S10E20 – Belevenissen ontwerpen en verhalen vertellen met Marieke de Veer

Randal Peelen
Nou, daar zitten we dan in een nieuwe kantoor van Dag en Nacht Media met een gloednieuwe studio die eigenlijk best wel wat weg heeft van de oude, maar dan in een nieuwe ruimte. En een stuk rozer. Ik vind hem een stuk rozer. Wat is jouw eerste indruk, Jurian? Eh, Ajax? Omdat het rood-wit is.

Jurian Ubachs
Ja, en wat in Amsterdam is. Nee, het is heel mooi. In de zomer hebben we weer uitzicht. Want dan als we dan gaan opnemen, dan is het gewoon licht en dan hebben we uitzicht over. Ja, waar zijn we naar richting? Nou ja, ik zit een beetje kijken welke kant op kijken. Volgens mij richting het zuiden, denk ik. Ik heb geen idee. Nee, dat is. Leuk. Ruim. Dag en Dagmedia heeft een significante upgrade gekregen als het gaat om de ruimte die ze hebben per werknemer. En het is een schitterend kantoor. In Amsterdam.

Randal Peelen
Het is even wennen om hier nu op te nemen. Ik kan me voorstellen dat de meeste luisteraars denken dat boeit me natuurlijk helemaal geen ene zak. Maar als je nou op YouTube kijkt, want toch meer mensen zouden dat eens moeten proberen. Dan zie je ons wel lekker zitten. En dan weet je votaan ook. . Die foto's zijn anders, het beeld is anders op YouTube en dan zitten we lekker in de nieuwe studio. Welkom bij Met Nerds om tafel. We praat vandaag met Jurian en Sander. Mijn naam is Randal Peelen en onze gastnerd van vandaag is Marieke de Veer. En Marieke is een experience designer. Ze ontwerpt belevenissen en tentoonstellingen om verhalen tot leven te brengen. Dat doet ze op dit moment vooral als project lead voor ik denk Kossmanndejong.

Marieke de Veer
Klopt, ja.

Randal Peelen
Qua uitspraak vond ik hem ingewikkeld. En dat is een bureau dat verhalende ruimte is ontwerpt voor culturele instellingen en bedrijven onder meer. Hiervoor bracht ze talloze verhalen tot leven in tentoonzettingen, documentaires, animatie en podcasts. En als echte verhalen nerd won Marieke in 2020 de pitchwedstrijd van het podcastnetwerk. En tot slot is ook bestuurslid van het podcastnetwerk. En heeft ze ook een podcast gemaakt die heet Een Gewichtige Zaak. Een verhaande podcast. Samen met uitgever Dag en Nacht Media in wiens kantoor we vandaag zitten. Dat was dus naar aanleiding van het winnen van die pitchwedstrijd. Marieke, hartelijk dank voor je komst en welkom aan deze tafel.

Marieke de Veer
Ja, dankjewel. Leuk om hier te zijn.

Randal Peelen
Zo onder de nerds. Voel je een beetje thuis onder de nerds? Ben je zelf een nerd?

Marieke de Veer
Ben ik zelf een nerd? Goede vraag. Want ik heb toen ik hier werd uitgenodigd, dacht ik, nou ik ga vooral heel veel vertellen over halen. En misschien niet zoveel over tech. Dus ik dacht ik val vast door de mand. Maar toen ik eigenlijk bij mezelf zat na te denken van ben ik een nerd? Toen dacht ik van, nou ja, in het dagelijks leven, als ik bezig ben met tentoonstelling, dan spreek ik met mensen bijvoorbeeld. Het was toen ik daar net mee begon. Sprak ik met een astronoom die mij drie uur lang de relativiteitstheorie ging uitleggen. Vorige week zat ik om tafel met iemand die verblijf. Verblijven maakt voor olifanten in ARTIS. En nou ja, twee maanden geleden was ik bij iemand langs die haar levenswerk heeft gemaakt van papier. Scheppen, dus echt zelf papier maken. En daarvoor ook naar Japan is gegaan en de zijdenroute helemaal heeft afgelegd.

Randal Peelen
Dat hoort erbij, hè? Ja. Een soort right of passage.

Marieke de Veer
Precies, die heeft zich daar echt helemaal in. Nou ja, hoe noem je dat? Ingeworpen, ondergeworpen, ondergedompeld. Maar in ieder geval jaren aanwezig geweest. En die zit nu in Rotterdam ergens in een klein gebouwtje. Groot verzamelgebouw, een klein plekje, atelierje om. Ja, eigenlijk van allerlei rare materialen, asperges, schillen, noem maar op oude spijkenbroeken papier te maken. Dus ik dacht van nou ja, als je inderdaad met zoveel verschillende mensen die allemaal een fascinatie voor iets hebt. Om tafel zit, dan kan je jezelf op een gegeven moment wel een nerd noemen.

Randal Peelen
Ik vind de mooiste definitie die we hier aan tafel hebben gehoord, die van Rolf Hut.

Jurian Ubachs
Ja, ik vergete dus elke week denk ik eraan.

Randal Peelen
Dus Rol Hut. Nerd is iemand. Die ergens schaameloos enthousiast over is. Ja, schaamteloos enthousiast. En dat kan dus wel van alles zijn. Da kunnen botanische tuinen zijn, weet jullie aan het vertellen. Ja, nee, dat was Jeroen Graan, denk ik, uit mijn hoofd.

Jurian Ubachs
Nee, het was Nando Slijn. Ja, sorry, ik wist dat het. in de techjournalistenhoek zat. Nando Kastelijn, die bekend is als journalist van de NOS en veel van tech en dingen afweert, maar dus ook een groot passie blijkt te hebben over voor botanische tuinen. En met zijn vriendin, wellicht inmiddels vrouw, weet ik niet, op vakantie dus er een punt van gemaakt om elke botanische tuin die ze kunnen bezoeken ook echt te bezoeken. Ja, daar gaan ze helemaal lekker op. En we hebben een uur lang daarover gepraat. Schaamteloos enthousiast. Schaamteloos enthousiast. En ik vind het ook mooi. gewoon klopt ook vaak wel de passie die dan op een gegeven moment wordt ja dat dat dat dat merk je en ja dan kan het tussen aan en stekens nergens overgaan en dan nog is het interessant

Randal Peelen
Met schaamteloze passie aan tafel zouden we eigenlijk moeten heten. Om even door te pakken op de podcast. Er zijn eigenlijk twee hoofdstromen die ik met je beter zou willen pakken. Eén is inderdaad die experiences. Die je zelf ook maakt. Ik denk aan musea, ik denk aan VR, ik denk aan allerlei toets en bellen. Maar je hebt natuurlijk ook een gewichtige zaak gemaakt. Een podcast met een verhaal. En jij en ik kwamen elkaar tegen op een podcast. World Talk Club Club. Podcast Club. Je hebt van alles tegenwoordig. Ja, precies. Nou, en daar zit ook een kleine shout-out achter, want lieve Hermans, natuurlijk chef du jour van het podcastnetwerk. Die heeft ons daar en allebei uitgenodigd, denk ik. En jou ook met mij in contact gebracht daarna. Die zei, je moet Marieke echt eens een keer vragen. Hebben jullie gekoppeld eigenlijk? Ja. Dankjewel lieven. En nou goed, dat verhaal komt later. Eerste experiences. Weer voor de argeloze luisteraar uitleggen die denkt wat heeft een experience nou voor diepgang? Ik ga toch naar een museum, dan hangt de schilderij.

Marieke de Veer
Ja, precies. Dat is een beetje de misconceptie die mensen hebben als ik zeg ik ben tentoonstellingsmaker. Dan denken mensen, die zeggen vaak hun eerste reactie van nou, dat is toch iets waar subsidie bij moet. En dat is een schilderijdemur met een tekstbordje. En dat is eigenlijk al lang niet meer zo. Als je zelf vaak naar een museum gaat, dan kom je erachter dat ze veel meer uitpakken tegenwoordig om een verhaal neer te zetten.

Jurian Ubachs
En als ik zo vrij mag zijn om meer geld te verdienen. Want de audiotour is, misschien in Nederland weet ik niet bij duurdere musea, maar ik ga als ik in het buitenland ben, probeer ik toch altijd wel één of twee dagen. Niet alleen maar te zuipen, dan ga ik dus ook naar musea. En de audiotour is dan vast onderdeel daarbij, want dan hoor je veel meer verhalen, maar het kost wel altijd geld.

Marieke de Veer
Ja, je kan het ook zien als iets om je kosten te dekken.

Jurian Ubachs
Ja, voor het museum.

Marieke de Veer
Ja, dus om je in ieder geval uit je kosten te komen, maar dat komt, dat klopt inderdaad. Ja, natuurlijk te hangen. Hoe meer specials je hebt, hoe meer prijskaart je eraan kunt hangen. Maar dat is wel om een deeltje van een enorm productiebudget te coveren, moet ik zeggen.

Jurian Ubachs
Het is niet dat ik het voordeel, maar we hoeven ons ogen ook niet te sluiten voor de realiteit vanuit de museumskant. Het museumskant.

Marieke de Veer
Het museumskant. Nee, daar heb je ook helemaal gelijk in. Dat klopt. En niet iedereen kan ik me voorstellen vindt dat dan weer even. Tof om bij te moeten betalen voor een experience. Want je wil gewoon een experience. Het zijn dus allerlei lagen waar je over nadenkt. En maar om even terug te komen op inderdaad, wat is een experience? Ja, kijk, het woord tentoonstellen is eigenlijk ook letterlijk, een beetje als je honderd jaar terug in de tijd gaat, dan heb je gewoon mensen die de wereld overgingen en overal schatten plunderden en vervolgens ergens die schatten neerzetten en zeiden van kom maar kijken. En dat is letterlijk het tentoonstellen van objecten en collectie. Dat is ook echt alles wat ze deden. Dus ze lieten het zien, je konden zelfs langslopen en dat was het. En nu zitten we eigenlijk, omdat we zoveel media hebben om verhalen te vertellen, zitten we veel meer, als je een museum hebt over een bepaald onderwerp, dat ze gewoon niet alleen de collectie willen laten zien, maar ook een verhaal willen vertellen. En dat verhaal, dat is waar je dan over nadenkt. En dan ga je kijken van nou hoe kunnen we dat verhaal overbrengen op een bezoeker. En dat doe je door na te denken wat die bezoeker dan precies moet meemaken. En daardoor krijg je dat je en tentoonstelling niet meer dat tekstbordje is en dat object. Maar dat je bijvoorbeeld letterlijk als het, nou we hadden erover als je naar een oorlogsmuseum gaat, dat je niet alleen uniform en machinegeweren ziet en helmen. Maar dat je letterlijk bijvoorbeeld in een loopgraaf stapt als bezoeker. En meemaakt hoe het is om soldaat te zijn. Of om midden op een slagveld of in een loopgraaf te staan in de Eerste Wereldoorlog. En dat is eigenlijk wat je met experience design kan bereiken. En om dat te doen werk je eigenlijk samen met een heel team aan specialisten. Dus je werkt met ruimtelijke vormgevers die nadenken over. Je loopt eigenlijk door een hele theaterset. Dus er zijn ruimtekontwerpers die daarover nadenken. Je hebt grafische ontwerpers, want die denken na over beeld. En dan heb je multimediale vertellers zoals animatoren, filmmakers, geluids, sounddesigners die nadenken, oké, wat hoor je precies, wat zie je precies en wat kunnen we nog meer doen om het verhaal kracht bij te zetten of over te brengen. Dus je werkt eigenlijk met een gigantisch team aan een multimediale productie in tijd en in ruimte. Dus nou ja, dat is super complex, maar superleuk om te doen.

Randal Peelen
Kun je een voorbeeld noemen van iets dat je als techniek gebruikt die een beetje tot de verbeeldingspeelt? Ik teaste net VR al een beetje. Iets wat jullie gebruiken?

Marieke de Veer
Ja, gebruiken we zeker. Dat zie je ook steeds meer. En experience design is ook echt iets wat de afgelopen tien jaar echt een vlucht heeft genomen. En VR is dan meteen iets wat je nu, als je met een museum tafel zit, zeggen ze eigenlijk we willen iets met VR. En dan zeggen ze, nou ja, wat wil je vertellen? En is VR het juiste medium? En wel een voorbeeld van een project, ik heb daar zelf niet aan gewerkt, maar daar hebben we heel veel over gesproken, was voor Kamp Amersfoort. Dat is een concentratiekamp. In de Tweede Wereldoorlog zijn daar gewoon heel veel mensen te werk gesteld en vastgezet. En daar wilden ze het verhaal vertellen over wanneer is iemand goed of fout in de oorlog? En hoe zwart-wit is dat eigenlijk? Want het is eigenlijk razend moeilijk om juiste beslissingen te maken als je bezet wordt als land. En toen kwam op een gegeven moment het idee van VR kan hier wel een hele mooie vorm zijn om een simulatie te doen om mensen in een positie te brengen waarin ze bepaalde keuzes of dilemma's krijgen voorgelegd. En dat is dan een vorm waarbij je een netwerkelijkheid kan creëren. Of een soort andere realiteit. Waar je instapt als bezoeker, als deelnemer, waarin je. En opeens in een soort spelomgeving zit. En dan speel je dat spel waardoor je bewust wordt van hé, ik ben eigenlijk helemaal niet zo.

Jurian Ubachs
Nee, het is natuurlijk heel makkelijk om vanuit het luxe leven waarin we nu zitten te zeggen van oh, ik zou heus wel goed zijn geweest in de oorlog. Ik heb geen heus al in het verzet. Maar als je die bril opzet en je maakt een scène mee dat je bijvoorbeeld een huishoeking krijgt van Duitse soldaten en er staat. . Een soldaat met een wapengicht op je familieleden en zegt van ja of je kan zelf aanwijzen waar je de onderduik zou op zitten of we gaan ze zoeken. Maar als we ze nou vinden, dan heb je succes met dan inderdaad het juiste doen.

Sander Bijleveld
Dat is een beetje dat toneelstuk toch ook? De Wall of the Wave, hoe heet hij? Op een school wordt een setting gecreëerd waarbij de ene helft van de leerlingen zijn de bewakers en de andere helft zijn de gevaar. Oh, dat experiment.

Jurian Ubachs
Weet even niet meer. Niet gewoon de Prison Experiment?

Randal Peelen
Ja, dat is.

Jurian Ubachs
Het is honderd keer nagenomen. Volgens mij is het een heel bekend en heel The Wall heet.

Sander Bijleveld
Ja, maar het is gebaseerd op inderdaad een. De Wave? Ja, een van die twee.

Randal Peelen
Nou, in ieder geval, het is steeds. Het zijn steeds incrementele stapjes waarin het steeds kwaaraardiger wordt. En dat is een beetje het statement van zo'n dergelijke film en zo'n experiment, denk ik.

Jurian Ubachs
Ja, volgens mij ooit, het is gewoon maar gebaseerd op een. . . Op een test die een Amerikaanse docent ooit heeft gedaan. En dat was dan met volgens mij de bruine ogen en de blauwe ogen. En de blauwe ogen die waren meer verhaard dan de bruine ogen en mochten de regels bepalen voor de bruine ogen. En dat werd echt. . . Van kwaad tot erger.

Marieke de Veer
Maar je had toch ook dat DAS-experiment waar jij bedoelt? Ik hoop nu drie experimenten.

Randal Peelen
Het Christras door net een boek over gelezen, dus ik herken ze het allemaal. voor de Secret Varkim er niet zoveel uit. In feite iedereen onder de juiste omstandigheden gewoon hele nare dingen kan doen.

Marieke de Veer
Ja.

Randal Peelen
Dat is gewoon een feit.

Marieke de Veer
Ja, en als je een vraag krijgt voorgelegd bijvoorbeeld van als je moest kiezen, ik heb een aanslag in Nederland met tien doden of een aanslag in Afrika met honderd doden. Dat soort dat soort keuzes, nou ja, daar kies je natuurlijk niet voor in je leven.

Sander Bijleveld
Dilemma's meer dilemma's.

Marieke de Veer
Ja, dat je echt denkt van oké, of wie vertrouw je als je op de vlucht gaat? En je krijgt drie personages voor je neus. En je weet eigenlijk helemaal niks van die mensen. Maar je moet nu kiezen of wat jij zegt van nou, zeg het maar, je zoontje of je. Of je vrouw, zeg maar. Dit klinkt trouwens allemaal wel heel keer en erg.

Jurian Ubachs
Misschien wordt het niet heel gezellig museum. Het gaat er even om de meerwaarde, inderdaad, van iets op die manier kunnen meemaken via VR. Versus een stukje tekst lezen en dan misschien een schilderij of een foto. Weet je wel, van ook hardverscheurend, maar raakt op een totaal andere manier.

Marieke de Veer
Ja, dat is het eigenlijk. Dat je nadenkt van wat wil je bereiken. Dus dat veel meer. Dan welke collectie heb ik. En wat welk verhaal wil ik vertellen? En hoe gaat die bezoeker dat meemaken? Dus echt, hoe beleef je dat? En dan ga je nadenken over de vorm. En ja, net zo'n voorbeeld waar ik het over had, is dat je met VR dus ook gewoon bijvoorbeeld, en het is weer niet een heel vrolijk voorbeeld, maar. . Je had een installatie, Carne Iarena, ik weet niet of je die kent. Die reist rond, helaas, maar heel kort in Nederland geweest. En daar stap je dus door VR in de voetstappen van een vluchteling, waarin je letterlijk gewoon midden in de woestijn bent. En gewoon niet weet wat je overkomt. Dus je staat midden en de politie is er en schijnwerpers op je. En je hoort allemaal mensen dingen zeggen en roepen. Dus zeg maar die chaos die je dan meemaakt. In een soort borderpatrol situatie. Dat kan gewoon je heel erg ontzettend raken. En dat duurt dan misschien maar twee minuten. Want zo'n bril is hartstikke zwaar op je hoofd. Dat kun je ook niet te lang volhouden. Eigenlijk kan je er ook niet mee lopen. Dus volgens mij zit je ook in die beleving aan een soort koord waarbij iemand je wegtrekt als je tegen een muur opdraigt te botsen. Want dat is dan weer een beetje een nadeel van VR. Je bent niet echt mobiel bent. Dus je moet op een stoel gaan zitten en dat ding op je hoofd zetten. En dan ben je eigenlijk het veiligst. Dus dat is ook een beetje waardoor we ook vaak zeggen tegen musea van, joh, je moet je wel afvragen of je dat echt wil. Want het is nogal wat.

Randal Peelen
Ik denk bij mezelf misschien heel. naïef bijna, maar als het VR is gewoon terwijl je zit in je stoel, gewoon de makkelijke variant. Je kunt om je heen kijken, dead, zit. En dan denk ik, waarom moet ik nog naar een museum? Dat kan in principe het jaar.

Jurian Ubachs
Nou, dat is ook interessant dat je dat, want daar begon je eigenlijk net al een beetje mee. Vroeger, in de tijd dat het Westen de wereld leeg groot, was er naartoe gaan de enige manier om. een sarcofaag te zien. Of überhaupt dieren in de diertar, want dierentaar zijn natuurlijk gewoon hetzelfde probleem. En tegenwoordig zet een VR-bril op en je kan elk object van de hele wereld kun je. Kun je zien, kun je omheen lopen, kun je aanraken nog net niet, maar scheelt weinig. Dus ik. Ja, het is een heel grappig paradox, eigenlijk. En meerwaarde voor, voor, voor musea, tentoonstellingen. Tegelijkertijd is het ook. Ja, ook een bedreiging.

Sander Bijleveld
Maar gaat het niet ook juist heel vaak om het in het echt zien? Ik kan de Mona Lisa ook op mijn beeldscherm toveren en toch heb ik niet het idee dat ik hem gezien heb.

Sander Bijleveld
Hoe is die één op één gelijk?

Jurian Ubachs
Misschien is een kunst. object in al zijn details, niet het allerbeste voorbeeld, maar bijvoorbeeld op de drukste plek van op de drukste kruising van de wereld staan in volgens mij in Shibuya in Tokio. Waar dus op dat moment in VR ook wel mensen gewoon continu om je heen bewegen en zo. Nou ja, dat komt aardig in de buurt van erzelf staan. Nou, is dat niet iets wat je met een tentoonstelling snel zult willen neerzetten. Maar. . Bepaalde experiences kun je heel goed zelf beleven, gewoon in je eigen huiskamer met een VR-beeld op je hoofd.

Marieke de Veer
Ja, en de vraag is dus precies of je dat moet willen. Op zich is het natuurlijk heel tof dat je dat mee kan maken thuis. Maar het heeft ook wel waarde dat je juist naar een fysieke plek gaat waar je het gewoon echt, echt ziet. En ook waar iemand echt na heeft gedacht over de route die je neemt. En dat je je beweegt. En doordat je beweegt, dat je op een bepaalde manier een verhaal beleeft. En het is eigenlijk ook, als je naar een film kijkt bijvoorbeeld, dan zit je stil. Over het algemeen. Ik bedoel, ik heb nog geen echte filmvoorstelling waarbij je.

Randal Peelen
4DX bullshit waar je stoel beweegt en je denkt.

Marieke de Veer
Nou kun je ook afvragen of dat inderdaad iets toevoegt of niet. Of je dat. prettig vindt eigenlijk of dat iets doet voor het verhaal beleven.

Jurian Ubachs
Ik ken echt niemand die dat leuk vindt. Ik ken toevallig vrienden van mij die naar Spiderman zijn geweest. Die zeiden ook leid alleen maar af. Het is alleen maar vervelend. Die waren in België gereden en de enige kaart die de enige show die ze een beetje goed konden kijken op een normale tijd was een 4DX show.

Randal Peelen
Doe maar maar zo'n stoel. Dat moet je wel. Zet me op een paard en dan krijg je wel Spiderman zien. Maar sorry, ik wil het vak, namelijk experience design, niet tekort doen. Tegelijkertijd ben ik hopeloos naïef en oningelezen. Ik wil niet dat we de rest van de aflevering bij VR blijven hangen. Want jij zegt net, wat is het doel? Kun je een voorbeeld noemen van een ander doel dat je ooit wel op een creatieve manier hebt kunnen inwilliggen?

Marieke de Veer
Een doel. Even kijken. Ik had toevallig net al over de oorlog beleven bijvoorbeeld. Dit is een productie voor het Airborne Museum. Dat gaat over de Tweede Wereldoorlog. Het gaat over Operation Market Garden. Een stuk een historisch verhaal van negen dagen. Vlak voor de hongerwinter was de gedachte dat de Galieerde iets een kunstscheep konden doen rondom Arnhem. Om de Duitsers daar weg te drijven. Maar dat is helaas mislukt. En zij trokken zich terug.

Randal Peelen
De term a bridge too far ook vandaan, toch?

Marieke de Veer
Exact, de film ook. En zij trokken zich terug in een huis. Dat is nu het museum, het Airborne Museum, een prachtige villa. En ehm. Daar hebben ze gezeten en dat museum vertelt het verhaal van die negen dagen en doet dat vrij chronologisch eigenlijk met heel veel collectie. En die hebben de jaren de afgelopen jaren echt nagedacht van. Kunnen we hier eigenlijk iets meer mee? Er komen heel veel mensen uit Engeland en Duitsland naar die plek toe. Het is een vrij klein museum, maar ontzettend bereik, omdat het dat vertelt. Met zoveel veteranen nog die daarin geïnteresseerd zijn. En in ieder geval, die staat op een gegeven moment van oké, je kan inderdaad, wat ik al zei, allemaal in vitrine stoppen. Waarbij je dus eigenlijk vanuit een soort derde persoonsperspectief vertelt over wat die mannen beleefd hebben. Net zoals je in een boek of een soort beschrijvend voor. Zou doen maar waarom laten we mensen niet echt gewoon zelf als een eerste persoons perspectief? Dus wat ik net al een beetje zei, van dat je zelf in een loopgaaf zit of zelf uit een vliegtuig springt. En dan midden op de markt in Arnhem staat waar wordt geschoten. En links en rechts knalt het om je heen. En ja, hoe beleef je dan het verhaal? En daar was heel veel kritiek op toen dat openging. Omdat mensen iets hadden van ja, je maakt het ook een beetje entertainment of sensationeler. Maar er werd ook weer door heel veel doelgroepen die je normaal afhaken. gezegd van ik vond dit juist echt de manier om het een keer aan de lijve te ondervinden. Dus dat is wel.

Randal Peelen
Elitair genoeg ofzo. Het wordt te spannend of te leuk.

Marieke de Veer
Ja, of het komt juist wel aan bij mensen. Omdat je verbeelding wordt geprikkeld. Omdat er veel meer een beroep wordt gedaan op al je zintuigen. Je ruikt dingen, je hoort dingen. En op een gegeven moment hebben we ook gesproken, maar er was het budget niet meer voor om het binaural te maken. Dus om 3D-audi aan toe te voegen. Dus dat echte kogels om je oren vliegen bijvoorbeeld. Dat je echt daar zelf tussen staat en dan denkt oké.

Sander Bijleveld
En hoe kun je dan de bestaande collectie daar nog in integreren?

Marieke de Veer
Die kan je dus wel opnemen in het decor. Je kan bijvoorbeeld wel echt collectiestukken gewoon in de muur zetten. We werken natuurlijk ook met lichtontwerpers en die. . Die doen een hele showcontrol. Waarin je dus op echt helemaal, hoe noem je dat? Op het ritme van het script en het verhaal en de timing gewoon dingen uitlichten. Waardoor bijvoorbeeld een pistool wordt uitgelicht of een helm. En dan. Wat toevallig gelijk gaat met het verhaal. Dus je kan ontzettend regisseren. Dat is eigenlijk een driedimensionale documentaire.

Randal Peelen
Sorry, ik moest even lachen onder andere bieren. Jurian doet net zijn bier open en dan gaat het spuiten en dan zit alles onder. En Randal doet het open en die denkt, nou, dat zal mij niet gebeuren. Dat kan mij niet gebeuren. Ik zag jou kijken inderdaad. Ik denk, hier geniet ik even van. Ook gelijk, mijn excuses.

Sander Bijleveld
Maar vet, wat zijn nou echt goede middelen dan om. zo'n tentoonstelling vorm te geven. We hebben via al besproken, je benoemt al licht. Wat zijn nog meer van die echte experience middelen?

Marieke de Veer
Nou, sowieso de ruimte waar je doorheen wandelt, daar begint het eigenlijk al mee. In Oslo werden we gevraagd. . te pitchen voor een klimaathuis. Dat is nu zo'n onderwerp waar ontzettend veel mensen een museum van hun experience over willen.

Randal Peelen
Zo werkt dat er zijn. Oh, God ga ik weer. Ik werk bij een internetprovider en dan huur je een reclamebureau in en er zijn een heleboel reclamebureaus, maar je kiest er een die doet een project. En volgens het je mediabureau dat weg om te zorgen dat het op de juiste plek op tv, radio, internet terechtkomt. Maar jullie maken experiences. Hoe heet zoiets? Is dat ook een. . . Een bureau, ja.

Marieke de Veer
Ja, experience ontwerpbureau eigenlijk. Je bent een ontwerpbureau, ja. Scenografie heet het ook. Dus je maakt scènes, ruimtelijke scènes. Ja, het is een beetje een moeilijk woord, experience. Ik vind het zo gehyped en het klinkt zo, doe iemand een beleving cadeau. Het heeft ook iets.

Sander Bijleveld
Het klinkt heel abbolllig. Niet liever het Nederlandse woord dan het Engelse woord. Experience of beleving. Wat vind je lekkerder klinken?

Marieke de Veer
Ik zeg nog steeds, u bent tentoonstellingsmaker. Want mensen dan zo'n raar beeld hebben. Of zo'n eigenlijk achterhaald beeld bijna.

Randal Peelen
Maar sorry, je ging pitchen.

Marieke de Veer
Ja, ging pitchen. Nou ja, er zijn eigenlijk niet heel veel bureaus die dit doen. Dus die musea gaan gewoon zoeken in die niche en die doen een soort wedstrijd. En dan word je ingevlogen naar Oslo, en dan mag je daar iets bedenken. En je krijgt bijvoorbeeld een maand de tijd en dan ga je met een tienduikje erop en dan zeggen ze: We willen het verhaal vertellen over het klimaat. En soms heb je een hele uitgebreide beschrijving al met content, verhaaltjes en karakters waar je mee kan werken. Soms heb je één zin. En een ambitie. En dan denk je, ja, joh, oké, we mogen iets maken over klimaat, en dit is het budget. Let's go.

Randal Peelen
Sander zit wel te kniffelen, maar ik zit bijna van mijn stoel. Want dit klinkt als leuk werk, Marie.

Marieke de Veer
Het is ook heel erg leuk om te doen, ja.

Jurian Ubachs
Ik heb echt een hekel aan mijn baan. Daar hadden we lang mee moeten stoppen.

Marieke de Veer
Ja, misschien maar eens kijken straks. Een plekje voor je. Maar dan begint het al met de ruimte. Oké, ik wil iets vertellen over klimaat. En het was toevallig net in de periode dat we daarmee bezig waren met die pitch, was die film Arrival op televisie. Op televisie. Ja, die kwam toen in de bioscoop. En ik weet niet of je het weet, maar of je die film kent, maar dan komt er zo'n soort manhierachtige vorm naar beneden met buitenaardse wezens die proberen te communiceren met de mens. En toen dachten we. Dat is bijzonder dat je een soort spaceship laat landen. En we waren ook in een soort team met de architect. Dus we mochten het gebouw zelfs ontwerpen. Dus dan ga je nadenken, oké, hoe kan het gebouw eruit zien? En dat wordt geen gewoon gebouw, dat wordt een heel raar object. Alsof dat geland is op planeet aarde. En daar stijg je in. Je gaat met een onlogische route daar doorheen met allemaal, nou ja, niet logisch. Gewoon een hele gekke route. Omdat je echt een beetje. . Nou, het moet niet zoals een normaal museum zijn. Dus je moet echt een beetje de weg kwijt zijn. Echt een beetje alsof je de planeet aarde hebt verlaten. Wij hadden echt zoiets van. Dat is een goede vorm. Maar dat had ook te maken omdat we geïnspireerd raakten door het overview effect wat de astronauten hebben. Ik weet, dat ken je vast wel dat. De eerste astronauten die de lucht ingingen into space, die zeggen wel eens van, nou, toen wij naar de maan gingen, hebben we eigenlijk planeet Aarde pas ontdekt. Omdat ze voor het eerst een beeld konden maken van de aarde. Gewoon die mooie blauw-groene knikken in dat zwarte niks. En toen zijn ook een heleboel van die astronauten eigenlijk een soort voorvechten van Save the Planets bewegingen geworden. En toen zeiden ze van, als je dus, juist doordat ze die aarde konden zien, gingen bij hun knop om. En als ze dat kunnen nabootsen, als je dat kan bereiken voor je bezoeker. Dan hebben we het gouden ei. Maar hoe doe je dat dan? Nou, en dan de eerste stap is die vorm. Dus wij dachten, nou, we maken Spaceship Earth. Nou, niet Spaces Earth, maar We doen een soort ruimteschip. Waardoor je echt even planeet aarde verlaat en opnieuw naar de planeet kijkt. En je moet dan heel veel dingen eerst weten en leren. Dus er komt een soort van. Basecamp, net als een soort analogie, een metaforen naar het astronauten gebeuren, van hoe die op expeditie gaan. Daar word je als het ware opgeleid. En dan ga je dat enorm rare schip in en word je eerst echt even bijgespijkerd op hoe je in een ispegel kunt aflezen hoe goed het of hoe slecht het gaat met de planeet. En zo denk je gewoon over ieder stapje na van wat je wil vertellen. En dan bedenk je in wat voor ruimte moet dat zijn. Sta je er met een groep omheen of moet je het individueel kunnen doen? En moet het mysterieus zijn? Hoor je muziek bijvoorbeeld? Wat hoor je dan precies? Mag je er zelf doorheen wandelen of is het getimed? Dat heb je natuurlijk ook. De Efteling werkt er natuurlijk heel erg veel mee. Dan word je opgesloten met z'n allen. En als je klaar bent, gaat de deur open, mag je naar de volgende ruimte

Randal Peelen
En toen komt er wat rook los.

Marieke de Veer
Nou ja, ook van die effect. En dan maak je gewoon een hele reis mee. Waardoor je eigenlijk een soort van opgeleid astronaut wordt die terugkijkt naar de aarde. Met als soort van hoogtepje. Het overview effect wat we dan nabootsen met een soort van ja augmented reality, dat je de aarde ziet draaien. Misschien wel helemaal onder je met een soort van doorzichtige vloer. Met een projectie van onderaf met allemaal lagen waarop je kunt zien hoe de aarde. Nou ja, in de afgelopen weet ik veel hoeveel jaar veranderd is. Dat kan je bijvoorbeeld. Je kan allerlei datalagen er natuurlijk overheen doen. Maar het gaat er vooral om welke reis maak je mee en welke stappen zet je. Om vervolgens. Tot die momenten te komen dat je gewoon geïnspireerd raakt. En dan kan je gewoon bij iedere ruimte denken van oké, welk stapje hebben we nu nodig? En hoe kom je weer naar buiten? En wat doe je in iedere ruimte en op welke manier beleef je dat dan?

Randal Peelen
Maar dit begon allemaal met de vraag. . Wid je iets voor het klimaat?

Jurian Ubachs
Ik wil nu naar dit museum toe. Dus ik weet niet waar en wanneer. Maar mij heb je.

Marieke de Veer
En waar we ook over nadenkt, was de hero's journey. Ken je dat? Hoe je een verhaal vertelt. Joseph Campbell heeft ooit een boek geschreven dat eigenlijk alle verhalen op de hele wereld of 90% van de films kun je haar leiden tot de Hero's Journey.

Jurian Ubachs
Met zeg maar incentive tegenwerking en ik ken de juiste terminologie. En dan het terugval en dan de eindbaas.

Marieke de Veer
Ja.

Jurian Ubachs
Inderdaad, je moet iets om te overwinnen hebben en het allemaal stand.

Randal Peelen
Ja, maar daarna komt het hé, er is een draak, je verslaat de draak. Dan krijg je de prijs, maar de prijs moet je ook weer mee terugnemen en delen met het dorp. Want als je dat niet doet, ben je alsnog de slechterik.

Marieke de Veer
Ja, en dus altijd een of andere oude wijze die op je pad komt, die je helpt of die je weer een clue geeft. Nou ja, Lord of the Rings en zo. Het zijn allemaal. Alles kun je erop leggen, of van heel veel. En zo komt zo'n concept ook tot stand. Je hebt dat net gelezen, dat boek. Je dacht, oh, we kunnen een soort hero's journey maken. Dat je vanaf de. Dat begint altijd met de gewone wereld. Dus in The Shire waar Frodo woont. Is alles nog lieflijk en leuk? En ik woon op planeet aarde, alles leuk.

Marieke de Veer
En dan opeens moet je zo'n ruimte schrift in.

Marieke de Veer
Ja, maar dan zeg maar begint het pas. Dus dan ga je eerst kijken van wat weet ik eigenlijk. En dan ga je langzaam krijg je een call to action. Van nee, je gaat nu op ontdekkingstocht. En uiteindelijk kom je voor een conflict te staan en dan moet je drakenverslaan dingen overwinnen. Kom je weer terug op planeet aarde. We wilden eigenlijk dat nabootsen. Dat je echt een beetje die transformatie doormaakt. Want dat wil je eigenlijk. Je wil dus eigenlijk in anderhalf uur mensen zover krijgen dat ze buiten staan en zeggen. Wow, nu ga ik echt. Ja, dan ga ik een tegel wippen en groenplanten. Maar dat is eigenlijk best wel een enorme opgave om daarover na te denken. Maar dat doe je dan vanuit al die specialismen.

Randal Peelen
Ik ben heel erg ouderwets geneigd om heel erg in ambachten te denken. Ik maak schoenen, wij maken auto's en Randal doet iets met internet. Maar wat je nu zegt is eigenlijk veel meer een soort. . Blanco Canvas met een soort, voor mijn gevoel als niet-romanticus vaagconcept eigenlijk. Dan denk ik, nou ja, dat klinkt wel heel zweverig. En uiteindelijk maak je het zo concreet dat jury en ik. . Sander hangen al, weet ik veel hoeveel minuten aan je lippen. Ik vraag me nog steeds af, kan ik al een kaartje kopen? Ik weet het niet eens. Is het nou ooit gebouwd? Nee toch?

Marieke de Veer
We hebben de pitch niet gewonnen.

Sander Bijleveld
Wat ik me wel afvraag. Vind jij jezelf ook kunstenaar? Want eigenlijk, als ik naar een museum ga, dan verwacht ik, ik ga erheen en ik ervaar kunst. En die kunst is wat mij daarheen trekt, omdat ik dat zo mooi vind. Eigenlijk draag jij bij aan die kunst.

Marieke de Veer
Ja, zo had ik eigenlijk zelf nog nooit naar gekeken. Wauw, dat is een mooie vraag. Ja, in feite wel. We zijn natuurlijk allemaal ontwerpers op een bepaalde manier die gewoon iets toevoegen waardoor je een object opeens op een voetstuk zet of de lens heel anders op iets legt. Dus ja, en je creëert een ruimte die iets met je doet.

Jurian Ubachs
Je bepaalt eigenlijk het kader waarin die kunst getoond wordt, komt dat. Degene die heeft bepaald dat de Mona Lisa op een hele grote muur in een best wel bescheiden kamertje in het loefrangt, is net zo belangrijk als bijna net zo belangrijk als degene die de Mona Lisa heeft gemaakt. Hoe je het presenteert is de helft, of meer dan de helft van hoe je kunst ervaart.

Randal Peelen
Ik ben het wel met je eens wat dat betreft. Nee, maar zij zijn ook, als ik even. . . vies woord, maar als Mona Lisa de content is en zeg maar die ruimte is het platform, dan maken zij zowel de content als het platform. Wat zou de NFT van de Monolise doen?

Marieke de Veer
Ik heb geen idee. Maar je kunt dus bijvoorbeeld nadenken van kan die Monalise ook in een weet ik veel gaandeveld staan? Of ik weet het niet.

Sander Bijleveld
En als jij dan. Als jij door de wereld loopt, zeg maar, de echte wereld, ik hoor net dat je op planeet aarde woont en Randal ook. En je loopt er doorheen, ben je dan ook constant kritisch op allerlei dingen om je heen. Ik wel. Ja, hadden ze het net even anders moeten doen. En ik zie daar een kabeltje hangen. Dat had ik toch even weggewerkt. Of als je naar de Efteling gaat dat je constant in zo'n wachtrij die ontworpen is om jou entertaint te houden. Ben je dan, ik merk, mijn vriendin heeft dat bijvoorbeeld heel erg, die is constant alles aan het uiten. Ja, dat had ik toch even anders gedaan. Daar zie ik nog iets. Heb jij dat ook?

Marieke de Veer
Ja, ontzettend. Ontzettend. Alleen al locatie van tekstbordjes op zo'n schaalniveau. Maar ook gewoon helemaal van zeker als je zo'n bril opzet. Nou ja, VR weer, maar het maakt eigenlijk niet uit als het een film is van. Wat willen ze je eigenlijk bereiken en is het gelukt? Datzeker. Daar zit je gewoon in wat is de gedachte hierachter? En soms ken ik het ontwerp ook, ook al heb ik het niet zelf gemaakt. En dan ben ik in een ruimte die daarna is opgeleefd. En dan denk ik, ja, het is dat ik het weet. Er wordt zo huwelijk veel over nagedacht. En heel veel dingen valt een bezoeker gewoon helemaal niet op. Dus nee. Maar ja, overal kritiek op. Ja, klopt. Of kritiek.

Randal Peelen
Ik denk dat we nu een aardig beeld hebben van wat het vak inhoudt. Zou je nog een kans willen pakken om door een van je daadwerkelijk bestaande werken te lopen? Hoe dat. . ideeëns ontstaan en volwassen geworden. Want Juri Jan en ik hebben een paar tientjes in onze broekzak branden om stuk te slaan op een van jou Projecten. Inclusief audiotour. Ja, als het even kan. Want ik heb hier een rijtje dat ik op zou kunnen drunen, maar je hebt waarschijnlijk zelf ook wel een soort van hoogappeltje in gedachten waar je.

Marieke de Veer
. Waar je nu naartoe zou moeten. Die ik zelf heb gemaakt, bedoel je?

Randal Peelen
Nu is lastig trouwens.

Sander Bijleveld
Nee, oké.

Marieke de Veer
Dat klopt.

Sander Bijleveld
Wat is het werk waar ik meest trots op bent?

Marieke de Veer
Die tentoonstelling is het weer afgebroken, al, want het was een tijdelijke tentoonstelling. Ik zit even te denken iets wat nu in de lucht is waar je naartoe kan. Heel veel dingen zijn nog in ontwikkeling. Dus je moet nog een paar jaar wachten voor sommigen. Ik zit even kijken. Nou, het project waar ik nu aan werk is op redelijk korte termijn open. Dat is voor de Floriade. En dat gaat over onze relatie met de natuur. En dat is wel heel leuk. Dat maken we een paviljoen.

Jurian Ubachs
Is het ook in Almere dan bij de Floriadeterrein?

Marieke de Veer
Ja, het is op het Floriadeterrein. Dus dat is gewoon heel erg leuk. Want het gaat over hoe ga je om in natuur. En dat wordt geen rampenverhaal. Dat wordt gewoon een heel vrolijk verhaal.

Randal Peelen
Het moet ons lukken om daar ooit een keer langs te gaan. Ja, dat denk ik wel. Sterker nog, ik kom er praktisch dagelijks voorbij. En hetgeen wat ik heb gemerkt, is dat ze daar eerst. De natuur van Almere flink op de schop hebben gegooid om die snelweg anders te leggen en er een mooie skilift overheen te bouwen. De skilift blijf ik nog steeds heel machtig vinden. De skilift.

Jurian Ubachs
De eerste keer, denk je wat? Ik heb hem als ik wel zien bewegen.

Randal Peelen
Het voelt net als je er ronddoor rijdt en die skilift beweegt over je heen. De allereerste keer dat je het doet, voelt alsof die op jouw auto gaat vallen. Dan kun je denken, Randal, waar heb je het over? Dat moet je ervaren. Experience is dat. Jij hebt te vaak naar Final Destination gekeken, denk ik. Ik denk een paar keer te vaak.

Sander Bijleveld
Als we nou eens denken buiten wat jij gemaakt hebt, wat is de ultieme beleving qua. . Wacht even, die verjade.

Randal Peelen
Ja, ik wil het niet. Gaat u met gisteren af? Het paviljoen.

Marieke de Veer
Ja, het zijn opdrachten van de gemeente Amsterdam en Almere die willen laten zien wat steden eigenlijk kunnen doen om natuur een plek te geven. Of in ieder geval. Ruimte te maken voor niet-mensen, zo moet ik het zeggen. Het is allemaal heel politiek.

Randal Peelen
Dus alle levende wezens.

Marieke de Veer
Planten, microben, noem maar op. En wat je kan doen als stad. Want dat is natuurlijk wel iets wat de komende jaren gewoon ontzettend spannend wordt. Met zoveel mensen die op een kleine meute gaan wonen. Maar niet alleen mensen, maar ook niet mensen. En wat we daar hebben gemaakt is heel tof een tuin eigenlijk. Een ruimte met een tuin die zelf ook een verhaal vertelt. En dat vertelt hij in de vorm van de beplanting die is gekozen. Maar ook de audiopunten die daarin zitten. Waardoor je mensen hoort uit de stad op bepaalde plekken. Dus je gaat. Je hoort iemand die wellicht in een kano zit op het weerwater in Almere. Je hoort iemand die thijs de zee bijvoorbeeld. Het is degene die de olifantenverblijf heeft gemaakt in ARTIS. Die hoor je bijvoorbeeld op zoek gaan naar het geluid van een paling terwijl hij onder water zit. Dus we proberen eigenlijk wat mensen in beeld te brengen die op een bijzondere manier eigenlijk de communicatie zoeken met de niet-mens om ons heen. En dan maak je eigenlijk een tocht door dat paviljoen. We zijn ook bezig met een animatie daarvoor. Waardoor je beseft van, hé, ik kijk eigenlijk op een hele. Vooringenomen manier naar de wereld. En ik realiseer me eigenlijk niet dat die wereld, mensen ook op een hele gekke manier naar mij terugkijken. Bijvoorbeeld. Dus we hebben het heel veel over. Bijvoorbeeld voorbeeldjes dat je, er is een mail bijvoorbeeld in de stad, en die leeft altijd in de duinen en die komt dan ochtends als hij weet dat al die mensen naar hun werk gaan, dan gaat hij bijvoorbeeld naar de Hema en dan wacht hij net zo.

Marieke de Veer
Tot iemand naar buiten komt, dat is een verhaal uit Den Haag overigens.

Marieke de Veer
En als de eerste man of vrouw zich vertoont met de rookworst, dan maakt hij een snoepduik, pakt hij die rookworst en dan vertrekt hij weer, en heeft hij genoeg voor de dag, en dat schijnt hij iedere dag te doen. En zo zeten we om tafel met een aantal mensen die dus stadsecologen, natuurotimisten, die dus al dit soort verhaaltjes weten. Waarmee we dus kijken van hé, wat zijn verhaaltjes, onverwachte dingen die we nog niet weten over onze niet-mens, terwijl ze zich eigenlijk dus net zo gedragen als wij zelf.

Randal Peelen
Ik heb dat met die rockwors ook wel eens dat je ook buiten de hemel staat en denkt van doe mij die.

Marieke de Veer
Dat is wel lekker makkelijk. Kun je daarna weer naar huis?

Randal Peelen
Ik heb alleen meer geld in die duif, denk ik. Zelf heen kopen.

Marieke de Veer
Maar goed, dit is dus een voorbeeldje van waar we nu mee bezig zijn. Dus het is gewoon heel grappig. We spelen met het menselijk en niet-menselijk perspectief. En Wek met Paul Faas, illustrator uit de volkskant, die bekend staat om zijn om een soort van grappige perspectiefwisseling aan te brengen. Tus hoe wij naar de dieren kijken, maar hoe zij ook wij naar ons kijken. En hoe wij dingen voorzinnen die totaal niet voor dieren werken.

Randal Peelen
Zoals steden.

Marieke de Veer
Zoals steden. Ja, exact.

Randal Peelen
Sander, sorry, je had nog een vraag net.

Sander Bijleveld
Ja, ik was alweer aan doorgaan joh. Nee, ik voel me af, als je nou eens buiten jouw eigen wat jij gecreëerd hebt en als. Maker van experiences. Wat is nou de holy grill van experiences? Wat moet je gezien hebben in je leven?

Marieke de Veer
Ja joh.

Randal Peelen
Paar of Spider-Man met die 4DX.

Marieke de Veer
Oh, ja, ik vind zoveel dingen zijn op hun bepaalde manier. Goed of interessant. Want ik ga eigenlijk naar heel veel verschillende dingen. Gewoon puur vanwege het medium wat ze gebruiken. Of soms de vorm, of de verhaalkeuze, de vertelkeuze. Wie laat je aan het woord bijvoorbeeld? Word je rondgeleid of niet? Welk perspectief? Het is ja. Ik zit even kijken. Atelier Lumière De Lumière in Parijs is natuurlijk wel echt een mooi voorbeeld van hoe je echt levensschoot schilderijen tot leven kunt wekken. Waar je letterlijk door een ruimte wandelt die, ik weet het niet, maar gewoon 10 meter hoog is en op hele grote schaal. groot zulke projectievlakken heeft. Je hebt dat de Van Gogh Experience. Doet dat nu ook? Waarbij je dus eigenlijk op die grote projectievlakken het schilderij tot leven brengt. Dus dan ga je echt een soort. 3D collage maken, waarbij je letterlijk in het schilderij stapt. Dat zijn wel hele. Je hoort ook steeds meer dat. Dat je echt een 3D-vertelling om je heen hebt. Je staat in de film en dan niet in VR, maar fysiek, doordat de wanden zo hoog en zo breed zijn. Dat hoor je wel steeds meer dat hoe noem je dat daar mensen mee bezig zijn om dat te doen. Omdat ze iets hebben van dat is gaaf. Heel groot. Ja, en verder voorbeelden. Ja, tijdelijke tentoonstellingen zijn altijd verrassend goed. Die doeken ze natuurlijk ook na een half jaar wel op. Maar het mooie is bij tijdelijk tentoonstellingen, omdat ze niet zo lang staan, kun je eigenlijk best wel uit je dak gaan met je budget. Want als iets langer staat, dan wordt er ook veel langer over gepolderd. En dan wordt er veel dieper nagedacht. En iedereen wil een beetje. Een stukje van de taart. Dus er worden ook heel veel weer dingen uitbezuinigd.

Randal Peelen
Eens het businessmodel van Soldaat van Oranje.

Marieke de Veer
Die draait al heel lang.

Randal Peelen
Ja, maar het is gewoon verlengd. Dat is tijdelijk.

Marieke de Veer
En het is ook heel groot met draaiende tribunes en weet ik het wat. Maar dat hoeft niet per definitie de holy girl te zijn, want een klein verhaal is net zo mooi.

Sander Bijleveld
Nee, de Holy Grails, Hamilton, maar dat hebben we het al een keer op gehad. Wat op mij indruk heeft gemaakt en waar ik aan moet denken, ik ben ooit in Rotterdam en dat is vrij recent. En ik weet ook niet meer wie het gedaan heeft. Volgens mij die. Studio Roosegaarden met die hadden de in Rotterdam die allemaal lichtinstallaties neergezet en die hadden geprojecteerd hoeveel Rotterdam onder water zou komen te liggen, geloof ik.

Marieke de Veer
Ja, dat doen ze dit jaar. Is het bij Slot Loeverstein dat ze dat gaan doen?

Sander Bijleveld
Oh, dat kan, dat weet ik niet.

Marieke de Veer
Dat het weer terugkomt.

Sander Bijleveld
Dat was echt, als je de mogelijkheid hebt, dat heeft op mij best wel indruk gemaakt. Dat was echt goed gedaan. Dat was leuk.

Marieke de Veer
Ja, want dat is dan, ik vind dat ook een heel goed voorbeeld van één groot gebaar en het is in één keer helder. Als je dat kan, dat kan. studio Rozengaarden ontzettend goed. Dan dat is gewoon heel knap.

Randal Peelen
In Almere zitten ook echt heel veel van die details, want die hele polder eigenlijk zijn Een aantal van die hints te vinden. Een voorbeeld is, je ziet regelmatig kunstwerken langs de snelweg in de polder. Daar heb je een huisje en dan heb je bijvoorbeeld een rook en uit de schoorsteen op die rook is een bootje. Als er langs de snelweg in Flevoland iets met een bootje is, dan is dat bootje NAP, zeg maar. Maar altijd 6 meter onderrijd op dat moment. En in Almere Centrum, als je daar bijvoorbeeld in de parkeergarage gaat, je gaat even de weg op en dan kijk je een iets grotere as, want dan zie je dat er een verschil is. van kleur. Maar lager op de gebouwen is een wat donkerere steen gebruikt. Daarboven wat lichter. Dat is ook op NAP. Waar dat kleurverschil zit. En dat vind ik. Dan moet je net weten, want dat heeft natuurlijk niemand door die daar argeloos loopt. Maar als je dat weet en je gaat een beetje rond in Almere dan dat soort details zien, oh man.

Jurian Ubachs
Je hebt dat volgens mij op meer muren, ook met inderdaad steentjes die aangeven wat NRT is en zo. Niet alles is dan kunst, maar dat is zeker waar. In die zin is het, is Almere één grote urban experience. Ja. Experiment ook echt wel.

Marieke de Veer
Ja.

Jurian Ubachs
Ja, een geslaagd experiment mag ik hopen.

Marieke de Veer
Dat weten jullie veel van Ambia.

Jurian Ubachs
Ik ben er opgegroeid, dus dat is op zich niet. En hij werkt er, dus dan krijg je dat. Je bent wel geboren ook. Nee, ik ben een nader geboren. Almere had nog geen. Ik word al 37 dit jaar. In die tijd had Almere geen ziekenhuis. Toen bestond Almere nog niet. Net wel. Almere is volgens mij een jaar of. tien ouder dan ik ben geloof ik Flevoland sowieso wel maar goed anyway dus ik we hebben al we hebben wel een bepaalde band met Almere vandaar dat wij ook veel meer weten over Floriade terreinen en skiliften enzo

Randal Peelen
Ja, en Floriade moet ook internet en zo.

Marieke de Veer
Waar ik ook wel naartoe zou willen trouwens, nu ik over nadenk, is dit jaar gaat het open Hans Christian Andersen Museum. En niet zozeer vanwege het onderwerp, maar omdat zij dus echt gaan werken met.

Jurian Ubachs
Wel vanwege het onderwerp, maar ga verder.

Marieke de Veer
Nou, zij gaan echt werken met 3D audio in de ruimte.

Jurian Ubachs
Very cool.

Marieke de Veer
Met een bedrijfje wat zit in Oostenrijk of Zwitserland, meen ik. Maar je hebt natuurlijk binaural audio, dat je dus 3D, dat je het gevoel hebt dat je van alle kanten gewoon het geluid hoort zoals je het in het echt ook hoort. Maar zij gaan nog een stap verder, dat je dus inderdaad als je beweegt, dat het geluid ook afneemt in volume of dichterbij komt in volume. Dus zij bouwen. een heel ruimtelijk gid op basis van je tentoonstellingsontwerp en je ruimte en plaatsen daar beacons in. Dat je bijvoorbeeld bijvoorbeeld, je staat in een oude barak en je hebt een stapelbed. En de vader zit boven het bed en het zoontje zit onderste bed en die hebben een gesprek met elkaar. En als je als bezoeker dus met je koptelefoon door je knieën gaat. Hoor je het zoontje?

Randal Peelen
Iedereen heeft een eigen.

Marieke de Veer
En je gaat opstaan, dan hoor je de vader. Je hoort ze allebei. Maar het geluid blijft dus fysiek op dezelfde plek. Terwijl als ik. gewoon een by Normal audio opname hebt, dan ga ik wandelen en de mensen wandelen toch met mijn meesten.

Randal Peelen
Want jij zegt net by Noral, en dan denk ik bij mezelf, ja maar je hebt toch Dolby's Rand, jij kunt nog meerdere speakers op. Maar jij bedoelt per persoon uniek, terwijl je een koptelefoon op hebt, dat is wel sick.

Marieke de Veer
Het is in een 3D-model gecomponeerd.

Randal Peelen
Dat is eigenlijk net één stap verder, maar wat Apple dus recent heeft gedaan met op telefoons met spatial audio. We zijn toch nerds hè, sorry.

Jurian Ubachs
Ja, ik heb dit op de E3 dit concept van 2019 al een keer. Dat is inderdaad ook een soort van zaaltje. Dat was niet dan dat je letterlijk moest bukken, maar dan kon je inderdaad rondlopen en dan hoorde je. . Volgens mij was het gewoon een muziekstuk, maar dan hoorde je verschillende accenten in de muziek, zeg maar, beter, minder goed.

Jurian Ubachs
Het was ook weer met ruimte.

Randal Peelen
Bij dat spatial audio, als je dat op je iPad hebt en je hebt koptelefoners die dat kan. Dan hoor je dus altijd het geluid bij je iPad vandaan komen. Dus als je iPad gewoon zo houdt, dan hoor je het opeens meer van rechts. Werkt ook met je iPhone trouwens richting door meer.

Jurian Ubachs
Ik heb het wel eens uitgeprobeerd ja.

Marieke de Veer
Dan heb ik nog een tip. De tips zijn aan het einde van de show. Het zijn er gewoon zoveel. Vluchtelingenmuseum in Denemarken. Het is een verhaal waar ik aan heb gewerkt. En het is ook met 3D-audio met een heel groot bos erbij. Het was een oud concentratiekamp waar de Duitsers. Zijn naar Denemarken gevlucht toen het rode leger binnenviel na de Tweede Wereldoorlog. En die hebben daar dus een enorm stad midden in de bossen in Denemarken, eigenlijk in de middle of nowhere, hebben daar gewoond jarenlang. Nou ja, gewoond. Ja, eigenlijk wel. En in dat bos, al die plekken zijn weg. Maar dat was een enorme stad eigenlijk van vluchtelingen. En met audio wordt dus. Ga je dus op pad door het bos om die plekken tot leven te laten komen. En je hoort dus ook mensen uit die tijd in je oren. En ja, en je hoort dus het verhaal van vluchtelingen. Wat best wel, vind ik. Een nieuw iets is, want het is een actueel onderwerp en het is best wel politiek natuurlijk een ingewikkeld onderwerp om dat goed te brengen. Dus daar is hardover nagedacht om dat op een goede manier te doen. En ja, het gaat eigenlijk over wat gebeurt er als je je huis moet verlaten. En wat laat je er allemaal achter? Dat is een onderdeel van de vertelling. Hoe is het om op de vlucht te zijn? Voor wat voor keuzes kom je te staan? Hoe bouw je je bestaan weer op in een ander land? Dat zijn allemaal onderdeeltjes van een vluchteling zijn. Dus dat zijn ook allemaal ruimtes. Waarbij iedere ruimte dus die unieke vertelling krijgt van hoe maak je dit het best tussen de oren van je bezoeker. En dat is wel. En vooral audio is daar de drager van het verhaal. Omdat eigenlijk, daar is ook voor gekozen. Omdat. Kijk, als je met. Als je met portretten werkt, heb je altijd een beeld van iemand. Dan ga je altijd denken van. Zou ik die persoon kunnen zijn? Wat vind ik van die persoon? Want die heeft een bepaald uiterlijk, die heeft een leeftijd. Je krijgt er allemaal associaties bij. Maar als je juist het portret achterwege laat, alleen het audioverhaal doet, dan wordt het een universeel verhaal. En kan je zelf een voorstelling maken en maakt het niet uit of die vluchteling uit Mali komt of uit Syrië. Het is een universeel verhaal. Dus daar is echt gekozen voor audio echt als de vertelling. En eigenlijk verder niet zo heel veel andere dingen.

Randal Peelen
Gaaf hoor. Ik vind het leuk dat je inderdaad op meerdere dingen uit kunt komen waarin je. . Ik heb alleen moeite om, als ik het resultaat zou hoor, me voor te stellen dat je ooit op een Blanco Canvas keek en dacht. . Wat is het doel? En daaruit volgt uiteindelijk die vertelling. Terwijl een heleboel van deze voorbeelden spreken voor mij alsof ze zo hadden moeten zijn.

Marieke de Veer
Ja, je probeert eigenlijk te zoeken naar de formule.

Randal Peelen
Ja, ik weet het niet. Wat zijn de vragen die je ermee beantwoord? Wat zijn de doelen die je ermee verwezenlijkt? Maar ik denk dat de luisteraars die hier tot nu toe aan jouw lippen hebben gehangen wel een aardig beeld hebben gekregen van wat je ongeveer doet.

Marieke de Veer
Ja, dat hoop ik. Dat is niet altijd even makkelijk om uit te leggen.

Jurian Ubachs
Ik ben even benieuwd, Randal en Sander, of jullie wel eens. op die manier zeg maar iets in je eigen verleden hebt liggen qua museumbezoek, tentoonstellingbezoek, waarvan je denkt van ja, dit was wel meer dan en waar dan. . . Nou ja, een van jou, een van de mensen die ook in jouw vakgebied dan aanwezig zijn, daar veel moeite voor gedaan waarschijnlijk. Dus heb je voorbeelden waar je zelf bent geweest?

Sander Bijleveld
Ik heb even over nadenken. Sowieso het voorbeeld dat ik net geef is dan niet helemaal tentoonstelling, maar vandaan van de Roosgaarde met dat water, dat heeft een hoop indruk gemaakt. Ik vind het lastig, want als ik aan musea denk, of museums, dat is een beetje de discussie, dan denk ik altijd aan de stoffen. Ik loop naar binnen en ik zie een werk op de muur hangen en ik kijk ernaar. Dat valt me ook altijd op. Dat het ontzettend vaak gebeurt dat de bordjes die ernaast hangen tikfouten bevatten of spatiefouten of dat. Da moet je maar eens opletten. Dat is echt heel vaak zo.

Jurian Ubachs
Wat ik daarop inhakend, wat ik dus wel eens hoor, is dat wat er in de audiator gezegd wordt, en wat er op het bordje staat. Soms in de details afwijkt van elkaar. Ongevelijk. Ze kwamen hier in 1926, kwamen hier in 1927.

Randal Peelen
Hé jongens, wat is het nou? Onvergeeflijk. En dat heb je heel vaak als je Netflix hebt en je hebt jonge kinderen. Er staat er allemaal. afgeraffelde kindercontent op en is de Nederlandse vertaling van de ondertitels anders dan wat er ingesproken wordt. Maar zelfs in liedjes. Intro liedjes van de serie. Ja, onvergevelijk.

Sander Bijleveld
Maar goed, waar ik onlangs geweest ben, dat kan ik misschien wel vertellen. Wat ik gewoon een heel mooi museum vind. Of het is niet echt een museum, het is Depot Rotterdam. En dat is gewoon een heel tof gebouw. En als je dan een keer in de buurt. Moet je gaan kijken, want daar is het gebouw aan zich. De architectuur die draagt ook heel erg bij aan wat je ziet. Dat is namelijk de opslag van het boymans. Het boymans is nu een aantal jaar dicht, want dat wordt helemaal verbouwd. En dat is trouwens bizar hoe lang zo'n verbouwing duurt. Ik geloof dat ze tien jaar dicht zijn of zo. Wat ga je dan doen? Dan ga je dat pand opnieuw bouwen. En er schijnt heel veel asbest in te zitten.

Randal Peelen
Dat gelijk een kerncentrale neer.

Sander Bijleveld
Ja, precies. En ze hebben daarnaast het depot staan en daar staan alle werken gewoon opgeslagen. Maar omdat het. Het is ook publiek bezit, dus mag je dat dan opslaan zonder dat mensen daar kunnen kijken. Dus wat ze hebben gedaan, dat is de tentoonstelling. Dus je gaat kijken en je kunt echt, dat pand is heel tof, is een heel groot soort spiegelende, hoe leggen, bol. Dan kun je in naar boven lopen en dan heb je links en rechts allemaal zalen. Je ziet daar ook echt de restaureurs en zo. Doordweek zie je aan het werk. Die zijn de werken aan het restaureren. En je kijkt dus. . Je hebt wel van de Indiana Jones films dat ze dan in zo'n bunker komen en ze zijn allemaal van die schatten opgeslagen die de Duitsers zo uitgepikt hebben ofzo net. Dat soort beelden. Alle kunst staat in kratten en die hangt in. Rekken achter elkaar. En dat is heel vet om te zien.

Randal Peelen
Uikkel je opperlijk over de Arc.

Sander Bijleveld
Ja, precies. Maar dat is echt heel tof om te zien, omdat het is zo anders dan dat je gewend bent. Dan een kunwerk moet aan de muur hangen en moet heel mooi bewonderd. Wordt worden, het wel hier hangt het allemaal in grote stellingen. En dat vond ik heel echt leuk om te zien.

Jurian Ubachs
In mijn voorbeeld daarbij, en dat bestaat al heel lang niet meer, dus dat is wel jammer, maar vroeger had je in toevallig in Lelystad het Sportmuseum. En daar hebben heel veel Nederlandse grote sports dingen aan gedoneerd. Dus dat was leuk om te zien, voornamelijk voor de ouders. Maar wat ze heel slim hadden gedaan. Was bij heel veel sporten. iets neergezet wat dan wat de kinderen dan konden doen. Er stond bijvoorbeeld een kleine tentoonstelling over dan bijvoorbeeld de roei, Olympische Spelen, medaille, weet ik wat. Maar er was soms ook zo'n roeimachine die je inmiddels goed kent van de fitness, maar die waren toen nog niet super normaal. En die als je daar nog ging roen, dan begon ook de Olympische race. En je kon daar volgens mij niet letterlijk invloed op uitoefenen, maar ja, je deed wel een soort van mee. Ergens anders kon je dan penalty schieten op een machine die uitlas hoe je de bal trapte. Dus je trapte daadwerkelijk een bal in een netje, in een soort van richting. En die las het uit, vertalen dat naar. . . God, hoe heette dat denk ik van Philips ook weer? Die homecomputer van die console van Philips, CDI. CDI. Ja, dat was een CDI-spelletje en daar was dan een Belgisch doelman, Jean-Marie Pfaf. Die wereldberoemd is. Van de PVS ook, inderdaad. En je zag dan jouw bal op dat scherm en hij stopte dan wel of niet de penalty, en die moest je er vijf nemen. En je moest geloof ik en gewoon kijken hoe vaak je kon scoren. Er was sowieso ook een heel sportveld bij waar je gewoon zelf een bal pakken en ga maar whatever doen. Het was super actief. Interactief en dit was begin jaren begin tot half jaar en jaren 90. Ik vond het zo leuk. Dat is echt Als je me vroeg te vragen van je musea leuk, had ik waarschijnlijk gezegd nee, behalve het sportmuseum. Nu je dat zit te vertellen, denk ik van ja, dat was dus eigenlijk toen al op een hele vroege manier hebben zij er al over nagedacht. Hoe kunnen we dit nou. actief maken en dan denk ik dat ze het misschien echt wel met het oog op een wat jonger publiek hadden gedaan zodat de kinderen het ook leuk vinden.

Sander Bijleveld
Eigenlijk is dat jammer dat wij met z'n allen een beetje verleren. Het is ook als volwassen toch ontzettend leuk om te gaan roeien en te kijken hoe je tegenover een Olympisch kampioen. Maar we hebben met z'n allen bedacht dat dit voor kinderen. Dus dat gaan we niet. Oh, dat penalty jammer. Dat penalty trapp spelletje zou ik zo weer doen.

Jurian Ubachs
Liever niet op een CDI dit keer. Maar upgrade. Doe maar iets mooier. Nee, het was echt. . Maar goed, daar moest ik dus aan denken terwijl je aan het tellen was. Ik vond het wel grappig.

Randal Peelen
Eén antwoord geven op jouw vraag die mij te binnen schoot en dan oppakken naar het volgende onderwerp. Ik heb het. . Nee, maar ik ga er eentje doen. Ja, maar Jurian ook een klein beetje. Ik had het, maar ik denk dat het misschien een slecht voorbeeld is. Omdat hij zo voor de hand ligt. Ik had het op Elcatras. Kom je in San Francisco en Elcatraz. Spreekt natuurlijk als namel tot verbeelding en elke pone en er is een film The Rock opgenomen. Het is een soort begrip, iedereen weet waar je het over hebt. Alleen. . Linksom of rechtsom, als je erheen wil, zul je op dat bootje moeten stappen. Dus je hebt al tickets, dat maakt al anticipatie en voorpret. En dan vaar je er naartoe, dan kom je eraf naar een heel verhaal. Ik heb ook de audio tour, als ik die niet had gedaan, niet half zo leuk. Als je die audiotour niet hebt, dan ben je gewoon op een eiland en denk je oké, cool. Maar als je die autotoer roept, en Tony Hark Pro skater heeft ook wel geholpen. Dat level elke test. Je wist gewoon letterlijk de weg al. En wat voor mij de meeste experience gaf dan zeg maar is. Echt zo'n cel inlopen en echt die deur dicht doen. Je kunt er dan wel uit. Maar ik raakte gewoon. fysiek in paniek van. Hebben we het daar niet ook met Rolf over gehad? Ja, volgens mij wel. Maar ik dat ja daar denk ik nu op terug en denk ik, ja weet je, dit kun je niet faken. Die gevangenis moet eerst hebben bestaan en vervolgens. Is het niet echt een museum, maar toch ook weer wel. Dus is het echt een experience die gedesigned is? Ja en nee. Want het is wel echt de gevangenis. Maar Ik had gewoon hoe moeilijk het is. Ik wou echt, ik moest eruit gewoon.

Sander Bijleveld
Volgens mij is de Audio in Elke Trust ook ingelezen door gevangenen. Dus het verhaal dat je hoort, dat wordt voorgelezen door degene die daar ook daadwerkelijk vastgekeerd hebben.

Marieke de Veer
Maar wat jij nu omschrijft, dat is het precies. Dat is gewoon nadenken over hoe. Het is maar gewoon een eiland, maar op het moment dat jij door die deur stapt en die deur dicht doet. Dan komt het binnen, zeg maar, hoe het is om daar gevangen te zijn. En er is wel degelijk over nagedacht. Want je hebt heel vaak dat musea zeggen van of die plekken van nee, daar mag je niet aankomen of daar mag je niet in. Of weet ik veel wat. Dus alleen al dat je erin kan.

Randal Peelen
Daar heeft iemand besloten.

Marieke de Veer
Ja.

Randal Peelen
Fair enough.

Marieke de Veer
En zo simpel is experience design dus.

Randal Peelen
Iemand nog een plaspauze? Nee. Oké. Dan gaan we gewoon door. Nou, en ik had de luisteraars al beloofd dat we het ook nog even over het vertellen van verhalen zouden hebben. Nu heb je misschien het idee als je zit te luisteren. Maar Randal, dat is precies hetzelfde. Nou, niet per se. Want je hebt ook een hele mooie podcast gemaakt. Een gewichtige zaak. Uitgeven door Dag en Nacht Media. En alle podcast-apps te vinden en het resultaat van een pitchwedstrijd. Keukort pitchen waar die podcast over gaat en waarom luisteraars moeten luisteren?

Marieke de Veer
Volgens mij heb ik nog steeds niet de Pecacuccia vorm gevonden. Zelfs niet na nadat ik klaar is.

Randal Peelen
Wel gewonnen.

Marieke de Veer
Waarom moet je er naar luisteren? En waar gaat het over? Het is het verhaal van het is mijn zoektocht naar een familiegeschiedenis. Een format wat je regelmatig bij ziet komen. Naar aanleiding van een envelop die bovenkwam drijven een paar jaar geleden. Die is geschreven door een man die zich afvroeg waarom zijn vader. in de Eerste Wereldoorlog naar Engeland ging en vijf jaar lang niet meer thuis kwam. En waarom hij zijn vrouwen en kinderen achter liet. En die man die vertrok was een uitvinder, een weegschalenmaker. En de hele familie denkt nog steeds dat die man weegschalen ging maken in Londen. Want daar ging hij naartoe. In de Eerste Wereldoorlog. En dit verhaal kwam eigenlijk vijf jaar geleden op mijn pad. En toen dacht ik, weegschalen maken in 1915.

Randal Peelen
Een oplettende luisteraar die snapt. dat Nederland in de Eerste Wereldoorlog veiliger was dan Engeland.

Jurian Ubachs
We waren neutraal inderdaad. Precies. Beelden we in de Tweede Wereldoorlog ook mocht niet van Duitsland. Daar hebben ze een stokje voor gestoken.

Marieke de Veer
Ja, exact. En ook de hele Noordzee lag vol met torpedoboten en mijnen. En nou ja, ga maar eens op die boot staan en twee kinderen achterlaten en een vrouw en dan vijf vernikeren. meer van je laten horen nou ja of die echt niks meer van zich heeft laten horen dat weet ik niet maar er zijn papieren bewaard gebleven maar geen brieven van die man maar wel bijvoorbeeld waar hij had gewerkt en dat soort dingen Dus ik ben op zoek gegaan en daar gaat het verhaal over. Het gaat over mijn zoektocht. Het gaat over de Eerste Wereldoorlog. Dus aan het hand van de verhaal van de uitvinder. Wat ik langzaam ontraven wat hier heeft gedaan, ontsluit je eigenlijk een tijdsbeeld waar ik eigenlijk niet zoveel over wist, realiseerde ik me. Tweede Wereldoorlog, nou daar weten we echt heel veel van. Eerste Wereldoorlog iets minder licht te gaan. Tenzij je daar heel veel zelf al over leest. Maar ik realiseerde me op school dat dat toch niet heel minder aan de

Jurian Ubachs
Je denkt aan loopgaven. Het is niet echt onderdeel van de geschiedenis van Nederland.

Marieke de Veer
Nee, precies.

Jurian Ubachs
Klopt?

Marieke de Veer
Maar in andere landen is het de Great War. Dus ja, het is wel. .

Jurian Ubachs
Het was een dingetje, zeg maar. En in Engeland is dat misschien nog wel. Dat is echt een great word. Een grotere.

Sander Bijleveld
Loopen ze nu nog steeds met die poppies allemaal. En ik kwam toen, ik ben laatst naar België. Ik kom al vaak in België, maar naar België ook geweest. En daar dan langs van die van die. Daar is het allemaal gebeurd.

Jurian Ubachs
Ja, maar ook nog leeft. Maar ook Noord-Frankrijk, Noord-Frankrijk heb je dus velden bij dat is heel glooiend. En dat is alleen maar door de inslagen van die bommen. De littekens die Duitsland en Engeland voelen. Frankrijk en Duitsland zijn ongeveer gelijk, maar Engeland is denk ik het litteken van de Eerste Wereldoorlog groter dan dat van de Tweede Wereldoorlog.

Sander Bijleveld
Dat denk ik ook. Ik weet nog een reden waarom mensen moeten luisteren. En dat is een compliment. Hoef je voor eens niet op in te gaan, maar dat je een hele prettige stem hebt. En ik heb nu de eerste twee afleveringen geluisterd. Het is een serie van, ik geloof, vier afleveringen.

Marieke de Veer
Klopt, ja.

Sander Bijleveld
Ik heb het je net ook verteld met Schaamhood op de Kaken bekend dat ik hem wel op anderhalf speed heb geluisterd. Ik veroordeelde je direct, de randel viel je meteen bij. De wind van voren. Maar goed, ik vind het een heel prettig stem heb en dat je een heel mooi verhaal heb kunt vertellen dus dat je dat heel goed doet dus los van van de inhoud denk ik dat dat ook heel prettig wegluistert voor voor luisteraars kun je ook kort vertellen hoe je te werk bent gegaan bij het opnemen van dat

Jurian Ubachs
Altijd moois. Dus gewoon heel banaal heb je alles uitgeschreven hoe ben je met effecten omgegaan, dat soort dingen.

Marieke de Veer
Ik heb Een half jaar over gedaan om het verhaal te vinden. Eigenlijk de vorm van het verhaal. Van een jaarwerkproces. En toen ben ik begonnen eigenlijk met eerst korte alineaatjes te schrijven per aflevering. En die langzaam uit te houden tot een echt wat gebeurt er iedere drie minuten. En dat werd een soort supersynopsis. En vervolgens wordt dat een script en dat schrijf ik inderdaad letterlijk uit. Maar je moet dus echt al die stappen door, waarbij het uiteindelijk steeds verder uitklapt.

Jurian Ubachs
Ja, precies. Je begint inderdaad eerst van oké, in deze aflevering wil ik ongeveer dit vertellen. En dan. Vind je de blokjes waarin je dat kan doen en dan pas daarna vind je eigenlijk de uiteindelijke tekst, dus de kunstvorm, zeg maar.

Marieke de Veer
Ja, gewoon de essentie eerst. En het concept als het ware: van waar gaat één aflevering over? Want je moet een spanningsboog maken binnen een aflevering, maar ook binnen de vier. Want het is eigenlijk één groot verhaal. In vier delen. Maar ook de aflevering op zich moet een spanningsboog hebben. Dus daar ben je heel erg mee aan het puzzelen. Ja, en ook je bent daar zo mee bezig. Dus s'nachts vallen je opeens. Sinds snede waarvan je hebt op het hee, die schrijf ik alvast op. En zo krijgt dat script eigenlijk al tijdens je denkproces in de eerste maanden ook al wel vorm. Ja, totdat je het gewoon kan dromen eigenlijk.

Jurian Ubachs
En dat heb je allemaal zelf gedaan. Dus ook gewoon de stap naar het script toe, ze heb je allemaal zelf geschreven ook.

Marieke de Veer
Danielle Emans heeft mij enorm geholpen als eindreducteur, dus dat was echt wel waanzinnig.

Jurian Ubachs
Zeker, mijn script is het handig om iemand goed mee te laten lezen. Soms klinken dingen in je hoofd heel logisch en schrijf je op en dan lijkt het heel logisch. En dan les iemand anders.

Marieke de Veer
Ja, je hebt zoveel dingen gevonden die je er allemaal in wil proppen. En daar wordt het verhaal niet. Per definitie beter van.

Sander Bijleveld
En hoe om is dat dan gegaan? Kwam je dit verhaal tegen en dacht je doen ik ga daar een podcast over maken of dacht je ik wil een podcast maken en ik ga een verhaal zoeken?

Randal Peelen
Ik zou daar eigenlijk wel een andere draai aan willen geven. Geef jij er een andere draai aan? Nou, dat is namelijk als volgt. Marieke en ik hebben een discussie. In de voorbespreking op deze podcast bewust niet gevoerd. Gisteravond.

Marieke de Veer
Nog twee keer niet.

Randal Peelen
Om hem hier te kunnen doen. Het kwam zo, ik zei al dat we in de podcast club zijn geweest en we hebben een talk, of eigenlijk een interview bij gewoond met Patrick Rean Keefe. En dat is de maker van de podcast Wind of Change. En Wind of Change heb ik hier al een keer getipt. Dus je zou hem kunnen kennen. Dus een podcast gemaakt met heel veel Spotify geld. En dat merk je ook wel, want nou ja, laten we zeggen, dit is wel het summum van verhaal naar de podcast. Mee eens. Wel toch, heel veel beter worden ze niet.

Marieke de Veer
Nee, dat is een hele goede. Vrij veel rekening.

Randal Peelen
Ik zou wel kunnen zeggen de beste die ik heb geluisterd. Dus dat is mijn mening. En één ding dat daarbij helpt is natuurlijk die dijk. Van een budget. Maar ook Patrick Rieding Kiev is al romanschrijver. Dus sowieso beheerst hij zijn van.

Jurian Ubachs
Mist even de titel welke podcast gaat dit over?

Randal Peelen
Wind of Change. Wind of Change, ja. En. Het derde component wat mij opviel is dat het verhaal zelf, de pitch, is in één volzin te geven. Spreekt heel erg tot de verbeelding. Ik kan hem bij Jurie aan doen, je hebt de podcast duidelijk niet gehoord. Wist je dat het nummer Wind of Change van de. . Oh. Nou ja, Scorpions. Ik wilde ze zeggen Scorpions. Ik dacht, nou moeten we gaan zingen. Wist je dat dat nummer eigenlijk geschreven is door de CIA? Om een boodschap in destijds Sovjet-Rusland teweeg te brengen. Een soort subliminal messaging. Het gaat over taak changing. The Wind of Change. En daar gaat deze podcast over. Over de vraag of dat echt zo is en hoe dat dan komt. Ja, precies. Dus het is een mooie pitch. Eén volzin en je hebt de pitch al geven. Dus. We waren bij die podcastclub, die man wordt geïnterviewd, wat mij betreft een held, want hij heeft de beste van podcast geluisterd. En er kwam gelegenheid om vragen te stellen. Dus Randal Pelen. Hell yeah, dat ik een vraag heb. De eerste vraag. Ik loop naar die microfoon. Op het moment dat ik de microfoon in mijn handen krijg, weet ik nog niet wat ik ga vragen. Maar ik herinner me, ja shit, vragen zijn de gelegenheid om iemand te laten praten, niet per se om het antwoord op de vraag te krijgen. En ik bluff mezelf er in mijn beste Engels doorheen. Ik vraag hem. Hoeveel procent van je succes is nou te wijten aan dat het een heel erg goed verhaal is? En hoeveel procent aan het feit dat je het goed verteld hebt? Je hebt beide, even voor het goed hoorde. Het is een goed verhaal en je hebt het super goed verteld. Maar had het één zonder. Hoeveel procent is het één? Hoeveel procent is het anders?

Jurian Ubachs
Dit is toch gewoon. Dit kun je ook gewoon vertalen naar het begin van deze hele huidige podcastgolf die er is. Als serial niet zo goed van gemaakt was dat het gemaakt is, staat er hier niet.

Randal Peelen
Nou, en ik had dus een gesprek met Marieke waarin ik eigenlijk de stelling verdedigde dat. Ik heel veel zie dat best wel matige verhalen super goed verteld worden. Ik vind serial een voorbeeld. Serial, ik vind het verhaal met de kennis van u achteraf vind ik het verhaal kut. Om niet zoveel diep gaan. Had elke gevangene kunnen zijn. Het is alleen extreem goed verteld. En dus. Daarom de open vraag aan Marieke, hoe kijk jij ernaar? Want je hebt een verhaalde podcast gemaakt, ik nog niet. Alleen als ik luister, als zijn de podcastmakers, sorry. Dus met alle liefde en respect, maar ik hoor wel een paar trucjes die gewoon heel kenmerkend zijn voor verhalen de podcast. Dus Mijn nerd cynische programmeurachtige hart denkt dan van ja wacht even, je hebt ingrediënten, je hebt je vak goed beheersen, noem maar zo'n trucje goed editen. Het feit dat je een interview doet bij iemand en dan al laat horen dat het een beetje galmt. Dat geeft al aan dat het bij iemand in de huiskamer is. Het is een andere microfoon, een andere klank. Dan een bewust over. Die dan in één of twee zinnen onroepelijk ergens inbreekt. En dan van op dit moment schonk ze mij een kop koffie in even. Als voorbeeld dat soort. .

Marieke de Veer
Het is niet mijn podcast. Nee, oké.

Randal Peelen
Maar er is eigenlijk nooit koffie. Laat je zijn.

Marieke de Veer
Ja, ja, ja. Klopt. Klopt. En even terug naar Serial. Ik denk waar jij het meeste moeite mee had, toch, was het open einde. Wat heel veel verhalen de podcast hebben. Nee, dat trek je niet. En dan is eigenlijk de vraag van is het per definitie niet een goed verhaal als het een open einde heeft.

Jurian Ubachs
Het mag geëindigen in mysterie, toch? Of moet het voor jou een punt hebben? Dat zou ik wel heel fijn vinden, ja. De meeste goede verhalen in de podcast die ik geluisterd heb hebben in principe niet een eenduidig einde.

Randal Peelen
Nou ja, en ik zeg dan hier nu hardop on the record. Voor mij is zo'n podcast dan oké, heel competent verteld. Daar is echt wel een hiërarchie in dat geldt ook voor Marieke supergoed gedaan. Alleen dan vraag ik me af van hoeveel. . Ja, dat is mijn vraag. Kun je een slecht verhaal ook heel goed vertellen?

Marieke de Veer
Nou, ik zat erover na te denken dat, nou ja, niet per definitie een slecht verhaal, maar S-town. Is een ontzettend goede podcast, vind ik tenminste.

Jurian Ubachs
Het is ook een soort van een beetje de opvolger van Serial, dacht ik. Ja, of hetzelfde huis. Het lipniveau wel. Ja, volgens mij, zo ben ik erin geholt. Serial en terwijl serial. Na een ander sondeging kwamen ze ook met S-Town. Dat was een beetje mijn begin in het podcasten van nu. Maar goed, inderdaad, S-Town was heel goed, maar.

Marieke de Veer
Nee, ja. Toen heb ik erover nagedacht, want dat is gewoon geweldig verteld. Op de een of andere manier, hij begint en je hangt aan zijn lippen en het gaat overal heen. En het verhaal, als je erover nadenkt, als je denkt aan gewoon hoe vertel ik een goed verhaal, volgens mij de hele trailer van hem is al van. . . Ik ging op zoek naar een verhaal, maar toen werd het een ander verhaal. En toen werd het weer een ander verhaal. En eigenlijk het begon met iets en ik eindigde ergens waarvan ik niet wist dat ik zou eindigen. Dat is al dat je denkt van oké, dus dat is niet het de ingrediënten voor een goed verhaal. Eigenlijk zijn hele pitch was van. Ja, ik liep ergens tegenaan en toen rol ik van het een en het ander. Spoiler, in aflevering 2, of vrij snel gaat de hoofdpersoon dood. Ik bedoel, een goed verhaal: je hoofdpersoon gaat dood.

Randal Peelen
Succes.

Marieke de Veer
Wat was het nog meer? Er zitten gewoon heel veel dingen in waarvan je je af kan vragen van heeft hij hier nou echt een goed verhaal te pakken? Of weet hij door de manier waarop hij het vertelt en dat hij ook de juiste mensen op het juiste moment in beeld brengt. En gewoon ook precies weet in die hele zoektocht die hij daar een paar jaar doorgaat met die mensen uit S-Town. Daar weet hij gewoon iets heel moois van te maken. Dus hij heeft echt een oog en een neus voor kiezen, Ja, wat werkt. En uiteindelijk heb je echt een waanzinnige podcast. Maar daar zit eigenlijk alles wat een goed verhaal maakt, zit daar gewoon op de een of andere manier ook niet in. Omdat er. Nou ja, heel veel regels worden daar in ieder geval gebroken.

Jurian Ubachs
Eigenlijk heeft hij in podcastvorm een stilleven gemaakt. Een stilleven is over het algemeen ook. doodzaai als je gewoon. Nou ja, best wel goed. Een stilleven kan bijvoorbeeld een fruitschrijven. Een schilder die een fruits gaat is dan een stilleven, maar dat is op zich heel erg saai. Maar kan fantastisch gemaakt zijn. Dat is eigenlijk dit in podcastvorm. Het is een soort van situatieschets van een plek waar eigenlijk niet heel veel gebeurt.

Marieke de Veer
Precies, er gebeurt niet zo heel veel. Dus je denkt ook, wat is eigenlijk het verhaal? Je kan het gewoon niet navertellen. Ook als die klaar is, je kan het gewoon niet navertellen.

Randal Peelen
Perfecte vraag om te stellen. Wat is het verhaal? Nee, ik kan me wat scènes voor de geest halen. Die hij best wel levig heeft gemaakt dat je denkt, wat de fuck is hier gebeurd. Ja, het is eigenlijk ook weer net niks. Paketjes groot met een dun laagje gram.

Marieke de Veer
Ja, dus ik vind dat wel echt het voorbeeld waarvan ik dacht van nou, volgens mij is dit echt vertelling meer dan 50%. Gewoon speelt een rol los van het verhaal. En ik denk ook, ik had vijf maanden vrij gehad in de zomer als ik als het verhaal alles was. Toen had al het werk wat ik heb gedaan en niet toegedaan. Dus ik denk dat de vertelling op basis van Ashon, dat je kunt zeggen van zeker meer dan 50%. En ook, ik heb een paar Engelstalige podcasts geluisterd, Up En Vanished. Ook een soort true crime is dat. Nou ja, goed. Ik denk niet dat je het kent, maar dat is een voorbeeld van, nou ja, True Crum doet het heel goed. Weet je, er verdwijnt iemand wie heeft het gedaan, nou dan denk je goed verhaal. Dat is zo'n geslaagd concept.

Sander Bijleveld
Hoe dan het?

Marieke de Veer
Ja, en wat gebeurt er? Die journalist gaat goed beginnen, maar vervolgens zegt hij ergens een aflevering 5: van. Nou, ik zou 10 afleveringen maken, maar het is zo populair. Ik maak er 24. En dan van Vanaf aflevering 10 aflevering 10 heet Open eindjes en duurt 1 uur en 10 minuten. Daarna heb je aflevering Untold Stories De Special. Dan krijg je nog een aflevering, het verhaal van de politiedetective. En zo gaat het maar door. En dan eindigt hij met aflevering 24. 1 en 24. 2. En echt, you're losing the will to live als je door die podcast gaat. Want je hebt op een gegeven moment echt zoiets van, joh man, dit is echt uitmelken. En dan realiseer je van je kan een goed verhaal ook helemaal kapot maken, eigenlijk. Doordat je niet kiest. En je bent wel een regisseur op een bepaald vlak. En dat doe je ook in je tentoorschijn. Je denkt gewoon heel goed na. Wat er gebeurt wanneer het gebeurt en waarom het gebeurt? En hoe je audio hoe je je sound effect laat op je script. Op de tape die je hebt uit je interview. Dat zijn allemaal keuzes. Echt op de nanoseconde keuzes.

Randal Peelen
En dat doet ertoe.

Marieke de Veer
Dus ik denk wel, ja, dat het. . Het is hartstikke leuk om eigenlijk een heleboel van dit soort podcasts op de snijtafel te leggen. Dus te kijken hoe. Hoe dit nou zit.

Randal Peelen
Je zit een format in, Marieke.

Marieke de Veer
Ja. Ik voel dat wel, ja.

Randal Peelen
Een soort slow podcast. Wel grappig dat het antwoord van die Patrick Reed en Keith die. bestond voor een deel uit de opmerking dat je hebt een beetje, daar schaak ik jou dan even onder, ik noem het even met liefde de amateurs die een verhaal hebben en dat willen ze vertellen en dan doen ze een pitch en dan winnen ze een wedstrijd en dan mogen ze het maken. En daar krijgen ze hulp bij van professionals. Maar je hebt ook het tegenovergestelde fenomeen dat juist het grote geld nu op zoek is er moet content zijn. En hij zei al van ja, Netflix die geeft op dit moment gewoon overal een paar tonnen uit. Wat ook maar iets van een sprankje potentie heeft. In de gok dat daar hopelijk weer een leuke serie komt. Wat dus het tegenovergestelde effect heeft dat. Ja, eigenlijk met minder liefde, maar meer geld, verhalen uit de grond gestamd worden. Dus ja Het houdt mij wel een beetje bezig. Niet zozeer omdat ik per se als Randal Pelen een oordeel moet vellen over de markt. Maar wel dat ik het gevoel heb dat ik verhalende podcasts heb gehoord. Waar ik echt het verhaal achteraf niet meer kan vertellen. Alleen wel weet dat het super goed geproduceerd was. Dus dan denk ik, ja, maar God, geef me een goed verhaal. Ik doe al die trucjes op mijn rij. En ik heb ook een podcast. Terwijl. Het waarschijnlijk vies tegen zoveel als ik het probeer.

Jurian Ubachs
Volgens mij zei je net dat je het daadwerkelijke maken van de podcast, zes maanden op zoek naar het verhaal. En volgens mij vijf à zes maanden maken. Dus wat jij nu noemt. Ik gooi de verhaaltrucjes op en heb ik ook een podcast. Ja, maar zes maanden. Dat is wel zes maanden.

Randal Peelen
Je moet er wel even flink voor aan de bak. Het is niet per se makkelijk. En waar ik een diepe buiging voor maak, omdat ik daar. echt wel iets van recht van spreken heb. Jouw afleveringen zijn tussen de 20 en de 30 minuten. Nou, volgens mij gaat zodra je zeg maar onder het uur per aflevering komt, gaat de tijd exponentieel omhoog. Hoe korter de podcast, hoe langer het werk is.

Marieke de Veer
Ja, je hebt toch zo'n uitdrukking van ik heb je maar een lange brief geschreven, want ik had geen tijd om een korte te schrijven.

Randal Peelen
Dat slaat gewoon helemaal ook op dit proces. Zeker weten.

Marieke de Veer
En jij noemde net wat trucjes, maar eigenlijk zijn dat meer. Ja, dat zijn eigenlijk on the surface trucjes. Maar de echte verhalende trucjes zitten erin. Bijvoorbeeld dat je zorgt dat er iedere drie minuten iets gebeurt. Al introduceer je een nieuw karakter of ga je iets doen met je audio of doe je een nieuwe ontdekking. Weet je, het moet de hele tijd het een op het andere volgen. A leidt tot B leid tot C leidt tot D. Dat is een verhaal.

Randal Peelen
En als het een YouTube video is, heb je zelfs maar drie seconden.

Marieke de Veer
Ja, ja.

Randal Peelen
Is het echt interactief?

Marieke de Veer
Dat je ook denkt van hoe lang moet het zijn en wat kan ik daarin vertellen. Weet je dat mensen anderhalf uur ook gewoon klaar zijn en naar buiten willen. Het is geen boek wat je schrijft. Dus je moet veel meer nadenken over hoe comprimeer ik informatie. Hoe condens ik het verhaal, zeg maar. En blijf ik tot de essentie. En maak ik het ook nog verhalend of nou verbeeld ik het. En ik denk dat een goede verhaalde podcast zorgt dat je het voor je ziet. Niet iedereen kan dat. Er zitten mensen hier aan tafel die. Totaal geen beeld.

Sander Bijleveld
Guild yes charged.

Marieke de Veer
Ja, ik ben daar nog steeds van onder de indruk.

Sander Bijleveld
Ja, dat klopt. We hadden het voor de aflevering erover dat ik geen beelden voor me zie als ik nadenk. En daar was je helemaal van verbaasd. Dus dan weten luisteraars ook even waar we het over hebben. Wat vond je nou het leukste aan het maken van zo'n verhalen aan de podcast? Is dat daadwerkelijk het uitzoeken van die familiegezien is? Dus het onderzoeken. Of is dat het maken van een podcast?

Marieke de Veer
Ik denk dat de vertaalslag is het allerleukst. Dus ik, nou, die zoektocht was nog, die familiegeschiedenis was misschien niet eens. Dat is ook niet voor mij het hoofdverhaal. Ik vond die reis door de Eerste Wereldoorlog, door die periode waanzinnig. Het verhaal van het begin van de luchtvaart met al die vliegtuigpioniers - dat is netfictie. Het is non-fictie, maar het is netfictie. Ik weet of je de serie De Vliegende Hollanders hebt gezien op televisie, dan denk je ook, dit heeft iemand geschript. Maar nee, het is allemaal echt gebeurd. En Dat was heel tof om daar eindeloos veel over te lezen, maar dan ga je dus ook helemaal van je pad af en kom je allemaal dingen tegen die uiteindelijk niet in het verhaal kunnen meer gestopt worden en geschrapt moeten worden. Dat is heel leuk. En dan nadenken over hoe kan ik nou het enthousiasme wat ik heb gevonden. Bijvoorbeeld aflevering 3 komt de Chief Engineer van Fokker aan het woord. En die vertelde ook achteraf tegen mij. Die zei van ik had me volledig weer even ingegend In de vliegerij en het begin en de techniek en hoe het gemaakt wordt. En dan kom je bij mij aan en je maakt een opname en ik luister terug en ik hoor eigenlijk alleen maar De dingen die ik vertelde vanuit mijn enthousiasme, die ik eigenlijk al jaren weet en die ik gewoon vertel.

Randal Peelen
Het loepte eruit.

Marieke de Veer
En hij zegt: dat is mijn liefde voor het vak, voor de vliegerij en voor de techniek. En hij was echt ontroerd, zei hij achteraf, omdat hij dus zo'n portret van zichzelf terug kreeg. En dat had hij helemaal niet door, want hij dacht dat ik hem vakinhoudelijk kwam interviewen.

Sander Bijleveld
Ook de skil van de interviewer. Dat je dat dan naar boven weet te halen?

Marieke de Veer
Ja, dat kwam er heel snel wel op. En voor mij was het heel duidelijk. Dat is dan die vertaalslag die je doet in je hoofd van volgens mij is dit waar ik de lens op moet leggen. Maar voor hem was dat volkomen een verrassing, dus eigenlijk achteraf. Terwijl ik dacht, nou je was het toch zelf bij. drie uur lang.

Jurian Ubachs
Ja, maar dat is eigenlijk een beetje hetzelfde wat Randal bedoelt met waar het verhaal zit en wat een mooie vertelling is. Voor hem draait alles om de feiten en alles om wat er gebeurd is en hoe dat gegaan is. En jij. ziet daar veel meer de. . Bij jou ook wordt het in je hoofd ingekleurd in het beeld, sorry Sander, in het beeld van een verhaal. Je krijgt daar. Een bepaald plot bij bijna. En dat zal je natuurlijk zelf veel minder zien. Hij is juist jou gewoon aan te vertellen hoe het allemaal gegaan is.

Marieke de Veer
Ja, precies. En ik heb ook een soort puzzel in mijn hoofd met allemaal stukjes die opgevuld zijn. En ik kijk hoe hij daar weer inpast. En dat is heel spannend, dat is heel leuk. Dan is het interview sowieso al heel erg leuk om te doen. Maar op de weg naar huis, dan komt het. Dan begint dat gewoon langzaam op zijn plek te vallen. En denk je, ja, dit is de hoek die ik moet hebben. En dan werk je die zo uit.

Randal Peelen
Je wordt die bijna een beetje weggezet als hersendood.

Sander Bijleveld
Oh nee hoor, do your worst. Ik kan het hebben. Nee, ik word helemaal enthousiast over je verhaal hoor. Ik denk echt, ik ga morgen ook een verhaal in de podcast beginnen. kan.

Marieke de Veer
Het is een heleboel bakkenwerk. En ik zou ook niet aanraden om het helemaal alleen te doen.

Randal Peelen
Ik heb in het verlengde van de shout-out die ik eerder deed naar lieve heremans een vraag van hem meegenomen. En ik hoop dat daar wat in zit, want dan is hij leuk om te stellen.

Jurian Ubachs
Zijn we nu al meteen door naar de vraag van de luisteraar daarmee?

Randal Peelen
Of is dit gewoon. . Niet per se. Hij vraagt hoe is het om begeleid te worden bij dag en nacht media en te werken met een eindredacteur? Ik heb een vervolgvraag, nu al.

Marieke de Veer
Nu al? Zonder dat je weet wat ik ga antwoorden.

Sander Bijleveld
Maakt het niet uit. Geef gewoon een antwoord.

Marieke de Veer
Ik ben in het begin bij dat eerste half jaar op zoek naar het verhaal. Wat trouwens ook nog een hele goeie is over wat is nou je verhaal begeleid door Anne. Anne Jansens. Anne Jansens. En die zei. . . Die begonnen eigenlijk in het begin tegen mij, ja Marieke, heel leuk. Je hebt een aanleiding, je hebt een wondst, een man is verdwenen, je hebt een envelop met een paar stukken, maar wat is nou het verhaal? En dat bedoelde hij helemaal niet flauw. Maar hij had wel zoiets. Want ik wist het ook gewoon niet. Dat is trouwens ook zo'n voorbeeld van doet de vertelling het of het verhaal? Ik had letterlijk een paar papieren en dat was het. En ik wilde ook gewoon bewijzen dat ik meer kon ontdekken en dat ik daar een verhaal uitgewonek.

Jurian Ubachs
Je had wel een vraag. Dus makkelijk om je overheen stappen, maar dit is wel even de kracht van de sterke punten van de dag en nog mede hoor. We hebben ook wel eens gespart met Anne over een nieuwe ideeën van podcast. En hij is. . Streng is niet het goede woord. Hij is kritisch op een goede manier. En ik denk ook dat, natuurlijk, want zij geven dan op een gegeven moment de podcast uit, dus dat is niet letterlijk een seal of approval, maar je wilt natuurlijk ook als dag en nacht zijn er geen. Geen onzin gaan uitgeven. Maar op die manier helpt je wel heel erg om gewoon echt inderdaad heel kritisch te kijken naar de plannen die je hebt. En dan heb je Eigenlijk om een soort van, nou het is een klein klein kijkje bij ons in de keuken. Maar we waren op een gegeven moment ooit bezig met een soort van spin-off show voor minder zijn tafel. Hadden we al redelijk ver uitgedacht. Nou ja, dat was een meeting van een uurtje en dat hele concept lag in een prullenbak. Gewoon doordat hij hele goede scherpe vragen stellen over Ja, weet je, wat is het incentive om te luisteren? Voor wie maak je het? Wat haalt de luistarde hieruit, wat nog niet in je eigen show zit? Allemaal dat soort dingetjes. Ja, en dan kom je er al sparrend een beetje achter van oké, we hebben een bepaalde vraag gewoon niet goed genoeg beantwoord. En we zijn er op dat moment zo niet meer doorgegaan. Dus ja, ik herken dat eerste portaal waar je dan in zit met anderen kennen, herken ik heel goed. En het is. Eigenlijk begint de meerwaarde van dag en nacht daar al natuurlijk.

Marieke de Veer
Ja, absoluut. Je wordt gewoon ontzettend uitgedaagd in één uur tijd. En hij had het ook heel erg van jij, jouw frustratie met serial. Hij zegt let op, een zoektocht. Je komt uiteindelijk, je gaat het niet oplossen. En dan begin je net. En dan krijg je dat te horen. Je gaat gewoon niet het antwoord vinden. Dat is altijd zo. Nou, dan kun je helemaal ontmoedigd zijn natuurlijk. Maar hij gaf me toen een hele goede tip. Hij zegt: je moet op zoek naar de zeggingskracht van je podcast. Nou, daar moest ik even heel diep over nadenken.

Randal Peelen
Zeggingskracht.

Marieke de Veer
En wat dat eigenlijk is, is dat je dus zorgt dat je iets anders inlost. Voor je luisteraar. Dus je gaat uiteindelijk niet erachter komen wat die man daar echt heeft gedaan. Of niet volledig. Maar je gaat wel iets anders inlossen. En ga maar eens over nadenken wat dat dan is. En voor mij werd dat al heel snel het ontsluiten van dat tijdsbeeld van de Eerste Wereldoorlog. Die man is eigenlijk niet meer dan een figurant in zijn eigen verhaal.

Randal Peelen
Maar meer dan dat, ja sorry, ik wil het niet spoilen. Ik wil ook niet dat je het spoilt. Ik ga hem nog luisteren. Ja, nee, maar het is wel het tijdbeeld. Maar je doet later in de podcast ook wel een gooi naar dat dit van alle tijden kan zijn. Klopt. Dat vond ik wel een stikeltje rond dat ik even. . . Uit het raam ging kijken.

Marieke de Veer
Ja, gewoon inderdaad wat meer universeel verhaal waar iedereen zich in herkent. Van je maakt keuzes en waarom maak je die keuzes? Daar gaat het uiteindelijk veel meer om. En daar herkent iedereen zich in. En ik weet nog dat iemand tegen me zei, maar daarna moeten we terug naar de begeleiding van dag en nam. Maar iemand zei tegen mij: het is geen geschiedenisverhaal, het is een human interest verhaal. Human interest.

Randal Peelen
Datken ik niet direct.

Marieke de Veer
Nee, maar iemand anders. Gewoon iedere keer als ik het pitch, te gingen mensen zelf aan de haal met wat die man nou. Hij zat niet lekker in zijn lijf. En dit en dat.

Randal Peelen
En toen dacht ik, nou, dat is precies wat ik wil bereiken. Wat je met een vraag begint, is wel een mooi begin. Begin natuurlijk. Ja, dat is wel.

Marieke de Veer
Maar dat was dus eigenlijk stap 1. En zo heb ik nog een paar gesprekken met hem gehad. Waarbij ik gewoon. . aangemoedigd al dan niet ontmoedigd werd zeg maar en dan vervolgens lag eigenlijk de hele body lachte en ehm De structuur en toen kwam Daniela aan boord als eindreducteur en aan eindraducteur is hartstikke fijn om te hebben. Ik kan me ook voorstellen dat sommige mensen dat helemaal niet fijn vinden.

Randal Peelen
Oh, ik zou kapot gaan, maar het zou er wel potten van worden.

Marieke de Veer
Ja, je dwingt je echt om keuzes te maken. Sterker nog, het gaat gewoon met een rode stift door je script heen. En er gaan gewoon dingen schuiven. En dingen waar je ook al behoorlijk in je hoofd aan gehecht bent. En bepaalde zinnen die eruit moeten. Ja, absoluut. Dus dat is het proces wat ik met haar heb gehad, maar zonder dat had ik het ook niet kunnen doen. Want dan was het inderdaad een neverending story van echt een wind of change geworden, maar dan, ik weet niet.

Randal Peelen
Nou ja, maar goed, dat is ook mijn statement. Ik zeg namelijk met nadruk dat je dit verhaal heel erg goed hebkundig hebt gebracht. Dat is absoluut de vraag niet. Maar je moest dus inderdaad wel echt eerst op zoek naar dat verhaal.

Marieke de Veer
Ja, en dat is veel werk die je zelf verzet. En daarna moet je dus de hele tijd pitchen, opnieuw pitchen. Dus tegen je eindredacteur, tegen Anne. En dan ben jij zelf vergazend enthousiast dat je weer een archief, weet ik veel. Ik had op een gegeven moment het verhaal voor die weegschalen. Dat ik zocht dus nog de link met. . Niemand weet waar het over gaat, maar een weegschalenmaker. En hij deed ook iets met vliegtuigen. En ik zocht die relatie tussen die twee. En toen kwam ik via een sidestep uit op. Het Amerikaanse weegschalenbedrijf waarvoor die had gewerkt, en dat maakte voor het eerst weegschalen, wat ervoor zorgde dat je gewicht gelijk gemeten werd, ongeacht waar je was op de wereld, of hoe hoog in de lucht of hoe diep in de zee. Want we hebben ons gewicht verschilt dus afhankelijk van onze geografische locatie en luchtdruk en waterdruk.

Randal Peelen
Dat is een verhaal.

Marieke de Veer
Ja, dus nou ja, en dan zit je daar helemaal in en ben je dat aan het lezen, denk je van, oh ja, logisch, die man die werkte met vliegtuigen en weegschalen en je zit heel vaak. En dan werd zo'n groot site en ben je dat razend uit je boek gelezen. Grazend enthousiast aan het pitchen. En dan zegt de andere kans van nee, nee.

Sander Bijleveld
Je hint er wel namelijk trouwens. Heb je ook wel eens echt gevochten voor jouw idee? Dat ze, nou dat moet je niet doen. Jij had echt idee, dit moet er echt in. Dus kom erop dan.

Marieke de Veer
Ja, toch is neuvoud. Op een gegeven moment. Ja, je steekt er zoveel tijd in dat het op een gegeven moment ook gewoon goed is dat je het loslaat. Omdat je zelf voelt, ik kan ook gewoon niet meer nu. En dan laat je hem ook wel los, maar. Ja, ik ben wel heel erg ding aan het uitleggen. En als je het voor de zesde keer uitlegt, dan voel je al dat het allemaal niet zo goed meer staat. Dat je toch, oké, dat. . Nee, volgens mij. Want je merkt dat gewoon als je dat gaat herhalen dat je denkt, nee, dit klopt ook niet.

Randal Peelen
Laatste vraag die ik dan zelf stel, en dan kunnen we denk ik inderdaad door naar de vraag van de luisterners, is wat. . Je moet me uit de waan helpen. Of dit een fantasie is die ik had of niet. Ik had een beetje het gevoel toen ik het luisterde. Dat ik een. Een vertelstel eigenlijk alla de Vlaamse kunstroof terughoorden. Die is ook heel goed, dus geen. . Maar toen vroeg ik me af, is dat een dag- en nacht media sausje dan? Of is dat toeval? Of hoor ik iets dat er niet is? Of heb je inspiratie opgedaan bij die twee?

Marieke de Veer
Nee, ik weet. . Nee, ik kan me ook niet voorstellen wat is het precies.

Randal Peelen
In de letterlijke vertelling, dus het stemmetje dat je. . Je hebt natuurlijk stemmetjes, zo gaat dat. Het stemmetje dat je hebt als je aan het narraten bent, zeg maar.

Marieke de Veer
Ja. Ik dacht welke stemmetjes hoor jij allemaal in mijn podcast?

Randal Peelen
Maar jij praat anders als je tegen iemand praat die tegenover je zit.

Marieke de Veer
Ja, dat klopt.

Randal Peelen
Praat je anders dan als je de voice-over doet.

Marieke de Veer
Dat is heel gek trouwens.

Randal Peelen
Voor je hoor.

Jurian Ubachs
Ja, een podcast stem ook. Dat doet echt iedereen. Ik neem heel veel voice-overs op voor mijn werk. Dat is gewoon, ja, je hebt een presentatiestem. Dat is gewoon zo. En kijk, als je nou. herhaallijk dezelfde presentatie ga doen, dan evolueert dat langzaam naar je natuurlijke vertelstem. Maar als jij gewoon een tekst aan het inspreken bent, dan heb je je daar wel over het algemeen je moet heel heel goed zijn heel ervaren zijn wil je dat op exact dezelfde manier doen als dat je gewoon late back met iemand aan het praten bent dat is heel normaal ja ja

Marieke de Veer
Nee, dat klopt echt. Dat is echt wel iets wat me opgevallen is pas achteraf inderdaad. Ik heb ook echt mensen, vrienden van mij, die zeggen ik herkende je gewoon eerst even niet.

Randal Peelen
Ik heb een van die tijdens een podcastfestival laatste, er waren er van die talks, er waren twee dames uit Berlijn, ik ben een BR Radio, ik weet even niet hoe ze heten, die gaven een tip en die is me echt bijgebleven. Die zeiden. . Zeker als je reclame in moet spreken. Ik heb echt, nou mensen die mijn nerds op tafel luisteren, horen mij soms reclame voor. Ik heb echt de M-NOT reclamestem. Die zit er. Die komt alleen dan naar buiten. Verder nooit. Echt alleen dan. En zij hadden daar een tip voor. Ze zeggen als je reclame inspreekt, het is pijnlijk, maar doe het. Ga bij iemand in de kamer zitten. Pak een microfoon. Die andere zit daar alleen maar te zijn. En spreek dan de reclame in. Zul je horen dat het weg is. Dat je dat stemmetje dan niet meer doet. Nou, geldt natuurlijk vast niet voor iedereen. Maar ik vond wel een mooie tip om eens te. Ik heb het nooit geprobeerd. Vind ik veel te gênant. Ik weet wel wat je bedoelt inderdaad. Jij klinkt inderdaad in mijn oren raar als je is, geef ik toe. En ik krijg het gewoon niet voor elkaar. Om het te laten.

Sander Bijleveld
Ik vind het wel lekker, dan weet ik denk. Er zit verschil tussen datlijst en aal naar je en ik weet dit een reclame.

Marieke de Veer
Je bent er wel heel erg mee bezig inderdaad. Je doet het onbewust deels, want je zegt ook het is een soort knopje wat omgaat. En aan de andere kant zijn het. Een heleboel stijlregels die je hoofd heeft opgeslagen.

Randal Peelen
Het kan dus toeval zijn dat ik een soort van bijna voice coach over je schouder aanwezig voelde die. dezelfde voice coach was als de Vlaamse kunstgroof. Daar heb ik me dus blijkbaar of verbeeld. Of je hebt het zelf niet doorgehad. Of iets ertussenin.

Marieke de Veer
Ja, ik denk dat het echt puur toeval is.

Randal Peelen
Dat zou kunnen.

Marieke de Veer
Ik heb het echt wel heel erg alleen gedaan. Maar. Je kopieert gewoon toch? Je neemt gewoon dingen mee, toch, in je zoektocht. En ik heb zelf, ik merkte gewoon heel erg, ik heb toneelschool ook gedaan. En dat ik dat heel erg gebruikte. Dat ik dus, ik, ik wilde ook niemand hebben die door het glazen deurtje ging kijken. Want ik was gewoon echt ook.

Jurian Ubachs
Oh, maar dat heb ik ook.

Marieke de Veer
Heel explicit.

Jurian Ubachs
Ik schrijf dan reviews over games en dan spreek ik dus ook voor de video spreek ik dan ook videoreview in. En eigenlijk spreek ik die net zo in als dat ik op een podium zou staan en ik zou diezelfde tekst voor de handgebaren en je maakt ook handgebaren om een bepaald ritme in je zinsopbouw. Ja, voelbaar. Maar dat praat gewoon ook lekkerder. Dus dat hoort er wel bij. Ik doe dat inderdaad ook. Maar bij mij zit er wel altijd dus een video-editor, regisseur letterlijk naast me. Die zien dat wel allemaal. Ik spreek heel vaak dingen in met iemand in de kamer.

Randal Peelen
Ja, snap ik? Weet je trouwens dat Italianen dat permanent doen. Met handen. Die zijn echt gewoon zo ambastisch. Vind ik mooi.

Sander Bijleveld
Da kom ik zo meteen met mijn tips nog wel op terug. Ik heb er wel eens over gedacht: van het lijkt mij leuk om luisterboeken in te gaan spreken. En toen ging ik bij mezelf eraan van ja, hoeveel. Accenten kan ik daar en hoeveel verschillende stemmetjes. En dat is echt, ik weet niet hoe dat voor anderen is. Ik kan misschien één ander stemmetje en dan houdt het op.

Jurian Ubachs
Maar moet je per se stemmetjes kunnen voor een luisterboek? Want ik heb luister de. Ik ben nu wel gestopt. Maar ik luister. Ik heb de eerste vier boeken van Harry Potter als luisterboek gedaan Daan is ingesproken door Stephen Fry. Die doet niet per se geen hoge stemmetjes voor hem, maar ofzo. Dat doet ze niet. Hij niet. Het vertelt eigenlijk alles gewoon redelijk. Hij heeft wel een soort andere intonatie op het moment dat hij een letterlijk een quote. Aan het voorlezen is eigenlijk. Meestal wat sneller, meestal wat directer. Dan hoor je dat er een personage aan het woord is. Maar het is niet dat hij allerlei stemmetjes doet voor alle personages.

Sander Bijleveld
Volgens mij is dat niet per se iets wat je moet kunnen hoor. Dan heeft mijn hoop tot luisterboekinlezer. Die leeft nog bij deze. Dankjewel. Goede uit relatie.

Jurian Ubachs
Duidelijk spreken, niet te snel. Dat zijn veel belangrijkere dingen dan wat voor.

Sander Bijleveld
Over dat luisterboek, is wel een leuk zij weetje. Ik weet niet of het echt maakt, maar ik heb een interview met Steven Wry gezien. En daar vertelt hij. Hij heeft het eerste boek gelezen. Of het eerste boek ging hij inlezen toen de rest van de serie nog niet klaar was. Dus hij begon met het inlezen daarvan en er zit een zin in dat boek en dat is Harry Pakte het. Dus hij stopte het in zijn zak. Ik pak het het. Niet over zijn lippen. Dus toen heeft hij J. Rowling gebeld van joh, ik weet dat je een purist bent en ik weet dat je wilt dat ik het exact woord voor woord zo voorlees. Maar vind je het goed als ik dit iets parafraseer? Als ik dit iets anders zeg? Waarop zij heeft gezegd, nee, dat vind ik niet. Je moet het uitspreken en ze heeft het vervolgens in ieder volgend boek heeft die zin. Heeft ze meegenomen om hem een beetje op de kast te jagen. Dus dat vond ik wel een mooi verhaal. Het heeft niks te maken met deze aflevering, maar ik wou het toch even kwijt. Ik zag jou heel druk knippen.

Marieke de Veer
Ik zat in het verhaal te denken, maar ik wist het kort niet meer.

Jurian Ubachs
Ik herken het. Toen jij zei, pokkerde het, toen pakte het het.

Randal Peelen
Nou, en dan is het een mooie punt achter het verhaal over verhalen. Zodat we door kunnen naar de vragen van de luisteraars om daarna stil te staan bij de tips.

Marieke de Veer
Nou doe je het hè?

Randal Peelen
Ja?

Marieke de Veer
Die stem.

Randal Peelen
Dus niet de reclamestem, dit is de podcaststem.

Marieke de Veer
Maar je zakt in octaaf.

Randal Peelen
En dat is goed lekker. Daar kom je heel rustig over. Dat is heel goed. En dan zijn jullie gelijk stil, behalve Marieke, die prikt er genadeloos doorheen. We hebben ook nu nog, nadat ik die van liever al heb gesteld, nog maar drie vragen. Dus ja goed, we kunnen er wel om de beurt één doen. Maar dan maaien we het gas voor kan als voeten weg. Dus. Wie wil de eerste vraag stellen?

Jurian Ubachs
Dat kan ik wel. Nieuws, dat is de nickname van onze stakgebruiker, die vraagt wat is je favoriete verhaal?

Marieke de Veer
Ja, hé, dat is een.

Sander Bijleveld
Kill your darlings, ja?

Marieke de Veer
Kill your darlings, ja. Er zijn zoveel.

Sander Bijleveld
Er zijn een kwestie van schrappen, ja.

Marieke de Veer
En wat ik al zei, alles. Is het het verhaal? Is het het medium? Is het de manier waarop het is gemaakt? Er gaan heel veel dingen doen in mijn hoofd. Dat is een soort virtuele kaartenbak die rrr doet. En wat blijft erover? Wat ik zelf altijd wel hele interessante verhalen vind. Maar ik heb nu even geen voorbeeld, is als iemand bijvoorbeeld echt zijn hele leven lang bezig is met een soort levensmissie heeft.

Sander Bijleveld
In levenswerk.

Marieke de Veer
In levenswerk, ja. En dat zo'n iemand dan gewoon echt jarenlang gevolgd wordt en allerlei obstakels moet overwinnen. Ik zit even heel snel te denken, maar ook een tentoontoonzetting waar ik aan heb gewerkt voor Stevens Clin in Denemarken. Waar een fishklaelayer is ontdekt in de rotsen. Die vertelt eigenlijk hoe de mass extinction op de aarde 66 miljoen jaar geleden heeft plaatsgevonden. Dat het een meteorietinslag was. Tot de jaren 70 hebben mensen gedacht, of heel veel wetenschappers, dat dat door de vulkanen kwam, die langzaam aan het uitbarsten waren, waardoor de as kwam, de aarde werd donker en toen stierven de dinosauriërs. Terwijl er één man was die zei nee, ik denk dat het een meteoriet was. En die heeft dat jarenlang volgehouden. Een theorie overal verkondigd, totdat hij uiteindelijk dus het telefoontje kreeg van je moet nou eens even in deze rots komen kijken in Denemarken. We hebben iets gevonden. En daar zat die laag die kwam bloot te liggen. Dat is eigenlijk sedement wat neer is gezakt toen de meteoriet insloeg. En ja, een aswolk opsteeg, die eigenlijk gewoon echt honderden jaren de aarde in donkerte heeft geuld. Maar gewoon, wat ik dan mooi vind aan zo'n verhaal van wat er al waar is, is die wetenschapper. Die heeft dus eigenlijk against all odds, gewoon jarenlang. Doorgezet nee, het is die meteoriet. En totdat hij dat dan uiteindelijk kon aantonen met een test, met een proef toen hij die layer had ontdekt. En toen zeiden mensen, ja, oké, je hebt wel de laag ontdekt waar dat iridium in zit, maar waar is de krater dan? Want het was een meteoriet van, dat wisten ze toen nog niet, maar 10 kilometer in doorsnede. Waar zit dat ding dan? En het heeft nog jaren geduurd voordat ze die hebben gevonden ergens in Mexico. Maar het verhaal die man. Even een paar filmpjes op YouTube staan, dan denk je echt van dat je gewoon vol houdt en doorhoudt. Terwijl je eigenlijk ben een soort paria voor. wetenschap en ja dan toch blijk je gelijk te hebben dat vind ik ja zulke soort verhalen vind ik wel heel mooi misschien hebben jullie wel nog een een voorbeeld wat ook vertaald is naar een film of een boek Dat is heel mooi. Wat ik wel een hele mooie productie vond, ook waar ik toevallig vanochtend met iemand over had, is They Shall Not Grow Old. Dat is van de oorlog.

Sander Bijleveld
Eerste Wereldoorlog heb ik toch?

Marieke de Veer
Ja, Eerste Wereldoorlog. Omdat ik die vorig jaar dus heb gezien. Ook voor onderzoek natuurlijk, voor die podcast. waanzinnige productie. Als je een beetje het idee hebt van hoe een productie gemaakt wordt, dan is dat toch wel een voorbeeld van alleen maar respect voor hoe die mensen dat gedaan hebben. Dat is. Archiefmateriaal uit het Imperial War Museum gepakt, audiofragmenten plus beeldmateriaal. Dat is ingekleurd, dat is in 3D geplaatst. En het verhaal is volledig, het beeld is gematcht met allemaal persoonlijke oral histories, verhalen van mensen die het hebben meegemaakt. En dat zit ontzettend goed in elkaar. Iedere seconde is ontzettend goed over nagedacht. Dus ik heb daar wel echt met heel veel bewondering naar gekeken. Omdat ik me ook heel goed realiseer wat voor werk daarin zit. Dus dat zijn zo. Twee voorbeeldjes. Ja, kan nog wel even doorgaan denk ik trouwens. Nee, oké.

Randal Peelen
Maar goed, er loopt ook een klok. Sander en Jurian, hebben jullie zo'n een die je te binnen schiet? Met je eigen favoriete verhaal is, maar dan kort?

Jurian Ubachs
Ja, een van mijn, want inderdaad, je kan duizend. Maar het verhaal van het Jamikaanse bobsledteam dat mee gaat doen, dat is echt gebeurd, daar is een film van, heet Cool Runnings. Uit 1993 geloof ik, dat zal mijn favoriete verhalen ooit. Het is trouwens een Disney film hè?

Randal Peelen
Dat is een Disney film, dat zou je niet zeggen.

Jurian Ubachs
Zou je dat niet zeggen? Ik vind het heel Disney. Nee. Toen ik toen voor het laatst keek. Toen viel me dat pas op. Nou goed, in ieder geval, dat is. Terwijl je net aan het vertellen was, was dat zeg maar, ik zat een beetje te browsen van wat is nou wat. Toen dacht ik, ja, dit is leuk.

Randal Peelen
Dat zou zijn. Dat is zeker leuk. Ik moet denken aan mijn favoriete podcast, Hardcore History. En dan Dan Arlins serie over de Eerste Wereldoorlog. Ja, old way gewoon.

Jurian Ubachs
Ja, maar dan is het verhaal de eerste wereld hoor. Ik vind dat niet. . Dat vind ik net te groot om een verhaal te noemen, zeg maar. Ik ben dan meer op zoek naar die Engelse staljongen die zijn beste vriend vond en redde op het slagveld. En ze hebben samen in Engeland bleek ze homo te zijn, hebben ze samen een boerderij. Gestart in zijn leven nog lang en gelukkig. Dat is een verhaal.

Randal Peelen
Wat ik net zelf zo heb, maar dat is een verhaal. Dan noem ik het poppen van Frans Ferdinand.

Jurian Ubachs
In een steeds goed verhaal. Nee, nee, maar je snapt je punt, want de hele eerste wereld als verhaal identificeren gaat wel ver.

Randal Peelen
Ja, dat ligt eraan wat je timescale is, toch? En je definitie van verhaal. Want kijk, wat ik dus knap vind aan die podcast, is die podcast is tyves lang. Die oorlog voelde ook tyves lang. En toch ga je terwijl je ernaar luistert. . Die wanhoop en die uitzichtloosheid voelen.

Jurian Ubachs
Misschien heb ik dan het woord verhaal voor jou verkeerd. Laat ik het dan zeggen een puntje voor jou is dan wel, hij maakt van. Eén complete oorlog, één verhaal. Dat is ook wel weer heel knap. Oké, hij heeft er wel 286 uur voor nodig, maar dan heb je wel wat.

Sander Bijleveld
Sander? Ja, ik zit al de hele tijd in de stress. Ik zit jullie aan te kijken. Maar het kwartje valt niet. Het meest makkelijke antwoord voor mij is toch de Harry Potter-boekenserie reeks, omdat dat in mijn jeugd zo'n grote rol gespeeld heeft. Wat wel een verhaal, Jurian. Kijk naar de judge.

Jurian Ubachs
En we hebben een lichtknikje. Nou ja, ik zat in een andere hoekzoek. In dit geval was het verhaal voor mij iets dat echt gebeurd is en vertaald is naar een vertelling van. Of na de dosing of een boek of whatever is. En dit is natuurlijk fictie. Maar goed, het is nog steeds een verhaal.

Randal Peelen
Dat is wel goed eens.

Sander Bijleveld
Dus die comes to mind. Maar dat is meer voor mij persoonlijk, omdat hij. Ik was dertien toen het eerste boek uitkwam en daar groei je dan mee op ofzo, dus dat blijft bij je. Dus daar hou ik het nu bij. Ik heb even geen ander verhaal paraat.

Randal Peelen
Het is niet voor niks een cliché. Nou, dat was dat. That's all the time we have. Ik ga gewoon voor de volgende en dat is die van Jasper Vee die zegt, hoe denk je dat. . VE en AR experiences, zoals die van Den Carlin over de Eerste Wereldoorlog, mooi brugje, zich in de toekomst gaan ontwikkelen. Of zie je het meer als een gimmick? Dus virtueel realiteit en augmented reality. In het gebruik van experience design.

Marieke de Veer
We hebben het natuurlijk al heel veel over gehad dat er ook gewoon wel. wat dingen problematisch zijn met VR als het gaat om handling, alleen al.

Jurian Ubachs
Neem even, maar daar ben ik het ben ik het in principe niet mee eens. Dat doet mij alleen denken dat de museum met verouderde hardware werkt. Want in principe zijn er nu best wel laagdrempelige, goed bruikbare hardware. Neem bijvoorbeeld Oculus Quest 2. Nou ja, dat is een bril van voor mij 250 euro. Inderdaad. Dat is niet goedkoop. Maar die is los. Dus dan zit je ook niet met kabels vast aan een computer. Dus je kunt er een soort van safe space mee aangeven waarin je dan ook rond kunt lopen. Nou, de Oculus Quest kan zelf niet andere gebruikers identificeren, maar je hebt technieken die dat wel kunnen. Waarbij je dus ook met meerdere mensen in een zaal kunt rondlopen. En ik wil niet het gras voor je voeten wegmaaien, maar ik denk dat daar een heel belangrijk toekomstbeeld ligt voor tentoonstellingen. Dat mensen daar door elkaar heen kunnen lopen, samen dingen kunnen doen, terwijl je met z'n allen een VR-beeld op hebt.

Sander Bijleveld
Wat ik is een heel groot onderdeel van ergens naartoe gaan en een beleving hebben of we überhaupt naar een museum gaan, niet ook dat je daar bent. Als ik. Gedachte experiment. Ik kan een VR-bril opdoen die het dusdanig echt maakt dat ik echt voelproef ruik en zie wat ik ook zou doen als ik in het Louvre loop. En toch zou ik meer waardehechten aan daadwerkelijk daar naartoe gaan weten dat ik de reis gemaakt heb, dat ik een investering heb gedaan om daar te komen en dat ik het zie. Dan er moet een bepaalde moeite in zitten.

Jurian Ubachs
Maar als je met meerdere mensen tegelijk die VR-ervaring doet. Je hebt bijvoorbeeld VR-arcades, dat is dan gaming. Maar dan kun je met een groepje van bijvoorbeeld zes mensen samen zit je dan in een shoot, je zit samen in die wereldje. Je ziet elkaar ook, dus je ziet een avatar weergave van je medespelers. Dat kun je natuurlijk ook in een bepaalde experience schieten. Of het nou de loopgaven zijn, of inderdaad, die astronauten ervaring die je net pitcht. Maar het feit dat je het samen doet, dat is iets wat je over het algemeen niet heel makkelijk thuis gaat doen. Ik ben het met je eens dat ergens naartoe gaan beter is dan thuis in een VR ding zitten. Maar op locatie kun je met meerdere mensen tegelijk dat doen. En ik denk dat daar echt wel voor tentoonstellingen hele toffe dingen nog te halen zijn de komende jaren. Sorry, het was jouw vraag. Ik weet van mij werk gewoon heel veel VPR.

Marieke de Veer
Nee, maar dit is vind ik wel een inzicht waar ik zelf nog niet heel erg over naar had gedacht. Want wat ik altijd zeg, wat ik ook aangaf, van ik vind het vooral zo problematisch nu dat het zo individualistisch voelt. Dus als je zegt van nou, dat kunnen we doorbreken, doordat je met meer mensen aan iets kan deelnemen. En het wordt ook echt interactief. Want er zijn gewoon wel hele mooie voorbeelden van heel mooi gemaakte VR-experiences. Waarbij je denkt: van ja, maar waarom zit ik dit in VR te doen? Traveling While Black was vorig jaar in het IMuseum. Ik weet niet of jullie dat hebben gezien of gehoord, maar dan kon je inderdaad ervaren hoe het is om zwart te zijn in het begin van de vorige eeuw in Amerika. En dan werd je een diner gezet en dan zaten om jou heen gewoon mensen met elkaar te praten. En was je opeens onderdeel van een gesprek tussen drie zwarte Amerikanen bijvoorbeeld die daar moeite mee hadden. Of gewoon die praten over waar zij tegenaan liepen. Maar je zat er nog steeds als toeschouwer bij. Dus ik kon niet interacteren met die mensen. Dus toen dacht ik, het was fantastisch gemaakt, want het is van Roger Ross Williams gemaakt, filmmaker. Echt heel goed gedaan. En achteraf dacht ik, ja, maar waarom nu VR? Het was prachtig. Maar ik miste dat ik mee kan doen. Want ik stap nu in die wereld. Maar als ik zo doe met mijn hand, dan grijp ik door het gezicht van die man naast me heen. In het begin ben ik nog wel onder indruk, maar dan wil je eigenlijk wel iets meer. Omdat het uitnodigt tot het letterlijk in een andere wereld stappen, wil je ook participeren in die wereld. Dus als je dat mogelijk kan maken, dat je letterlijk die boundaries doorbreekt. Dan heb je denk ik wel iets te pakken. Maar ook denk ik dat heel veel mensen terug willen naar het lokale. Gewoon het fysieke museumbezoek. Dus ja, het kan eigenlijk twee kanten op. En we kunnen het pas over tien jaar navertellen wat er gaat gebeuren.

Randal Peelen
Nou ja, ze hoor je maar Jasper. Het is ready player one or get the fuck out.

Marieke de Veer
Upper out, ja. Dat is het eigenlijk.

Randal Peelen
Sander, jij mag kiezen of je je laatste vraag stelt. Of dat je denkt, nou, die hebben we wel gehad, we gaan gelijk door naar de tips.

Sander Bijleveld
We zullen anders afspreken dat ik hem gewoon stel en dat jij kunt bepalen of we die gehad hebben. En dat is namelijk de vraag van Jesse: welk verhaal/slash onderwerp staat er bovenaan je wisl? nog eens aan te werken.

Marieke de Veer
Oh jee. Ja, um.

Sander Bijleveld
Oeh, als je kwart van krijgt, is eigenlijk niet. Alles mag, alles kan.

Marieke de Veer
Nee, ik heb. . Ja. Nee, het zijn meer flar, eigenlijk een collage van dingen die door mijn hoofd schieten van. Wat ik nog wel heel graag zou willen, maar het is geen verhaal en het is ook geen onderwerp. Maar het lijkt me heel leuk om echt op expeditie te gaan. En ik weet dus niet waarheen. Maar als ik bijvoorbeeld een schip zie liggende haven. Waar vissers bezig zijn, dan wil ik gewoon doorgraag met hun dag de zee op. Kijken hoe die minicultuur eigenlijk is.

Jurian Ubachs
Wat wil je daar dan mee doen?

Marieke de Veer
Ja, dat weet ik dus niet.

Jurian Ubachs
Jij kan volgens mij niet informatie tot je nemen en het dan niet willen delen. Dat zit niet in je.

Marieke de Veer
Nee, dan ga ik waarschijnlijk nadenken voor.

Jurian Ubachs
Dus je gaat dan een podcast maken of iets dergelijks.

Marieke de Veer
Ja, ik denk nu wel in eerste instantie aan audio dan hoor. Maar het lijkt me heel leuk om. Dus ik zit meteen te denken aan het expeditie. Gewoon echt ook zelf, omdat je nadenkt over werelden maken en naar werelden reizen waar je zelf normaal niet kan komen. Om dat dan ook gewoon echt te gaan doen. Ve naar Antarctica of naar Zuid-Amerika, Noord-Amerika. En wat het onderwerp dan is, dat weet ik eigenlijk nog niet. Maar dan zou ik dus bijna meer aanhaken op iemands levenswerk volgen. Maar wie dat is, weet ik ook nog niet. Nee ja, zo loop je een beetje vast, dan kom je er niet uit. Maar dus eigenlijk is, weet je, ieder onderwerp heeft gewoon jams. Ieder onderwerp, ik heb verhalen gemaakt over chocola, over architectuur, over natuur. Nou ja, waar we het net allemaal over hadden. Je komt altijd pareltjes tegen en mensen waarvan je denkt. . hè? Nee toch? En daar wil je gewoon drie uur mee gaan zitten en mee gaan praten en dan komt het verhaal vanzelf. Dus dat. En ik denk, ja, ik heb ook een voorliefde wel voor verhalen waar heel veel mensen samen iets mogelijk maken. Dus bijvoorbeeld heb je Last Man gezien, First Man is het, first man, van dat gaat over Ryan Gosling als Neil Armstrong.

Jurian Ubachs
Dat vind ik al meteen een goede pitch daar. Ryan Gosling als Neil Armstrong. Precies. Ryan Gosling.

Marieke de Veer
Maar wat die film doet, tenminste wat hij bij mij heel erg revealde of onthulde als invalshoek, is ze laten zien hoeveel mensen mee hebben gewerkt aan die ruimtemissie. En dat is bizar, dat is krankzinnig. Ik bedoel, als je met mensen in een team samenwerkt, dat is best wel ingewikkeld om dat goed te doen. Dat is altijd miscommunicatie of iemand heeft zijn ding niet gedaan. Nou ja, er gaan allerlei dingen mis. Maar hier heb je dus over duizenden mensen die op de juiste knopjes moeten drukken om 453 potentiële dingen die mis kunnen gaan te voorkomen. En dat allemaal in 13 minuten, bijvoorbeeld. En dat is, dat soort dingen vind ik waanzinnig. En dat bijvoorbeeld als je het hebt over die fotografie van de Black Hole in de ruimte, dat is ook mogelijk, maar doordat alleen maar heel veel mensen met elkaar hebben samengewerkt om precies dat mogelijk te maken. Dat vind ik gaaf. En daar heb je heel veel voorbeelden van terug in de geschiedenis waarmee je dat kan doen. Daar loop ik wel warm voor als ik zoiets tegenkom. Dus het zijn meer de ingrediënten voor een goed verhaal. Ik weet niet wat jullie zelf. .

Randal Peelen
Nou, ik heb wel iets dat geen goed verhaal is. En dat is dat ik omwille van de tijd naar een afronding toe moet dat natuurlijk mensen. Achter ons in de studio komen. Ik hoopte even dat er nu twee studio's, maar die andere studio's nog niet in gebruik. Nou, we moeten even naar het einde toe werken. Dus ik denk, we doen tips. Iedereen één tip? Ik heb er één en die is het allerbelangrijkst van het hele jaar, 2022, nu al. Dat is de tip monitor control. Dat is een appje die staat op GitHub en die is mij getipt door Crisp. En denk je, Randal, waarom wil je dat in hem staan? Nou, ik heb thuis een monitor van het merk LG. Dat is eigenlijk best wel saai monitor. Er zit een USB-c-stekker aan, die koppel ik aan mijn laptop en dan gaat het als een soort kerstboom branden, want een USB-hub zit erin enzovoort. Het gaat allemaal werken. Maar wat ik voor de Life of Me niet voor elkaar kreeg, is ik moet elke keer met dat stomme knopje de helderheid en het volume instellen. Want dat beeldscherm geeft ook geluid. En monitor control is gewoon een toeltje dat vanaf mijn computer het bedienen van het volume en de helderheid van dat scherm voor elkaar krijgt. En dan niet. Zo'n gekunstmatigde volume die vanuit software komt. En helderheid van het signaal dat hij naar. Nee, gewoon echt de bediening van het scherm zelf. En nu denk ik, waarom zit dat fucking niet gewoon in macOS? Waarom staat hier download app voor macOS? Is dit ook voor normale mensen? Dat weet ik niet, maar in ieder geval voor mensen met echt. Echt lekkere computers gewoon. Gewoon echt een goede computer. Ja, gewoon kwalitatief, hoogwaardig computer. Ja, jullie zijn speciaal winnaw. Jij deelt de eerste puntje uit, Jurian. Dus dat heeft mijn leven echt, echt mooier gemaakt. Dankjewel, Crisp. Nu jij joh.

Jurian Ubachs
Ik ben later to the party. Ik doe even een heel kleine creamy-update hier. Ik ben later de party, maar ik ben begonnen aan Gomorra. Het is een Italiaanse serie over de Napolitaanse mafia, met name. Enorm goed. Ze zijn al bij seizoen 5, maar ik zit nog in seizoen 1. Dus ik heb nog heel veel te gaan. Heel veel mensen, jeloers, maar dat ik dat allemaal nu nog. Het is een enorm hoog niveau. En dat deed mij ook denken aan. Het feit dat later deze maand Mukromafia weer verder gaat. Dus als je dat nog niet op je raderhart staat, volgens mij 28 januari gaat dat weer verder. En Undercover is afgelopen weer. Die staat nu, die werd afgelopen maanden. Elke zondag een nieuwe aflevering op Netflix. En de laatste is afgelopen zondag verschenen. Dus heb je die nog niet gekeken, dan kun je die ook gaan bingen. Ik vond het zelf niet het allersterkste seizoen, maar goed, het is wel weer under cover en het is wel leuk. Dus dat, creamy updateje. Sander.

Sander Bijleveld
Ja, ik heb even gaandeweg mijn tip aangepast. We waren zo lekker aan het paraat en je had het over de Floriade. En op de een of andere manier moest ik heel erg denken aan een. . Serie die ik ooit heb gekeken op YouTube. En dat is een serie van Frederie Spiecht. En die heet Fauna en Gemeenschap. Het is best wel auto, dus als je het gaat kijken, is het volgens mij niet eens een breed beeld. En daarbij gaat Frederik Spiecht samen met. Kees Moeiker heet hij volgens mij. Dat is de conservatoor van het Natuurhistorisch Museum in Rotterdam. En die gaan door Rotterdam gaan ze op stap. En die gaat daar alle natuur ervaren die in de stad te vinden is. En dat is ontzettend grappig. Heel leuk om te kijken. Heel herkenbaar. Waar komen de pakieten in de stad nou vandaan? Ze gaan op een gegeven moment varen op. op de grachjes of de rivieren in Rotterdam. Ontzettend leuk gedaan. Geef het een keer een kans. Kijk het. En ik heb nog een tweede tip. En dat is omdat we hier zo aan het praten waren over. En dat is koop een museumjaarkaart. Als ik hem twee tips gegeven?

Jurian Ubachs
Jij ook. Gamura en. . Nee, ik heb één creme-update gegeven, dat is niet verkeerd.

Marieke de Veer
Volgens mij heb ik al heel veel tips gegeven.

Randal Peelen
Dat denk ik wel.

Marieke de Veer
Maar ik heb er nog wel één. Ik heb er nog wel heel veel. Nee, ik kreeg toevallig veel om te vertellen. Ja, dat is gewoon zoveel te vertellen. Ik doe nog wel een bijlage voor in de mail. Nee hoor. Maar ik kreeg gisteren een nieuwsbrief thuis van Time Out in Londen. Ik weet, je moet even reizen, dus we moeten even van Top Things to Do in 2022. En ik scrollde daar even doorheen en er stonden zo waren twee dingen op waarvan ik echt al jaren op zit te wachten. Dat is dus het Hans-Christian Andersen Museum. Om meerdere dingen inhoudelijk waar we het over hadden. Maar ook zeker vanwege die audio ervaring. En het andere is. Punch Drunk, en dat is een theatergezelschap die immersief theater maakt, maar echt top notch. Ze hebben acht jaar weg geweest. Dus ze komen ook echt maar, ze werken jaren aan een productie en dan komen ze naar buiten en komen. Gaan dan in Londen iets neerzetten en vervolgens in Shanghai en in New York. Dus het is acht jaar wachten en nu zijn ze weer terug. En wat zij eigenlijk doen is een soort van real life, eigenlijk VR. Zij nemen een heel warehouse over, een hele lood met allemaal verdiepingen, allemaal kamers. En daar spelen allemaal scènes zich af met acteurs, maar ook helemaal perfect, minuscuul, gedetailleerde, nagebouwde sets. En je gaat er als bezoeker ga je daar gewoon doorheen en je maakt je eigen verhaal. Dus je kan zelf kiezen waar je naartoe gaat. Ga je linksaf, ga je rechtsaf. En dan tuimel je van het een in het ander. En het is ontzettend, ontzettend goed gedaan. En er zijn mensen die. Vanover de hele wereld komen om dat te zien. En het is dit jaar weer terug. En daarna waarschijnlijk heel lang niet meer. Vet. Dus dat.

Jurian Ubachs
Het loopt van 22 maart tot 28 augustus.

Marieke de Veer
Burned City heet het.

Sander Bijleveld
Is het een beetje aan tickets te komen dan nog? Of is dat helemaal. . Sorry, we hebben tijd.

Marieke de Veer
Het gaat hard. Het gaat hard. Ja, maar zoek maar. .

Jurian Ubachs
Je kan nog wel via mijn website. Ik zit er nu te kijken. Je kan nog wel tickets bestellen. Oké.

Randal Peelen
We moeten eerst kijken of er nog leven naar Omikrongolf die eraan komt.

Sander Bijleveld
Ja, nee, daar ga ik gewoon vanuit. Als het niet zo is, kan ik toch niks aan doen.

Randal Peelen
Dat is waar. Tot zover deze aflevering van Met Nerds om tafel en Met Nerds om tafel is een podcast door Floris Bot, Jurian Ubachs en mij, Randal Peelen, onze. . Panelleden zijn Esther Crabbendam, Maarten van Woerkom, Ruurd Sanders en Deze Bink. Sander Bijleveld, onze gastneut van vandaag. Dat was Marieke de Veer. Marieke, dank voor je deelname. Ik vond het erg gezellig. Jammer dat we er een eind aan moeten breien. Waar kunnen mensen meer over jou te weten komen?

Marieke de Veer
Waar kunnen ze meer over mij te weten komen? Ja, op mijn website.

Randal Peelen
Op de Googles. Op de Google's. Op Twitter, website. Ja. En op onze Slack.

Marieke de Veer
Ja, ik heb alle deurtjes open getrokken. Dus ik sta overal volgens mij nu.

Jurian Ubachs
Leuk.

Marieke de Veer
Dan staat er, hè? Marieke is er ook of zoiets. Staat er ook.

Jurian Ubachs
Ja, hashtag tips.

Randal Peelen
Nou, meer informatie over ons is te vinden op onze website. En dat is mnot. nl. Daar staat ook die prachtige link waarmee je onze Slack kan joinen. En daar gingen 2000 nerdjes voor, waaronder Marieke De Veer. Heel leuk. Je kunt ook vragen stellen aan volgende gastneus die eraan komen. Die kondig ik dan aan. En dan mag je vragen stellen in het kanaal Vragen van de Luisteraar. En je kunt napraten over elke aflevering. Dus ook deze. In het kanaal Naprat, gasnurts aandragen in het kanaal Gasnurts. En er is recent iets heel bijzonders gebeurd. Het gebeurt maar één keer in de vier jaar. Het is een nieuw kabinet benoemd. En dat betekent dat het kanaal Politiek NL, dat is ook een politiek VS, weer een beetje in vuur en vlam staat.

Jurian Ubachs
En er is natuurlijk iets heel bijzonders gebeurd, namelijk Lingo is weer hip. Dus we hadden op een hashtag Wordel worden elke dag intrets de Wordel, de Wordel en de Wordel. Wordel is een M-NOT mate, zesletterversie. Ik heb trouwens ook nog de letteral gedeeld, waarin je één letter gaat en dan kijken hoe snel je de letter hebt gegaan.

Randal Peelen
Iets minder sophisticated, maar Ik ben met je eens. Wordle is een heel leuk kanaal. Kom dat zien. En elke dag drie uitdagingen. Word je nou vriend van de show, doneer je vrijwillig geld aan ons. Dan kom je in het clubhuis op onze Slack. Krijg je een private RSS feed zonder reclame en soms een beetje napraten en wat minder knips. En merjes te vinden op onze webshop nerdbier op nerdbier.nl. Voor nu hartelijk dank voor het luisteren. En tot de volgende keer.