S07E17 – Het tempo van glasvezel-innovatie bepalen met Hendrik Rood van Stratix

Randal Peelen
Deze aflevering van Met Nerds om tafel wordt mogelijk gemaakt door ICT Group. Zonder dat je het weet maak je regelmatig gebruik van de software van ICT Group, want ICT Group werkt met ruim duizend collega's aan software voor vitale infrastructuur. Bijvoorbeeld geautomatiseerde systemen voor tunnels of het aansturen van een waterzuiveringsinstallatie. Klanten van ICT-group zijn bijvoorbeeld HelloFresh, ASML, ProRail en Porsche. Software van ICT-group is overal om je heen.

Hendrik Rood
Ik kan zo'n hele Amerikaanse radiostem nadoen. En nou, nieuw on KFM. 999.

Randal Peelen
Dan zeg eens welkom bij mijn nerds om tafel dan. Doei?

Hendrik Rood
Welkom, Nerds aan tafel.

Randal Peelen
We praten vandaag met Floris en Marten. En mijn naam is Randol Pelen. Onze gastnerd van vandaag is Hendrik Rood. En Hendrik is Associate en Senior Advisor. Bij onderzoeksbureau Stratics. Dat onder meer helpt de telecombranche letterlijk en figuurlijk in kaart te houden. En te brengen en te houden natuurlijk. We gaan het met Henrik vandaag hebben over de stand van zaken en de toekomst van de uitrol van glasvezel naar huishouders in Nederland. Nederland is al op een derde, nog twee derde te gaan. Dus het is een interessante markt. Ik moet daar vooraf even bij zetten voor de scherpe luisteraar. Ik werk bij Tweek. Dat is een internetprovider, dus ik ben niet geheel onpartijdig. Ik word mede daarom bijgestaan door Maarten Floris. Die ons allemaal scherp kunnen houden.

Floris Bot
Geïnterrumpeerd, geïnterrumpeerd.

Randal Peelen
En de reden dat ik Hendrik aan tafel heb, dat is wel een leuk klein verhaaltje. Ik heb een. Vorig jaar november van StratX een hele mooie presentatie bij mogen wonen op een conferentie van NL Connect. En die werd gedaan door jouw collega David. Sorry, ik ben zijn achtnam kwijt.

Hendrik Rood
Jossi Kawa.

Randal Peelen
En die werkt inmiddels niet meer bij StratX. Dus toen heb ik hem gevraagd, joh, wie kan ik dan in plaats van jou optrommen? En toen kwam die met Hendrik aanzetten. Hendrik weet er ook alles van. Hendrik, welkom en dank voor je komst naar de studio. Zou ik mogen aftrappen, heb je jezelf thuis al glasvezel?

Hendrik Rood
Nee, ik woon in een klein dorpje en dat is totnog toe fijn overgeslagen door partijen.

Randal Peelen
Daar kunnen sommige mensen aan deze tafel over meepraten. Handjes omhoog voor eens.

Hendrik Rood
Niet al te lang geleden is daar de Vectoring-VD zelf nog in de straatkasten gemonteerd.

Randal Peelen
Nou, dan ben je alvast een beetje gezegend.

Hendrik Rood
Ze hebben mijn lijn nog moeten inweten, want het ging niet helemaal goed. En ik zat 80 meter van de kast af.

Randal Peelen
Dus dat moet wel een beetje snel zijn. 50 en betaal je wel, denk ik.

Hendrik Rood
Ja, het was even heel snel, maar zodra er toch wel de halve straat dan op de vectoring VDSL ging, toen zakte de snelheid van. De lijnsnelheid van 100 megabit toch wel naar 80 zo terug.

Randal Peelen
Nou maar daarom gaan we deze aflevering dus uitgebreid hebben over glasvezel. Want we hebben een hele. Belangrijke terugkerende vraag elke week en dus wanneer krijg ik nou glasvezel? Die vraag krijg ik zeker een paar keer per week. Om even bij het begin te beginnen, Henrik, zou je ons kunnen vertellen wat is en wat doet Stratix? Want een leek consument zal dat niet zomaar weten. Voor mij is het bijna gesneden koek. Nee, wij zijn in een adviesbureau en dat is in april 1990 opgericht.

Hendrik Rood
Ik ben daar zelfs sinds 1995 aan het werk. Ik heb dus nu 25 jaar. Chapeau. Het koud is wel vol. Het was ooit, stond het voor Strategie, Informatiemanagement. En de X was voor Exchange.

Randal Peelen
Of was het een afkorting?

Hendrik Rood
Ja, want zij hadden het inzicht in een strategie. advies bij koktij. Ik neem het terug. Informatiemanagement, dat waren ze al mee gestopt toen ik in 95 erbij kwam. Maar eigenlijk is de exchange boot, dat was meer. computernetwerken, telecom, een beetje, datanetwerken vooral. Dat is gaan overheersen. Want op een gegeven moment zijn er wat mensen weggegaan die jou ook al in de strategie zaten. Zo 2005, 2006 met pensioen gegaan. En wij doen nog wel wat strategisch werk heel af en toe. Ik heb twee jaar geleden nog een vrij uitgebreide scenarioanalyses gedaan. Voor de datacenter-industrie in Amsterdam, noemen we een grote Amsterdam-omgeving, voor een heleboel partijen. Maar het is nu zo dat als wij wat strategisch werk doen, dan doen wij dat echt gericht op de telecom, datacom, internetsector. Terwijl vroeger werden er dus ook bedrijven zoals TSM meegeholpen, luchthavenschipel Andere type onderneming. Ze zijn mij altijd wel een beetje aan de infrastrukant gehangen.

Randal Peelen
En wat voor klanten zouden luisteraars moeten denken? Dat ze echt een punt van herkenning hebben. Wie kloppen er? Zo gedurende het jaar bij jullie aan?

Hendrik Rood
Dat is een mengsel. Dat zijn gedeeltelijk partijen uit de financiële sector. Dan moet je denken aan. Ja, investeringsfondsen, pensioenfondsen, banken, dat soort zaken. Dat is een. . . Het vraag van moet ik in glasvezel investeren of waar moet ik in glasvezel investeren? Dat soort vragen.

Randal Peelen
Het eerste antwoord is alvast ja.

Floris Bot
De vraag kan natuurlijk ook zijn: of is het verstandiger om nog in jezelf te blijven investeren?

Hendrik Rood
In dat segment hebben de meeste mensen niet zo in de gaten gehad, maar in de afgelopen 20 jaar. Je hebt namelijk naast de grotere investeerders nog een categorie bedrijven dat komt niet zo vaak voor te voet ligt. Dat heette de Family Officers. De Family Offices. Dat heb je nog nooit gehoord. Oké. Hele beroende Egeria, dat is van de familie Brennnik-Meijer. Die hebben ook met NRC Handelsbad en dergelijke medegekocht. Dat zijn familievehicels van zeer vermogend, oud geld vaak. Ook een paar jongeren geld. Bijna iedereen uit de top 20 van de Quote 500 heeft al een keer door de glaswisselcasus gekeken hoor.

Maarten van Woerkom
En dan zijn jullie telkens het aanspreekpunt?

Hendrik Rood
Dat soort bedrijven komen vaker bij ons terecht, dan dat ze dus naar een grote Dat heeft iets te maken met het feit dat wij natuurlijk heel duidelijk in een segment zitten. Dat noemen ze dan in het jagon, in de advieswereld, een boutique.

Floris Bot
Nou ja, je loopt al 25 jaar mee, dus je hebt de kennis en het overzicht. En ja, dan is het logisch dat ze bij jullie aankloppen. Dus jullie helpen Bij inzicht geven in investeringstrajecten?

Hendrik Rood
Ja, maar er komen dus soms ook gewoon, dan merk je dan, er zijn dus mensen die of met een bedrijfspan hebben of zelfs soms al gewoon glasvezelnetten hebben uitgerold. En die wil verder. En die zoeken investeerders en die lopen dus ook bij dat soort bedrijven binnen. Dus die komen heel vragen. En dan is het van, goh, moet ik erin stappen? Ja of nee. Maar dan kom je er eigenlijk achter en dat is iets wat mensen vaak een beetje over het hoofd zien, dat er dus in Nederland beslist wel geld te krijgen is. Alleen moet. De business case werken.

Maarten van Woerkom
Maar puur een onafhankelijk adviesbureau?

Hendrik Rood
Ja, of je wordt dus door de financiermeester ingehuurd of door de banken gekeken van dan komen ze een lening vragen en dan moet er beoordeeld worden van wat er van plan is. Of een netwerk moet geherfinancierd worden, dan krijg je een soort van hypotheekconstructie en dan wordt een waardering gegeven. Nou, dat doen er niet zoveel ook. Maar daar zitten dus gedeeltelijk eisen ook achter. Sinds de financiële crisis in 2008 is eigenlijk een eisgesteld door de Nederlandse bank dat alle vastgoed. Moet om de paar jaar geherbaardeerd worden.

Randal Peelen
Een glasvezel is een soort vastgoed. Vastgeefsel is in 2003.

Hendrik Rood
In 2003 is dat door de Hoge Raad vastgoed verklaard. Dat was om allerlei redenen. Namelijk de Belastingdienst die wilde overdragsrente, overdragsbelasting incasseren. En dat hebben ze toen gekregen. Dat hebben ze een jaar of acht à tien echt gewoon in juridisch omgevochten. De Hoge Raad gezegd. Ja, nu, toen 6%.

Floris Bot
Die moet je realiseren. Ik verkoop even mijn netwerk voor 4 miljard. 240 miljoen voor Oompje Staat.

Hendrik Rood
Ja, dat was dus. .

Randal Peelen
Mooie speeltuin van bouwen.

Hendrik Rood
Er zijn dus inderdaad toen de gemeentes, dus co-works net de kabelterfinity in de jaren 90 begonnen te verkopen, hebben een aantal gemeentes. verkocht aan bedrijven die dat opkochten. En toen hebben ze op een gegeven moment de Belastingdienst dus gewoon aanslagen gaan versturen. En daarna zijn ze dus gaan vechten. En op een gegeven moment is het dus kabels onder grond vastgoed verklaard. Dat heeft allerlei consequenties waar je mensen instantie niet zo aan denkt. Maar een van de dingen is dus omdat het vastgoed waardeert, ben je eigenlijk een soort lening aan een glasvisel. Het is een soort van hypotheek. En dan kom je dus uit bij dit vastgoed, een soort van hypotheek. En de Nederlandse bank stelt op een gegeven moment na die vastgoedcrisis 2008 Ja, als moet hergewaardeerd worden om zo van ja moeten gecontroleerd worden. Is dit nou echt nog waard wat het waard is voor wat klinkt?

Maarten van Woerkom
En ja, dan heb je mensen nodig. Sorry dat ik onderbreek, maar eigenlijk met met. Jullie kennis van de glasvezelmarkt. Zorg je dus dat er voor partijen die zowel willen investeren als opnieuw willen beleggen, of zorg je dat er voor een lening wil geven of een afhankelijk advies komt te liggen.

Hendrik Rood
En dan komt er waarderingsadvies en zo en dat wordt dan neergelegd, gedeponeerd bij de Nederlandse bank. En waar zit jij in dat proces? Ik doe dan waarderingen. En dat betekent.

Maarten van Woerkom
Je hebt een hele grote brede kijk op het klasvezelnetwerk in Nederland.

Hendrik Rood
Dan ga je kijken niet alleen van waar het ligt, maar ook hoe. . Ook niet over alleen hoeveel gebruikers hebben, maar hoe dus de anderen liggen. De wat kleinere, kijk de hele grote, dat gaat dan weer een ander proces. Die worden dan niet zo snel meer doorverkocht of die hebben hele andere leningen of de beurslopen en zomaar. De wat kleinere. Die dus bijvoorbeeld lening bij banken hebben, die moeten dus eens in de zoveel jaar iets produceren. Of anderen moeten dus zo'n rapport naar de Belastingdienst opleveren.

Floris Bot
Dus zo'n partij als weet ik veel Breband Arnemen of zo. Die kan dan bij jullie aankloppen.

Hendrik Rood
Als zij leningen hebben staan, ja, want het is meestal dan het bedrijf zelf. Met de bank die dat dus. Nou, kijk, nou die ze hebben de lening hebben gegeven, maar die moeten na enige tijd moeten ze dus op nul laten herwaarderen. En ja, dat zijn. Dan ga je dus naar kijken van waar liggen ze. En wat wij kunnen zien is dan ook van wie ligt er in de omgeving? Zit de concurrentiedruk. Je hebt dus bedrijfsnetwerken die er een bedrijven terrein hebben verglaasd. En daar ligt geen co-waskabel in de buurt. Daar ligt wel koperdraad, maar het is heel traag. Ja, dat heeft wel een hele effect op je waarde. Want dan ben je redelijk uniek daar. Terwijl als je dus op andere plaatsen in Nederland zit en daar komen dus een heleboel andere partijen ook langs. Of daar zie je dus dat. De wel grote bedrijven op het terrein zitten, maar daar komen dan weer een paar van de meer groodzakelijke glasvezelprofilers langs. Want je kijkt dus ook naar wat zit er dus op het terrein, maar ook wat voor soort terrein is het. Het maakt namelijk nogal wat uit of jij in een gebied zit wat helemaal vol met bijvoorbeeld garage staat. Dat hebben we begin van de eeuw geleerd. Er zijn wat mensen die zijn bedrijfterreinen gaan verglazen. En die hadden terreinen met allemaal autodealers en verglaages. En toen kwamen we dus achter dat. In Nederland het zo is dat welke aansluiting een autodealer heeft, dat wordt op het hoofdkantoor van de importeur dan wel de autodealer besloten. Voor heel Nederland. En dan zegt dus Pon of Lawmans, jongens, wij standardiseren op DSL. Dan verkoop je dus ook geen glasvezel dan. Ook al zou je dus een lokale partijd willen hebben. En in die automarkt zie je dus dat de grote merken en de grote importeurs en dealers. . Ja, dat is heel centralistisch. Die daar klopt. De zweep letterlijk. Dus Mercedes of. . Volkswagen bepaalt op een gegeven moment wanneer de autodealermarkt eigenlijk naar grasvezel overstapt.

Randal Peelen
Even terug, want we zijn nog steeds bezig met het voorstellen van Stratix. En ik merk dat je heel goed in kaart hebt wat in mijn jargon. Die layer 1 netwerken zijn. Dus de netwerken van kabels die effectief in de grond liggen. Maar die keten is natuurlijk langer. Daarbovenop zitten partijen die belichten de kabels. Dat is weer een andere tak van sport. En daar weer boven. zitten de echte internetproviders die verkopen hun abonnementen aan de eindgebruiker. In hoeverre ben jij betrokken in de rest van die keten?

Hendrik Rood
Oh, wij zijn heel gespecialiseerd eigenlijk op de hele. ICT-wereld, maar dan gericht op netwerken. Dus dat doen we ook nog een beetje buiten telecondomein. Dus ook nog data-netwerking en Dan moet je denken aan slimme meten, smart grids, dat soort netwerken ook nog wel. Maar het is wel aan die kant. Dus wij hebben geen adviespraktijk over elektriciteit. Maar wel over zaken als smart meters en dat soort zaken nog wel. Maar wij doen dus wel full service. Van op alle lagen. Dus ook apparatuur en belichten. Ik heb zelf een achtergrond in de ontwikkeling van dat soort apparatuur. Ik begin jaren 90 mee begonnen, vijf jaar bij KPN gewerkt, optische systemen, transmissiesystemen, straalverbindingsdraadloosystemen, straal ik ook. Ik heb daarna zat nog korte tijd op de telefooncentrales gezeten. Toen werd heel Nederland omgenummerd en toen waren heel veel mensen nodig. Oh ja, heel goed. Ja, anderhalf jaar, of iets minder jaar, maar laten we zeggen, begin jaren 90. Toen hij datanetwerken ontworpen om de huurlijnen te beheren. Dat had KPN intern. En dat was een onderaannemertje. Met de naam Cisco. Ze waren toen nog in de status onderaannemer. Een paar jaar later waren ze op Ex heel groot werk. Maar ze waren dus echt. Andere partijen die toen nog aan de touwen trokken. En Cisco leverde kaarten in andere manspullen.

Randal Peelen
Dat hebben ze goed gedaan.

Hendrik Rood
En die routerblades leverden ze aan in een soort van recmodellen. Dat waren toen nog hubs. Een beetje zwitsers hubachtig en Key Bottrom was toen een grote partij. En dan hadden we onderaanner Cisco.

Randal Peelen
Die Cisco kom je nog steeds overal tegen trouwens. Maar sorry, ik wil even de rode draad terug blijven pakken. Want de luisteraar die nu luistert, die heeft de belofte gekregen van ons. Dat hij aan het eind van deze aflevering precies weet. . Hoe het glasvezelwereldje in Nederland er nu bij ligt en wat de toekomst brengt. Dus ik pak even terug naar die mooie presentatie die ik in november heb gezien. En de rode draad van die presentatie vond ik heel sterk. Want ik zag in die presentatie, en dat was voor mij ook even een eye-opener. Opeens een heel mooi overzicht van alle partijen die op dit moment in Nederland bezig zijn met glasvezeluitrol of die daar in hun straatje al lang mee klaar zijn. Letterlijk een figuurlijk straatje trouwens. En dat komt eigenlijk voor mij, als persoon die dat toch graag een beetje wil visualiseren, heel mooi samen op de breedbandatlas en de glaskaart. Kun je vertellen wat dat voor een websites zijn?

Hendrik Rood
Ja, nou die. . Bremant Altas hebben wij een paar jaar geleden als website gemaakt. Daar kun je op Nederland inzoomen en daar kun je tot op straat- en huisniveau zien of daar de snelste aansluiting te verkrijgen is op. Op een kopen draad met DSL dan of met een kooskabel of met een glasvezel. Of je kunt zien op wat voor snelheden er waar te krijgen zijn. Nou, dat verzamelen wij al een aantal jaren. Daarvoor hadden wij al de glaskaart. Dat hadden we percentages verglaasde woningen per gemeente. Daar ben ik ergens eind 2006, begin 2007 mee begonnen. Dat had toen ook weer een reden. En dat is, dan zie je dan toch wel eens dat dingen reden hebben. Ik ben toen ingeschakeld. Nee, maar die kaarten komen toch wel vaak om andere redenen niet eigenlijk voor de leut.

Floris Bot
Meestal begin je het vanwege reden A en dan blijkt reden B toch een stuk interessanter en daardoor blijf je het doen. Even heel snel voor mij, Bredband Atlas gaat dus over koper.

Hendrik Rood
Nou, coaxglas, dus gewoon wat voor soort op wat kan je eigenlijk krijgen op je handres.

Floris Bot
En die glaskaart gaat, want je zijn het gemeente?

Hendrik Rood
Dat hebben wij toen. We hebben vroeger op gemeenten Tellingen gedaan. In het begin deden we dat eigenlijk nog gewoon met internet een soort van onszelf als het een veredelde knipselkrant hanteren van alle lokale publicaties. Er werd aangekondigd, wij gaan die wijk in. Dordrecht verglazen en dan pakten wij de CBS een beetje erbij. Wat is die wijk in Dordrecht? Hoeveel huizen staan daar? En zo gingen wij tellen.

Floris Bot
Het is lang niet zo nauwkeurig als die prepantat was. dan?

Hendrik Rood
Nou, dat is op een gegeven moment gemeten. Nu meten wij dus eigenlijk gewoon door het even goed te checken. Maar die. Je kunt zien bij sommige leveranciers die hebben kaarten met waar zij aan het verglazen zijn en zo. En daar staat dan bij van we hebben ook zoveel procent van de panden al verglazen in dit gebied. Dat heeft zelfs kun je bij KPN dat zien, KPN-netwerk heeft zo'n site. Maar goed, daarmee kun je dan op een gegeven moment Met geografische informatiesystemen, met huizen eronder en dergelijke. En dan kom je dus behoorlijk goed op een inschatting op een gegeven moment van wat ligt waar, wie ligt waar. Als men bepaalde gemeentes of wijken aankondigt, de afgelopen paar jaar is er dus heel veel buitengebied geweest. En daar zijn dus kaartjes gepubliceerd, vaak op het web. Nou ja, en soms werd het er gewoon als een plaat gepubliceerd. Nou, dan kijk je even of je die contour kunt pakken. En dan ga je gewoon kijken van, goh, hoeveel panden zitten er nou hierin. Je kunt met eigenlijk sinds 2012 pas, sinds dat of 2, ja ik denk 2012 sinds begonnen, is er in Nederland kadaster daar open data voor gaan gegeven.

Floris Bot
Die heb je al nodig.

Hendrik Rood
Er zit wel een database onder met zo'n 10 miljoen panden in Nederland, zo'n 9 miljoen met een officieel adres. En daar hebben de kleine 8 miljoen maar een woonfunctie van. 7,6 uit mijn hoofd. Ja, het punt is: er zijn hele subtiele verschillen tussen huishoudens, woonfuncties.

Randal Peelen
Een woonboot tegenover een pand in Amsterdam, die wel een DSL-lijn heeft, maar geen postcode huisnummer. Jongens, ik mag misschien heel even inbreken.

Maarten van Woerkom
Sorry, echt totale noep op dit gebied. Ik weet echt helemaal barbeinig van de wasvezel. En ik hoor allemaal termen verglazing en dat het in de buitengebieden opgang op. Dat is voor jullie allemaal gesneden kop natuurlijk. Nee, kom op. Kom op, waar komen we vandaan? En waar gaan we heen? Wat helpt?

Floris Bot
We komen van een situatie vandaan waar niemand glasvezel heeft.

Maarten van Woerkom
Zover was ik nog, want op een gegeven moment kregen wij thuis ook brieven. Of we wilden meedoen met glasvezel. En ik heb nu ook zo'n kastje in mijn huis. Dus en zover was ik ongeveer. En dan word je verglaasd. Dan worden we verglaasd. Oké, dan hebben we dat ook. Dankjewel. En dan hebben we een klein tijdlijntje hier staan in het skipje. En dan zie je twee. 2015, glasvezel in het buitengebied komt langzaam op stoom.

Hendrik Rood
Dat is zeg maar de recente ontwikkeling. Dat is de recente ontwikkeling.

Maarten van Woerkom
Want ik hoor allemaal de kaarten die ontwikkeld worden. Waar beginnen we?

Hendrik Rood
Ja, waar beginnen wij? Het misschien even een heel praktische dingen. Ik ben zelf in 1990 begonnen en op de afdeling waar ik toen kwam, dat was bij KPI in Telekom. waren net een aantal mensen, en ik geloof het pas een paar weken, ik was geloof ik twee weken, toen werd dus de glasvezelproef in sloten geopend. Fiber to the home. Dat waren 32 huizen. Daar zouden we eigenlijk de Olympische Spelen hebben moeten komen, dat kwam niet. Maar die proef is daar wel gehouden. En dat had ik een techniek voor, dat heette Passief Optisch Netwerk. Dat was puur pilottechnische proef. Dat hebben ze een tijdje gelopen. Er zaten dus een paar mensen van de afdeling waar ik net kwam, werken we in. Ik ben zelf meer aan de lange afstandskabels tussen de centrale gebouwen toen we begonnen met mijn eerste werk. Maar eigenlijk was het zo dat in Nederland is er sinds 1979 er een glasvezelkabel aangelegd. Maar het is pas echt enigszins op gang gekomen vanaf. 85. En zo rond 1990 was dat technisch gebied nog steeds volop in ontwikkeling en in verbetering.

Maarten van Woerkom
Ja, want we maken nu op 11 augustus 2020 een podcast over de vergrazing van Nederland.

Hendrik Rood
En dan zie je dus dat het inverstuur is en dat het heel lang duurt. Want ik heb in die tijd al, die prognoses waren helemaal sneller. Toen werden er al proeven gehouden, er zaten er al mensen te werken, 155 megabit per seconde voor huishouden. En dan hebben we dat wet al mee geëxperimenteerd op dat moment in een laboratorie. En in technische ontwikkelingen. Daar zat men toen al naar te werken. En wat er dus eigenlijk gebeurd is, en dat is iets wat we eigenlijk niet eens zo gerezen. Want ik was 1, 2 jaar aan de gang, dus al 1,92. Toen kwam de wereld die eigenlijk opkoper, nee, die de ISDN had bedacht. De ISDN2, dat was niet zo snel, 164 km per seconde. 160 was het. Twee keer 64 plus nog iets extra's. Maar zo'n zo'n snelheid. En daar kwam op een gegeven moment een paar mensen bij ons binnen en die lieten twee modems zien op een koopendraad. En die konden 2 Mabit met diezelfde IECN techniek, die hadden het opgepompt. En in die tijd moesten ze overkopen draad, als jij 2 Mabit moest leveren, moest jij om de kilometer. een apparaat in de grond graven. Een repeater heette dat. Dat kostte klauwen met geld. Dan betaalde je 30. 000 gronden voor een aansluiting. Want er zaten zo veel. Voor je het weet er vier, drie, vier van dat soort repeaters tussen. En daarna mocht je elke maandiek doen. En toen kwamen die goedkoper, ja, die eerst zeg maar DSO-modems kwamen er. En toen zag je dus de hele markt begonnen opeens weg te zeilen. Glasvezel was opeens toch maar even. Nou, jongens, maar toch voor de lange termijn.

Floris Bot
Want dan kopen lacheral. Ja, dat was anders een enorme desinvestering geweest

Randal Peelen
Op dat koper en dat wilde als ISDN en ADSL niet zou zijn uitgevonden, dan had iedereen nu al glas.

Hendrik Rood
Ja, maar ik heb dus in eind 93, begin 94 jaar zo ongeveer. Ik heb met de eerste ADSL-modus prototypes in Nederland in handen gestaan. Die hadden we gekregen voor, die werden bij KPU research toen getest. Daar gingen we televisie over doen. MPEG 1 standaardnoten bijna nog. Dat was ook wat in de CDI van Philips zat. Daar zat MPG1 in. En anderhalf megabit per seconde down. 9K600 bit per seconde upstream. En dat ding kostte 20. 000 guld per stuk. Of nee, 10. 000 gold per stuk. Dat is altijd allebei de kanten één. Maar je ziet dus eigenlijk dat binnen een aantal jaren. Zo eind jaren 90, die DSL-modemus in volumeproductie kwamen. En rond diezelfde tijd, ik ben 95 bij Stratus gaan werken. Waren er een aantal stratigskollega's met een paar kabelaars aan de gang. En dat heette Land to de Home. En dan werden er modems over het kabelnet geëxpernteerd. Er waren toen drie of vier kabelbedrijven in Nederland mee aan de gang.

Maarten van Woerkom
En dat was interessant, omdat het er allemaal lag.

Hendrik Rood
Ja, en in deze is dus die hele verglazing van Nederland voor de woonwijken, het is distributienet. Dat is dus eigenlijk heel erg naar achter geschoven. Omdat glasvezel wel kosteffectief was tussen telefooncentralen gebouwen of tussen het wijkcentrum van een kabelmaatschappij in een woonwijk. Die zijn dat toen gaan aanleggen. hun ontvangstation centraal in een dorp of een stad. Maar men kon het eigenlijk ja men vond het een te hoge investering. Om het in woonwijken te doen. En het gekke is, als je goed gaande ging rekenen, dan kwam je eigenlijk al heel snel uit. Ook in 96 of 97 had je eigenlijk ook kunnen beginnen met de glasvezel aanleggen in je mobielbouwwijken. Maar men wilde het oude spul uitmelken, begint net te concurreren, de vrije markt.

Maarten van Woerkom
Maar wat waren dan in drie punten samengevat, wat dan maakt dat die omslag er kwam?

Randal Peelen
Voor mij, als ik het op mezelf betrek, dan is de faart die we nu kennen, zeg maar het glasvezel en de partijen, de namen die je nu nog zal herkennen. En die echte uptake iets voor 2010 echt van gang houden.

Hendrik Rood
De essentie is dus geweest dat de DSL is en de kabelmomens dat is eigenlijk pas eind jaren 90 dus heel erg hard op gem dan gegaan dat is dus opvolgen van het inbel geweest ik heb daar voorbij een aantal Kabelrijf maar niet alleen in Nederland, maar ook bij een aantal met de is al heel gemme aan die businessplannen zitten rekenen. Nou, ik kan je één ding vertellen, de meest agressieve prognose van de uptake van kabelmodems Die we hadden begroot voor een Pan-Europese kabelbedrijf. Daar zaten ze twee jaar later boven. Dus zo hard werd het verkocht. Het was er niet aan te dagen en ik kan me herinneren, ik zat met een Amerikaan die het kabelmodem had bedacht. Stuart Lepphoff heette die man. Werte bij Arthur Dealert in Amerika. Die had de standaard van het kabelmodem, het DOCSIS Kabelmodemstandaard had hij geschreven. Die zat achterin en we zaten het werk van wat jongere medewerkers te reviewen. En. Toen hoorde ik opeens van achter mij, scrap the marketing budget. En toen had ik van, en toen kwam de jongen van, scrap the marketing budget. We always need the marketing budget. Scrap the marketing budget. En toen zei hij van waarom dat dan? En toen zegt ze, well I drive to the schoolyard, I met my van, I open the door en I say pst, kebel modems. De first two years, you don't need a marketing budget. En wat het interessante is. .

Floris Bot
Een soort kabelpedo.

Hendrik Rood
Dat was niet, dat is een hele aardige vet. Echt een nusf. Het past wel, maar tegenwoordig zouden je toch anders naar kijken.

Floris Bot
Pst.

Hendrik Rood
Pst switches, mankopen. Is dus dat zodra een van die bedrijven, die kabelbedrijven, besloot toch, want er heeft dus iemand besloten om reclame op televisie te gaan maken voor de kabelmolemsdienst. En wat gebeurde daar? Daarvoor hebben ze dus aan de deuren lopen aanbellen. Maar zodra ze reclamatelevisie maakte, begon dus. Want even van de Kamerlaak geloof dat Jupie C als de eerste ermee begonnen is. Die gooide toch een reclame er op een gegeven moment op, na een jaar of twee. Of ze waren anderhalf jaar aan de gang. En iedereen die dus UPC had, en dat was toch een kwart of zo, drie derde van Nederland. Dat waren allemaal mensen die gingen dus bellen. Ja, toen werd dus het hele callcentrum volledig gehad.

Floris Bot
Want zij boden toen eigenlijk. Even voor de gewaarwording. UPC had je al voor je tv, maar ze gingen naar duoplay.

Hendrik Rood
Ja, en ze moesten nog een aantal netwerken ombouwen. En dat dezelfde verhaal god voor casema.

Floris Bot
Ik woon in Utrecht Zware Cassema, 115 kilobit. Wat een baggerverbinding was dat. Maar wel vet. Want het kostte bijna niks. Je betaal een vast bedrag en anders moest je inbellen.

Randal Peelen
Dus dat was de zilveren kogel van toen.

Maarten van Woerkom
Dat was gewoon echt het selling point. En wat was dan de zilveren kogel van het glas?

Randal Peelen
Ja, ik weet heel goed maart. We proberen terug te gaan, want nu zijn we de hele geschiedenis van te maken.

Hendrik Rood
Maar goed, de sentie is wat het bij glas toch wel een beetje met het verhaal met snelheid en zo was dat je tegelijk even snel kan uploaden of downloaden. Omdat bijna al die technieken. . Zowel de koper op de KOS-kabel als op de DSL. In principe kan je wel symmetrisch, maar dan ga je je inleveren op je snelheid. Dus ze gingen asymmetrisch, veel downloaden, weinig uploaden. En er zit dus een hele groep mensen in de sector al heel erg lang. En die zeggen van ja, maar ze kijken toch allemaal. televisie, dat zijn couchpotenkers en die en die en.

Randal Peelen
Is ook overwegend zo. Er wordt meer gedownload dan gemaakt.

Hendrik Rood
Maar dat dan zag je dus dat de eerste groepen die ooit internet opgingen, die met gingen inbellen, die hadden dat niet. Die gingen best wel veel uploaden. Dus je ziet iets eigenlijk een beetje het probleem is dat de partijen die vaak over massemaakten denken. Bij de grote operators zie je dat dan heel vaak. Die denken heel erg in asymmetrische snelheden nog.

Maarten van Woerkom
Grote operators, dan hebben we het over KPN Siggo.

Hendrik Rood
Ja, de verkoop. Maar ook bijna alles. De grote verkopende partijen. Ik wil niet het aantal. ISP tekort geven die je het ook die mentaliteit wil hebben, maar die zit in asymmetrie te denken. Wat was de volumemarkt? Maar de eerste groepen die dus die dus nieuwe technieken vaak pakken, die zitten veel meer op die symmetrische markt. Dus er zit een spanning tussen. Alleen het probleem is, die mensen wonen verspreid. En als jij een glasvezel wil gaan aanleggen, dan is het toch een stuk efficiënter als je meteen de hele straat doet of de hele buurt of de hele wijk. Maar daar zit dus een beperkt aantal mensen over die zeggen van meteen van ja ik wil het hebben, ik heb het nodig. Ik wil dat symmetrische upload, ik wil heel snel downloaden, heel snel uploaden. Het gros van de buren wil dat niet.

Floris Bot
Nee, maar dat zijn niet de enige selling points van glas. Dat het sneller is, is niet het enige. Nee, want het sneller is symmetrisch. Je hebt ook iets minder latency. Dus download en upload snelheid is beter, maar ook de ping. Hoe makkelijk je of hoe minder lag je hebt met het gamen. Maar niet iedereen is een gamer. Het is beter voor het milieu.

Randal Peelen
Je hoeft minder energie door die kamels te pompen.

Floris Bot
Ja, nou dat. En sowieso koper. Koper is loeiduur en dat is gewoon een zwaar metaal, toch?

Hendrik Rood
Ja, er ligt voor miljarden onder de grond in Nederland.

Randal Peelen
Maar wat even terug. De tijdlijn. Wat is nou dat startschot, vind jij? Dat het echt op gang kwam. Dat we echt kunnen spreken van nu wordt er echt verglaasd in het tempo waar mensen op kan vallen.

Hendrik Rood
Als je nou zegt van goh, van wanneer is het echt serieus gaan lopen, dan is dat toch. . Het verglazen van Nunen geweest in 2003-2004. Daar was een woningbouwdirecteur met een lokale ondernemer. Die een zoon had die bij Eriksson werkte en zo. En die al jaren daar al aan liep te sleuren. Wij hebben daarvoor wel op een gegeven moment nog geprobeerd. Glasvezel rond 2000. Er zijn een paar projecten geprobeerd op te starten. Er is kenniswijk in Eindhoven geprobeerd. Dat ging precies op het moment dat het serieus zou gebeuren. gecrast in de telecommarkt. Dus dat was toen hield niet over. Daar is eigenlijk vrij kort daarna, omdat die telemarktkommarkt gecrashed was. Was er dus helemaal geen geld meer? Eind 2000. De dag dat Nina Brink met de duim omhoog in de beurs stond, is ongeveer de dag geweest met de hoogste piekwaarde van de beurs.

Floris Bot
Storms of zo, toch?

Hendrik Rood
Ja, en eigenlijk is daarna de zaak gaan afkalen, maar de echte klap kwam pas in 2001. Maar eigenlijk is in 2000. De dot-com bumble op een gegeven moment gaan afkalven. Ja, de telecom gingen ze nog frequenties veilen. Toen werd er opeens een enorme bedragen voor frequenties betaald. En toen dachten een aantal mensen van help. Dit ging gewoon heel duur, dit gaan we niet doen, ik ga mijn aandelen verkopen. En toen zag je dus eigenlijk in 2001 klapterden er dus op een gegeven moment bij de ene na de andere telecomdrijf gewoon delen koersen in elkaar.

Floris Bot
2001-2002 is ook de periode waarop Telecom Italia naar Nederland kwam en hun ADSL-aanbod kwam brengen met 8-9 bit. Waar KPN Stoic Science op 2 bleef hangen.

Maarten van Woerkom
Ja, daar hebben we het nog steeds over ADSL.

Hendrik Rood
Die sprong maar. Want als ik naar de recept gedaan was. Dit was dus precies het punt. Zij bleven hun oude technieken uit melken, want ze waren bijna vier.

Floris Bot
het allemaal hoor dus je het is maar dat begrijpen maar ik probeer dus we wat we willen is graag de stap niet maken naar glas je zegt nunne dus dat is 2003 2004 ja maar het is natuurlijk Niks zijn nadelen van Nunen, maar dat is natuurlijk een klein kutprojectje geweest.

Hendrik Rood
Dat waren 8000 huishoudens ongeveer. En daarna gingen ze nog een wijkje in Eindhoven doen. En toen wijk je tussen Eindhoven en Nunen in. Nunen staat straks boven jouw deur.

Floris Bot
Mijn halve stieffamilie woont in Nunen. Een paar wijkjes erbij zijn we het weet 25. 000 man of zo. Maar dan heb je een soort van proof of concept liggen. Want veel meer dan dat mag je nog niet noemen, toch?

Hendrik Rood
Nee, proof of concept waren er een jaar of twee, drie pilotwijken van duizend hier, duizend daar.

Floris Bot
Ja, we hebben nu over 25. 000.

Hendrik Rood
Maar wat er dus in Nunen gebeurde was dus dat daar dus een nieuw bedrijfsmodel was. Want het probleem is. Die buurman, die nerds, die misschien het wel wil. Maar die zit met buren die dus helemaal niet zo snel hoeven. En toen is daar dus. Een beetje iemand die een goede cheerlitter enthousiasme kon loswerken, lokaal. Ik heb hem wel eens keer op een preekstoel zien staan. Nou ja, dat kon niet. En in de ene gemeente is het Prins Carnaval of een oud Prins Carnaval. De andere is de voorzitter van de voetbalclub geweest ofzo. En die ging dus gewoon die lokale gemeentes. En dat werkt vooral in die gemeentes van de omvangen, van de Nunens van deze wereld, goed te werken. En die had dus op een gegeven moment iets bedacht. Namelijk, je hebt iets van die prikkertjes die je bij bloemenperken ziet staan. Waar je dan kunt zien of dit een. . Gebberij is of iets anders is. En dan had hij Ik doe mee opstaan. En iedereen die je ingetekend had, die kreeg zo'n tuinprikker voor zijn huis staan. Waardoor dus op een gegeven moment de hele straat, op een gegeven moment mensen zagen dat de buren gingen.

Maarten van Woerkom
meedoen dat is bijna politieke campagne wat ik ja en wat ik dus niet zo goed begrijp aan deze ontwikkeling van glasvezel is dat er zijn bedrijven die willen mij straks iets van gaan verkopen snel internet dat dat wil ik ook wel als consument Maar eigenlijk, zeker in die jaren, moet ik er nog van overtuigd worden dat ik zoveel heb. Waarom heb ik dat nodig? Maar ondertussen moet ik als consument eigenlijk actie gaan voeren om dat product te kunnen krijgen. Wat maakt glasvezel nou zo'n product? Dat ik daar als consument om moet vragen. terwijl jullie het eigenlijk aan me willen verkopen.

Hendrik Rood
De essentie is dat er dus. Zijn nu geen vraag? Nee, ja, zo ga je vraag. De essentie is dat als jij. Als je een telecombedrijf bent en jij kan één jaar langer je bestaande apertuur overdraaiend houden. Eigenlijk nadat het technisch is of economisch is afgeschreven en hij blijft nog een jaadje doordraaien, dat levert zo gruwelijk veel geld op. Dat er dus bij men wel gezegd heeft van ja, elke nieuwe entrant, nieuwe toetrader. Zodra je ergens licht, dan gaat hij het gedrag veranderen en dan wordt hij incumbent. En dan gaan we. Bestaande bezit uit melken. En dan proberen we de investering te vermijden.

Floris Bot
Gaan ze dus KPN uithangen?

Hendrik Rood
En dat is dus het grote risico. En daar is toen op een gegeven moment een heel idee over bedacht van we gaan dus die glasvezel netten openmaken. Want kopendra van KPN, dat is ooit door de overheid gedwongen dat de DSL-partijen de koper van KPN konden huren. Want dat hoefde daarvoor niet. En dat hoeft sinds maart dit jaar ook niet meer.

Randal Peelen
Regulering is gesneuveld.

Hendrik Rood
Regulering is gesleuveld bij het college voor beroep voor Bedrijfsleven. Want Kartin Zeggo zijn nu even.

Randal Peelen
Komt alweer terug.

Hendrik Rood
Onbegrijpelijk, wat een dom besluit is dat geweest. Maar wij hebben dus in Nederland op een gegeven moment toen wel met, zeg maar, ja, onder andere met woningcorporaties en zo. En toen is er eigen voor gekozen en zeggen van nou, je moet er wel voor zorgen. Dat er toch een hele hoop glasvezels in een gebouwtje komen, zodat er schaal is, zodat er dus meer partijen met een apertuur in kunnen. Randol werkt bij Tweak. En Tweak heeft op een paar plaatsen in Nederland ook eigen apparatuur staan.

Randal Peelen
Vanuit mijn stoel zelfs best wel veel plaatsen, maar vanuit jouw stoel is dat inderdaad een paar plaatsen. Die hebben we allemaal weggenomen. Maar wij staan wel naar, maar je moet echt. investeren maar ook. Almeer dat is Nschede, Leeuwarden. Leeuwarden, Dronten, hele delen van Drenthe, alles wat E-fiber bestaat. Je hebt nu overal naast E-Fiber ook staan? Alles overal bij E-Fiber ligt.

Hendrik Rood
Dus daar staat ook sta je ook naast 3 next.

Floris Bot
Nee, het is even een wetje ver plassen.

Hendrik Rood
Het is echt inderdaad, daar gaan we nu even een kerstbitspugje neer. Mond voort al klaar.

Randal Peelen
Er was een beetje vertraging met de backhole, maar er zijn mensen nu langzaam live inderdaad.

Floris Bot
Laat ik dan even verder gaan. Dus volgens mij is zo'n beetje vanaf 2008, want daar werkten we heen, vanaf 2008 is het echt gaan groeien. Want we waren we waren een beetje bij hangen net bij Nunen en Eindhoven. Maar kijk, het werd natuurlijk pas interessant voor landelijk opererende spelers om mee te gaan doen als er genoeg aansluitingen zijn. En genoeg aansluitingen. . Nou ja, ik werkte toen bij een ISP. Genoeg aansluitingen werd gezien als een miljoen aansluitingen.

Hendrik Rood
Dan ben ik je bij een grote ISP.

Floris Bot
Nee, dat valt wel mee, want je wil een deel van die aansluiting hebben. Snap je? Een singleplayer game zit er niet in. Dat ga je niet voor elkaar krijgen. Dus jij brengt het gas naar binnen en je bent de enige die het mag gebruiken. Nee. Dan krijg je, tenzij het zelf financieren, je krijgt al heel snel de autoriteiten, consumentenmarkt of weet ik veel wat over je heen. En dus moet je het gaan openstellen zoals je net al zei. En terecht. Maar volgens mij. .

Hendrik Rood
Als jij een kleine toetreder bent en je hebt niet KPN op zich al, dan ben je in Nederland kan je in Nederland singleplayer. En dan kan geen enkele autoriteit van consumenten markte jou verbieden.

Floris Bot
Maar heeft het zin om singleplayer te zijn? Dat is de volgende van. Daar ben ik het wel mee eens.

Hendrik Rood
De partijen die dus dachten zoals jij nu schetste, die hebben de boot gemist.

Floris Bot
Maar wacht, dan gaan we even een gewetsvraag aan Randal stellen. Hé, Rando, stel, jij kunt nu. Haarlem gaan verglazen. Maar je moet zelf alles doen.

Randal Peelen
Zou je het doen? Nou, een van de laatste projecten die we hebben gedaan en die heeft een omstreden uitkomst. Was bijvoorbeeld Os. En los heb je 80. 000 adressen en het verglazen kost een slordige 40 miljoen. Ik zou dat blind doen als ik 40 miljoen had.

Floris Bot
Maar oké, misschien is je 50 miljoen, dat is dat maar een beetje voor jezelf.

Randal Peelen
Nee, maar goed. Nou oké, ik zou het niet blind doen trouwens, er zit nog heel wat haak en ogen aan. Maar je mag ervan uitgaan dat in een gezond glasvezelgebied. Waar kapje en een ziggo al bestaan, want daar ga je vanuit, dat is in de meeste steden zo, daar ga jij glas aanleggen. En je mag hopen dat op een goede dag de helft van de mensen die daar woont dan een glasvezelabonnement neemt. Vooralsnog. Ik heb met mijn ogen nog nooit boven de 70% zien gebeuren. Maar het is dus een mega. Dat heb ik wel in Hardewijk. Maar dat is even een heel aantal gek uit.

Hendrik Rood
In die beginjaren, toen dus net de glasvezel uitrolden. Dus nu en zo is dus begonnen. Amsterdammers stad is op een gegeven moment ook mee aan de gang gegaan. Maar in de beginjaren, na Nunen is er een woonwijk. in Amersfoort gegaan van een nieuwbouwwijk, zo'n Phoenixwijk. Die hadden duizend een of duizend drie huizen toevallig. En ik geloof dat in 995 de glasvezel namen. En de koper en de kogelswetten was ook aangelegd en die kwamen erachter dat ze bijna geen klanten hadden. Die hadden allebei een hand. vol planten in een wijk van duizend.

Randal Peelen
Wat heftig.

Hendrik Rood
Dat is wel nice. En die eerste paar keren is dat heel klop geweest, maar daar zit iets achter. Ik heb het zelf ooit uitgezocht, ook voor Bredant en dergelijke, in landen als Bulgarije. Naast ook niet alleen Nederland. En ik kan overal zien wat erachter zit. Is dat wijken met veel jonge gezinnen. Die kijken anders. Die halen heel snel glas naar binnen. Dus zo'n Phoenixwijk waar je dus heel veel jonge gezinnen had, dat scoorde enorm. Dat is niet uniek dus voor Nederland. Dat zie je overal. De reden daarvoor is dat. . Een snelle internet aansluiting en een gezin. Dat is tegenwoordig een beetje net zoals in de jaren 80 en de jaren 70 werden er encyclopedieën gemaakt. Gekocht voor de kinderen. En in de jaren 90 verkochten de PC-privé-swit met Encarta en ze klopen die van Microsoft mee verkocht op de CDR om. En het is de encyclopedieemarkt. Vroeger had je verkopers van encyclopedieën van 25-delige winkelenprints. En dan betaalde elke maand een boek. En dan kreeg je een boek. En totdat je er alle 25 had. Heel veel ouders doen dat voor hun kinderen. En als jij dus kijkt van de. . Wij hebben eind jaren 30 de businessplan voor Bredant uitrollen en dergelijk geschreven. En toen hebben wij dus de PC-privé en de percentages van welke stad en welke wijk, van die zijnde van het CBS. Hebben mensen veel PC-privé in dergelijk gedaan?

Floris Bot
Dat soort geevens lager.

Hendrik Rood
Wat is die ligt er nog heen gelegd?

Randal Peelen
Dit is voor mij echt nieuw. Dus je legt een. Je ziet het eigenlijk als een soort van kennispijp.

Hendrik Rood
Dat zijn de mensen die bereid zijn relatief hoogwaardig te kopen. Die kopen eerst en dan. . Afhankelijk een beetje van welke wijk, je ziet je kabelmons pakken. DSL of glas, maar je ziet dus dat Wikipedia op internet. Heeft ervoor gezorgd dat de Encarta en de PC Privé werden vervangen door Wikipedia en een Bremandaansluiting.

Floris Bot
Dus we hebben het nu gehad over. Over kabelpedo's en kennispijpen.

Hendrik Rood
Oké. Maar dit is dus niet uniek voor Nederland. Dit patroon konden wij. Ik heb in 2009. Heb ik Bulgarije wat onderzoek gedaan? Ja, ik wist namelijk via iemand van Bulgarije die ik kende al in 2001. Dat dat een heel atypische markt was. En daar hadden mensen. Van buitenaf gezegd. En die zei dat er in Bulgarije bijna niks was gebeurd op breedband. Maar daar waren dus allemaal mensen met glasweefselkabels en UTP-kabels. Die zijn echt door de straat te gaan trekken. Ik heb ze staan fotograferen. Dan gaan ze over als waslijnen over de straat. Switches aan aan de buitenkant van appartementencomplex hangen. En dan zag je de ene switch van de ene provider, en de andere van de andere. En dat was dus niet alleen Sophia, maar dat zag je dus ook in buitengebieden.

Randal Peelen
Daar moet je in Nederland niet flikken. Maar dat mocht daar gewoon.

Hendrik Rood
Nou, dat werd allemaal met burgemeesters gedeeld. En Bulgarije is namelijk een hele aparte markt. Achter het IJsseren Gordijn, toen dat er nog stond, hadden zij de rol van. . fabrikant van telecomapparatuur voor het voor de Oostbloklanden. En ze hadden daar ook een of andere. Je had een soort van hobbycomputer die onder andere Philips ooit ook had in de jaren 7080. De MX of MRX, of hoe heette dat ding of zoiets? MSX, MSX zijn geweest. Ja, MSX. Daar waren er dus heel veel achter het IJsse Gordijn terecht gekomen en daar waren dus allerlei fantastische graphics en games. Tetris kwam uit Rusland. Maar De know-ho was er. Die economie stortte in elkaar na het ijzergordijn wegviel. Maar op een gegeven moment zijn daar dus gewoon mensen kabeltjes gaan trekken. Zijn grote legal networks gaan maken. En toen kwam dus het meest bijzondere deel van het verhaal, toen zou. De Bulgaarse PTT gaan kopen. Dat bord lachen, samen met de Griekse PTT. Toen kwam de teleconcres en toen kwam op een gegeven moment als schepbouwers directeur en die zegt: ga maar voorkomen. En toen is daar dus een Amerikaanse investmentbank geweest. En die dachten van, en die zeiden van. Bulgarije is nog niet lid van de EU, want die waren al op weg naar de EU. Dat net moet je gesloten houden. En dat. Dat DSL net dat werd gesloten gehouden. En dus gingen al die mensen met die kabeltjes, die gingen maar door. En toen dus het DSL net, eindelijk DSL in Bulgarije kwam, zoals 2005, 2006. Toen was er al een derde van de huishouders, was dus al op UTP gas.

Maarten van Woerkom
In Bulgarije was dus de massa er al. Maar in Nederland moest die massa.

Hendrik Rood
Het waren dus allemaal ISP's die dus eigenlijk in een soort van woestijn van bandbreedte woestijn functioneren. En dan heb je makkelijke kopers.

Floris Bot
Zij hadden een kraantje in de woestijn. Maar in Nederland is dat eigenlijk precies andersom. Want je had al twee hele grote partijen. Met snelheid. De kabelnetwerken en de DSL-netwerken.

Randal Peelen
Randol steekt zijn vinger in de lucht, want Randal heeft een vraag. En die vraag is heel prangend. En hij wordt steeds prangender. Want ik dacht namelijk, en nu mag je me bij de hand gaan nemen. Voor mij als Randal, die nu werkt bij Tweek, inmiddels iets meer dan tien jaar, begon eigenlijk het glasvezel zoals ik het nu ken. Voor mij begon dat eigenlijk met regenfiber. En die naam ben ik al een hele poos naar op zoek. Kun je de vogelvlucht van het verhaven vanaf het startpunt weggevragen? Dat is de eerste grote jongen.

Hendrik Rood
Ik heb dus genoemd verhaal van Nunen. In die tijd hebben wij wel eens wat mensen tegengekomen. Die liepen heel erg druk om alles te doen. Onder andere Oscar Kuiper was toen met Fast Fiber bezig. En ik dacht van goh, ik zie geen handel om jou heen. Wie betaalt jou? En op een gegeven moment, zo in 2006, bleek dat er een heleboel startende ondernemers die dingen aan proberen waren. Ook met een woningcorporatie. Er was de Glasvezelnetwerk Exploitatiemaatschappij opgezet. Dat was diegene die Amersfoort aan de gang ging, maar die ging ook met een aantal woningcorporaties aan de gang. Portaal. Dat was Erik Vos, dat is degene die nu achter e-fiber zit. En toen bleek er dus in een hele Hombersen ondernemer aan de gang geweest. Zijn bedrijf heette Leibram Telekom. Die had wat faillierende. Netten, een failliende netto had hij wat opgekocht en zo was hij al een paar jaar aan de gang. Toen bleek er dus een soort van ja stille investerder achter rond te lopen die dus al met een heleboel van die. Clubs aan de gang was geweest en had samengewerkt.

Randal Peelen
Maar dat waren een soort vraagbundelingen, eigenlijk.

Hendrik Rood
Nou, niet alleen vraagbundelingen. Het idee om uitproberen om het verdraaien te krijgen. En een heel veel van die mensen zijn dus op de een manier heeft Dick Wissels daarin geparticipeerd of wat geld gehad. Of iemand gewoon een jaar lang laten knutselen als het ware. En dat heeft hij bij elkaar geveegd. Onder de naam Regenfiber. Maar tijdens het keer bij elkaar vegen zijn ze met het rode potlood erheen gehad. Dit businessmodel werkt niet. Dit werkt. . Dit werkt niet, dit werkt wel, dat werkt niet. De vraagbundelingsmodel van Nunen en Derke bleek dus een van de meest effectieve. Maar Onder andere dus dat woningcorporatieverkoop, want er was dus iemand, Erik Vos had met Grim, die hadden al 60. 000 woningen van portaal, hadden ze de zak al aan verkocht. Ik heb één keer tienduizenden erbij van een paar andere woningcorporaties. Wat is het sportaal? Een grootste woningcorporatie in Nederland, de tweede van Nederland qua omvang.

Randal Peelen
Dus hij is begonnen toen, want ik ken Erik volgens persoonlijk, hij is begonnen met het verkopen van. Gewoon hele panden tegelijk. Hele complexe, flat complexen tegelijk.

Hendrik Rood
Maar ook hele straten van de Moningencorporatie. Portaal zit in Utrecht. Maarersfoort, Nijmegen, Arnhem en in Leiden. Als je nu wel eens gaat naar de Bij ons op de glaskaart kijkt en naar Leiden ziet, dus hier af en toe een hele kleine stukjes glasvezel. En dan zie je straat niks. En dan zie je weer een stukje. Dat is wat KPM van Regenviber van die portaalpanden heeft. Dus Dick Wessels bracht het allemaal uit elkaar vanuit die had dan een toekomst ingezoet.

Floris Bot
Dick Wessels had eerst een andere onderneming.

Hendrik Rood
Ja, Volker Wessels. Volker Wessels.

Floris Bot
En daar is die mee gestopt.

Hendrik Rood
Hij is de Wessels van de Volst. Volker Stefan die fuseerde met Condor Wessels. Dat is eigenlijk een aannemersbedrijf. En dat heette dan Volker Wessels is de fusiebedrijf. Die waren ook al in rond 2000, maar dan in zakelijke glassingen waar je ze al investeren. Maar de aannemerdik Wessels, toen KPN bijna failliet was, heeft KPN een paar jaar lang zijn kabelnetten niet kunnen betalen. En toen hebben ze een deal gemaakt met een aantal aannemers. De aannemers zijn toen gaan aanleggen voorkaapjeden, KPN heeft in een huurkoperkopernetten of glasvezelnetten gedaan. En een van de. Aannemers waar dus KPM mee heeft onderhandeld, was meneer Wessels. Want hij was grote aandeelhouder geweest in World Online. En hij is degene die op die dag dat Nina Brink de duim omhoog stond, verkocht heeft. Hij heeft gecashed. En dat niet alleen. Toen KPN dus eigenlijk zijn hele bouwdivisie die ze altijd in huis hadden gehad, heeft afgestoten, is dat al Volker Wessels verkocht. Hij heeft dus eigenlijk met een paar, maar er zijn een aantal aannemers die eigenlijk dus KPN een tijdje aan de zuurstof hebben gehangen. Maar op een gegeven moment begon bij KPN daar toch de meute, want toen kwamen de kabelaars met de snelle kabelmonus steeds verderop met telefoneren over de kabel, 2003-2004. En toen is KPN dus opeens. Alles gaan zetten op DSL uitrollen, heel snel. Internet plus bellen en zo. Want ze begonnen Martendeel te verliezen aan de kabellaars. Want daarvoor was het nog niet zo hard met de Breban, maar toen begon te telefoneren. En toen werd dus even de glasvezel en de nieuwe kabels werden stopgezet. En die aannemers zaten er een beetje te kijken. En meneer Wessel zegt: Ik heb ook nog zelf geld. En die is toen wat mensen gaan kijken. Kijken wat de andere modellen. Daar zie je de echte ondernemer dus terug. En daar is dus na een paar jaar gekeken van welke modellen werken wel, welke niet. En met de modellen die wel werken, zijn ze doorgegaan.

Floris Bot
Hij heeft bijna die hele markt opgerold, eigenlijk en zich toegeëigend.

Hendrik Rood
Nou, niet zozeer toegeëigend. Hij is degene die dus daar uit eigen zak heeft moeten investeren.

Floris Bot
Ja, ja, nee maar bedoel. Want er was geen bank die die man financierde. Hij heeft zich, laten we het dan even beter zeggen, hij heeft het kapot gefinancierd.

Hendrik Rood
Nou nee, hij heeft zelf maar goed, kijk de grapjes.

Floris Bot
Hij heeft er zelf 300-400 miljoen ingestoken.

Hendrik Rood
Ja, dat is bedagen. Maar er is geen bank die dat gefinitie heeft.

Floris Bot
Nee, maar dus heeft hij dat gedaan. Dus had hij enorme vinger. Nou, eigenlijk hand in de pap. Ja, en dat was volgens mij een beetje de geboeming.

Randal Peelen
Maar er lag nog weinig glas. Dat is een beetje het punt in het verhaal. Er was op dat moment niet veel.

Floris Bot
Nee, maar als jij heel veel is.

Hendrik Rood
Maar banken hebben dus op een gegeven moment gezegd van ja. Als jij gaat concurreren met NKPN en Ziggo, dat was dan de hoofdstraak, of toen nog UPC en Ziggo samen, wat toen nog allemaal was, IJCentkabel. Zegt dat als jij recht met volle concurrentie aangaat. Ja, dat zie je niet. Dat neem je maar je eigen risico. Je hebt genoeg geld. Maar op zo'n manier is het dus ook al. Nou, dat is dus een beetje eigen gezet. Nou, daar is dus een heel ander bedrijfsmodel dan mensen vaak denken vanuit voor te staan. Zij hebben dus een aantal gemeentes op een gegeven moment verglaasd Daar zijn klanten op gekomen. En als jij een paar jaar klanten op hebt en je hebt een redelijk percentage. En je komt dan bij een bank en je zegt van kijk, ik heb 30% of 35 of 40% klanten. Dan zien ze een karstroom. Dan geloven ze wel, maar vooraf? Nee, dan mag je uit je eigen zak betalen.

Floris Bot
Als ik bij de bank aankom om te vragen om een hypotheek en dan zeggen ze, u bent ZZP'? Ja. Hoe lang al? Minder dan drie jaar?

Randal Peelen
Ik zie dat je de suiker in de koffie doet, wil je de melk in? Giet er maar niet in.

Floris Bot
Ga maar nog gebruiken. Ga maar gewoon. Ja, nee, het is verschrikkelijk.

Hendrik Rood
Ja, het is een beetje strak. Maar in wezen is het zo geweest dat. Wat uiteindelijk regenfiber heeft gedaan, is dus dat ze op een gegeven moment een heleboel project hebben ontwikkeld. Als daar dus een percentage, als er klanten opzaten. Maar dan moet je dus wel toch een redelij hoeveelheid mensen erop hebben. Als je dan heel nuchten kijkt, als jij een markt hebt die nadat jij het glas hebt aangelegd een derde, een derde en derde is. De derde zit bij KPN, een derde van de bewoners in een dorp of een stad zit bij Ziggo of bij andere kabelaren en een derde zit bij jou op het glas. Dan ben jij als degene die als laatste kwam investeren. Degene die dus het echt heeft, want die anderen zijn tientallen jeden al geïnvesteerd en die staan wel op de balans.

Randal Peelen
Ben je eigenlijk een winnaar terwijl je een van de drie bent?

Hendrik Rood
Je bent een van de drie, en dat heette Geezel van de Vezel. En er is ooit in 2000 een artikel geschreven door hoogleraar, meneer Bartelsman, met een econoom, dokter Marcel Canward, die werkt tegenwoordig bij de ACM. En die hebben dat artikel geschreven en dat heette De Gezel van de Vezelen of de Fabel van de Kabel. Dus economisch statistische berichten. En die hadden het alleen over glasweefsel tegen glaswezelconcurrentie. En die kwam er eigenlijk uit dat als je met z'n drie partijen moest concurreren, dat het niet werkte. Zakelijk gezien.

Floris Bot
Nee, maar dat kan ook.

Hendrik Rood
Drie investuren, dat ging niet halen. Met twee tegen elkaar, dat lukt dan nog wel. En dan krijg je dus dat ze elkaar een beetje gaan zitten beloeren. Dus duopolie. Dat is net als twee ijskommannen verschillende kanten van een kruispunt neerzetten. Dan gaan ze elkaar in de gaten houden. Maar als er een derde, en dat is dus continu een discussie geweest sindsdien. Twee is niet genoeg, maar drie is er één te veel in de vaste netten. En bij mobiel is het zeg maar. Zeggen sommige mensen: drie is niet genoeg, maar vier is er één te veel. We hebben afgelopen jaar gezien dat Tele2 er niet doorheen kwam. Dus fuseerden met T-mobile. Maar bij glasvezelnetwerken, kabelnetwerken en koopendraad. Wat er dus eigenlijk gebeurd is, dat hadden ze niet voorzien in 2000, die dachten we van het gaat om glasvezel tegen glasvezel concurreren. Wat er gebleken is dat als je een koperkabel met DSL nog een eind oppompt voor een hele hoop mensen. En je versnelt de koerskabel met kabelmonus. En met de glaswezel daarnaast, dan zit je dus met drie partijen. Maar zodra dus één van die drie 40% gaat Nou, dan is het nog een beetje het geval. Maar zodra die naar de 50% gaat, dan blijft er nog maar een kwart voor de een en een kwart voor de ander over. En ik heb in 2006 Ik heb ooit een verhaal geschreven, een economische onderbouwingsverhaal, want er moest iets naar Brussel gestuurd worden. En toen heb ik aan de hand van Japanse voorbeelden laten zien van wat er dan ging gebeuren. In Japan had je. Al glasvezel aanlegt, want Japan was veel eerder economisch in elkaar gestort en daar hebben ze heel veel glasvezel aangelegd. Daar waar de glasvezel werd opgeleverd, degene die als eerste inleveren mocht in Martin Del, dat waren vooral de kopen. Koopendraad DSL is in Japan heel snel weer verdwenen en daar zijn glasveest gaan pakken. De Kooskabel had er heel weinig tot niks. Geen last van. En de eigenaar van de KOAS-kabel in Japan. Moedebedrijf was hetzelfde moedebedrijf als achter UPC. En die wisten dus heel goed dat ze het nog wel een tijdje konden proberen uit te zingen. Die Liberty Global had dat al sinds eind jaren 90, Japan ook. Maar die waren niet zo groot, maar die zijn heel gestaagd door blijven groeien.

Floris Bot
Ik denk dat daarin investeren geen slechte investeringen is.

Hendrik Rood
Nou, toen Japan eigenlijk begin jaren 90 economisch in elkaar klapte, toen hadden ze op een gegeven moment de Japanse PTT in glasvezel gaan investeren als stimulansprogramma. Nou, dat bleek, dat heeft ook 15, 20 jaar geduurd, en dat viel toch vies tegen.

Randal Peelen
Maar wacht even, dit is dus de reden dat historisch gezien het meestal de DSL-partijen zijn die glas aan gaan leggen. Gewoon omdat kabel nog meer te rekken is.

Hendrik Rood
En toen is er dus iemand na Regenfiber begon met glasvezel aanleggen in volle concurrentie, maar als maar genoeg bewoners in een dorp intekende. Toen is de oud-directeur van Eurofieber, dat is een tijdje een onderdeel geweest van Regenburg, maar was ze afgespritst, de hoogste scholerie. Die is toen bij een pensioenfonds binnengestapt en die zegt ik heb een nog beter idee. Wij kopen wat kleine van die kabelaars op en we gaan meteen verglazen. Een aantal van die kleine kabeletten zijn niet zo goed vernieuwd door gemeentes, want er waren nog gemeentes met kabeletten die hadden niet zo geïnvesteerd. Die koop je goedkoop op, want je moet de hele zaak renoveren. Hij heeft krimp aan de IJssel voor 1 euro gekocht.

Randal Peelen
Hij moet daarna nog wel wat geld achteraan hebben.

Hendrik Rood
Hij is meteen helemaal glasvezel gaan aanleggen. In dat ding. Maar zijn redenering was, als ik met mijn co-worknetten als eerste glasvezel aanleg. Dan heeft KPN helemaal het nakijken.

Floris Bot
En dat is ook zo.

Hendrik Rood
Maar dat is eigenlijk allemaal 2007, 2008 zijn die pas echt serieus gaan opschalen. En dat is dus ook waar je het idee had van, goh, die glasvezelmarkt is pas in 2006, 2007 gaan lopen. Maar het grondwerk is eigenlijk in de periode zo. Ja, is het daarvoor ook. Net in die financiële crisis. En juist het feit dus dat die hele sector zo in elkaar klapte en crisis was, heeft ervoor gezorgd dat er allerlei mensen. dingen konden gaan doen. Want opeens konden dus de grote gevestigde bedrijven, die zaten allemaal zo financieel klem. Die kon je deden even niks. En dat is dus eigenlijk een heel atypisch patroon. Want er zijn dus startende ondernemers eigenlijk vooral in 2002, 2003 begonnen. Maar goed, er zijn dus toen ook nog mensen begonnen met DSL uit te rollen.

Floris Bot
Ja, werkgever ook.

Hendrik Rood
Tweak is ongeveer rond die tijd gestart. 2003? Dat room de DSL vooral.

Randal Peelen
Ja, en zoals ik het verhaal altijd vertel, het mooie voor een kleine partij van destijds is, je had in een zekere periode een heleboel loketten waarin je het DSL eigenlijk in kon kopen. Je hebt KPN natuurlijk gehad, BBXL, Tisky, BBNet. Nou ga ze maar door. Er waren best wel veel loketten langs waar je dat kon kopen en waar wij toen heel goed in waren. is om die gewoon tegen elkaar uit te spelen. Als er iemand een hele goede aanbieding had, dan verhuis je de lijnen gewoon daarheen. En moet je even in je achteraf gaan. Dit was dus de periode dat je een. Internetabonnement nog via de fax afsloot. Dan kun je je niet meer voorstellen, maar dat was die tijd. En wij als tweak waren toen al in staat. Om onze databases en onze technische systemen zo te bouwen dat wij gewoon redelijk geruisloos en in ieder geval geautomatiseerd die abonnementen over konden zetten. En dat is toen onze redding geweest. Dus. . Daarom dat ik nu ook terugpak op dat regenfiberverhaal. Toen wij in 2010, dat was voor ons een beetje het startschot, zagen, hé, glasvezel neemt de vlucht. Onze klanten vragen erom en we slaan twee vliegen in één klap. Ten eerste, klanten willen sneller. Nou, dat kan. Daar is glasvezel heel goed in. Het tweede, glasvezel kan voor een kleine partij als wij. op het moment 2010 ook heel makkelijk televisie leveren. Dat is nu niet meer zo, maar dat was toen zeker wel zo. En wij sloegen toen op die manier twee vliegen in één klap. En de reden dat ik even dat moment in de tijd pak is. Regenfiber was heel hard bezig met de Leibrands en de XMS en weet ik veel hoeveel providers er toen nog waren. En KPN was heel hard bezig met KPN, wel WBA, maar goed, die. Regenfiber en wat KPN aan kon bieden, die gebieden overlapten niet volledig. Ze overlapten deels wel, ze overlapten deels niet. Dus wij dachten als onafhankelijke partij, hé. Dit trucje kennen we. Er zijn meerdere netwerkproviders waar je meerdere soorten abonnementen in kan komen. Hé, die gaan we eens even tegen elkaar uitspelen. Nou ja, lang verhaal kort. Uiteindelijk koopt KPN Reggenfiber, is er nog steeds maar één loket over. En die situatie bestaat eigenlijk tot op de dag van vandaag. Op één uitzondering na, en dat is eigenlijk een bruggetje naar het volgende onderwerp in dit gesprek. Er is wel landjepik aan de gang. Dus er zijn wel meerdere partijen die kabels aanleggen en op die manier meerdere loketten, maar wel. Per gemeente, maar één loket.

Hendrik Rood
Maar ze vragen even aan jullie joh. Hoeveel partijen denk je dat er in Nederland gasvezelnetwerken is?

Floris Bot
Ik moet eerst even één ding uitleggen voor de luisteraar. Randol noemde net even heel snel een afkorting WBA. Wolesale broadband access is dat is de dat is de verkoopdienst voor zakelijk naar zakelijk, zodat ding nieuwe zakelijk naar consument kan verkopen. Dus als jij een provider bent, dan kan je WBA inkopen bij KPN om jouw eindklanten te gaan bedienen. Ik denk dat het wel belangrijk is om die afkorting er even te doen.

Randal Peelen
Ja, dat bleek voor een deel uit de context. Sorry.

Floris Bot
Hoeveel partijen zijn er? Ja, ik denk dat ik een beetje spieken. Er zijn er veel meer dan je denkt.

Hendrik Rood
Ja, ik heb later geteld hoeveel er nou in de zakelijke markt.

Floris Bot
Maar laten we voorzichtig zeggen dat het er meer dan 25 zijn.

Hendrik Rood
Op de consumentenmarkt. En op de zakelijke markt? Bedrijventreinen?

Floris Bot
Volgens mij veel minder. 5, 6 of zo? Veel meer.

Hendrik Rood
Nog minder 25. Wij komen ruim boven de 50. Met de enige regelmaat van de klok komen wij bedrijven tegen. Hebben die ook al een glasvezelnetwerk weer in bezit? Ik kwam er op een gegeven moment een bedrijf tegen die zat achter. Hoe heet hij dat? Kruisstraat. Dat zit ergens bij achter tussen Rosmaal en Os. En dat is een geheugd. Daar zit nog een bedrijventerrein.

Floris Bot
Maar jij hebt alleen dat bedrijventerrein?

Hendrik Rood
Nee, daar bleek smart glasnet te zitten. Zijn kantoortje staat in Ude. Maar ze bleken ook nog een terrein in Meppel te hebben. En ze bleken het op twee gemeentes in de Betuwe. Het is al een stuk of feit. Het is terreinen in Nederland. Bedrijftterreinen waar ze gros hadden. En toen die Kruisstraat achter Roosmalen, daar zit je een beetje eigenlijk niet eens dicht meer bij een auto weg en zo. Nou, wat is het? Daar zit dus een bedrijf ook die VoIP Hostingdiensten biedt. Die heeft daar ooit een keer een zakelijke glasvezel, vanwege het feit dat ze daar een oppreed zijn.

Randal Peelen
Gelegenheidsnetwerk.

Hendrik Rood
En toen zet ik op een gegeven moment te zoeken van wie zijn daar nou we achter. Dan ga je dus kijken bij KVK, eens een keer bij de BV's en zo. En toen kwam ik dat er dus op een gegeven moment een groot aantal houden achter zat en dat spoor leidde naar HTC engineering. En toen schoot mij iets er binnen. Ik heb ooit een keer een getuigetdeskundige verklaring van een rechtszak moeten schrijven voor een bedrijf dat heette HTC. 2008, 2009.

Floris Bot
Niet die van de telefoons, neem ik aan.

Hendrik Rood
Duizend. Die was namelijk aan het vechten in een rechtszaal. Als HTC, als Holland Telecomcombinatie, was er geloof ik de afkorting ooit van geweest. Het leveren is een jaren entterprise netwerken in kantoorgebouwen en telecom en spullen, en datanetwerken. En toen kwam de telefoontoestellenfabrikant in Nederland in Maid op en die ging onder de HTC verkopen. En toen ging het over het merkrecht. Nou, dat hebben ze uiteindelijk gewonnen. Want ze waren al veel ouder en dan hebben ze eerst rechten. Maar dat hebben ze gewonnen. Dus blijkbaar heeft er iemand wat geld geïncasseerd. Want daar zat dus iemand achter die ondernemer. En die blijkt dus ook een grote investerder te zijn geweest in spitters. Dat is een aannemer die vaswisselkabel aanlegt. Ja, kijk, en dan zie je dus pas hoe die markt.

Randal Peelen
Hoe dat geld vloeit.

Hendrik Rood
Hoe dus die relaties soms gaan. Dat zijn soms met aannemers, soms met iemand die al een keer ondernemer eens wat geld heeft gemaakt. Er zitten dus heel. Vooral in die zakelijke wereld zitten heel veel van dit soort partijen.

Randal Peelen
Maar wacht even, want wij hebben het voornamelijk over de consumentenmarkt. Zakelijk vind ik interessant, maar de luisteraars zijn allemaal consumenten. Jij stelde net de vraag, en dat is even de. . Ik blaas op de spoilerhorn, hoeveel van die netwerken denk je dat er zijn? Nou, dat was voor mij een eye-opener toen David. die presentatie in november gaf waar ik naar zat te kijken en zelfs als toch al een beetje in gevoerd in de markt, een klein beetje. Dat zijn dus, zeg even, 40 netwerken die aan consumenten leveren. Let op, aan consumenten. 40 netwerken, fysieke afgescheide netwerken in Nederland. Zou je daarvan kunnen toelichten, noem even de top 3, de top 5. Wat zijn de grote jongens die de meeste mensen kennen en waarin onderscheiden die zich?

Hendrik Rood
KPR Reggenvijber is natuurlijk nog steeds veruit de grootste.

Randal Peelen
Dat is de grootste. 2,2 miljoen adressen verglazen.

Hendrik Rood
Nee, die is nu 2,6 miljoen.

Randal Peelen
2,6. Ik heb er geslapen. Het is al 2,6 inmiddels. Juist.

Hendrik Rood
Ja, en er staan de 500. 000 nu in aanbouw.

Randal Peelen
Nederland heeft 7,6 miljoen huishoudens met een met een korreltje zout. En dat betekent dat KPN, Regenfiber, heeft zeggen en spreken een derde nu.

Hendrik Rood
KPN heeft dus echt van Homes Connected, dus waar ze echt panden zijn binnengegaan. Soms staan ze wat over. Een van de redenen waar ik die opmerking om het bedrijf heen maakte. KPN is een tijdje lang. De grotere bedrijfterreinen in de dorpen en de steden waar ze aan het verglazen waren, hebben ze overgeslagen. Ze zijn dus vooral echt op de consumenten gaan richten. Wie komt het na KPN? Dat is de combinatie van Delta uit Zeeland, Delta Fiber heet dat u. En KIW. Dat is eigenlijk er is een. Investeerder die heeft het Coaksnet van Delta in Zeeland gekocht, en die heeft bij KW de zaken gekocht. Dat is tien jaar lang in handen van pensioenfondsen geweest. SIF was een vehicle voor pensioenfondsen om te investeren en die is verkocht aan bedrijven.

Randal Peelen
EQT Equity heet, is dat een afkorting van. Zweets. Maar mensen kunnen het alsnog meer namen kennen.

Hendrik Rood
En dat is Kaiw, die is dus de Delta Fiber. Nou, die zijn de laatste jaren heel veel in het buitengebieden. Aan de gang gegaan ook.

Randal Peelen
Was steeds al buitenaf.

Hendrik Rood
Buitenaf is even hun namen waar ze onder zijn gaan werken. Maar er waren een paar die ze op een gegeven moment ook in hun nog zijn opgegaan. Even kijken, als je daar nu uit hoofd ga ik daar even. is God voor hoeveel zij claimen ongeveer 750. 000 aansluitingen, maar er zitten iets van 220. 000 nog co-waks in Zeeland. En ze zijn net begonnen. In mei met de eerste glasvezelaansluiting in Nederland in Goes aan te leggen en nog een paar plaatsen.

Randal Peelen
Ik ken een paar mensen die daar heel blij mee zijn.

Hendrik Rood
Maar Delta heeft dus 1 gigabit download, kabelmodus nog even uitgerold in Zeeland. afgelopen paar jaar en maar ze zijn dus in buitengebieden heel veel aan gaan doen want dat is dus de grap van uiteindelijk het hele verhaal we zijn in Nederland KPN heeft een regenfijbe gekocht en die is vooral om de kleinere dorpen en de kleinere steden begonnen. Niet de allerkleinste dorpen, maar iets groter. De Nunens, en dan tot 30. 000, 40. 000 inwoners dorpen. Nunen os. Nou, Os net niet, want Os is Rayfiber, maar Deventer, dat soort zaken. Leeuwarden. Maar die hebben de grote steden laten liggen.

Randal Peelen
Het is grappig, David, die vertelde in die presentatie. Er was echt weer zo'n mindblown moment. Die liet de kaart zien van dit is waar glas ligt. Hoe roder, hoe meer glas. En hier is een kaartje waar de mensen wonen. Hoe rode, hoe meer mensen. Dat is bijna een spiegelbeeld. Dus bijna exact het tegenovergestelde van elkaar.

Hendrik Rood
Het ging nog wel iets verder. In Amsterdam is glasvezel uitgerold. 2066 hadden ze beginnen. 2017 zijn ze echt gebouwen. En die liepen tegen problemen op. En dat hadden regenfieber, op dat moment liep ook tegen dat probleem op. Die hadden een partij van. Die bouwen gemeenschappelijke satellietontvangers op complexe en soms bij woningbouwverenigingen, maar ook. Maar de meeste gemeenschap satellietontvangst waren veel immigranten en expats die satellietelevisie keken. Die had de techniek geleverd die zou Beelden gaan disserveren over een glasvezel. En toen kwamen ze erachter dat je geen satelliet signalen, je mag wel met een schotel een satelliet hierin ontvangen. Die boven de Evena staat en die dus uit Afrika. . Hernieuwde openbaarmaking is dus een probleem, is sinds begin jaren 80 een probleem. Het Amstelvenenarest heette dat in Jargon. Dat is ontstaan vanwege tv-piraten. TV-piraten straalden s'avonds om 12 uur als Nederland 1 uit de lucht ging. Straalden ze opeens hun films in op de centrale antennemast. Dat waren meestal Tirolo pretfilms. En daar kwam dan een reclame van de lokale slagen tussendoor. En op een gegeven moment zijn daar schakelaartjes gemonteerd in die ontvangstations die op afstand konden aan en uitzetten. Reles dus. En dan werd er dus nadat Nederland 1 uitging, werd het dus kanaal liggeschakeld. En toen had de Om optussen zet, hé, jullie kunnen het aan- en uitschakelen. Als jij het kan aan- en uitschakelen, dat tv-kanaal, dan ben je geen verlengende antenne meer, maar dan ben je een hernieuwde openbaarmaker. En dan ga je auteursrechten betalen. En dan ga je auteursrechten vallen. En wat blijkt dus dat voor heel veel zenders waar mensen naar kijken die bijvoorbeeld van Mediterrane achtergrond zijn. Die boven de evenaar hangen kunnen hier ontvangen worden met een schotel. Die mogen niet over de kabel worden uitgezonden in Nederland. En dat is dus Maarten. Dat soort dingen zijn dus op een gegeven moment gedaan. Maar daar is in Amsterdam op een gegeven moment een hele eisen over geweest. Want. Daar was de BBC en de BBC werd altijd in Nederland op de kabel gezet. BBC 1 en BBC 2. En toen kwamen dus net digitaire, IP TV en de eerste glasvezelprojecten, 2006 hebben we het dan over, 2005, 2006. En de BBC rookt geld. Want het was geen Engeland. En in Engeland hebben ze natuurlijk de belasting en die hadden gezien dat in België en Nederland Marsaal naar BBC 1 en BBC 2 op de Kamer gezet. En die hebben gezegd: nee, u krijgt BBC WINC. Rutel en BBC Primelate hebben ze tegen KPN gezegd. Dat hebben ze tegen Telé 2, tegen Versetel, Tele2 gezet. Dat hebben ze tegen glasvezelpartijen gezegd. En toen was er dus paniek. Want hier in Amsterdam wonen er dus heel veel mensen die erg graag BBC keken. En die gingen dus geen glasvezel meer nemen als jij dus een buitenlander was, want je kreeg geen BBC 1, BBC 2 meer. Want die moesten extra betalen. Op zo'n manier werden er markten verstoord.

Maarten van Woerkom
Ik ga je van de breken. Ik ben er even terug, want ik vind het een super mooi gesprek tot nu toe. We begonnen met, we hebben het over de status van verglazing.

Randal Peelen
We waren bij de top 3 aangekomen.

Maarten van Woerkom
We waren bij de top 3 aangekomen. Ik blijf je onderkeken. Want Randol, jij begon deze podcast met dat jij honderdduizend keer de vraag kreeg: wanneer kom ik op glas? En je wilde iets beloven, wat we in deze podcast gingen doen. En dan wil ik het even samenvatten, want we hebben dus heel veel ontwikkelingen gehoord. Glasvezel is een techniek die al heel lang bestaat. En waar massa voor nodig is, waar markt te winnen is. En waar heel veel partijen zijn, hoe die verhoudingen zich tot elkaar verhouden, dat hebben we nu besproken. Dat die maat op gang is gekomen in de buitengebieden, dat hebben we ook gezien. Waar staan we nu? En waar gaan we naartoe?

Hendrik Rood
Nou, de grootste. Er zijn dus nu een paar grotere partijen, die zijn dus de afgelopen jaren vooral in buitengebieden van graswissel gaan aanleggen. Dat is. Opeens best wel weer heel wild gaan. Op het moment dat de businesscasus werkt, dan zie je opeens dat geld bij bakken in Nederland te krijgen is.

Randal Peelen
Daar zijn vraagbundelingen heel makkelijk, want iedereen wil het daar. Iedereen wil het hè.

Hendrik Rood
Dat zei iemand. Dat is waterverkopen in de woesteen. Daar heb ik al een keer iemand horen. We aanduiden nu. Want die kopen daar naar de lieder liggen.

Floris Bot
Even één snelle vraag. En voor mijn gewaarwording: is dat Nederlands geld?

Hendrik Rood
Want je hebt net ook over Zweden gehad en zo. Achter Delta zit nu Zweeds geld. Achter Glasdraad zit een Belgisch investeer Als Tim Mobile met Primefest aan de gang gaat, is Primefest wel waarschijnlijk voor een paar pensioenfondsen aan de gang. Zowel buitenlands als Nederlands.

Floris Bot
En ik heb het gevoel namelijk dat er telkens meer vanuit buitenland komt.

Hendrik Rood
Nou, ik weet zelf zo dat het in een aantal jaren terug is, dat is uiteindelijk niet doorgegaan. Hebben er zelfs delegaties uit China ingevlogen bij provincies? En die zijn ontvangen op kastelen. Want daar zie je dus een beetje van ja, op het moment dat de casussen nog marginaal zijn, zie je ook wat meer durven. Maar het is eigenlijk heel bot en simpel. Op het moment dat, nou toen was je nog Jan Kees te jagen, als je bij K in de CFO bent zijn, en daar zitten van die financiële analysen tegenover je. En daar staat opeens een beursgenoteerd Belgisch Fonds die dus in glasvez aan investeren is in Nederland. Een private equity firma uit Zweden die dus via Delta in glasvez aan investeren is in buitengebieden Nederland. En er is dus een rijke vermogende Lord uit Engeland die dus in Rotterdam aan het investeren is met LA to fiber. En dan is Deutsche Telekom ook nog met een partij in de gang. Dan kan meneer De Jager en nu meneer Varwek zo vertellen dat hij een gasvezel aan het investeren is. En als dat dus niet gebeurt. Kun jij de gemiddelde analyst niet uitleggen en krijg je gewoon het geld niet. En als ze het wel proberen wat Elko Blok gedaan heeft een tijdje. Begin van de. . Dan krijg je dat er een meneer uit Mexico komt met de naam Carlos Slimme. Die denkt het kapje in, dat is lekker goedkoop geworden. Dat ga ik even voor een halbrats opkopen. Kijk eens. En hij investeerde in je glas. Oh, dat is mooi. Hij zal aan het vernieuwen. Ja, nieuwe spullen, lage prijs. En toen kwam er dus een overval op KPN. Datzelfde verhaal op een iets andere manier speelt. Toch nog ook een beetje rondom zich ho. En dan merk je dus dat de grote partijen, en dit is niet uniek voor Nederland, dit speelt net zo uit in Amerika en een aantal andere landen, die worden gedeeltelijk gedicteerd door de kapitaalmarkten. En Ja, lange termijn visie investeren. Dan zitten er dus een paar uiteindelijk in de sector. E-Fiber heeft dus nu een investeerder Dat heet Arcus Infrastructure Partners. En dat is een infrastuurfonds uit UK. En daar zitten dan weer beleggingsgeld in van pensioenfondsen gedeeltelijk. Maar. Je kunt niet als pensioenfond zomaar even massaal in glas, want dan krijgen ze een flinke tik op de vingers van. .

Maarten van Woerkom
Kun je het terugbrengen naar de consumentenmarkt nu?

Hendrik Rood
Waar staan we nu? Als je dus gaat kijken van, goh, wie investeert er dus in de consumentenmarkt? Ja, er zit dus best wel wat Nederlands geld in. Maar er zitten dus ook duidelijk een aantal buitenlandse partijen in. En KPN is dus weer gaan investeren in reactie.

Maarten van Woerkom
Wat is dat kort gezegd voor de marktontwikkeling nu?

Hendrik Rood
Dat KPN als een beetje hard op de rem gegaan. Aannemers zeiden nu, dat is leuk, maar nu gaan we niet zo goedkoop aanbieden. Maar eigenlijk betekent het dus. KPN heeft gezegd, wij gingen ongeveer van eind 2018 dus bij 2019 2021 gaan we een miljoen lijnen aanleggen. Voordat zij zichzelf weer hadden opgestart, waren ze toch wel een tijdje verder. Dus vorige is nog niet zo hard gegaan. Nou, alleen maar graafvloegen mogen door in Nederland. Kijk je daar niet op? Het gaat best wel hard door.

Floris Bot
Dat is fijn.

Hendrik Rood
Maar het betekent dus in wezen dat zij.

Floris Bot
Maar dat begint nu op gang te komen.

Hendrik Rood
En ze zijn dus nu weer. naar een paar honderdduizend, maar nou zijn dus Delta Fiber Nederland dat met het Zweedse bedrijf erachter dat begint zo langs het ook qua volume wel in de buurt van de 100. 000 te komen En nu zie je dus met die mobile zie je toch nu de eerste. Ook en die zijn eigenlijk afgelopen jaren aan het opstarten geweest.

Randal Peelen
Maar als jij zegt 100. 000 bilden per jaar uit.

Hendrik Rood
En nou zie je dus het tempo omhoog gaan, toch van een paar partijen met 100. 000 per jaar. Dus we zitten nu. Dit jaar komen wij weer op ongeveer het niveau waarin 2012, 2013, 2014 regenfibra verglazen was. Met een paar andere toen een stuk kleiner. 500. 000 per jaar. 500, 600. 000 per jaar.

Maarten van Woerkom
Is het goed te voorspellen, nu de verglazing? Of is dat moeilijk? Kun je antwoord geven als ik in nou ja zeg een. Gebied redelijk in de Randstad. Ik weet niet hoe de glaas in de Randstad in voor staat, maar als ik de glaskaart zo bekijk, dan is dat nog zeer matig. Dat ik daar ergens woon, zeg ergens in Den Haag. Houdt er vanaf welke wijk? Oké, nee wacht hier, Zandvoort, Zandvoort. Ik zeg Zandvoort. Er is volgens mij geen helemaal niks. Nee. Toch? Nou, mooi. Ik woon in Zandvoort. Wanneer heb ik glasvezel?

Hendrik Rood
Ik kwat op Tomen niet te voorspellen voor zandwoord.

Maarten van Woerkom
Het zal niet te voorspellen en waarom?

Hendrik Rood
Niet. Omdat je achter Haalem zit. En daar zit ook nog wat van die viladorpen. Vila dorpen zijn kostbaarder om te verglazen dan wonen rijtjeshuizen. Ja, maar je scoort veel makkelijker bij afstanden. Maar je moet ook nog een keer een stukje door de duinen heen om in zandvoort te komen. Nou ja, daar kun je met de long distance nog wel in.

Floris Bot
Zandvoort is ook nog bijzonder omdat het in de zomer heel druk is, maar in de winter niet.

Maarten van Woerkom
Dus eigenlijk demografie is belangrijk.

Hendrik Rood
Demografie is belangrijk.

Maarten van Woerkom
De aandachtskundige ligging is belangrijk.

Hendrik Rood
Ja, een beetje wel, maar niet zo enorm. Dat valt wel mee. Maar de demografie, wat vooral belangrijk is geweest, en dat is iets wat we eigenlijk. Hebben gemerkt. Want ik had dus net op een gegeven moment een verhaal van die BBC die opeens niet op het glas kom. In Oost-Nederland en Zuid-Nederland zitten ook BRT en Duitsland. Dan kijkt men veel meer naar Diekezenders. Dus dat BBC op een gegeven moment BBC 1, BBC 2, die contracten met de kabelsector. Ja, met de VC en met de kabelsector werden die contracten gehandhaafd, want het was eigenlijk gewoon terecht gegroeid recht dat zij dat hadden. IPTV mocht geen BBC 1 en 2. En dat is uiteindelijk met veel rek en trek. Da zijn op een gegeven moment delegaties van het ministeries met mededingsautoriteiten naar Londen geweest om bij de directie van de BBC uit te regelen dat ze de Nederlandse markt aan het verstoren waren. En toen zeiden we, oh nee, dat was niet de bedoeling. In 2010 toen hebben ze nog twee jaar onderhandeld. En pas vanaf 2012 zie je BBC 1 en 2 nu bij andere partijen dan bij de Kabelaars. Dat heeft wel vijf, zes jaar lang zand in de raderen. En daardoor zie je dus ook het oosten van het land en het zuiden. Dus daar zitten combinaties van content, demografie. Makkelijker te organiseren dorpen. Of Prinscarnaval of voetbalvereniging, want het is schaal eens. En in de Randstad merk je dan dus. dat merken in de Randstad veel belangrijker zijn. En waar ze wel keer geprobeerd hadden in de Randstad met woningcorporaties, zijn ze dus eind. 2008, 2009, eigenlijk al met de neus tegen de deur aangelopen. Want daar zaten in de hoge flatgebouwen die waren op zich wel te doen. Dat was portaal, ook sociale woningbouwvereniging heeft veel. Daar woonde rate hij veel immigranten en ze wilden die schotels ervan af hebben en toen mocht dat dus niet vanwege die wetgeving. En toen zijn ze eigenlijk gestopt een beetje. Dus dat is een van de redenen waarom alle grote steden een beetje zijn te zijn weggeschoven.

Randal Peelen
Wacht, sorry, ik ga een poging doen, want. We zitten wat krap in de tijd omdat we de vragen en de tips nog te doen hebben. En ik denk dat ik weet hoe ik hier een strik omheen zou kunnen doen, zodat de luisteraar toch een beetje een idee heeft van wat staat ons allemaal te wachten. Ik ga een poging doen. Ik weet nog niet of het lukt. Ben benieuwd. String trag. We hebben nu een hele mooie breedbandkaart en een glaskaart. En daar staat op hoe heet dat ding? Niet de glaskaart? Hoe heet die? Ja, glaskaart. En in die glaskaart zie je Nederland opgedeeld in gemeentes. En ik zie vanuit mijn positie als een internetprovider, oké, er zijn dus een heleboel partijen zoals Reggenfaber. E-fiber enzovoort. Die gaan gemeente voor gemeente verglazen. Want ze vinden gemeentes heel prettig. Want je hebt één gemeente, daar heb je een gesprek mee. En we gaven het al aan, wat is een beetje de top 2? Nou, het grootste skpn gevolgd door Delta Fiber NL. En je ziet dat er over de as partijen die juist op woonkernen gericht zijn. Dus echt woonwijken en stadskernen en niet dat buitengebied. Dat zijn niet heel veel namen. Je ziet bijvoorbeeld L2 Fiber bezig in Rotterdam. T-Mobile gaat van alles in Den Haag proberen. Maar die as. . Ja, die is lastig. Als je kijkt naar de partijen die juist wel heel landelijk bezig zijn, maar ook buitengebieden en woonkernen plus buitengebieden pakken. Dan kom je inderdaad in Efarber terecht. Glasvezel buitenafdigitale stad, glasraad, allemaal veel meer lokaal spul. Dus ik denk, om de vraag van Maarten te beantwoorden, ik woon in de gemeente. Wanneer word ik verglaasd? Nou ja. Ah, het is een kwestie van tijd. We hebben nog twee derde van Nederland te gaan. En er zijn een heleboel kabels op de kus. Namelijk 40 kabels op de kus. Maar ik denk als je gewoon een dobbelsteen moet gooien en wie is de kans dat het eerst bij mij aanklopt. De meeste mensen zal dat uiteindelijk KPN zijn.

Hendrik Rood
In de grote steden gaat het dus een beetje varien. Ik schat in dat in een aantal grote steden Team Mobile die het eerste met glasvezel binnen wandelt.

Randal Peelen
Als hun plannen uitkomen wel, ja. Als het ze lukt en ze hebben dat geld bij elkaar, dan gaat ze dat lukken.

Hendrik Rood
Nou, kijk, het netwerk wordt geïnvesteerd door Prime Veste Capital. Juist. En Team Mobile zit zijn appatuur er tegenaan. Maar ze hebben wel in dit soort deals worden er dan wel een stukken garanties. Anders ga je, je wil een bepaalde geluiden.

Randal Peelen
Nee, maar Teammobil, en dat kun je zeggen, kan ik zeggen, want dat is openbare informatie. Team Mobile heeft wel de intentie uitgesproken om nog een ODF-model te hanteren. Dus mogen derde partijen ook in hun wijkste hebben.

Hendrik Rood
Dat doe je zodra jij dus de nummer drie bent op de markt, dan ga jij dan is er een economische prikkel om open te gaan. De werkelijke vraag voor de komende twee, drie jaar is niet van wanneer komt het glas binnen. Maar KPM wil dus nu het G-pomptechniek gaan aanleggen. Wat eigenlijk heel oudemets is.

Floris Bot
Ja, maar jullie hebben net al even snel weer techniek aan het geval. Hier kunnen we een hele nieuwe. Aflevering over vulnerable. Nee, maar goed, maar de essentie is. . Dus ODF en Gepon en dat zijn verschillende technieken.

Randal Peelen
Ja, maar dat. Wacht even, het punt dat Hennik namelijk maakt is. Dat is wel een goede. De vraag is dus niet wanneer komt het. Dat is een kwestie van tijd. De vraag is wie legt het uit en welke voorwaarden gelden er in mijn gemeente.

Maarten van Woerkom
Ja, maar daar heb ik toch als consument niet zoveel invloed op.

Randal Peelen
Jawel, want dat bepaalt welke. Een waardetje mag kiezen en wat het kost.

Hendrik Rood
Als KPN heb je geen invloed als KPN als er één komt, maar het punt is dus dat er nu gemeentes zijn waar dus, want KPN heeft even de drukkeren wel even opgegooid. In Deurne was Eviber aan het vraagbundelen en een paar maanden later start KPN. En die zegt, ja ik wil meeleggen. En dat hebben ze dus bij T-Mobile. Op een gegeven moment had het een aantal wijken in Den Haag. Waar ze dus aan de gang gingen en KPN, dan gaan we hier ook. En daarvan heeft dus eigenlijk het college beroep van bedrijfsleven gezien. Dat is concurrentie. Daarmee tonen Nederlandse rechters en het college beroep van het bedrijfsleven toont zich van zijn. Meest klassiek liberale 19e eeuwse kant. Concurrentie. Concrentie. Concrentie.

Randal Peelen
Maar je kunt ook zeggen, je maakt concurrentie onmogelijk, want niemand durft nog ergens een nek uitsteken. KPN komt er toch wel eens lachen in die derde jaar.

Hendrik Rood
Het interessante deel van het verhaal. is natuurlijk van waar komen waar gaat dat nou op uitdraaien en ik heb een jaar dik jaar getrueg op een gegeven moment een paar keer een waarschuwing afgegeven van let op Er bestaat zoiets als de Australische casus. En dat is te interessant om niet te vertellen: Australië had in de jaren 90 ongeveer net zoveel inwoners in normaal bevolkte gebieden als Nederland. Je hebt ongeveer 10% van de Australië woont echt in de bush. Crokodel Dundee moet je dan denken. Heel dun bevolkte gebieden. Daar hebben ze allemaal speciale regelingen voor meteen kom. En de rest van de bevolking was ongeveer even groot qua aantallen als Nederland. Toevalligwijs had om allerlei redenen, de Australische telecombedrijven had ook precies dezelfde merken, telefooncentrales en appatuur. Het kostenmodel wat de regulator voor Australië had gekocht, is ook het kostenmodel wat in Nederland is gebruikt. Door dezelfde partij gevaakt. Want er waren ongeveer even groot, evenveel. Australië kijkt ook heel veel naar Nederland, omdat wij dus ongeveer vergelijkbaar waren. Dat realiseren mensen in Nederland zich niet zo. Wij zijn dus de eerste meest relevante benchmark voor Australië vaak qua economie. Maar wat er in Australië was gebeurd, is dat de Kabel TV, de KOAX, pas in de jaren 90 is gaan uitrollen. Toen waren ze in Engeland al bezig met concurrentie via de COWAX-kabel. En mevrouw Titseren heeft nog geroepen. De Engelse PttT mag niet in tv behalve als het video on demand is. Op kiestv. En de kabelbedrijven mochten wel telefonen gaan aanbieden. Concurrentie bevorderen, etzovoort. Market Thatcher. De kampioen van de vrije markt. Die dat dus zo besloten heeft. In Australië waren ze een paar jaar verder, en toen had iedereen in de gaten dat je dus ook kon gaan telefoneren over de kabel en internet was niet zo. Maar toen was een beetje paniek bij Telstra, wat in Australië dan het grootste bedrijf van het land ook nog een keer is, relatief gezien. Want het zitten ze overal natuurlijk, want ja, je moet toch wel ook in de boes kunnen bellen. En Die hebben gezegd, heel klassiek liberaal 19e eeuws. Vrije markt. Leuk dat er dus kabel TV komt, maar wij willen ook kabel TV kunnen aanleggen. En die zijn dus ook kabel TV gaan aanleggen. En de ene kabelpartij ging met Fox werken, dat is News Corps, Sky. Ik hoop dat dat SBS heette. En de andere ging dus met SBS werken. En jij kon dus in een aantal steden in Australië kon jij twee kabel-tv-lijnen krijgen. Eerst kreeg je helemaal geen Cook-skabel TV, toen opeens twee. Maar ik snap één ding niet aan.

Maarten van Woerkom
En dat gaan wij nu in Nederland op af. Ja, maar en ik snap iets niet in die wereld. Want er gaan twee glasvezels aangelegd worden.

Hendrik Rood
De essentie was dat een aantal van die televisiemaatschappijen zichzelf verbonden aan een van de netwerken. En op de andere niet. En als jij in Nederland hebt, wij hebben dus even dit verhaal gehad.

Floris Bot
Je kan dus geen compleet aanbod krijgen.

Hendrik Rood
Ziggo had met sport nog steeds Formule 1 Max Verstappen. Mag Ziggo sport qua tv-kanaal over een andere. Dan mogen ze dat ja en nee. Dan komt opeens hier. En dan zie je dus dat onze wetgeving heel snel.

Maarten van Woerkom
. Van die hele glasvezelmarkt niet. Waarom concurreren die bedrijven of bedingen die bedrijven zo dat het de consument uiteindelijk schaat? Ik heb namelijk in het hele verhaal nog niet één keer gehoord dat de wensen van de klant of dat ik kan kiezen centraal staan. Terwijl. Ik ga jullie uiteindelijk betalen, toch?

Hendrik Rood
Ja, wel bij degene die dus die als nieuwe partij starten die een markt echt moeten inbrengen tegen gevestigde partijen. Maar de gevestigde partijen zitten dus heel snelzakelijk in het punt dat het zijn. Hele forse investeringen. En ja, dan zitten toch een aantal mensen te kijken bij de financiële afdeling. Nou, wordt dit een monopolie of een quasi-monopolie?

Floris Bot
Ook wel. Die hele grote hebben gewoon scheid. Die hebben gewoon scheid. Die willen gewoon hun bestaande netwerk. Dus lees even het koper. En of dat nou Coax of dat andere kutkoper is, dat maakt niet uit. Willen zo lang mogelijk blijven gebruiken. Zodat het glas zo lang mag uitstellen. Want ze hebben het geld al lang terugverdiend op al de rest. Dus het is veel meer marge in en jou naaien. Met een achtelijk traag kutverbinding. Daar verdienen ze meer op dan met jou fatsoenlijk bedienen. Juist. Dat is waar het op neerkomt. Nou, vind ik het mooie. Dat maakt het wel weer heel erg hard. Maar kom op, zo werkt het. Ik heb met KPN een ticht jaar samengegeven. . Het is gewoon een laailichtig kutbedrijf die gewoon zoveel mogelijk geld wil verdienen. Dat is waar het ook neerkomt. Alles wat ze doen staat in het teken van zo min mogelijk risico nemen. Want risico nemen. Is risico krijgen, is overgenomen worden, is fucking eng. Dat is voor de gevestigde partijen.

Hendrik Rood
En je ziet dus dat.

Floris Bot
En daarom is het super slecht bijvoorbeeld.

Hendrik Rood
In het buitengebied ging het in Nederland even de hele tijd ingewikkeld, totdat een aantal mensen met wat bijbetalen en met boerencoöperaties die glasvezel in het buitengebied waar duur was aanleggen met z'n allen tegelijk. Ik weet dat ik nog een keer in Brussel dat heb uitgelegd op een conferentie. Dat er in boeren in Nederland waren die een paar duizend euro bij betaalde. Er zat er iemand van Deutsche Telekom in ook. Ja, maar met zomaar kunnen wij het ook.

Maarten van Woerkom
Mag ik het even scherp stellen? Dus eigenlijk is de ontwikkeling van glasvezel of het uitrollen van glasvezel wat er nu gebeurt. Is een noodzakelijk kwaad voor de grote kabelaars, voor de grote partijen die dat uitrollen. Omdat de markt er om vraagt. Want ik moet als consument op mijn knietjes komen bedelen of een klasvezel mag.

Floris Bot
Het is een noodzakelijk kwaad, zeg maar voor KPN. Want uit het verleden bleek. Het Kainetwerk, wat nu Ziggo is, ongeveer in zijn eentje in heel Nederland. Er zullen vast wel gebiedjes zijn waar Ziggo niet zit.

Hendrik Rood
Ja, de provincie Zeeland en nog een paar.

Floris Bot
Dat stelt relatief natuurlijk geen reet voor. Dus het is of kabel of koper of glas. En het is niet of kabel of of of. Het is of kabel. Of een van die andere twee. En wat wij als consument willen, is eigenlijk. gewoon laten koper maar zitten ja maar dat is financieel dus niet en wat u een van de ik woon in noord-holland in mijn idyllische dorpje met duizend inwoners is er net een nieuw wijkje neergezet Daar zijn veel 50, 60 huizen neergezet. Dat is allemaal glas.

Hendrik Rood
Ja, dat wordt sinds 2012 leggen KPN in elke nieuwbouwwoning gewoon glas aan.

Floris Bot
Ja, maar wel geen om trouwens.

Hendrik Rood
Ja, dat doen ze dan met Gepon.

Floris Bot
Laten we ons daar niet weer in verlies in de kijken. Maar dat is langs. Mag ik die even heel kort samenvatten als. . Gepel is moeilijke concurrentie voeren.

Hendrik Rood
Kunnen partijen aperturen neercenten centraal en meteen aansluiten naar de concurrent. En dat is precies wat ze namelijk willen voorkomen.

Maarten van Woerkom
Het gaat

Hendrik Rood
KPN vindt het helemaal geen probleem wat jij bij een glasvezel of een kopen draad komt huren. En daar nog kerst van vindt. Hun probleem is helemaal niet dat de partijen glasvezel of kopen draad inhuren. Reken is echt een goede prijs wel vooruit. Hun probleem is dat als jij je apatuur tegen een glasvezel aanzet, en je hebt de vrijheid om je eigen apatuur te kiezen, dan ga je het tempo van de innovatie bepalen.

Floris Bot
Juist. En dat willen ze voorkomen.

Hendrik Rood
En als grote partij is het heel vervelend als er op een gegeven moment te veel partijen in de markt zitten. Die dus voorbij jou hollen. Want dan moeten zij als mammoetankersbedrijf. Dit spel geldt ook voor zich ho en zo. Dus je wil dat een beetje in de klauw ruiten. Een beetje innovatie. Een aantal mensen die op een aantal dingen zitten te experimenteren. En ja, dat vinden ze prima. Dan kun je ook bekijken. Dan kun je ook kijken van. werkt het een beetje ja of nee?

Maarten van Woerkom
Als ik het even samenvat, we zijn dus we komen van het, zoals ik net al even samenvat, van de techniek die al best oud is. Dat wordt nu. Uiteindelijk met veel horten en stoten uitgerold, met een enorme marktwerkende. Met tekenzing wordt dat. En lange tanden wordt dat uitgerold. Met een enorme marktwerking eromheen. En als dan die persoon weer naar Random gaat en vraagt wanneer krijg ik nou glas? je bent overgeleverd aan de grillen van de markt. Dat is eigenlijk hoe het ervoor staat. En als ik dan meteen erachteraan een vraag van een van onze luisteraars erin mag gooien. Dat is de vraag van tussengas. Hebben jullie nog een goede toestyssuggestie?

Randal Peelen
Ja, laten we eens doen.

Maarten van Woerkom
Ik dacht, boven een bruggetje.

Floris Bot
We gaan gewoon eventjes iets anders erin doen.

Randal Peelen
Een goede tossie, ja. Oké, laten we afspreken dat omwille van de tijd Maarten, ik en Floris alle drie één vraag en één tip mogen doen. Want we zitten krap in de tijd. Zullen we dat doen? Dan is dit Maarten's vraag.

Floris Bot
Ja, ik vind het goed. Ik vind het Maarten er twee mag.

Randal Peelen
Je mag ook je tip inwisselen voor een vraag. Tostisch suggestie. Tostisch suggestie. Ik heb sinds 1 januari geen vlees meer gegeten, dus ik ben nu vegetariër en ik was op zoek naar een lekkere tosti. En kaas eet ik nog wel, dus ik ben geen vegan. En een boterham met kaas in een tost die ijzer. Can't go wrong with that. Ik bedoel, het is niet de toptos die mij kan ook nooit mislukken. Dus het is altijd goed. Maar tenminste nog een beetje. Er is van de vegetarische slager. Zoiets als vega salami, vega ja vega salami van de vegetarische slager. En als je dat erop doet en ook een beetje pesto, vind ik hem top. Dat is mijn favoriete tosti nu.

Floris Bot
Mijn favoriete tosti is een tosti spicy. Die maak je met een jonge kaas. Heel kruidig gehakt, die je eerst bakt. Er is eigenlijk een soort mini hamburger van maakt, heel plat, op heel donkerbruin brood met een beetje een fris sausje en een gebak eierop. Dat is een hele uitontwikkelde tostie. Ja, nee, dat is een soort van uitsmijter in tostivorm. Ja, dat klik ook.

Hendrik Rood
Ik heb, maar helaas kan ik dat bij mij in de winkel niet meer vinden. Ik heb dat een tijdje kopen. Je hebt in de meeste supermarkten zie je van die. Pakjes voor chedders. Van die plastic kaas. Van die een beetje plastic kaas. Maar op een gegeven moment hadden zij dus. Hetzelfde merk, maar nou een stuk beter. Dunne plakjes van blue cheese voor op de hamburger liggen. Het waren netjes nette plakken als je je loshaalt. Het heb ik op een gegeven moment trossies gemaakt. Met dus gewoon ham. En dan die bloedjes plakken erop. En helaas vind ik ze bij mij in de winkel niet meer.

Floris Bot
Als je het gewoon vragen aan de supermarkt, dan kopen ze het voor je.

Hendrik Rood
Ja, oké.

Floris Bot
Als jij denkt, ik wil dat hebben, dan moet je dat er dan vragen.

Hendrik Rood
Bloedjes, dat zetten. En iets wat ik niet al te lang geleden heb gehad, ik heb dus een nieuwe Piccolillie ontdekt. Dat is een Piccolilly met Madame Jeannette Pepers van Russurinaamse Lekkerbekkie. Dat doe ik ook overheen. Dan moet je wel tegen kunnen. Want die is wel erg. Die is wel lekker. Die is goed bij je huts. Maar die gesmolten bloed cheese in plaats van. . Die is prachtig. Dat waren prachtig keurige plakjes en die kon je er zo over gooien. Klinkt goed?

Maarten van Woerkom
Ja, Xweer zelf bij een Tosti Brie, Walnoot en Honing.

Randal Peelen
Nee, is heel lekker. Nee.

Floris Bot
Waarom niet? Maakt niet uit.

Randal Peelen
Stel je vraag eens. Ik ben ik aan de beurt? Ja. Oké. Niels van der Veer. Is glasvezel echt het eindpunt van snel internet of zijn er technieken die nog beter zijn of gaan worden? Een soort. Hint die daar misschien in zit en de andere vragen naar voren komt, wordt het niet allemaal 5G op een gegeven moment. Heb ik die glasvezel. Nee, daar krijg je corona van. Deze vraag is niet voor jou Maarten. Voor jou, Hendrik.

Hendrik Rood
Is het het eindpunt? Glasvezel gaat in ieder geval waarschijnlijk in Nederland toch wel uiteindelijk in elk pand eindigen. Dat heeft een belangrijke reden. Dus gewoon nogal hard technologisch spectrum is een stuk schaarsen. En de hoeveelheden bandbreedte waar. Nu wordt gesproken met 5G. Je moet even heel goed kijken. En je realiseert ze dus dat die hoge snelheid van 5G komt. Veel grote spectrum opeens een bandje krijgen. Het komt niet omdat 5G zoveel extra bits per hertz of per megahertz frequentie kan uitsturen. Dat is ongeveer twee keer anderhalf twee keer zoveel. Dus die protocollen zijn wat beter, maar niet zo superieur veel beter. En daarnaast merk je, en dan begin je die hijzen toch de laatste jaren zien, beginnen toch steeds meer mensen over radio en die beginnen daar allerlei bijzondere. Vraagtekens bij te zetten. Ik verwacht dus gewoon in algemeenheid dat de capaciteit die je nodig hebt om een 5G-basisstation met hoge capaciteit aan te sturen, is gewoon een glasvezel. De logica om in elke straat opeens in elke landarenpaal nog 5G zendertjes ongeveer te zitten of om de 2-3 tantarenpalen. Die is toch een stuk kleiner dan mensen denken.

Randal Peelen
De lucht kan vol zitten, maar een glasvezel kan.

Hendrik Rood
De nieuwe 5G met die hele hoge bandbreedtes waar ze het over hebben. En dat is de 26 gigahertz band. Die komt niet meer door een gewone ruit heen. De meeste 5G heeft nu al problemen om door een ruit met een coating te heen te komen. Met een spiegelglas achter. Of die auto. UV-laag? Auto, een beetje ja, als we een UV-laag over zitten, dan wordt het ingewikkeld. Binnen een heel veel wat grotere. . Panden, bedrijfpanden zie je dus soms dat er gewoon de ontvangst van mobiele communicatie helemaal niet goed is.

Floris Bot
Maar we dat samenvatten als niet ideaal.

Hendrik Rood
Het idee dat je dus. . . Alles draadloos is, dat wordt al zo lang verteld, maar ik ben ooit bij de techniekse vlakken begonnen. Ik heb het al tegen keer horen terugkomen. Ik kan je iedere keer weer vertellen. Het spectrum is een stuk schaarser dan wat je met glasvezels aan kan. En dat gaat vooral gebeuren als jij gewoon wat wildere dingen gaat doen als holografische zaken verzenden en zo. En als je gaat kijken nu wat er gebeurt is, dat 10 gigabit deze worden nu massagoed. Dat was 1 gigabit. Dan zie je op het moment dat het volume gaat groeien, dan zie je die prijzen zo hard in elkaar storten.

Floris Bot
De apparatuur moet het ook wel aan kunnen. 10 gigaswitjes vijf jaar geleden waren natuurlijk. enorm prijzig en dat is nu een stuk beter te doen.

Hendrik Rood
De lasers en de tussente kostprijsjes. Maar het is ook altijd volume maken.

Randal Peelen
Ja, ja.

Hendrik Rood
Dus ja.

Randal Peelen
Oké, volgende vraag. Niels van der Veer vraagt, is glasweegel echt het eipunt? Antwoord is ja. Floris, volgende vraag.

Floris Bot
Gaan we even. Gaan we een gewetsvraag doen of een niet-geweets vraag? Het is jouw vraag. Oké, gaan we voor de gewetensvraag. In hoeverre zijn de standaardprijsverhogingen van KPN de Ziggo in juli echt ten move van de investeringen in het netwerk? En als je zegt, nou dat klopt, dat is allemaal voor het netwerk, dan lieg je toch? Van wie is die vraag? Oh, excuseer van Ivo. Ivo zegt, hé, elk jaar moet ik ineens twee, drie euro meer lappen. En ze zeggen, ja dat is voor het netwerk. Is dat een leugen of is dat een leugen?

Hendrik Rood
Nee, daar zit een hele simpele realiteit achter. Een van de redenen waarom pensioenfondsen investeren in glasvezel in Nederland. Omdat ze geld willen verdienen. Nee. Is omdat op een gegeven moment die glaswissels werden aangelegd, zo 2006, 2007, Amsterdam ook, regenfieber en zo. Die indexeren ze. Omdat namelijk als over 20 jaar ergens flink moet worden gegaaf om iets te vangen, dan betaal je de salarissen van de mensen op dat moment. Dus je wil dat de prijs. . op lange termijn ongeveer is synchroon gaan lopen met de salaris van ding. En op het moment dat je dus dat mag en dat mag in Nederland

Floris Bot
Dus er is een prijsindexering voor je investeerder.

Hendrik Rood
Dus het is een leugen. Het is een leugen. Ik denk dat we eruit zijn. We zijn eruit. De essentie is dus dat een pensioenfonds geen glasvezel aanlegt. Al andere grote beleggen zou financieren. Als die prijsindexering niet in zit. Maar op het moment dat je erin zit, ben jij dus voor in een bepaalde categorie en mocht er dus onder andere pensioenfondsen erin. Dus de vraag is dus: wil je het uit eigen zak betalen? Dan heb je gelijk. Als jij wil dat een gezoenfonds helpt investeren of een bank, dan heb je geen gelijk.

Floris Bot
Louis, wacht even, we gaan even terug naar de vraag. De vraag was. In hoeverre komt het echt ten behoeve van investeringen in het netwerk? Als je dit dus niet doet, krijg je geen investering. Nee. Dus het is. Het is weliswaar een leugen omdat het gewoon niet in het netwerk gestopt wordt. Maar het is geen leugen omdat je je secundaire prijs van je netwerk moet. moeten indexeren en als je dat niet doet heb je geen investeerder. Er staat dus in elk businessplans indexering. Dus uiteindelijk links of rechtsom Als klant betaal jij aan de investeringsmaatschappij. Ja, maar dat is ook logisch. Maar uiteindelijk zou het toch logischer moeten zijn dat de kosten voor het. . In de lucht houden van die verbinding elk jaar een klein beetje minder worden. In plaats van een klein beetje meer. Het effect, als je mij nu vertellen dat een kabel die jou tien jaar in de grond ligt, meer. Kost dan eentje die je nu aanleemt?

Hendrik Rood
Dit ken ik van mij een van mijn onze managing partners, die is een boerenzoon. En die zegt van als de tractor afgeschreven is, of als de boerderij dus zoveel jaar gedraaid heeft. Dan moet de bankregen vol zijn als de buitenkant afgeblad is van de schuur of de trekker.

Floris Bot
Nou, je moet een nieuwe kunnen kopen.

Hendrik Rood
Ja, en het vervelende is van een hele hoop mensen die dus kijken naar investeren, die dus even niet goed rekenen dat afschrijving. Doe je om het geld eigenlijk in een potje te stoppen? En het probleem van KPN is van vroeger, toen het overheidsbedrijven waren, werd dat keurig zo gedaan. Maar het probleem van de vrije markt. Of je hebt de zaak net vernieuwd. Dan kun je heel erg een overnamedoelwit zijn. Of je hebt bijvoorbeeld zo'n pot net gevuld.

Floris Bot
Ja, dan ben je ook een overname doelwereld.

Hendrik Rood
En dan ben je ook een overname doelwereld, want er staat zo'n lekkere pot met geld bij jou. En in de bankerenwereld heeft de toezichthouder. Daar eisen aan. Dat is namelijk dus de reserve. Die banken hebben dat de afgelopen jaren moeten opvoeren, want die waren veel te laag in reserves gezitten met de financiële crisis. Je zou dus. Netter kunnen werken, maar dan krijg je dus dat er andere regels komen. Dan kan er bijvoorbeeld regels komen dat dus telecombedrijven gewoon reserveringen moeten maken. En dat er minimale reserves moeten liggen en zo. Dan ga je dus op die manier regelgevend ingrijpen. En dan komt dat verhaal uit. Maar is er toch weer iemand aan het oppotten?

Floris Bot
Even een vraag van mij. Is je werk wel leuk? Want dit is toch één grote frustratie. Rambo, ook. Dit is toch één grote frustratie. Alles wordt maar duurder, maar letterlijk alles wordt duurder. Jouw inkooptarieven bij KPN of bij Reggenfiber of bij E-fiber of waar je ook zaken wil doen, die blijven maar stijgen.

Hendrik Rood
Ja, maar ze pakken de inflatiecorrecties.

Floris Bot
Maar je ziet de consumentenprijzen dalen, dus jouw marge wordt telkens kleiner. Hoe ga je dat nou doen?

Randal Peelen
Wij hebben de mazzel als tweak dat die 40 netwerken er zijn. Als ons hele business model was We gaan het net zo lang uitrollen op KPN-netwerk totdat alles waar je wel wijkcentrales in mag op is. We zijn nog niet klaar, maar. . . Dan weten we gewoon, dit is een doodlopende straat. Dit is wat we kunnen pakken. Dat is te veel alleen. Laat even eerlijk zijn, als wij gewoon zien, dit zijn de wijkcentrales waar we in mogen, daar hebben we nog zo en zoveel te gaan. Op het moment dat dat lukt. Kun je nog steeds een hele leuke tent draaien. Dat is het probleem niet. Wij als provider kunnen ons wel bedrijpen. Het is meer voor Nederland als geheel. En al die gemeentes waar dat niet kan, waar die concurrentie niet is, waar niet die gigabit voor 40 euro uitgerold wordt, die hebben pech. Maar als je in Almere woont, dan heb je een gigabit voor 40 euro. Omdat die wijkcentrale openbaar is.

Floris Bot
Oh, ik heb zoveel vragen, maar dat moeten we niet doen. Zullen we dan maar tips gaan geven?

Randal Peelen
Ik denk dat het helaas wel moet. We moeten aan de tips beginnen.

Floris Bot
Zou ik zelf meteen maar beginnen dan?

Randal Peelen
Ja, goed idee.

Floris Bot
Oké, zoals jullie weten ben ik een YouTube-fan. Goh, ik heb dan ook YouTube Premium in India. En ik zie dan zo'n bedrag afgeschreven worden, denk ik, oh ja, dat doe ik wel. Ik heb fases dat ik weer helemaal muziek leuk vind. En op het moment zit ik in zo'n fase en ik heb iets voor mij nieuws ontdekt. Het heet Pompeous. Die maken meshups van wat was het nou, Jimmy McCry versus the BG's. Maar het klinkt fantastisch. De zangers is heel goed. De muzikanten zijn zelfs heel goed. En wat ik heel leuk vind is, ik weet niet hoe je niemand zijn naam afspreekt, is het Conte of Conte. Jack Conte is het volgens mij. De oprichter van Patreon. Oh oké. Zit in het bandje. Zij het dus pompe la mousse. Mousse als in het beest. Niet als in De Moes. Een linkje gaan we in de show notes gooien. Maar ze maken heel lekkere meshups. Dus ik zou zeggen, ga lekker luisteren.

Randal Peelen
Lekker relaxen. Wie geven we nu de beurt Maarten? Jou. Brand los. Nou, ik had de tip vorige week al willen geven, maar ik had het toen teveel, dus ik heb hem in moeten slikken. Maar vandaag komt hij terug with a vengeance! De Legend of Zelda, Ocarina of Time, is de allerbeste game ooit gemaakt. Daar kan geen discussie over zijn. Wat heel veel mensen niet weten, is dat de recent.

Floris Bot
Ik wil hem vooral niet voeren.

Randal Peelen
Voor Nintendo 64 was dat. Wat niet iedereen weet is dat recent een zogenaamde mod is uitgekomen, een aanpassing mod van de Legend of Cell Nijn. Maar Legends of Cell, dat is toch een spel uit de jaren 90 van Nintendo op een Nintendo 64. Waarom gaan mensen daar nu nog in knoeien? Nou, dat zal ik je vertellen. Omdat mensen helemaal gek zijn op de Nintendo 64. En er worden heel veel speedruns gedaan op dat platform. Maar die mod heet The Missing Link. En het is een. Het doet een aardig aantal stappen richting een volwaardige Zelda game. Er is dus iemand jaren bezig geweest een nieuwe Zelda 64 te maken. En die heet nu de missing link. Nee, nee, nee. Het is daadwerkelijk een Nintendo View Mijn. Het is netwerk, maar dit is sick voor de mensen die het snappen. Het is letterlijk een Nintendo 64 rond. Als je die op die cartridge kan laden, draait het op een echte Nintendo 64.

Floris Bot
Dit is toch sick? Iemand zit te bouwen!

Randal Peelen
Nuur nog! In 2020! Waarom zou je in godsnaam? Omdat. Maar thanks voor de tip. Er zijn juders die mij snappen. Ik benadrukken hoezeer het je niet boeit. Dit streelt mijn ego. Ga door. Ja, lekker voor je. Ik snap dat jij Zelda super cool vindt. Dus ik snap deze tip. Ik ga de volgende keer dat jij gaat golven naast. Ik snap er niks van! Ik zou niet met zo'n stik gezien willen worden. Kraag je flikken erop. Leuk dat jij het leuk vindt man. Wat een onzinsk!

Maarten van Woerkom
Als je die episode over Grof nog een keer terug gaat luisteren, dan hoor je ineens stukjes randolen tussendoor.

Randal Peelen
Wat?

Maarten van Woerkom
I don't care!

Randal Peelen
I don't care! Succes met je tip!

Maarten van Woerkom
Ik jacht gewoon even een praktisch tipje. Ik mag er maar één. Ja, we doen er maar eentje vandaag. Ja, nee, voor de snelheid. Wij gaan wel even naar Frankrijk. Een soort van proberen te vakantie vieren. En ik weet niet, veel Nederlanders met mij rijden over de roesolei door de peage. En sinds een tijd heb je natuurlijk al die telepiage staart. Dat was eerst altijd voor de kansen. Ja, puur de Fransen en meer de zakelijke rijders. Mensen die dat veel deden. Nu kun je voor twee tientjes een bep'go kopen op internet. Dat is een klein tokentje wat je in je auto transpondertje wat je in je auto klikt. Of plakt en bij je houdt. Je betaalt alleen abonnementskosten in de maand dat je hem gebruikt. En dan ga je dus gewoon langs de 30 km per uur. 50 km per uur. Hoef je geen cache of geen creditcard bij de hand te hebben. Hoe niet te wachten. Ga je gewoon door de page.

Randal Peelen
Ben je sneller op je. Toptip Maarten. Lekker. Ik denk dat niet iedereen het weet. Ik hoop dat je een topvakantie hebt. Geniet van je tijd daar. En vergeet dat je dan door de telepage.

Maarten van Woerkom
En ze hebben het nu dus ook voor Italië en Spanje en Portugal. Gebruik allemaal hetzelfde token. Ik heb nog zo'n sticker nodig voor Zwitserland.

Floris Bot
Dan ga je toch niet op naar vakantie. Nee, zo kan niet doen. Zet ik drie kilometer van de Italiaanse grens.

Randal Peelen
Sorry Hendrik, in het dagelijks leven zijn we gewoon vrienden. Dat vinden we elkaar wel aardig. Heb jij een tip meegenomen? Echt werkelijk alles zijn.

Hendrik Rood
Ik had er eigenlijk niet zo op gerekend dat ik even een tip moet rekenen. Ik heb hard zitten nadenken, heb ik ergens een tip, maar. Laat ik maar ze wat anders aangeven. Ik heb heel veel om historische reden heel veel contact met internetpioniers. Een aantal. Die in de schotom nog leven. Hebben er op twee COVID gehad. Dus van de aardvaders van het internet. Deggenen die het echt hebben bedacht.

Floris Bot
De grondleggers. En die wij super dankbaar moeten zijn.

Hendrik Rood
echt hebben uitgevonden. Niet degenen die het geld hebben verdiend allemaal. Maar dat zijn die zitten natuurlijk op de oven in Amerika. Vooral om veel meer naar hun eigen situatie te kijken. En een van de dingen waar ik mij op een gegeven moment achterkant. Ja, ik kijk al de jaren niet meer naar Nederlandse televisie. Dat is een beetje grappig. In 1998 heb ik mijn televisie haar uitgedaan. Terwijl ik video om die man heb gedeeld of nog heb ontwikkeld. Met de verwachting van nou wat ik kijk, dat is af en toe zoen van mijn kant op. De af en toe snal, dat komt allemaal op internet erop, en dat had ik ook gelijk in. Maar als je dus Amerika, er is één site dat heet De Hil. Die heeft ook de Hill TV. Dat is zeg maar een soort van krant met nu ja website en ook met een nieuwsshow voor gewoon puur de politiek in Washington. Alleen Als je dus nu die normaal als Nederlander bekijkt, dan zie je alleen de teksten. Zodra je de VPN-tunnel naar Amerika open zet, dan zie je dus dat er nog een hele televisie zei achter zit.

Floris Bot
Er zit nog een hele wereld open.

Hendrik Rood
En je kunt daar dus heel snel opeens zien. Dan hoef je daarna niet meer naar de correspondent hier in de Nederlandse televisie te kijken om het verhaal te stappen.

Floris Bot
En dat is de heel. tv, toch? Of is het niet heel, maar de heel?

Hendrik Rood
De heel. Ja, dat is de bijnaam van hun. Hun parlementsgebouw staat op de hill. De Capital Hill is het ook wel. Ik ben er wel eens geweest tijdens. Een van mijn stratigskollega's heeft daar ooit op een hoorzitting een verhaal mogen afleggen. Dat is Jaap van Til. En de meest bijzondere manier was hoe hij. Ja, diezijds. Maar als jij nu klikt zonder het tunnel, dan krijg je niks te zien. Maar als jij de tunnel open zet, dan zie je opeens het ding. Maar de hele. Interessante deel van wat hij was. Hij was met Internet Society, waar is op een gegeven moment op reis naar China. Breem van de Hemels Vrede. En Jaap had zo'n uitklapbare aluminium autoped, zo'n kleintje meegenomen. En hij is gaan steppen op het Perlijn van de Helmse Vrede. Voel een aantal van die Amerikanen. Mee waren zo bijzonder. Er is een gesprik geweest. Maar een van hun hield zich bezig toe met de net D. En met een aantal andere zaken. Jawe heeft wat verteld van wel het project was. Toen kreeg hij een uitnodiging om op de hill een keer bij een hoorzitting te zijn. En daarmee sluit je af van wat je dus echt als nerd kan doen. Autopetten op het plein van de hemelse vredheden brengt je het neergeven van dat je in het Amerikaanse congres een keer je verhaal mag uit kan leggen. had het toen over internet verspreiden in Afrika en is die video daar beschikbaar? Nee dat verhaal helaas niet maar dit is dus te lang geleden maar Wat mij altijd heb geleerd is dat je dus mensen op de meest gekke manieren in hele andere situaties tegenkomt dan mensen vaak denken.

Randal Peelen
Dat is ongeveer de samenvatting van het feit dat wij hier nu met z'n vier aan tafel zitten. Deze podcast is ook een vluk in het universum.

Hendrik Rood
Een vloek in het universum.

Randal Peelen
En tot zover, deze af. A vering van die podcast met Nerds om tafel. Met Neuds om tafel is een podcast door Floris Bot, Jurian Ubars en mij, Randal Pelen. Onze panelleden zijn Joost Gellevis Maarten van Woerkom en Ruert Sanders en Frederik Zevenbergen trouwens. Er stond geen comma tussen. Maarten zat hier vandaag bij ons aan tafel. Onze gastneurd van vandaag was Hendrik Rood van StratX. Hendrik, hartelijk dank voor je deelname. Waar kunnen mensen meer over jou te weten komen?

Hendrik Rood
Oh, nou, ik denk gewoon maar even naar mijn bedrijfswebsite zww. stratiks. nl

Floris Bot
S T R A St.

Hendrik Rood
Str A T I X, Asterix, Obelix Straat X. Mooi Dit nalaanleiding vroeger bij XSRO heette alle machines eindigen ook op X. Heb je dat nooit gezien? Kostumrix en dergelijke, dat was de dure net abs

Randal Peelen
Ik ben Exosfrol al zorgvuldig vergeten. Het is eind jaren 90 hoor, waar ik het over heb begin. Meer informatie over ons is te vinden op mnot. nl. En daar staat ook een link naar onze prachtige slack. Ruim 1500, bijna 1600 nerds gingen je voor. Dus daar berengezellig weer Wolverken op los. Je kunt ook patron van ons worden voor perks en toegang tot het almachtige patron kanaal. Op Slack komt er een meet-up aan, daar wil je bij zijn. Merchandise is te vinden in onze webshop. Nerdbier is te vinden op nerdbier. nl. Voor nu hartelijk dank voor het luisteren. Tot de volgende keer.

Floris Bot
Cheerio.

Randal Peelen
Doei. Ciao.