvoor de eerste bijgaard hebben. Maar tegelijkertijd hebben we er via wat voor. Manier dan ook. Hebben we ervoor gekozen dat China de fabriek van de wereld is. En als je ooit in China bent geweest, dan merk je dus ook dat de luchtkwaliteit, zeker in de grotere steden, is om te janken zo slecht. En op het moment dat je dan dus inderdaad, lijkt mij, ik ben daar alleszins geen expert in, maar op het moment dat je een omgeving hebt waar je miljoenen mensen in bizar slechte luchtkwaliteit laat wonen en werken. . En dan krijgen mensen allerlei aandoeningen aan hun luchtwegen en ziektes die daarop gebaseerd zijn. Ik vind het niet heel waar.

Randal Peelen
Heb je zelf ook een leuke vraag gezien aan de lijst? Of zal ik een.

Remco van Mook
Ik laat het gewoon lekker aan jullie over.

Randal Peelen
En ik laat het op me afkomen. Want ik had er een van Michel bovenaan gezet die ik eigenlijk ook wel toepasselijk vond nu extra aan tafel. En die is. . Hoe hebben alle nerds aan tafel hun vriend? Vriendin, man of vrouw ontmoet. En zit daar ook een nerdverhaal aan vast. Nou laten we dan beginnen met Floris voor het gemak.

Floris Bot
Super in het kort. Momania, Eermo bij ons op de Slack. Een van de adminmakers van de Slackbot. Juist, die ken ik dus via het weekend zijn al wat langer. Die hield van fotograferen en ik deed fotografie voor ID<unk>T en Q-Dance en dat soort partijen. Ik zei, ga een keer mee naar technofeestje. In het Twisken. Ik ben de naam van het feestje een beetje kwijt, maar daar waren altijd technofeestjes. Allemaal hetzelfde. Toen kreeg hij helemaal niet. Maar niet. Welcome to the future heet. En toen kreeg hij en kreeg hij een berichtje van hem een paar weken van tevoren. Ik ben twee jaar uit het klasgenootje van hem tegenkomen. Hartstikke leuk, mij mag hij meenemen. Dus ik zeg, dat is goed. Een van die twee ben ik naar mij getraaid, bekint je mij. Dus zo ben ik er leren kennen. Het is ook wel de nerds.

Randal Peelen
Ik vind het niet veel nerds. Nee, maar dat is wel voortgekomen uit iemand die je kent van tweakers. Dus die draaien er wel aan.

Miriam Schoon
Dat een nerdje voorstelt aan een vrouw is op zich zeldzaam.

Floris Bot
Ja, het was niet helemaal de bedoeling dat het iets ging worden ofzo. Dat was helemaal niet het idee. Wat was dat? Nee, oké.

Randal Peelen
Diezelfde rode raad zit ook een beetje in mijn huwelijk geregistreerd partnerschap. Want mijn nerds om tafel, de hele bezetting die er is geweest aan vaste tafel Nerds, kent elkaar allemaal van tweakers. En nog specifieker uit de tijd in het kantoor. in Amersfoort. En op die manier heb ik ook mijn vriendinnen leren kennen. Want ik was nog steeds welkom op eigenlijk alle tweakersfeestjes. Misschien nog steeds wel. En het was bij de lancering van Tweakers 7. Ze hebben de website liefkozen toen Tweakers 7 genoemd. En er was een feestje in Panama en Amsterdam. Nou ja, ik was toen hartstikke single. Niet alleen dat, ik lag ook nog in scheiding. Dus ik denk Yolo de Polo, ik ga mezelf naar de pletter zuipen. En iets wat ik normaal gesproken niet zo doe, maar in een jolobui misschien wel, is naar het mooiste blonde meisje op de dansvloer toe lopen. Nou, dat is dit keer gelukt. Dus ja, nee, de nerdvleug zit misschien in deze verbindende factor die tweakers toch in je leven dan heeft blijkba Maar nee, dat was gewoon ouderwetse pick-up lines.

Floris Bot
Toen kwam je terug naar je vrienden en toen zei je: ik heb net met een vrouw gesproken, ze is gewoon paal als hes. En ze snapt gewoon nut dingen. Ja. Nou, je was super enthousiast. Dat was echt lachen.

Randal Peelen
Cool inderdaad. Jongens, als je er iets over kwijt moet. Dan is dit een vraag gemaakt voor jullie situatie hier aan tafel.

Miriam Schoon
Maar is ook heel saai, want we kunnen hem niet allebei beantwoorden.

Randal Peelen
Weet je wat?

Remco van Mook
Jij doet ons ding. En dan ga ik het over mijn vorige relatie hebben. Dat is gemeen! Daar zit een heel erg nerdweggel in. Want ik heb mijn. Mijn ex heb ik leren kennen op IRC. Op het kanaal Digistad ergens in eind jaren negentig. Holy crap. En in die tijd was ik een van de IRC operators in Nederland. En hadden we bedacht van omdat er steeds meer Dina of Service en allerlei andere gekkigheid op die IRC-services loslaten, joh, weet je wat, we gooien die IRC-service een dag plat. Gewoon jongens, even als signaal van joh, dit moet je nu gewoon echt ophouden. De datum die we daarvoor gekozen hebben bleek dus haar verjaardagd te zijn. En ze was dus niet online op haar verjaardag, omdat wij die IRC-servers in Nederland hadden uitgezet. Nou, dat kreeg ik later te horen. En ik heb gezegd van nou weet je wat, om het goed te maken, krijg je van mij een etentje. En zo ben ik in mijn vorige relatie terecht gekomen. Dus als je op zoek bent naar een nerdfactor, is die vrij stevig. Dus daarom dacht ik van, nou weet je wat, dan. hou ik dit verhaal en dan mag Mirjam ons.

Randal Peelen
Maar laten we eerlijk zijn, was dat je move of was dat gewoon een goed bedoeld etentje? Dat was voornamelijk een goed bedoeld etentje.

Remco van Mook
Zo aardig mee. Naïef als je was.

Miriam Schoon
Ik wist niet eens dat het een meid was.

Remco van Mook
Geen commentaar.

Miriam Schoon
Ja, nou zit ik te denken. Want ik denk dat ons verhaal wel heel goed is, maar ik geloof dat ik 99. Nou ja oké, zo werkt het niet helemaal. Maar 96% van de voorgaande mannen heb ik ook via IRC of iets van die aardbeer kennen.

Floris Bot
Allemaal via NL nog ook.

Miriam Schoon
Nee, nee, geen NLO. Hekje netwerker. Nee, ons verhaal is. Ik heb ooit bij RIPNCC gewerkt. En een hele goede vriendin van mij die werkte daar en lag in scheiding, wilde naar het kerstdiner en vroeg, wil je alsjeblieft met me meegaan? Ik wil niet een mee eentje. En jij kent die mensen. Oké, prima. Dus daar ging ik heen. En toen zag ik Remco lopen. In zijn maappak en ik dacht. Eeuw. Ik dacht, nou dat is ook. Of een bankier of een advocaat.

Randal Peelen
Of dat hij die sexy baard nog niet, denk ik.

Miriam Schoon
Dat klopt.

Remco van Mook
Ik was net dat jaar gekozen door de door de leden van de vereniging als bestuurder. En het was de eerste keer dat ik uitgenodigd werd voor het kerstdineen van RijpenCC. En toen dacht ik al van nou weet je wat, dan moet ik op zijn minst netjes voor de dag komen. Laat ik me net de pak aan doen. Dus ik had me net de pak aan inderdaad. Maar ga verder.

Miriam Schoon
Ja, dus ik dacht, eeuw, want pakken.

Remco van Mook
Ja, want echt.

Miriam Schoon
De avond vordert en ik zit met een vriend van mij in een trappenhuis. Dat was dan de rookruimte toen ik nog rookte. Ja, dit was Krasnaponski en dan moest je in het trappenhuis roken. Het was een beetje vriend. Maar goed, ik zit daar dus.

Randal Peelen
Beetje vies ook.

Miriam Schoon
En hij zegt, Mirjam, ik wil jou niemand voorstellen. Dit is Remco en hij heeft de RFC voor PEC DACP geschreven. En ik kijk nog eens naar dat pak. En ik denk, dat klopt niet. Dus ik, dit verhaal wil ik. En Rempko die kijkt naar mij en die denkt. Hoezo weet zij wat PEC DACP is?

Remco van Mook
Zij had een van de jaren 50 Jurk aan met alle toeters in Belgi.

Randal Peelen
Ik weet ook wel, als je zeg maar. Op iemand valt omdat hij een RFC heeft geschreven. Dat vind ik de Nordzaak al wel in orde hoor.

Miriam Schoon
Maar het was ook nog eens pack DACP. Vasknijper DACP. Het was een 1 april. RFCP. RFC, sorry. En het idee is dus dat in plaats van een DACP server, oké, heb je een doos met wasknijpers. En iedereen krijgt een wasknijper en daarop staat de laatste byte plus whatever er daarvoor staat. Dus eigenlijk in plaats van een DSP-server heb je je IP-adres op een wasknijper. Dat kun je ook mooi op je netwerkkabel knijpen. Dus iedereen weet wat het is. Het is echt een goed doordacht ding.

Randal Peelen
Hoezo is het na 1 april grap? Dat is ideaal.

Miriam Schoon
Nee, ik zeg dat die op 1 april is uitgegeven. Ik zeg niet dat het een grap was.

Remco van Mook
We hebben dat ooit. Dan moet ik. Maar credit is due lang, lang geleden. Je hebt de eens per vier jaar in Nederland de hacker festivalkampier. dingen. Hip 97, terug in 1997 in de Polder was er daar een van. En de teamlead voor het netwerk toen, Daniel Okolundi. Bij VP Road Digitaal deed, credit for credit is due. Die zei van joh, we moeten gewoon wel als knijpers uitdelen. En zo gezegd, zo gedaan. En na afloop hebben we besloten van weet je wat, we gaan dit gewoon. Als internet standaard opschrijven, gewoon voor shit en giggles. En die is, nou ja, dat was dus in en die is dus volgens door door de RFC editors. Geaccepteerd en is op 1 april 1998 uitgegeven als RFC 2322.

Floris Bot
Ja, ik dacht al dat ik hem herkende.

Remco van Mook
Maar goed, maar die achtervolgt mij als dus sindsdien.

Floris Bot
Ja, maar je maakt daar zelf ook grapjes over, toch? Ja, dat is ergens in je. In een cv stond ook van de veelgebruikte RFC 23, 22 ofzo.

Remco van Mook
Nee, maar echt zonder dolle. Ik ben hem dus wereldwijd. Nog tot vorig jaar. daadwerkelijk tegengekomen op conferenties. Het is echt van de zotte. Maar nou ja, dat is wel mooi.

Randal Peelen
En een leuke relatie aan overhoud als ik het zo zie. Volgens mij ben ik aan de beurt, toch? Of moest Floris nu? Nee, jij is. Ivo T, dat is de gebruiker met het ongelooflijk lieve hoor. Je hebt al dezelfde als ik uitgeweest. Dus dat is in ieder geval goed. Ja, dat is zeker een goede. Als je een cyberwak mag worden. Wat voor implantaat zou je dan in eerste instantie willen laten plaatsen? Of welk lichaamsdeel zou je willen laten upgraden?

Remco van Mook
Nou, want dat heb ik gisteren ook op sleck gezegd. Dus ik ga het hier gewoon herhalen. Ik heb al implantaten. En dan bedoel je denk ik geen kiezen? Nee, nee. Nee. Ik heb ik geïmplanteerde lenzen in mijn ogen. Dat is een goede.

Floris Bot
Kan je er ook mee inzoomen of dat dan nog niet?

Remco van Mook
Nou, dat was een beetje de frustratie, want ik heb die dingen inmiddels een jaar of acht. En dezelfde week dat ik deze implantaten kreeg, zag ik op de register een artikel over contactlenzen waar een display in zat. En hij als je iets van fuu punt 1 vuu in de. . Punt 2 Een blue screen in stereo voor je ogen krijgen die je niet kan wegklikken. No bueno, dat gaan we niet doen.

Randal Peelen
Maar ik wil mijn ogen laten laseren. Wat is het voordeel van die lens implanten?

Remco van Mook
Ik kon mijn ogen niet laten laseren. Vanwege de vorm. Dus laseren is net zo effectief en meestal veel goedkoper. En ik had die keuze gewoon domweg niet. Nee.

Randal Peelen
Jodo moet het toch hebben.

Remco van Mook
Nou ja, weet je, mijn ogen waren zodanig slecht dat ik het perspectief van de rest van mijn leven met een bril rondlopen. Of met een lenzen die ik steeds minder lang in mijn ogen kan hebben, niet zo heel gezellig vond.

Randal Peelen
Helemaal mee eens. Ik ben er al klaar mee. Floris, ik ben ook klaar met die vragen. Dus vragen. Dus laten we er nog maar één doen. En dan kunnen we door naar de tips. Want daar hebben we er ook nog een aantal van.

Floris Bot
Dat doe jij altijd. Dus ik denk ik ga nu een dubbele doen. En dan is het. Nee, je mag er nog één. Hoezo dubbelen?

Randal Peelen
Deze was ook half van jou.

Floris Bot
In dat geval doen we er gewoon geen. Is dat dan ook goed?

Miriam Schoon
Nee, ik wil ze allebei horen.

Floris Bot
Bernard Koes vraagt, waar zet je de koerscontroles op als je honderd mag? Die is wel goed, ja. Zet je maar plus 4, plus 6, plus 8.

Remco van Mook
Dat hangt er vanaf in welk land je bent. Maar nee, serieus. Punt 1 moet je heel goed gaan kijken naar wat de snelheid van je auto is en wat is de GPS-nelheid van je auto. Want daar zit ook nog eens verschil in.

Floris Bot
Maar ervan uitgaande dat je in een vervoersmiddel rijdt waar je vaker in rijdt.

Remco van Mook
Ja, maar dan nog als je kijkt naar hoe groot de afwijking is van je snelheidsmeter afhankelijk van het merk wat je rijdt en afhankelijk van de snelheid die je rijdt. Dan kan daar zomaar 10 tot 15 procent tussen zitten.

Randal Peelen
Maar het lange antwoord dat je nu geeft, duidt eigenlijk op van ik ga die maximum snelheid rijden.

Remco van Mook
Er zijn ook mensen die zeggen ik zit gewoon op 100 voor zekerheid. Als ik de 100 zone bij Utrecht binnenkom, dan zet ik mijn cruise control op 103. Het is mijn auto 103 en dat komt dan neer op 98 km per uur de GPS. Ik ook.

Floris Bot
Daar haal ik je in. Bij mij staat hij op. Kilometer 108, dus GPS 105.

Miriam Schoon
Oh, ik doe GPS 104.

Floris Bot
Ja, nee, dat gaat precies goed.

Miriam Schoon
Want dan krijg je de correcties dan.

Remco van Mook
De correcties 3,6.

Miriam Schoon
En ik heb dus op een gegeven moment iemand achter mij gereden terwijl ik op cruise control daar reed en die kreeg een bom.

Floris Bot
Ja, dan heeft hij dus minder vaak dan jij moeten remmen.

Miriam Schoon
Ik rem niet op de snelweg.

Floris Bot
Als het niet nodig is.

Miriam Schoon
Ja, als het niet nodig is. Ik laat mijn gas los, ik hou mijn cruise kijken.

Floris Bot
Je moet waarschijnlijk een aantal keer moeten inhouden. Degene die achter je rijdt, die rijdt vaak harder. Dat is heel gek.

Miriam Schoon
Ja, maar die heeft dus gewoon Geremd en gegast op mij, en die is dus een bong gehad.

Remco van Mook
Hoe weet je dat? Jammer de bammer.

Miriam Schoon
Omdat hij achter mij reed en een bon kreeg en ik niet.

Randal Peelen
Nee, maar ik spreek niet iedereen die achter mij reed. Nee, oké.

Miriam Schoon
Maar deze persoon kende ik. Die reed achter mij aan.

Randal Peelen
Ik had dat gededuceerd. Ja, al die stomme luisteraar weten. Nee, maar mag ik dan ook de tweede? Want ik had nog een tweede. Mirjam heeft jou officieel toestemming geven.

Floris Bot
Ja, daarom. Dus dit is voor de nerds die niet van hun familie afkomen. O jee. De vraag is eigenlijk, hoe vaak kloppen familieburen vragen kennis bij je aan over slecht wifi in huis? Wat ik interpreteer als hoe kom ik daar vanaf, vertel het me.

Remco van Mook
Nou ja, dat is eigenlijk dezelfde categorie als een t-shirt aan hebben Noah will not fix your computer. Ik heb eigenlijk opgegeven om aan naaste familie uit te leggen dat ik hier verstand van heb. Dus eigenlijk, ja weet je wat, ik zit in marketing, ik doe sales, ik ben directeur, ik heb allemaal geen verstand.

Miriam Schoon
Ondertussen komen zijn buren wel naar ons toe om te vragen hoe ze hun dochter op Facebook krijgen, dus ja, het is niet het is jij als marketeer, jij weet dat ik was.

Randal Peelen
Ik denk de buren komen langs Waarom blaf je de hele eten hier omver? Ik wil zelf ook wifi hebben. Weet jij voor wie dat netwerk is?

Remco van Mook
Dat overal openheen. Nou, dat netwerk hebben ze allemaal wel gezien.

Miriam Schoon
Dat is ook het enige netwerk dat je bij jou thuis zag, dat klopt inderdaad.

Randal Peelen
Toch net iets sterker. Tips voor luisteraars. En wees niet gerust ongerust. Merjam krijgt ook gewoon een beurt. Waarom niet? Ik wil best een keer aftrappen. Dat doe ik niet zo vaak. Nou, doe dat. Leuk. ontdekt dat er een nieuw album uit is van Ozzy Osborne. En ik vind dat best wel leuk, want ik hou van Ozzy Osbour muziek. En dat niet alleen, ik hou ook van Black Sabbath. En ik vind het dus eigenlijk best wel leuk dat er nog muziek uitkomt van iemand die al lang dood had moeten zijn. Dus ik denk, nou, dit is alleen maar bonus. Het is het eerste album van hem in tien jaar. In ieder geval onder de naam Ozzy Osborne, want hij had 13 natuurlijk met Black Sabbath. Al iets langer geleden alleen, ja, dat is het allerlaatste album. Ze hebben officieel een punt achter die band gezet. En wat ik dus heel vet vind is Als je die plaat opzet, dan begint het echt als een Ozzie Osborne plaat. Je wordt al gelijk omvergebrazen. En de eerste woorden op het album, alright nou! En dan ben ik in de stemming, dan wil ik weer. Dan gaan het hele album uitzitten. Daar gaan we dan. En wat ik wel tof vind om te lezen, want ik heb een beetje verdiend hoe is dit nou tot stand gekomen, is hij heeft eigenlijk nadat hij in 2017 Heeft geholpen te schrijven aan het album 13 van Black Sabbath is hij eigenlijk doorgaan schrijven. En als je een œuvre een beetje kent Black Sabbath maakt heel andere muziek dan Ozzy Osborne. De nummers gaan ook eigenlijk over andere thema's, maar toch ook weer niet helemaal. En blijkbaar zat er nog iets in hem. Het zal wel zijn laatste album gaan blijken te zijn, want de man. Het gaat al even mee en heeft nogal wat achter de kiezen. Je zei net, hij is nog niet dood, maar volgens mij is hij lange keer dood geweest.

Remco van Mook
Is dat zo? Ja, volgens mij wel hoor. Ja, dat is ook. Volgens mij is het gewoon een cijborg. Nou ja, ik bedoel, hij is weer terug, maar goed.

Randal Peelen
In ieder geval, dat soort tekstjes zitten er ook wel in het album van yo. Maar als je dan gaat kijken van joh, wie hebben er allemaal meegeholpen? Nou, Andrew Watt heeft meehelpen. Het album echt uit die oude man te trekken. En Rouat is eigenlijk, als je het over kijkt, er zitten ook bands als The Roots. Justin Bieber tussen zeg maar. Dat is gewoon een goede producer.

Floris Bot
Je hebt de hele tijd over je Oslie Osborne en je kijkt hun twee aan. En dan zeg je Justin Bieber en dan kijk je mij aan.

Randal Peelen
Dat was niet bewust, maar zie erin wat je erin wil.

Miriam Schoon
Je hoeft mij er niet voor aan te kijken, inderdaad.

Randal Peelen
Duff McKagan, dat is de bassist van Guns <unk> Rose, is misschien van gehoord. Chad Smith, de drummer. van Rattle Chili Peppers en gastoptreders van ondermeer. Elton John. En post Malone. Nee, maar Elton John. Dit is dan leuk. Wat heeft hij nog?

Remco van Mook
Elton John is nu geloof ik met de wereldtour bezig en die heeft de afgelopen weken ergens halverwege zijn concert gezegd van joh, ik ben even klaar. Ik vind het genoeg voor vandaag ook.

Randal Peelen
Ik vind het mooi geweest. Dan zou je zeggen, dat kun je als Elton John maken, maar nee. Het is wel een pittige actie. Als je kijkt bij die kaartjeskosten, vind ik dat een ingewikkeld verhaal. En dat was mijn tip.

Floris Bot
Ja. Kom maar op, Remco. Nou, ik. Maar ik kwam al een beetje langs, of niet?

Remco van Mook
Nou nee, dat niet. Ik. Ik kwam vanochtend iets op Twitter tegen. En dat is bijna in de categorie van een rant. En het gaat over VPN's. En niet zozeer de VPN die jij hebt naar jouw werkgever, maar de VPN's waar je helemaal mee plat gespand wordt op internet van jouw verkeer is onveilig, badibla, dit en dat. Gebruik nu deze VPN wantbater, etc.

Randal Peelen
Noord VPN, een Express VPN en dat soort dingen,

Remco van Mook
Ik kwam een tweet tegen vanochtend en ik heb hem ook geretweet. Die ging over Google AdWords. En Google AdWords zijn een uitstekende manier om te kijken hoe de rest van de wereld genept wordt. De term best VPN als Google AdWord is op dit moment ruim meer dan een miljoen. Dat kan toch niet per klik? Nee, dat is niet per klik. Maar als je wil inkopen in die add words, mag je dus een bedrag van zeven cijfers neerleggen. Dat was mijn startpunt hierin. En ik had zoiets van ja, nou punt 1 geloof ik sowieso niet zo heel hard in VPN's, tenzij het. er een van jezelf is. Maar tegelijkertijd je moet goed kijken waar je met je verkeer mee bezig bent. Op het moment dat je dus. Ik heb een VPN, dus ik ben veilig in zijn verkeerde aanname. Mooi voorbeeld is, er zijn een aantal VPN-providers die zich met name op China hebben gericht. Want China heeft allerlei enge filters en regeltjes over internet. En mensen denken van, nou weet je, dan koop ik wel een VPN in naar buiten China toe. En dan komt alles goed. De Chinese overheid heeft daar ruim geleden al van bedacht. Nou weet je wat. De meeste VPN-providers kunnen we filteren. En sommige hebben we wat meer invloed op dan op anderen. En die laten gewoon lekker voortbestaan. Weet je, zo'n VPN is eigenlijk best handig als filter. Want iemand die rottigheid uit wil halen, die zet dus zo'n VPN aan. En jij weet dus niet wat er aan de andere kant van je VPN-verbinding gebeurt. Maar op het moment dat jij op overheidsniveau graag wil weten wie de rottigheid uithalt, dan is er geen beter filter denkbaar. Maar ik vind dat voor thuis ook zo gek, want ik werk dan bij een internetprovider.

Randal Peelen
En er zijn dus mensen die zeggen, ja, nee dan wil ik naar een erotische website. Doe ik mijn VPN aan. En dan denk ik, oké, dus je pakt die verbinding, die valt onder de Europese privacywetgevingen. Waar netneutraliteit toch van toepassing is. En die sla je over, want die is eng. En dan ga je naar een of andere buitenlandse onderneming waarvan je niet weet waar die gevestigd is en wat hij met zijn data doet. Die vertrouw je meer om je data overheen te gooien. En specifiek alle data die je.

Remco van Mook
Waar je zelf wel van vindt dat er een luchtje aan hangt, no pun intended, die ga je eroverheen gooien. Dus ik nou ja, ik snap het niet. En ik vind het een heel onbegrijpelijk verhaal. In aansluiting daarop, en we hebben het daar eerder ook al over. Op het moment dat je iets niet begrijpt op het internet is Follow the Money een zeer waardevolle manier om ergens naar te kijken. Daar heeft niemand tijd voor Remco. Niemand. Voor de meeste dingen niet. Voor sommige dingen zouden meer mensen het moeten doen. Oké, goede tip.

Floris Bot
Floris, jouw beurt. Ik heb een YouTube tip.

Randal Peelen
Een YouTube tip.

Floris Bot
Ja. Is er eentje die je misschien niet helemaal van mij verwacht?

Randal Peelen
Dus die is ook. Achteraf gezien vind ik het heel logisch. Wie anders dan jij had deze tip kunnen bedenken? Ik heb altijd wel de meest bizarre tips.

Floris Bot
Komt u aan? The Bush Bee Man. Is een Australië, een bijenhouder. En ik vind het gewoon heel leuk om te zien hoe die dude een zwerm bijvangt die in de schoorsteen verstopt zit. Of in een krat met sinaappels. Of iets anders. Oké. En het is een onwijze nerd. En hij doet de altijd stemmetjes en grapjes over zichzelf. En dan moet de bijen allemaal chicks en ladies. En ik vind het gewoon heel grappig. Het lijkt me heerlijk.

Remco van Mook
Ik ga dat vanavond op de lijst zetten.

Randal Peelen
Ik vind het jammer dat ik onderweg op mijn carpleeg en YouTube kan ik kijken.

Floris Bot
Nou, maar dit is heerlijk. Het zijn allemaal filmpjes van tussen de 12 en 25 minuten ofzo.

Randal Peelen
Als ik YouTube kijk, iedereen die Australië is, is grappig. Er is niet één saaie Australier.

Remco van Mook
Die zijn er wel degelijk.

Miriam Schoon
Een huidige minister-president, of wat is het? Hij is niet saai, maar gewoon een lul.

Randal Peelen
Maar die staat niet volop op YouTube. Maar hij is een uitzonderingen daar gelaten bovengemiddeld veel grappige mensen uit Australië op YouTube.

Remco van Mook
Mijn favoriete Australische YouTubers, dat zijn de mannen van How Ridiculous. En ik weet niet of je dat ooit gezien hebt, maar dat is ook wel een tip heerlijk vermaak.

Miriam Schoon
Twee mensen tegelijk aan het googlen nu.

Remco van Mook
Nee, we zijn met de show notes. Nou ja, die doen de meest waanzinnige dingen als een basketbal door een hoepel heen schieten van 200 meter vanaf een dam af. How ridiculous. Maar dus ook proberen een piano bovenop een schuur te laten vallen vanaf een of andere toren. En dat gaat dan tot drie keer toe niet goed.

Floris Bot
Gewoon opnieuw doen.

Remco van Mook
De restanten van de piano met tie-raps en banden aan elkaar shoren en nog een keer laten gaan. Dat is wel mooi absoluut heerlijk gemaakt. Dus dat zijn mijn favoriete Australiërs op YouTube momenteel. Tijd om af te ronden, jongens.

Miriam Schoon
Heb je ook tips voor ons? Ik heb er niks verder. Kom op met die tijd ofzo.

Floris Bot
Waar kopen we jouw t-shirt?

Miriam Schoon
Dit is een t-shirt dat ik bij een conferentie vandaan heb getrokken. Sorry, er staat in het ACDC logo TCP IP op.

Remco van Mook
Het is een t-shirt wat door Kentic is uitgedeeld. En Kentic is een onderneming die allerlei dingen doet met internetgrafieken en internetstatistieken. Oké.

Miriam Schoon
Het is een nurtured.

Randal Peelen
Ja, bepaalt hij passen. Ja, dat is geen tip, want die kun je niet in de winkel kopen.

Miriam Schoon
Nee.

Floris Bot
Maar je mag ook je favoriete kussen. Een boek, je mag ook drie tips geven. Een lekker biertje, een film, weet ik veel, waar je je fijnste spijkerbroek hebt.

Miriam Schoon
gekocht ook bij de esprie je mag ook je podcast pluggen ja oh mag ik ook mijn instagram plugen ja natuurlijk kom op Dan is het Zelda underscore Lola underscore the underscore internet underscore dogs. Geloof ik dat ik ervan gemaakt heb. Ik moest hem wijzigen, want ik had er een hond bij. Dus ja, dat is mijn Instagram.

Floris Bot
Komt allemaal goed in de show notes. Ik ga het zelf even goed noteren.

Miriam Schoon
Kom op. De enige Instagram, ook ongeveer die ik uit mijn hoofd weet. Er is er eentje die ik wel zou willen pluggen, maar dat is van een. Ja, dat zijn mijn honden, en daar maak ik foto's van. Dat is schattig. Ik vind hem wel. Er is er nu eentje net anderhalf, en die anders is elf maanden. Dat is trouwens de hond die ik van Erik Beijs heb overgenomen. Dus ik hoor hem maar even bij Erik te houden. Maar goed, ik heb twee hondjes. En ja, ik vind het heel leuk om foto's van ze te maken. En dat doe ik dan ook. En dan ga ik naar verzopen uiterwaarden. Wat is er?

Floris Bot
Ik heb te ver naar beneden gescoldt, dus nu moet ik inloggen. Dus ik mag niet meer kijken op Instagram. Oh jeetje, te doen gelukkig aan de link.

Remco van Mook
Dat is ook een tip, niet te ver scrollen. Niet bij Pinterest en ook niet bij Instagram.

Miriam Schoon
Het enige wat ik uit mijn hoofd kan bedenken zo even. Geen probleem.

Randal Peelen
Oké, heel erg Nola. Tijd om af te ronden, jongens. Tot zover deze aflevering van Met Nerds om tafel. Onze vaste tafelnerds en Floris Diemoljo Schelf is en Jurian Ubaks. Mijn naam is Randal Peen en onze gastneurds van vandaag waren Remco van Mook en. . Mirjam, ik weet je.

Miriam Schoon
Schoon?

Randal Peelen
Schoon? Mirjam Schoon? Mirjam Schoon. Mijn excuses.

Miriam Schoon
Nee, dat is oké.

Randal Peelen
Waar kunnen mensen meer over jullie te weten komen?

Remco van Mook
Twitter. Bijna zo van LinkedIn. Waarom zou je dat willen? Twitter, Facebook, LinkedIn.

Randal Peelen
Je mag me ook een mailtje sturen als je me weet te vinden. Chapeau, doe wat leuks. Meer informatie over ons is te vinden op mnot. nl. En daar vind je ook een pagina met tips over hoe je ons kunt steunen. Bijvoorbeeld door het achterlaten van een review in je favoriete podcast-app. En je kunt ook jezelf steunen met een t-shirt of hoodie. Uit onze prachtige shop. Niet zo mooi TCPIP t-shirt. Maar wel hele mooie blikjes Spa Rood. Er staat ook een tip naar ons befaamde Slack kanaal. En als je nou patron van ons wordt. . . Dan krijg je ook nog toegang tot het hele mooie Patreon kanaal. Als je wil adverteren in onze podcast, er is nog plek. daggenachtmedia. nl schrijf je exact zoals je denkt. Met Nerds om tafel mede mogelijk gemaakt door Jimmy Joy. nls. Gewoon hele mooie kortingen. En als je nou Patron van ons wordt. Ik zei het net al, Patreon. kanaal. Je kunt ook RSS feed gebruiken om reclamevrij naar ons te luisteren. Vanaf 3 dollar of meer krijg je stickers, 5 dollar biervultjes. Voor 10 dollar of meer ben je altijd bij onze live events. En voor nu hartelijk dank voor het luisteren. En tot de volgende keer. Doe. Ciao.

Miriam Schoon
Jee. Doei.