279 – Hoe ‘Lightyear 0’ maanden rijdt op zon met Arjo van der Ham

Floris Bot
Ik heb sinds gisteren nieuwe zonnepanelen op mijn dak. Oh, het gaat weer over je huis. Floris, hoe gaat het met je huis? Hé, en ik wou zeggen. En ik ben dus nu zo'n asshole die de hele tijd in zijn app zit te kijken hoe het gaat met zijn zonnepanelen. Degene aan wie ik normaal gesproken denk van, god, hou eens op. Ik ben hem nu weer zelf. Die tand is dat? Nee, ik snap het, maar ik vind het ook kut. Maar hoe gaat het met je zonnepanelen dan? Ze doen het.

Randal Peelen
Heb je 40 terowatt opgewekt vandaag?

Floris Bot
Nee, een regenachtige dag. 41 kW. 41 kW.

Sander Bijleveld
Stau ook wel eens te schelden naar de wolk dan? Als het weer bewolkt is?

Floris Bot
Ik heb ze pas sinds vrijdag liggen. Dus ja, wat valt er nou te schelden naar de zon? Naar de zon doet het wel, naar de wolken. Het is winter man. Weet je, wat verwacht je nou?

Randal Peelen
Maar ironisch genoeg heb jij dus geen elektrische auto meer.

Floris Bot
Nee, ik zou het wel willen, maar de leeftijd is een beetje lastig. Of ze zijn zo duur als ik even naar mijn linkerbuurman hier kijk. Zullen we je linker buurmama vast gewoon gaan in blijkt me dat eens doen?

Randal Peelen
Welkom bij MetNerds om tafel. We praten vandaag met Floris en Sander. Mijn naam is Randol Pele en onze gastnerd van vandaag is Arjo van der Ham en Arjo is. . Chief Technology Officer bij Lightyear en Lightyear maakt de meest aerodynamische elektrische auto ter wereld. En dat doen ze niet alleen Ze doen dat ook nog eens in Nederland. En daar gaat ons hart toch echt sneller van kloppen. Dat maakt ook dat we vandaag in Nederlands te woord kunnen staan en dat het voor hem een reistijd was minder dan een vliegtuig nodig zou hebben. Het is ook nog eens een auto die ik maanden kan rijden zonder op te laden. Nou, dan denk je, hoe kan dat nou? Daar gaan we natuurlijk nog in geur en kleuren over praten. Maar het eerste wat ik zou willen doen om deze aflevering in te luiden is een kleine shout-out plaatsen naar het Brunel Solar Team. We hebben ze laatst al gefeliciteerd dat ze gewonnen hebben en ze zaten hier een aantal weken geleden. Aan tafel. Jullie delen ook het een en ander aan innovaties met elkaar, AO.

Arjo van der Ham
Zeker. We zijn origineel bij Lidja eigenlijk begonnen vanuit de vanuit de Solo Teams. Dus eh, we hebben ooit in. De vijf oprichters komen eigenlijk allemaal van het Soleteam in Eindhoven waarmee we in 2013 voor het eerst meegedaan hebben met de World Solo Challenge in Australië. En van daaruit kwam eigenlijk de realisatie, we kunnen hier veel meer mee als alleen auto's voor de voorwedstrijd bouwen. En uiteindelijk zijn we dus het bedrijf Lightje geworden. En inmiddels lopen er ook een hoop mensen rond die bij de andere solo teams wel door de wereld heen eigenlijk hebben gezeten. Want dat is natuurlijk een interessante follow-up.

Randal Peelen
Ja, leuk als je dat vanuit die universiteiten zo voor elkaar krijgt. En ik benaderk nogmaals graag in Nederland. Ik vind dat heel stoer. In ieder geval hartelijk dank voor je komst naar de studio en van harte welkom ook. Jij zei daar straks met het schaamrood op jouw kaken dat je nog nooit van Nerds om tafel had gehoord. Dus je bent geen vervent podcastluisteraar.

Arjo van der Ham
Ik ben zeker geen. Ik heb denk ik. Een maand geleden of zo heb ik één podcast een keer geluisterd, omdat ik in de auto naar Frankrijk zat en dacht, wat ga ik nu doen? Ik heb de radio uitgespeeld. Ja, precies. Er was ook geen Nederlandse radio meer te ontvangen, dus toen ben ik maar een podcast gaan luisteren. Iets over de Civil War. Was heel interessant. Maar over het algemeen hou ik het bij boeken lezen.

Randal Peelen
Prima onderwerp. Jij bent net al te loopst. Er zijn vijf oprichters. Die komen allemaal bij zo'n SORAR team vandaan. Was jij een van die oprichters?

Arjo van der Ham
Inderdaad. Dus in 2016 zijn we met. Zijn we met z'n vijven gaan zitten, waren of afgestudeerd of bijna afgestudeerd. En toen was de vraag eigenlijk een beetje wat's next? Wat gaan we nu doen na de Naar de studie. Gaan we allemaal ergens voor een bedrijf werken of gaan we proberen of we zelf iets kunnen doen? En wat ons allemaal heel erg aansprak was eigenlijk het. De sfeer die we in het soliteam hadden met alle mensen bij elkaar die Die met elkaar ook al weet je niet hoe het moet. Ook al zegt iedereen dat het niet kan. Dat je gewoon zegt, nou we beginnen eraan en we zien wel hoe ver we komen. Dat wilden we heel graag allemaal weer meemaken. En werken met super gemotiveerde mensen aan hetzelfde doel, dat werd gewoon heel motiverend voor iedereen eromheen. En het tweede was, hoe gaan we nou met de skills die we geleerd hebben de afgelopen tijd deze wereld een stukje beter maken? Toen zijn we begonnen met z'n allen elke donderdagavond bij elkaar komen. En eigenlijk kijken naar oké, als we met onze skills deze wereld een beetje beter willen maken, wat is er nog all mis? Leuke avonden. Wat is allemaal mis met de wereld? Het was eigenlijk heel erg leuk. Die eerste conclusie was ook redelijk makkelijk. Bloomberg doet volgens mij elk jaar een onderzoekje onder. onder millennials wat ze de grootste wereldproblemen hebben en climate change staat daar al jaren bovenaan het lijstje. Dus dat was de dat was ook de makkelijkste eerste keuze, climate change. En toen verder erin duiken, waar komt dat door? En dan kom je heel snel bij mobiliteit en transport. Toch wel echt een van de grotere. factoren is, ja, en energie en gebouw en dat soort dingen, maar daar hadden we allemaal niet zo heel veel mee hoe we dat hoe we dat hadden we minder ideeën bij hoe we dat op konden lossen. Dus toen werd het transport en dan Toen kwamen we toch tot de conclusie dat in Nederland heel veel emissies komen van de haven in Rotterdam, omdat al die bunkerfuels voor die schepen die ze daar tanken, worden bij Nederland gerekend. Dus toen hebben we nog een tijdje gekeken naar allerlei wilde ideeën. Het elektrificeren van containerschepen, solar op zee. En dat dan met een grote batterijboot de energie terugbrengen. In plaats van een kabel leggen, dat soort dingen. Van alles doorgerekend. En uiteindelijk toch weer bij de zonneauto's teruggekomen en geconcludeerd dat die echt een groot probleem kunnen oplossen om met z'n allen elektrisch te gaan rijden zonder dat we zo verschrikkelijk veel infrastructuur moeten bouwen. En daar hadden we natuurlijk een beetje een achtergrond in na die races in Australië. En zo zijn we lijkt je begonnen met de missie Clean Mobility for Everyone. Om zo'n auto's te gaan bouwen.

Randal Peelen
Nu is het heel verleidelijk voor mij als interviewer om door te vragen over die periode dat je dat bedrijf bent bronnen. Maar ik wil toch heel even, want laten we daar niet overheen stappen. Jij hebt dus ook eenzelfde race gereden als het Brunel Solar team dus recent heeft gedaan. Hoe is het jullie afgegaan toen?

Arjo van der Ham
Wij hebben in 2013 voor het eerst meegedaan aan de World Solar Challenge in Australië.

Randal Peelen
Wat was jouw rol?

Arjo van der Ham
Hoe groot is dat team? Ik was een van de 1 of 22 mensen waren we ongeveer. Ik zou het eigenlijk moeten weten, ik weet het niet precies meer. Maar ik was de. Ik weet de sfeer nog heel goed. Ken iedereen ook nog heel goed? En ik was de chief powertrain. Dus ik was eigenlijk verantwoordelijk voor de. Het zonnepaneel, de elektronica achter het zonnepaneel. En ik heb in Australië samen met een andere teamgenoot de strategie gedaan. Dus dat was het uitrekenen hoe hard moet je nu precies. Zodat de batterij aan het einde van één stint precies leeg is. En niet nog een beetje over heeft, want dan had je harder kunnen rijden, maar ook niet al leeg is. Dan kwam je niet over de finislijn.

Sander Bijleveld
Een skill die ze bij Red Bull niet zo goed hebben op het moment.

Arjo van der Ham
Het gaat ook. bedacht vaak wel goed natuurlijk maar dat is wel inderdaad hetzelfde sommetje en daar In 2013 was het eerste jaar voor de race in Australië dat er ook een nieuwe klasse was. Dus tot die tijd was het altijd die platte éénpersoonsauto's. En in 2013 hebben ze voor het eerste de cruiser klasse ingevoerd. Dus dat was een klasse waar je ook punten krijgt voor hoeveel mensen je meeneemt, voor hoe praktisch dat de auto is, voor hoeveel energie je extern van het net bijlaat. En ook uiteindelijk voor hoe snel je dan uiteindelijk van Darwin Adelaide, dus het hele continent, door staat.

Randal Peelen
Is dat nog steeds?

Arjo van der Ham
Want die klasse bestaat nog steeds. En vanuit het Solenteam Eindhoven hebben we eigenlijk vier keer meegedaan in die klasse en vier keer gewonnen. Dus dat we. .

Floris Bot
Dat is niet zo trots op te zijn man.

Arjo van der Ham
Ja, zeker. Vooral wat ook. Het Delft was altijd super goed in de andere klassen voor platte auto's. En Twente deze daar ook altijd heel goed. Er was ook de heerste ook op de universiteit wel een beetje zoiets van ja. Gaan we nou die competitie aan en hetzelfde ding doen? En nou ja, daar was een beetje wat discussie over. En op een gegeven moment kwam deze klasse, die werd toen dus pas gepubliceerd. En toen was het heel duidelijk. Dit wordt ons ding. Dit is waar wij op in kunnen zetten. Dit is wat ons betreft ook dichter bij de. . Nog steeds een heel eindweg, maar een stuk dichter bij de markt staat en iets meer, dat je ook echt een familieauto kan bouwen. Dus wij wij hebben die klasse eigenlijk onze eigen gemaakt en daarop gaan focussen. Dus ik heb zelf dan in dat eerste team gezeten in 2013. En in 2015 ben ik nog wel meegewezen naar Australië. Maar was het meer in plaats van een fulltime iets was het een dagje in de week meekijken. En twintig nieuwe Jongens en meiden die toen het fulltime team gevormd hebben. En dan in 2017 toen waren we inmiddels lijstje begonnen. Het was er geen tijd meer. Ben ik er zelf niet veel meer betrokken bij geweest. Ik ga even een minuutje meekijken, maar niet.

Randal Peelen
Het is wel heel opvallend als wij die mensen hier hebben zien glunderen, omdat ze. op weg waren naar Zuid-Afrika om daar nou weten we inmiddels de winst te gaan pakken. En hoe bevloog ik jou nu zie te oorpraten en dat ik eigenlijk in het verhaal als rode draad meekrijg dat je In ieder geval een bedrijf wilde beginnen waar je exact datzelfde enthousiasme gewoon weer terug kon krijgen. Nou, ik zie je hier glunderen, maar toch vraag ik het, is dat gelukt? Is het tot op de dag van vandaag even leuk?

Arjo van der Ham
Dit is niet de enige factor die het leuk of niet leuk maakt. Dus ik ga echt niet zeggen dat het elke dag leuk is. Maar datgene wat. En dat was het zoleteam ook echt niet. Dus misschien is dat ook iets om goed neer te zetten. Wat het zo mooi maakte, is dat. Iedereen voor hetzelfde doel werkt, dezelfde motivatie heeft. Het kan er soms heel hard aan toe gaan. Het kan soms heel zwaar zijn en heel erg moeilijk hebben. Maar er is geen discussie over of iets persoonlijk is of er een politieke motivatie achter zit. Iedereen wil hetzelfde bereiken. Dus alles waar je. Klass met elkaar gaat over de inhoud en gaat over hoe gaan we in het geval van Leidje missie halen en in het geval van het soliteam, hoe gaan we die race winnen.

Sander Bijleveld
Geen nee voor een antwoord.

Arjo van der Ham
Nee, en het is één team, één taak past misschien ook wel heel goed daarop. Dat is een beetje de sfeer die je krijgt. Dat is ook echt niet altijd leuk, want je moet juist ook wel heel eerlijk naar elkaar zijn. En als iets niet goed gaat of als iets niet leuk. Maar je weet wel altijd dat het. Bedoeld is om het overal beter te maken. En dat is denk ik wel gelukt. Als je werken nu meer dan 500 mensen bij de Lijtje. En wie je dan ook vraagt, iedereen weet wat de missie is, waarom ze daar zitten. En iedereen heeft een Een persoonlijke motivatie om deze wereld een stukje beter te maken. En heeft daarom ook voor deze maan gekozen. En dat maakt het heel. Een hele gave omgeving. Maar niet altijd leuk. Dat is wel iets anders.

Randal Peelen
Het is ook zo raar. Want aan de ene kant, ik vind het leuk dat je dat zegt. En ik word gewoon enthousiast van het aanstekelijke. Ja, enthousiasme dat jij hier toont. Tegelijkertijd hoor ik je verhaal en denk ik, het is eigenlijk te zotsen worden dat niet elk bedrijf zo werkt. Want je wil toch dat iedereen naar eenzelfde doel aan het rennen is en iedereen op die manier samen een bedrijf runt. Maar goed. Dat is de wereld naar je keet. Je bent een bedrijfbronnen in 2017. Wat waren toen de voornaamste uitdagingen? En waarom wilde jullie te lijf gaan? Want klimaat. Probleem oplossen. Ja, dat wil ongeveer iedereen in de 20 en de 30 tegenwoordig. Dus dat is aan zich niet uniek. Het is misschien ook niet per se uniek dat je dan denkt: ik ga de transportsector een handje helpen. Wat maakt dan toch dat je denkt hier is een extra bedrijf nodig? Want ik als naïve buitenstaander denk elke fabrikant van auto's is nu bezig met elektrisch. Dit probleem lost zich op, ook zonder mijn hulp.

Arjo van der Ham
Ja, was het maar zijn feest, dan waren we inderdaad heel gauw naar een ander probleem overgestapt. Maar wij waren eigenlijk ook mede geïnspireerd door Hans Rosling. Ik weet niet of we Hans Rossel is Je kan eens kijken op Gapminder. Dat is een van zijn werkdingen. Hij leeft helaas niet meer, maar hij deed allerlei analyses over inkomensgaps in over de hele wereld heen. En een van de dingen die hij heel mooi in beeld brengt is dat er een hele grote groep mensen is, een paar miljard mensen die langzaamaan qua welvaart steeds ietsje groeien. En die beginnen tegen die grens aan te lopen van. . Uit mijn hoofd is het ongeveer 10 dollar per dag of zo. Waar je net een vervoer met een auto kan gaan betalen. Dus ik denk dat met de industrie die we nu hebben staan. Gaan we daarmee uiteindelijk hier in het westen allemaal elektrisch rijden? Dat zal wel lukken. Ik denk wel dat het een stuk sneller kan en dat Ladje daar ook een grote rol nog in kan spelen. Maar het grootste probleem is denk ik die hele grote groep mensen die eraan zitten te komen die ook straks op een welvaartsniveau zitten waar ze auto's kunnen rijden. Maar die kunnen alleen de alle goedkoopste auto betalen die er dan mogelijk is. En momenteel zijn dat onze 20, 30 jaar oude benzinauto's. Als wij ze hier allemaal vervangen door elektrische auto's en vervolgens gaan er minstens net zoveel mensen in Afrika en India. En dat soort plekken in diezelfde oude benzinauto's rijden, dan lossen we overal niks op. Dus hoe gaan we er nu voor zorgen dat

Arjo van der Ham
We één die transitie hier in het Westen veel sneller maken.

Arjo van der Ham
En twee, dat al die mensen die Die het ook gewoon verdienen om een goede mobiliteitsoplossing te krijgen. Een schone oplossing hebben. En niet in onze oude benzinauto's hoeft te gaan rijden.

Randal Peelen
Om even met de deur in huis te vallen. Hoor ik in jou helaas bijna terug dat je vanzelfsprekend een betaalbare auto wil maken, terwijl die van jullie 2,5 ton kost. Ik weet dat ik heel flauw ben voor je.

Arjo van der Ham
Nee, dat is een hele goede vraag. Misschien ook wel het. Ding wat mij zelf het meest frustreert aan waar we nu staan, maar het is echt een stapsgewijs ding om daar te komen. Dus ik denk, het verhaal wat ik net vertel, hoor je eigenlijk terug in onze missie: Clean Mobility for Everyone. En we denken dat de beste manier om dat te bereiken is zorgen dat de goedkoopste vorm van mobiliteit straks ook schoon is, per definitie. Met zo'n zonneauto kun je dat voor elkaar krijgen. gegarandeerd schone energie in die auto waar je mee waar je mee rijdt. Maar we zullen naar die kosten toe moeten komen en we zullen die techniek moeten ontwikkelen. En kosten in automotiveland is in eerste instantie een kwestie van aantallen.

Arjo van der Ham
Dus je schaalgrootte.

Arjo van der Ham
En dat is ook de reden waarom onze eerste auto zo verschrikkelijk duur is. We hebben allerlei nieuwe technieken ontwikkeld. Met het oog op die missie, zoals ik hem zojuist heb gedaan. Dus we zijn heel erg scherp geweest op dat daar. geen fundamentele dure materialen of dat soort dingen in zitten die niet schalen naar die uiteindelijke toekomst. Maar die zijn nu in kleine aantallen wel nog heel erg duur. En datzelfde geldt ook gewoon überhaupt voor alle standaard dingen in een auto. Als je 500 stoelen koopt, dan zijn ze letterlijk tien keer zo duur als dat je 500. 000 koopt. En de combinatie daarvan maakt dat de eerste auto in laag volume is Omdat het gewoon verschrikkelijk moeilijk is om een automotivebedrijf te starten en überhaupt in productie te gaan, laat staan als je in één klap naar hoog volume zou willen gaan, want dan moet echt alles kloppen. Nu kunnen we ons nog één of twee foutjes permitteren. En dat Dus wij geloven er echt in dat we deze tussenstap nodig hebben om daar naartoe te gaan. We kunnen ook niet in één keer die auto voor Afrika, om het dan maar zo te noemen. maken. We zullen echt moeten leren als bedrijf ook om daar te komen.

Sander Bijleveld
Dat is ook wel mooi hoor, dat je op deze manier hoor. Want dan gaan mensen met een dikkere portemonnee, die krijgen nu de kans om een auto te kopen. En daarmee helpen ze ook het financieren van.

Arjo van der Ham
Dat is ook een groot deel van de motivatie voor veel van de klanten die we nu hebben. Die zien het niet alleen als ik koop een auto, maar ook ik bouw mee aan deze toekomst. En ik ben onderdeel van deze beweging die dat voor elkaar gaat krijgen. De eerste auto is vooral de techniek laten zien dat het werkt, dat het kan. Iedereen laten zien hoe het werkt, wat het is om een zonneauto te rijden. Wat betekent dat? Voor opladen en voor niet opladen. En daarvoor moet je gewoon auto's in de handen van klanten hebben. Stap 2 is een stuk betaalbaarder maken en de volumes omhoog.

Floris Bot
En stap 3 zal er dan nog een keer flink overeen moeten. Het is een beetje. Sorry voor het vergelijk, maar een beetje Tesla model.

Arjo van der Ham
Jazeker. Dus heel plat gezegd hebben ze dat met de Tesla Roodster en daarna de Model S en de Model 3 natuurlijk ook gedaan. We proberen de Stapmodel S over te slaan. En ik denk ook dat dat kan, want de wereld ziet er heel anders uit dan Tesla hiermee bezig was. Vooral de.

Floris Bot
Jullie hebben ook geleerd.

Arjo van der Ham
Zeker. En vooral ook de hele supply chain eromheen is heel erg veranderd. Dus in die tijd als je onderdelen voor een elektrische auto wilde hebben, dan was er eigenlijk niemand die. Die daar echt iets wat mee kon. En dat is wel heel erg veranderd. Dus nu, omdat die hele industrie er ook naartoe gegaan is, is is er veel meer beschikbaar. Kan je veel meer met suppliers doen, hoef je daar ook minder dingen zelf te doen.

Floris Bot
En zijn er een soort van semi-open source-achtige projecten voor elektrische auto's waar je ook gebruik van hebt gemaakt, zodat je niet alles zelf hoeft te ontwikkelen qua hoe zit dit en elkaar, hoe werkt dit samen? Heb je bijvoorbeeld gekeken naar weet ik veel je computing en je drivetrain om in één klap in te kopen in plaats van helemaal zelf te ontwikkelen?

Arjo van der Ham
Voor hardware is er weinig op dat soort gebieden. Er zijn wel wat projecten, maar niet echt iets wat voor ons ook ook bruikbaar was. Aan de software kan is natuurlijk een ander verhaal. Gebruiken bijvoorbeeld Android Automotive. Wat je gewoon open source kan. En binnen kan trekken en mee kan werken. Dus dat zit er zeker wel in. Aan de hardware kant bestaat er nog niet echt zoiets. Er zijn allemaal wat initiatiever geweest, geloof ik maar. Niet iets te weinig. En wat je ook ziet is een. Daar hebben we het nog helemaal niet over gehad. Dus hoe we dat dan doen. Er zijn eigenlijk twee dingen die we gaan doen bij Ladje. We leggen dat zonnepaneel op het dak, waardoor je een hoop energie opwekt. En aan de andere kant werken we heel hard om die auto. Efficiënter te maken. Zorgen dat hij minder energie per kilometer gebruikt. En daar is die drivetrain van zo'n verschrikkelijk grote invloed op. Dat als we die ergens in zouden kopen, dan zouden we dat niet halen.

Randal Peelen
Dat is echt je core business.

Arjo van der Ham
Dat is een van de core dingen die we die we hebben moeten doen om die efficiëntie te halen. Dus dat. We hebben de motoren direct in de wielen zitten in plaats van een centrale motor met andere vassen en dat soort dingen. Die andere vassen voegen gewicht toe, die draaien, dus zitten lagers in die wrijving hebben. Dus dat weer extra verliezen. Door de motoren direct in de wielen te plaatsen en die massa, en die extra verliezen, ben je allemaal kwijt.

Randal Peelen
Maar wacht even, dit komt mij bekend voor van dat Brunel Solarteam. Dat klopt. Die hebben dat samen met jullie gedaan, of niet? Nou ja, die lopen een beetje voor, toch?

Arjo van der Ham
Nou, credit for credit is due, denk ik. In de hele Solar Challenge wereld worden motoren direct in de wielen al heel erg lang gebruikt. Er is één type motor, wat ergens in 1997 of 1998 door een soort van onderzoeksinstituut in Australië is gebouwd, de CSIRO.

Arjo van der Ham
Een soort van de Australische TNO, zeg maar.

Arjo van der Ham
En die motor heeft jarenlang bij alle solo teams daarmee gereden. En Als ik me niet vergis, heeft het Prunel Solotteam inmiddels zijn eigen motor gebouwd. Heel gaaf en ook terecht, denk ik. Als ik kijk wat we dan vervolgens voor Lightyear nodig hebben. En dan is het dezelfde filosofie, hetzelfde idee erachter. Maar de motor zelf is wel compleet anders. Dus het ontwerp wat je moet maken voor een. kijk. Het liefst, zou ik ook op die gewicht uitkomen waar het Bruneel Solenteam op uitkomt, met een paar honderd kilo voor een auto. We hebben geen keukels anders meer. En Stella, dus de auto die wij voor de race in Australië bouwden, woogt 380 kilo. Maar de auto die we nu voor Lightje bouwen, die weegt toch weer. Ik schaam er bijna voor, maar hij weegt 1575 kilo.

Floris Bot
Ik helemaal niet zwaar voor een EV.

Arjo van der Ham
Nee, eigenlijk niet. Maar ik denk wel, jongens. En waar komt het door? Ja, heel veel features en dingen die er in zo'n zonneauto niet direct in zitten. We hadden geen stoelen, maar dat was een plaat van kabon waar een kussentje opgelijmd zat Dat is dus een stoel. Je kan erop zitten. Dat ging op zich oké, maar hij is niet verstelbaar, bijvoorbeeld. En de andere die noemde je net ook al: kreukelzones en veiligheid is een heel groot topic, hier natuurlijk ook in.

Floris Bot
Er zijn ook dingen waar mensen toch helemaal niet zo mee bezig zijn, zoals Ik keek zo'n YouTube kanaal over iemand die groepje mini aan het verbouwen. En die zei van we willen een extra ruitenwisselmotor voor achter. Maar ja, zo weer 400 gram. Weet je wel, dat zijn dingen die vallen helemaal niet op. Een ruitenwisser, dan moet je dus ook sproeiers. Dan heb je weer een reservoir en je hebt weer leidingen en je hebt weer een pomp. En voor je weet heb je weer 10 kilo in je auto hangen.

Arjo van der Ham
10 kilo, 30 onderdelen extra die je moet trekken door de hele logistieke chain heen en waarschijnlijk 30, 40 euro op Bill of Material van de auto toegevoegd. We hebben die achteruit er maar gewoon uitgelaten, dan heb je ook geen ruitenwisseling. Daar liggen zonder cellen voor dat is ook nodig.

Sander Bijleveld
Voor mijn beeld, want jij zegt die motoren in de wielen, zijn jullie daar de enigen die dat nu op deze manier doen, of zijn er andere merken die.

Arjo van der Ham
misschien ken die die daar ook al stappen mee maken of langzaamaan beginnen er wat wat wat meer te komen dus misschien heb je gehoord van aptera In de US, die maken ook een auto met zonnepanelen. Dat is een heel klein autootje eigenlijk. Een heel interessant ontwerp ook. Daar zitten ook motoren direct in de wielen. Lordstown maken pick-ups. In de US, in Lordstown, zo heet het plaats. En die gebruiken ook motoren direct in de wielen. En voor de rest zijn er heel veel prototypes en dingen en testauto's en dat soort dingen geweest. Maar nog geen recente productieauto's. Want in volgens mij in 1917 of zo had Porsche een elektrische auto met motoren in de wielen. Dus wat dat betreft is het concept heel erg oud.

Floris Bot
Abtera, ik ken de anderen niet die je noemde hoor. Maar Abtera, ik heb snel ook weer even opgezocht. Want ik dacht, hé, daar was toch iets mee. Maar het ziet er heel weinig uit als een auto. En daar is ook geen ruimte voor een motor met assen en de hele gebeuren. Het is meer een soort cockpit met. . Ze hebben één achterwiel en twee voorwielen. En dus het is eigenlijk een driewieler. En die wielen staan buiten de carrosserie. Dus zo futuristisch is allemaal hartstikke cool. Maar dat maakt het ook wel weer dat het moeilijker is om het te verkopen, denk ik.

Randal Peelen
Het is eigenlijk ook wel raar voor mij als. Autoleek om dit te snappen, want ik zie een normale autovorm als een wiel met remschijven. En een motor die netjes in het midden zit. Jij zegt er zitten motoren in elk wiel. Hoe remt zo'n ding dan?

Arjo van der Ham
Dat is ook een hele goede vraag. Want een van de grote uitdagingen om die motoren in de wielen te kunnen plaatsen, is onafgeveerd gewicht. Dat is ook altijd de eerste comment die je van alles en iedereen krijgt overgewicht. Dus dat is gewicht wat met je wiel continu met het oppervlak van de weg mee beweegt in plaats van dat er eerste vering tussen zit. En je hebt de rest van de auto waar je zelf in zit, die is eigenlijk afgeveerd. Ik kom je eerste veer tegen voordat je naar de weg gaat. En het andere. Eigenlijk de verhouding tussen die twee. Dus de verhouding tussen hoeveel gewicht je onafgeveerd hebt en hoeveel je geveerd hebt. Bepaalt een grote mate het comfort van het rijden. Als die verhouding verkeerd is, dan Wordt een beetje hobbelig ritje. En om dat dus goed te managen, is het belangrijk om dat onafgeweersgewicht een beetje onder controle te krijgen. Dan kan je je voorstellen, als ik een motor in die wiel stop, dan wordt dat hele hoekje natuurlijk zwaarder. Dus wat wij heel erg gedaan hebben om dat gewicht onder controle te houden, is het integreren van onderdelen met elkaar. Dus de remschijf zit vast aan de rotor, dus het draaiende deel van de motor, direct aan de buitenkant. Dus eigenlijk in plaats van dat hij zelf ook nog een soort van spaken naar binnen heeft. De vellgrand zit ook aan die rotor van de motor vast. Dus we hebben niet een losse vell en dan die tegen de motor aangeschroefd, maar het is eigenlijk één ding geworden. De fusée is eigenlijk één onderdeel geworden met de status van de motor.

Sander Bijleveld
Wat is een fuse?

Arjo van der Ham
Fuzé is het misschien ooit een ophaning van de auto gezien. Dan heb je twee van die armpjes, waarmee die zijkant vast en met een veer ertussen. En dan heb je een onderdeel. waar wat die armpjes verbindt en waar het wiel aan vast zit en waar dan ook een remschijf en dat soort dingen aan vast zit, dat dat onderdeel heet de fuse.

Randal Peelen
Er wordt nu een plaatje opgezocht en opgehouden. Wij kijken naar een fuse.

Arjo van der Ham
Ik hoop dat de ene helft al weet een mooie fuse.

Sander Bijleveld
Dat moet ik wel erbij zeggen.

Arjo van der Ham
Het zit hem dus echt in de integratie van de onderdelen met elkaar om dat gewicht in dat hoekje weer weer naar beneden te krijgen voor de extra dingen die je toevoegt. En daardoor is het ons gelukt om die verhouding tussen dat afgeveerd gewicht en onafgeveerd gewicht ongeveer vergelijkbaar te houden met wat je in een normale persoon auto ziet nu. Dus het is geen. Sportauto, voertuig, dynamica, dat halen we niet mee met dit concept op deze manier. Maar goed, dat is ook niet het soort auto wat we bouwen, dus dat is prima. Maar voor een normaligzinsauto zitten we op dezelfde verhouding.

Randal Peelen
Ja, het is wel zo dat je in de achterklep niet zo'n thuiskomertje hebt liggen. Dan is het gewoon lekker band is gewoon balen.

Arjo van der Ham
Nou, hij zit niet. Het was gelast aan de motor. Je kan nog steeds gewoon met een paar bouten de hele vellegrand met band eraf halen. En dan zou jij, als je wil, kan je een thuiskomertje achterin leggen en die er dan opschroeven. We leveren ze standaard niet mee. Maar dat doen de meeste nieuwe auto's tegenwoordig niet meer. Omdat. Het is gewoon doodgewicht wat je meezult en eigenlijk toch wel erg weinig nodig hebt.

Randal Peelen
Nou, dat niet alleen. Ik denk dat als mijn vrouw langs de weg komt te staan, die echt geen idee heeft hoe ze erop staat te hengen. En als het er al lukt. Dan is er inmiddels een politieagent na ze komen staan van wat zijn we aan het doen langs de snelweg. Die ook een oplossing voor heeft. Je hebt inwielmotoren bedacht. Je hebt het klimaatprobleem als de vijand getorpedeerd. Deze draak willen we gaan slachten. Wat zijn nog meer ontwikkelingen? Die jullie zelf hebben bedacht versus dingen die je eigenlijk extern in kunt kopen. Want hoe meer dingen je zelf bedenkt die nog niet eerder bestonden, hoe groter jullie impact lijkt te gaan zijn. In die autobranche.

Arjo van der Ham
Dat is wel leuk dat je hem zo definieert. We definiëren hem zelf eigenlijk vaak andersom. Dus we hebben eigenlijk altijd gezegd, we willen zo weinig mogelijk zelf doen. Want dat maakt. Het alleen maar ingewikkeld. Dat maakt het langzamer, maakt het duurder, et cetera.

Randal Peelen
Maar dan is je eigen bestaansrecht ook kleiner. Precies, je wil wel uiteindelijk het verschil maken.

Arjo van der Ham
Maar het grootste verschil maken we eigenlijk niet per se op die individuele technieken, maar op hoe alles met elkaar efficiënt samenwerkt We gaan daar eigenlijk andersom. Dus we beginnen bij een concept. We zeggen we gaan een auto bouwen die twee keer zo efficiënt is als de auto's die nu die nu op de op de markt zijn. Wat hebben we daarvoor nodig? Hoe krijgen we dat voor elkaar? Hoe trekken we error door de helft? Dus air dynamica verliezen. Hoe maken we hem lichter? Hoe maken we de powertrain efficiënter? En van daaruit zeggen wij, oké, nou dan hebben we dus ongeveer zo'n auto nodig. En ongeveer die vorm. Met ongeveer deze motoren. Laten we de motoren in de wielen plaatsen, want dat is efficiënter. Vervolgens gaan we shoppen. Gaan we kijken wat hiervan kunnen we allemaal vinden in de markt. En dan kom je erachter dat er best wel veel dingen gewoon te krijgen zijn gelukkig. Maar een aantal dingen ook niet. Dus we hebben ons suf gezocht naar die motoren bijvoorbeeld. En die eigenlijk uiteindelijk niet kunnen vinden. We hebben ons SUF gezocht naar motorinverters. Dus dat is eigenlijk het onderdeel wat tussen de motor en de. . En de batterij in zit en van de gelijkspanning van de batterij omzet in een driefase wisselspanning voor de motor. En dus zijn we die zelf gaan bouwen. Dus de gedachtegang is eigenlijk start bij het concept, bij het product wat je wil leveren, wat heb je daarvoor nodig en alles wat al bestaat. Nou, dan gaan we. Ik wou eigenlijk zeggen, daar gaan we het wiel opnieuw uitvinden. Maar het wiel hebben we dus wel opnieuw moeten uitvinden. En de dingen die dus niet bestaan, zijn eigenlijk per definitie onderdelen die ook waarde aan je bedrijf toevoegen, omdat die essentieel zijn om die efficiëntie te halen. En niemand anders heeft ze. Dus dan kunnen ze wel moeilijk zijn. Maar daar zit dan ook direct inderdaad, zoals je zegt, die bevoegde waarden. Dus die gaan we dan ook zelf doen.

Randal Peelen
Ik kan me nog herinneren dat we een keer een aflevering hebben gedaan met. Volgens mij was het Mux. Dat is een dude die. Pimte destijds die oude Nissan Leaves. Die verdubbelde de accu-capaciteit enzovoort. En die heeft toen een relaas gehouden over hoezeer. Het hebben van hele mooie velgen en geen kappen over die ja hoe heet dat. . Over je wielkap, zeg maar. Wielkap. eigenlijk allemaal slecht is voor de aerodynamiek. En dat niet alleen. Hij zegt er zit ook altijd voor op een heel mooi rooster met zo'n ventilator ervoor. Die is eigenlijk letterlijk bedoeld om lucht te happen. In plaats van dat die. . . Echt aerodynamisch is. Ondertussen weet ik ook dat als je die Tesla's kijkt die rondrijden, die hebben zo'n hele spitse neus. Daar zit eigenlijk geen gat in. Dat is ook allemaal een stuk aerodynamischer. En nu zeg jij tegen mij. Dat je dat ook nog eens weet te halveren. Hoe pak je dat in hemelsnaam aan? Want dat is een aardige dobber, denk ik.

Arjo van der Ham
Het is eigenlijk beginnen bij terug naar de schoolboeken en naar de natuurkunde. Dus waar gaat de energie naartoe als je in een auto rijdt? Dan zijn de drie grootste verliesposten die je hebt. De eerste grootste is de aerodynamica, dus de luchtweerstand. De volgende is de rolweerstand. En de derde is de efficiëntie de aandrijflijn. En daarna heb je nog een hele rit zo'n kleine posten waar je ook van alles mee kan doen. Laten we even op deze drie focussen. Je begint bij het begin bij de roodste. En dat doen we allemaal. Iedereen die. Het is net geen middelbare school natuurlijk meer denk ik. Maar iedereen die dat een keer opgezocht heeft, dat is een hele simpele formule voor de kracht die de luchtweerstand veroorzaakt. Dat is een halve ro maal CDA maal de snelheid in het kwadraat. En CDA zijn eigenlijk twee getalletjes. Dus dat is de CD, is de drag coefficient.

Randal Peelen
De cw-waarde toch?

Arjo van der Ham
De cw-waarde. En A is het frontale oppervlak van de auto. Dus je de auto echt dynamischer wil maken, dan zijn dat de twee dingen waar je wat aan moet doen. We moeten een betere vorm geven. En dat doen we dan bijvoorbeeld door die wielkappen aan de achterkant te plaatsen. Door het dak. precies onder de juiste hoeken af te laten lopen en te zorgen dat die hoek heel goed matcht met die hoek van onder, zodat de lucht niet omhoog gaat en extra downforce creëert of naar beneden extra lift creëert, maar precies recht naar achter. Dat door de spiegels te vervangen door camera's, waardoor je een stroomlijn naar de zijkant hebt, en trouwens ook het frontale oppervlak meteen verglijdt. De keuze voor de banden is ingegeven door Aerodynamica. Het zijn relatief smalle bandjes als je de auto ziet. Minder frontal oppervlak.

Floris Bot
Maar omdat ze smaller zijn, ook minder rolweerstand.

Arjo van der Ham
Ja, dat is wel interessant. Daardoor heb je inderdaad minder contact. En dan krijg je altijd meteen de vraag hoe wat doet dat met met de grip. Maar de grap is om de diameter weer ietsje groter te maken en daardoor is je contact patch weer ongeveer even groot en krijg je dat weer opgelost. Maar goed, over die aerodynamica. Je had het net over die grill, waar voor de koeling van het systeem natuurlijk lucht naar binnen moet. Bij ons zit daar een zogenaamde active shutter grille. Dus die kan dicht. Dus zodra we geen lucht nodig hebben, wat regelmatig bij een normaal rijden eigenlijk zo is, dan klappen we hem dicht. Dan heb je daar heb je die niet nodig. Dan. Voor het frontale oppervlak kun je stiekem ook best wel veel doen. En dat zit hem echt in de eerste fase, in de eerste pennenstreken van het ontwerp van de auto. Je wilt voor een comfortabele zitpositie genoeg hoogte hebben tussen je enkels en je heupen. Dat bepaalt hij uiteindelijk hoe je lekker zit. En wat je tegenwoordig ziet, bijna alle elektrische auto's stoppen die batterij in de hele vloer van de auto. En daarna zit je bovenop. Want wij zeggen, ja hoor eens even, die voeten van die persoon moet eigenlijk voor die batterij zitten en zo dicht mogelijk op de vloer, want daardoor wordt de hele auto lager met de hoogte van dat batterijpakket. En als dat lukt, als je dat voor elkaar krijgt, dan ga je van een hoogte van 1 meter plus een batterijpakket ongeveer. Dat is 1 meter 15 met of zo. Dan ga je naar een meter toe. Dat is 15% op je frontale oppervlak die je meteen verliest als je die batterij over de hele vloer heen trekt, Dat zijn van die. . Ja, het is eigenlijk super simpel. Maar het maakt wel 15% verschil op je luchtweerstand als je dit. . Als je dit wel doet en de meeste elektrische auto's die nu op de markt staan, die doen het niet.

Randal Peelen
Dus het enige waar ik wel van baal is, dit heeft helemaal niks te maken met hoe maak je de mooiste auto.

Arjo van der Ham
Ja en nee, dat is ook nog wel een. Dus dit traject, wat je dan een package eigenlijk noemt. Dus waar de personen zitten en wat de luchtverstand van die vorm dan wordt. Dat doe je samen met de designers. Dus met de mensen in de studio. Wij werken dan samen met Grand Studio in Italië. Die hebben de Light Zero getekend. Dat wordt geleid door Lobie Vermeers. Voordat hij zijn eigen bedrijf gestart is. Dus Crown Studio was hij de design director van Pineferina. Er staan een aantal Ferrari's en dat soort dingen getekend.

Floris Bot
Op zich geen onbekende namens van Ootschaud.

Arjo van der Ham
En wat het leuke is, hij ziet eigenlijk de uitdaging die we hadden met Ladje Zero is best wel vergelijkbaar met het maken van de sportauto. Die aerodynamica is superbelangrijk. En die bepaalt eigenlijk voor best wel een groot deel hoe zo'n sportauto eruit ziet. En dat geldt voor een efficiënte auto dus ook. En in zekere zin zijn we die sportauto's mooi gaan vinden, omdat je dat eraan afziet. En datzelfde, zo'n trend duurt natuurlijk even, maar datzelfde bij efficiënte auto's ook krijgen, geloven wij. Dat je op een gegeven moment. Gaan mensen soort van zien, hé dit is super efficiënt en dus vind ik dat mooi.

Randal Peelen
Daar heb je wel een punt. Dat je een poosje op de kudde vooruit moet lopen en dat mensen dat dat op een gegeven moment mooi gaan worden. Ik vind het wel jammer eigenlijk, omdat het voor mij heel slecht nieuws is. Ik vind het lekker. Om in een auto te rijden die wat hoger is. Zo'n SUV-achtig model en dan gewoon veel bergruimte achterin. Maar je zegt eigenlijk net met zoveel woorden dat dat voor mij helemaal geen toekomst heeft, omdat het gewoon ontzettend inefficiënt is.

Arjo van der Ham
Nou, dat wil ik ook nog niet zeggen. Dus we kunnen nog niks laten zien. Maar ergens in de toekomst gaan we de Ladje 2 natuurlijk laten zien. En dat is ten opzichte van de Ladje Zero die we nu ontworpen hebben, is dat een auto die. wat hoger staat. Waar je een meer command view of the road zitpositie in hebt. Waar je een stuk meer opslagruimte hebt. En die is ook ietsje korter als de Lijtje Zero nu. Maar we halen nog steeds dezelfde erg dynamische performance als dat met Lightje Zero aan. Dus het is niet het is niet gezegd dat dat niet kan. Het is alleen Waar het begint is, wat wil je echt in die auto hebben zitten? En Ladje Zero is daar misschien iets anders ontworpen als dat we bij Ladje 2 nu doen. Maar als jij zegt. . Ik wil hoog zitten en de weggoed kunnen zien. En ik wil ook een hoop opbergruimte hebben. Dan kan je nog steeds, en dat is eigenlijk hoe wij het aanpakken, daar de meest aerodynamische vorm omheen tekenen. En dan kom je best wel ver mee. Ten opzichte van wat tot nu toe. En ik denk dat dat het verschil is. Dus dat je. Echt kijk naar fundamenteel wat heb ik nou precies nodig. En wat je bijvoorbeeld kan doen als je wat hoger wil zitten. Als ik in plaats van de hele auto hoger maak, de auto wat hoger op zijn wielen zet.

Randal Peelen
Zit ik ook hoger.

Arjo van der Ham
Heb ik datzelfde gevoel in dat idee. En dan voeg ik ook wel frontaal oppervlak toe, maar alleen maar te breedte van de bandjes. En niet de breedte van de hele auto. En dus dan kan die impact nog steeds best wel beperkt zijn. Dus het is ook een kwestie van heel goed definiëren wat moet er nou echt kunnen met die auto. En daarom heen tekenen. En niet andersom, niet eerst gaan tekenen en dan krijgen wat je mee kan.

Randal Peelen
Wat was nummer twee ook weer? Je zei op de eerste plaats staat die aerodynamica.

Arjo van der Ham
Een rolbestand. Dus een rolbeestand is ook een redelijk makkelijke formule. Dat is de rolvrijingscoëfficiënt van de banden. Die noemen ze vaak CRR. Maal de massa van de auto, maal de zwaartekrachtversnelling.

Randal Peelen
Dus 9. 81. Dan maakt het niet meer uit hoe aerodynamisch die is.

Arjo van der Ham
Voor die rol is dan niet inderdaad. Dus er zijn dus twee dingen waar je aan kan sleutelen.

Randal Peelen
Voor mij als sukkel, het maakt dus niet uit hoe hard ik afrem op de wind. Het maakt ook niet zoveel uit hoe hard ik kan remmen. Het gaat erom. Wat gebeurt er in een vacuüm als dat ding gewoon lekker door aan het rollen is, dan gaat hij uiteindelijk ook stilstaan.

Arjo van der Ham
Ja, dat is de wrijving letterlijk tussen de banden en het wegtek. Dat is waar de energie verloren gaat. En dat is dus hoe goed zijn de banden, die CRA, en de massa van de auto. Dus dat zijn dan vervolgens ook de twee dingen waar we weer heel erg op gefocust hebben. Hoe krijgen we die naar beneden? En. Voor de banden zijn we gaan samenwerken met Bridgstone. We hebben met Bridgestone samen een nieuwe band ontwikkeld op basis van origineel de band die ze voor de BMW I3 hadden ontwikkeld. En daarmee halen we een rolvrijingscoëfficiënt die, nou ja, echt weer Dan moet ik het even goed zeggen voordat ik weer een raar getal heb. Ik moet eigenlijk altijd het getal even opzoeken. We zitten volgens mij op 0,005 nog iets in plaats van op 0,007 waar de meeste zitten. En de tweede is. . Het scheelt echt 40%? Iets minder volgens mij. Had ik rond de 30 ergens volgens mij. Ook serieus. En dat komt voor een deel ook, omdat we verzoeken kleine bandjes hebben natuurlijk. Als je zo'n pre. . . Zo'n verschrikkelijk breed band neerzet als dat onder een Tesla zit. Dan wordt het ook bijna onmogelijk om die golfijn te kopen te doen. Hoe breed hebben we het over? Ja, nou vraag je me natuurlijk weer wat. Ik zou dat uit mijn hoofd moeten weten. Maar ik ga het opzoeken voor je.

Floris Bot
Nee oké, maar kijk, de meeste beetje moderne auto's zitten zeg maar. Dat staat dan op je band, maar 205 of 225. En dat is eigenlijk het aantal millimeters dat hij breed is.

Arjo van der Ham
175 of 195. Maar dat moet ik even opzoeken.

Floris Bot
Volgens mij is het bij de I3 175.

Arjo van der Ham
Ja, er zijn twee versies van de band. Er is een range extender versie van de I3 die een achterband heeft die een ietsje breder is. Dus er is een 175. Volgens mij is het uiteindelijk nog. 175 versie gewoon, maar ik weet het niet helemaal zeker. Het staat vast ergens op onze website.

Floris Bot
Maar het is dus zomaar 2,5 centimeter smaller dan een gemiddelde autobound op dit moment. Dat zie je.

Randal Peelen
Maar wat mij dus opvalt als ik auto zie rijden op de snelweg voor me, dan is het doorgaan zo dat hoe breder de band, hoe duurder die bak is. Terwijl die kleine crappy city burgs waar ik tegenwoordig in rijden, die hebben allemaal voor zulke smalle bandjes. En dat ziet er, vind ik, voor het oog heel goedkoop uit. En ik vind het wel leuk dat ik een beetje nu de rol begin vertolken van. . De persoon hier aan tafel die geeft om het uiterlijk van die auto. Terwijl het verhaal dat je hier vertelt wel degelijk heel inspirerend en mooi is. Kunnen we even terugpakken, want we zijn nu heel erg verzant in de top drie van dingen die invloed hebben op wat die auto nog verder laat rijden en dus ook minder energie nodig heeft. En dus uiteindelijk beter is voor het milieu. Je hebt al een aantal keer die Ladje 2 ook laten vallen. Twee vragen. Waar is de Ladje 1? En waarom is er nu al een 2 terwijl de 0 nog niet te koop is? Of althans niet geleverd wordt?

Arjo van der Ham
Ja, oké. Dus te beginnen met waar staat leidje 0 nu? Misschien is dat ook goed om even scherp te zetten.

Randal Peelen
Dus ik dacht dat het antwoord op die rolweerstand gegeven was door die banden. Misschien dat dat hoofdstuk nog niet is.

Arjo van der Ham
Het tweede deel is man. Dus we maken de auto zo licht mogelijk. En misschien het leuke wat ik dan nog wel heel even overover wil zeggen, is hoe al die dingen aan elkaar linken. Dus we zeggen aan de ene kant, we willen die voeten voor de batterij hebben zitten. Maar daardoor zou je zeggen, ja maar dan kost je batterijruimte, dus daar gaat je reens van achteruit. Maar het leuke is, de auto wordt er ook een stuk efficiënter van, dus je hebt ook minder batterij nodig. En doordat je minder batterijen nodig hebt, wordt de auto weer lichter, gaat die rolweerstand weer naar beneden. Doordat die auto lichter is, kan ik smallere bandjes gebruiken, want de smallere band kan minder gewicht dragen. En dan hebben we uiteindelijk de derde, dus die efficiëntie van de bouwtrain. Waar we het al even over gehad hebben, dat doen we dus door die motoren in de wielen te plaatsen. Maar het leuke daarvan is, stel nou dat ik een drijftrain zou hebben in een Lightje Zero die net zo efficiënt is, stel dat we niks hadden gedaan aan die efficiëntie, dat die net zo efficiënt zou zijn als die in een Tesla. Dan alsnog had ik een stuk minder verliezen in totaal gehad in die drijftrain, omdat de rolweerstand en de en de aerodynamica beter zijn, gaat er namelijk minder vermogen door die drijftrain heen. Dus bij hetzelfde percentage aan efficiëntie, nog steeds minder verliezen. Dus het leuke, en dat is eigenlijk wat ik in het begin bedoelde, het gaat veel meer over hoe al die dingen met elkaar samenwerken en hoe het hele concept bij elkaar komt om die efficiëntie te krijgen, als dat het door die individuele techniek gaat. Maar al die dingen maken eigenlijk elkaar mogelijk. Doordat de motoren in de wielen zitten, kan ik de aerodynamica aan de onderkant weer beter maken. Allemaal dat soort dingen die op elkaar invloed hebben.

Randal Peelen
Het is best wel grappig, omdat je heel veel van die dingen uitdrukt in een soort wiskundige formule. En dat betekent dat je met een beetje rekenwerk ook uit kunt rekenen waar het maximum zou liggen. Is er nog een auto te maken die je na. Nog eens half zoveel de weerstand heeft, of kan dat eigenlijk niet meer?

Arjo van der Ham
Zeker. Kijk, uiteindelijk in theorie is er geen limiet aan. Als je een 100% efficiënte powertrain zou kunnen. Zou kunnen bouwen en met een in een vacuüm heb je geen luchtweerstand. En als ik zou zweven heb ik ook geen rolweerstand meer. Dus je gaat wachtleg auto's maken. Er is natuurlijk een praktische fysische limiet. Want elke beweging heeft ergens een beetje wrijving of een beetje energieverlies. Of elke omzetting van de vorm van. . Energie heeft ergens wat verlies. Maar er is niet direct een limiet aan hoever je dit naar beneden kan pushen. En ik denk dat ook die zonneauto's voor die races in Australië dat laten zien. To be honest, die auto die wij in 2013 bouwden voor de race in Australië, verbruikt nog weer een factor 3 minder als wat Lijro nu gebruikt. Dus we zijn nog lang niet laar, wat dat betreft, denk ik.

Randal Peelen
Nee, je zit een beetje in de constraints nu van wat een personauto is. Ja, en die vertolkt wel degelijk een rol, Sorgvan.

Arjo van der Ham
Die heeft wel een bepaalde verwachting. Bepaalde functionaliteit en veiligheidsniveau en dat soort dingen die. . Ik ben wel benieuwd.

Sander Bijleveld
Zijn er nou bepaalde eisen van consumenten waar je echt niet omheen komt, die je zelf mega irritant vindt? Ze een sigaret aansteken in iedere auto en jij denkt: haal dat ding eruit, maar je gaat het er niet door. Dat soort dingen.

Arjo van der Ham
Dat is wel een hele goede vraag eigenlijk. Het valt me tot nu toe mee. Ik denk dat er meer in het. In de wetgeving en homologatiedingen wat dingen zitten die vervelend zijn. En ook dat wordt wel steeds beter. Maar het was bijvoorbeeld, of het is nu nog steeds zo: de wet schrijft vaker oplossingen voor in plaats van problemen waar je aan moet voldoen. Dus Edder staat bijvoorbeeld in als je een auto op de weg wil brengen. Dan moet er een ruitenwissel op zitten. Er staat niet, je moet je ruit schoonhouden en je moet dit weg kunnen blijven zien. En dat soort dingen kunnen wel eens in de weg zitten. Als er nou iemand een innovatieve manier bedenkt om die ruit schoon te houden met een of andere coating ofzo, dat er water er in één keer van afloopt, dan. Ja, dat klopt. Maar ze zijn nog niet goed genoeg helaas. Maar dat krijg je dus niet zomaar gehomologeerd, zoals dat dan heet. Dus dan voldoet het niet aan de wetgeving.

Sander Bijleveld
Is het daar een beetje met de legacy van wetgeving?

Arjo van der Ham
Maar ik moet credits voor credits doen. Je kan daar wel dan, zeker in kleine uitzonderingen, kun je daar dan wel weer een uitzondering van aanvragen of een ding. Maar over het algemeen, ik denk als we dan gewoon meteen hadden opgeschreven wat we eigenlijk wilden bereiken, dan was het veel makkelijker geweest.

Randal Peelen
Ja, maar dat kan je daar niet zo makkelijk op handhaven als jij als dien daarnaast de weg staat en je zegt. . Coating werkt net niet goed genoeg.

Floris Bot
Nee jongen, ze hebben gewoon een flexibele ruit ontwikkeld en die draait in de spanning en daardoor draait.

Randal Peelen
Hema, bedankt voor dit verhaal, want ik vind het heel inspirerend dat je eigenlijk alles terugbrengt naar de basis. En ik eigenlijk aan het begin van deze aflevering dacht, ja holy shit, er zijn genoeg autofabrikanten, die zijn allemaal verstandig genoeg. Die race naar elektrische auto's wordt ook uiteindelijk wel gewonnen. En vroeger verlaat rijden we allemaal zonder dinobloed. jij nu eigenlijk een pleidooi zit houden, ja maar dat is allemaal veel te bekrompen. We moeten gewoon terug naar de natuurkundige wetten en daaruit de best mogelijke auto destilleren. En dat is eigenlijk de rol die jij voor jezelf ziet. Wil ik even terug naar de weg daar naartoe. Je bent begonnen met de Lightyear 0, die is nog niet te krijgen. Nu heb ik laatst een video zitten kijken van MKBHD, die eigenlijk een pleidooi geeft. Er is een soort. . vijf stappen plan waardoor elke elektrische autofabrikant heen gaat en het leeuwendeel daarvan uiteindelijk struikelt bij stap 3 of 4 en effectief die auto dan niet op de markt heeft Jij zit hier eigenlijk zeer zelfverzekerd voor, maar jij gaat mij vertellen dat jullie dat wel lukt.

Arjo van der Ham
Die Lijstje Zero gaat er. . Dat is rond ongeveer. Dus om je ook even mee te geven waar we nu staan. Een paar weken geleden het eerste pre-productiemodel afgerond in onze blaasfabriek in Finland bij onze partner Valmet. We gaan in week 48 beginnen met het bouwen van de eerste auto voor de klant. En die wordt dan ongeveer een week of twee later uitgeleverd aan de eerste klant. Dus daar is. De onderdelen zijn besteld. Die zijn allemaal onderweg en dingen. Tenzij die, weet ik veel, iemand die een rote watersnoot die fabriek omweggooit, gaat het eerste lijstje zeggen.

Floris Bot
Dat zit vast in het Suiskanaal.

Arjo van der Ham
Ik kan. Ik kan altijd iets geks bedenken natuurlijk. Maar en dat is ook meteen een antwoord op je andere vraag. Waarom ben je nu dan dus met Lightje 2 bezig? We zijn voor een heel groot deel voor die met de met de engineering van de Lidje Zero dus er gewoon klaar.

Randal Peelen
Hij is ontworpen, je hoeft hem alleen nog te bouwen.

Arjo van der Ham
We zijn hem aan het bouwen, we zijn met de industrialisatiepaas bezig. We zijn al onderdelen aan het verzamelen en allerlei laatste wijzigingen voor dit of dat er nog weer doorheen aan het voeren. Maar langzaamaan kan het team wel echt gaan focussen op de tweede auto. En het conceptteam. Dus wat echt aan de eerste fase met die design en aerodynamica staat en zo. Die zijn al anderhalf weer klaar. Voor lijstje zero. Dus die kunnen door en aan lijstje 2 gaan lopen.

Randal Peelen
Laatje nummer 1 dan?

Arjo van der Ham
Ja, dat is een goede vraag. Dus in het begin hebben we wat nu Lijtje Zero heet ook Lijtje 1 genoemd. Het marketingteam vond dat je zeer een beter passende naam voor waar we nu staan. En wat voor auto het is. Dat het echt de. Krounds, ze hebben een heel mooi filmpje gemaakt over waar de naam vandaan komt. Dat kunnen jullie vastvinden. Mij maakt het in gezegd allemaal niet zo heel veel uit. En Lidje 2 is een working title.

Sander Bijleveld
En omdat dat al bestond, toen die anderen nog een heten, werd dat twee, de Lidjare 1 is bij de iPhone 9, nu we toch over naam hebben, ik moet hem toch stellen. Baalde jij van de recente Disneyfilm die dezelfde naam voert of maak je dat niet zoveel uit?

Arjo van der Ham
Het maakt mij niet zoveel uit. Het brandingteam heeft een vaste mening over. Maar ik zou niet weten wat hij is. Dus hoe zij daar naar kijken? Lightyear voor ons kwam eigenlijk vanuit de missie. Dus Clean Mobility for Everyone. En om die heel concreet te maken hebben we gezegd. . We willen in 2035 één lichtjaar aan sustainable kilometers op de zon bereiken. Een lichtjaar is ongeveer de totale afstand die alle auto's in de wereld in één jaar bij elkaar rijden. Dus daar komt de naam vandaan. Dus we gaan op weg van nog bijna geen naar één lightjeer zonder kilometers.

Randal Peelen
Ruim 10%. Dat is pittig. Dat kun je op de achterkant van uw bierfilmje natellen hoe pittig dat gaat zijn. Want er zijn een heleboel auto's nu.

Sander Bijleveld
Dat is je b-hack dan, toch?

Arjo van der Ham
Maar we hebben wel gezegd, we hoeven dat niet in een jaar te doen. Dat is cumulatief na 2035. Alles bij elkaar opgeteld. We willen we aan één lichtjaar komen. Het is de reden als je het uithelt, dan heb je veel auto's voor nodig. Dat is zeker waar. Iemand die heel veel rijdt.

Randal Peelen
Er zijn een heleboel vragen van de luisteraars. Dus ik wil daar goed de tijd voor nemen, want er zit ook een boel interessants tussen. Maar voordat we zover zijn, nog een laatste gedeelte in de. . Uitdaging die het bouwen van een bedrijf is en die het heet om al die auto's op de weg te krijgen. Jullie hebben een investeringsronde opgehaald. Hoeveelste ronde was dat? Noemen we dit een series A, B, C? Welke was het? Waar zitten jullie nu?

Arjo van der Ham
We noemen dit een. Ja, ik weet eigenlijk niet of we hem officieel een naam gegeven hebben. Maar die naamgeving is redelijk confusing. Maar dit is de ongeveer de derde keer dat we een serieuze. grote klap hebben opgehaald. Maar er is niet echt een moment of een naam zo hard op te plakken. Omdat in de praktijk gaat het Maar ga dat geld ophalen continu door. Het is niet iets wat. Het is niet zo van we hebben nu allemaal handtekensjes. Volgende week hebben we. Of heel discreet gehad. En soms heb je wel, zoals nu ook met die persrelease, heb je wel. Een deel daarvan. Maar het bedrag wat wij in die persrelease noemen, is wat er cumulatief is opgehaald sinds de vorige ronde. Dus niet één transactie op je bankrekening. De volgende grote ronde die we op willen gaan halen, noemen we de serie C. Dus misschien is dat dan een antwoord op dit.

Floris Bot
Mag ik daar wat over vragen? Weet jij daar veel van? Of mag ik je daar wat over vragen? Je mag me alles vragen, ik kan niet alles beantwoorden. Een eerdere ronde is bijvoorbeeld geweest met SAV en Delta. Dela, sorry. En een naam die autofanatieken kennen, Keuningzijk. Maar met Koningzek is dan een heel ander soort deal ook, of niet? Want dan zijn die meer een soort van technologiepartner.

Arjo van der Ham
Met Koningzek is echt meer een deel in zijn investering en een deel is ook echt een technologisch partnership. En we hebben. Een week bezig, een week geleden hebben we daarover iets. We hebben daar nu niet echt een persrelease volgens mij aan gehangen. Maar we hebben. We zijn samen met Koningsek en acht andere partners de Koningsrijk Extreme Tech Challenge. begonnen om samen naar extreme ideeën te komen die er uiteindelijk voor moeten zorgen dat we naar. . drie keer zoveel range voor EV's met een vergelijkbare performance als nu uitkomen. Dus het is echt een. . Ook een samenwerking op technisch gebied met Koningswerk.

Floris Bot
En gaat hij ook twee kanten op? Al zien, jullie kunnen hun ook bellen van hé, wij lopen hier tegenaan. Hebben jullie dat opgelost? Want zij maken high-performance hypercars. Precies.

Arjo van der Ham
Maar eigenlijk hetzelfde geldt voor die technologiedingen als wat geldt voor waar we het net over hadden met die aerodynamica en sportauto's. Een super efficiënte uitdaging bouwen is. engineering-wise gezien heeft dat heeft dat meer gemeen met met extreme sportauto's als met logischer dan Citoen zullen we maar zeggen. Zij bouwen ook veel technologie zelf in huis om dat om die extreme performance mogelijk te maken. En dat doen we eigenlijk ook. Dus er is vooral ook een hele goede fit op die. op die visie en de manier van werken en aanpakken. En als wij een vraag hebben, dan bellen ze. Als zij een vraag hebben, dan bellen ze ook.

Floris Bot
Ja, vet. Dat is wel cool. En nu in de laatste persrelease die jullie hebben uitgestuurd, zijn het eigenlijk drie overheidspartijen. Is dat, ik weet niet hoeveel je hebt meegekregen hoor, maar is dat heel anders?

Arjo van der Ham
Ook in de laatste ronde doen ook SAV en D daar weer. Het is voor ons vooral heel gaaf om te zien dat de overheid ook erkend was voor impact dit. Dit project A op Nederland kan hebben, maar ook op dit ehm Ze zijn heel diep gegaan in de. . Wat je dan de doodetjes noemt, alles doorlopen, alles nalopen. Dus het is voor ons ook een. Een mooie verificatie van hé, we hebben het allemaal er allemaal eens goed naar gekeken. Het lijkt allemaal wel te kloppen. Dat weet je zelf wel, maar dat is altijd fijn als iemand anders dat ook eens een keer concludeert.

Randal Peelen
Oké, laatste vraag. En dan gaan we naar de vraag van de luisteraars. Dat zijn er nog een heleboel. Betrap mezelf erop. Ik betrap die jou er eigenlijk op. Als ik denk aan elektrische auto's, dan denk ik aan laadpaden, dan denk ik aan range en dan denk ik aan. heel erg zenuwachtig zijn of dat ik het nog wel red tot thuis. En of die laaphaal wel of niet bezet. Dus jij hebt eigenlijk in het hele verhaal alleen maar gehamerd op Die zonnekilometers. Dus je wil dat lichtjaar dat je aan kilometers op je naam wil zetten uitgedrukt in zonnekilometers Kan ik dit ding wel gewoon opladen bij mij? Of is het echt alleen maar om die zonnepanelen te doen?

Arjo van der Ham
Nee, je kan hem zeker ook nog opladen. Ik denk de beste manier om het te omschrijven, is pak een elektrische auto zoals je hem gewend bent. Doe het energieverbruik door de helft. Dus je hebt de helft van de energie nodig om de afstand af te leggen. Dus als je er een even grote batterij in stopt, dan kan je er twee keer zo veel mee rijden in één klap. In het donker, zonder zon is dit allemaal nog. Als je hem oplaat, laat hij twee keer zo snel op als een andere auto. Want in kilowatts gaat er evenveel vermogen in. Maar met die energie die er is, dan kan je twee keer zover rijden. Kilometer per uur je laatst snelheid de kilometer per uur, die gaat. Omhoog met net zoveel dat je efficiëntie omhoog verbeterd wordt. En on top of dat Voeg je dus dat zonnepaneel toe, wat dus doordat de auto zo efficiënt is, ook meer toevoegt dan op een auto die niet die efficiëntie zou hebben. Dus hoe je het golfweg kan zien. In Nederland rijdt de gemiddelde auto iets van 1150 kilometer per p jaar, Als je dan doordat het energieverbruik ongeveer de helft is van de gemiddelde elektrische auto die nu op de weg is, gaat de hoeveelheid energie die je dus van het elektriciteitsnet en Vanuit je laat dan nodig hebt, gaat dus door de helft. Vervolgens wekken we ongeveer 7000 km per jaar in Nederland volgens de zon op. Dus die hoeveelheid energie die we van het net nodig hadden, gaat dan dus nog een keer door de helft. Dus uiteindelijk heeft zo'n lightje zero voor de gemiddelde gebruiker Maar een kwart van de energie nodig van het net ten opzichte van andere EV's. En dat maakt Dat je er in één keer wel mee wegkomt om niet overal laadpalen neer te gaan zetten. En dat je er ook wel En zeker in de zomer kom je in één keer op hele lange momenten dat je je überhaupt niet hoeft op te laden. En dus kun je er ook op een andere manier mee omgaan. Dan kun je ook zeggen, nou ik ga. . Eén keer in de twee weken een keer even bij de fastcharger staan. De auto op dezelfde manier gebruiken als dat je nu met een benzinestation doet. Voor de mensen die wel heel veel rijden, daar is natuurlijk die vrouding en hoeveel je van de zon krijgt iets anders. Dan dan is het alsnog eigenlijk zo dat je minder. gewoon netto minder energie uit het uit het uit het net nodig hebt en dus minder vaak bij die minder vaak en minder lang aan de aan de laanpaal staat

Floris Bot
Nou ja, en je rijdt rond met een zonnepaneel op je dak. Dus zolang je zon kunt pakken of als die auto stilzat, dan kan die kan die weerlaten.

Arjo van der Ham
Maar het is wel zo dat de helft van de energie komt van de zon. Maar die wek je niet op tijdens je rit. Dus daar zit vaak nog wel een beetje een moeilijk puntje om uit te leggen. Want als je dan vraagt, oké, stel je kan 625 kilometer op één aculading nog weer rijden. Op een zonnige dag komt daar nou tot een kilometer of 70 of zo bij op een echte zonnige dag.

Arjo van der Ham
En op een gemiddelde dag is van 20.

Arjo van der Ham
In Nederland, in de US of zo, is dat weer verdubbeld. Maar dan kun je totaal dus in één trip 695 kilometer rijden, zeg maar. Niet in één keer 1200. Dus daar werkt die verdubbeling. Dus het is. Maar ja, er is ongeveer. . Er zijn heel weinig mensen die ook echt elke dag.

Floris Bot
600 kilometer rijden.

Arjo van der Ham
Ja, en dat zonnepaneel staat wel elke dag aan. En dat is de wij die waar die vrouw dingen uiteindelijk weer terugkrijgen.

Randal Peelen
Dat is wat electric Felix altijd zei als hij bij ons in de uitzending zat: Always be charging. Nou, dat kan deze auto dus echt.

Floris Bot
Nou ja, maar dat is dus een beetje de vraag. Je zegt net: je kan niet laden thuis het rijden.

Randal Peelen
Het neemt maar 70 kilometer per dag toe, Max.

Floris Bot
Ja, oké. Maar dat is gewoon omdat die panelen niet meer opwekken. Dus er komt niet meer energie vanuit die panel. Zoals als jij.

Randal Peelen
Ik dacht even dat het verhaal ernaartoe ging, dat je niet kan rijden en opladen tegelijk.

Floris Bot
Nou, daar kan ik me wel iets bij voorstellen. Want volgens mij is dat een pittig ingewillige vraag. Maar dat is misschien een heel ander. Een kwartier langer durend verhaal. Maar dat lijkt me een pittig ingewikkeld ding, want je wil tegelijkertijd een accupakket opladen en er iets uithalen. Dat maakt het niet makkelijk.

Arjo van der Ham
Dit is inderdaad een heel interessant probleem. We hebben daar in het begin bij de solo teams ook wel eens mensen mee zien strugglingen. Maar het concept is eigenlijk elektrisch gezien heel simpel. Je knoopt namelijk alle drie aan elkaar. En op één puntje. Dus dat regelt zichzelf, hoef je ook helemaal geen systeem of dingen voor te bouwen. Het verschil tussen wat je opwekt en wat je gebruikt. Gaat naar je batterij of komt uit je batterij. That's it. Dus het beste voorbeeld is, we hebben hier een blikje water. Ik zit hem continu een beetje vol te gieten aan de bovenkant. Dat is mijn zonnepaneel. En het blikje zelf is mijn batterij. En aan de onderkant heb ik een gaatje en die gaat heel groot open als ik heel hard aan het rijden ben. En bijna helemaal dicht als ik alleen mijn lampen aan heb staan. En als ik er meer water ingiet, dan staat ik eruit al aan de onderkant. Dan gaat het niet omhoog. Dan ben ik erop laden. En als er meer water uitgaat dan dat erin gaat aan de bovenkant, dan gaat hij naar beneden. Als ik er meer bijgiet aan de bovenkant tegelijk krijg, gaat hij wel minder hard naar beneden.

Floris Bot
Ik dacht hier gewoon te complex over.

Randal Peelen
Goede samenvatting. Nou, daarmee zijn we aangekomen bij de vragen van de luisteraars. En het zijn er een heleboel. Er staan ook hele goede tussen. Maar het dient mij ook te vragen: heeft iemand nog een sanitaire stop nodig?

Floris Bot
Ja, ik wil er al.

Randal Peelen
Dan is dit je moment aangeven. Thanks, gaan we even plassen. Je bent lekker bezig, Ajo. Vind je het leuk? Ik vind het altijd leuk. Ja. Dat is wel fijn. Het kan ook zijn dat je meteen zin doet en dan is het natuurlijk een stuk minder.

Arjo van der Ham
Als het op een gegeven moment drie keer op een nacht hetzelfde verhaal wordt, dan ben ik. . Ja, dat snap ik. Dat is vaak alleen op die echte grote persmomenten.

Randal Peelen
Nou, kijk, wij hebben natuurlijk niet de luisteraars die een MPO 1 of een BNR heeft. Alleen, ik weet wel, ik hoor soms aan tafel degene tegenover me, oh lekker om een keer de diepte in te kunnen. In plaats van alles in brokjes van vijf minuten doen te proppen.

Arjo van der Ham
Op de een of andere manier zijn die interviews wat alles in vijf minuten wordt. Daar vragen ze mij nog niet voor.

Sander Bijleveld
Ik zit even heel snel te kijken hoor, want volgens mij als we met de klok meegaan, dan moet ik zo de eerste vraag stellen, maar ik heb ze eigenlijk nog helemaal niet doorgelezen.

Arjo van der Ham
Spannend.

Sander Bijleveld
We hebben het er nu helemaal niet over gehad, maar ik dacht. Maar wat ik zo bijzonder vind, is dat het eigenlijk geen klein ding is. Je komt van school af. En in plaats van dat je denkt ik ga eens een beetje solliciteren, ga eens kijken wat ik. . Wat is het grootste probleem volgens millennials ter wereld nu? En dat ga ik oplossen. Dat is best wel fors gedacht, zeg maar. En dat vind ik wel bijzonder. Dat je die mindset hebt. En of dat dan is. Want je zit toch met een soort like-minded people die dat dan ook schijnbaar hebben. Is dat dan dat je gezamenlijk zo'n ervaring hebt rondom de Solar Challenge Challenge?

Arjo van der Ham
Ik denk daar komt wel een deel vandaan. Want daar is wel. Bij die Solo-Callenge was het ook, jongens, we gaan dit doen en we zien wel hoe ver we komen. En iedereen rondom ons riep: ja, jongens, vergeten, dit kan niet. Dit is allemaal. En dat is juist hetgene wat ons heel erg motiveert. Nou ja, zoals we wel zien hoe we hebben komen. Dus ik denk juist. Juist iets doen wat iedereen onmogelijk acht maakt.

Sander Bijleveld
Want het is echt nogal iets dat je gewoon zegt: ik ga dat grootste probleem in de wereld, gaan we gewoon met z'n zesf oplossen. En je gaat het ook echt doen. Je bent nu een paar jaar later met 500 man sterk. Dat vind ik wel echt chapeau, zeg maar.

Floris Bot
Ik zat te luisteren naar een soort samenvatting van tips van miljardairs en weet ik veel. Supergoede entrepreneurs in die zijn. Luister. Als je die niet in gelooft, dan ga je nooit te grootsen worden. Het is allemaal heel cool. In dit geval ging het even over een bedrijf dat was overgenomen door Adobe voor Tig Moeyhard. En die. Hadden we de eerste vijf jaar of zo nog niet genoeg omzet om überhaupt in na te gaan denken over zwarte cijfers. Vigma heet het. Maar die hebben het doorgezet en voor een enorme klap geld verkocht. En als je niet doorzet, dan ga je het sowieso niet redden.

Arjo van der Ham
En het is ook, zeg maar, als iets een heel groot probleem is, dan zit er ook per definitie een business case achter die heel groot is.

Sander Bijleveld
Nee, maar het is meer viel me op dat ik dacht, ja toen ik uit school kwam toen ging ik eens even wat rond solliciteren en mijn bijbaantje wat opschroeven. En jij denkt ik ga gewoon. Iets anders doen. Ik ga gewoon automerken oprichten.

Randal Peelen
Helemaal had dat zolarteam al gedaan. Dat is wel een heel logische, vind ik.

Floris Bot
Nou, vooral omdat het was binnen het Zolarteam geen platte auto. Dus je lag er nog ietsje dichterbij. En het was het eerste jaar toch dat de niet-platte auto meede of de cruiser class.

Arjo van der Ham
Het eerste jaar dat die cruiserclas meedeed. En eigenlijk hebben we dat dan weer te tanken aan de Duitsers. Het Duitse team van Bogum uit Bogum, die hebben het de twee jaar daarvoor in de vorige race, hadden dus zelf een meerpersoonsauto gebouwd. En meegedaan in de klassen voor die platte auto's. Maar dan waren ze natuurlijk competitief gezien en kansloos. Maar iedereen was daar wel door geïnspireerd. En toen heeft de organisatie bedacht en nou dan.

Randal Peelen
. .

Arjo van der Ham
Dan gaan we daar een klasse voor hebben.

Randal Peelen
Hebben jullie wel eens over gedacht? Dit is lekker voor achteraf. Maar anders komen ze onze studio.

Floris Bot
Ja, dat weet ik niet. Ik weet niet of ze komen. Maar dat kunnen we misschien wel in de door opnemen doen. Vragen.

Randal Peelen
Nou, daarmee zijn we aangekomen bij de vragen van de luisteraars. En het zijn er een heleboel. Ik heb ook de up-votes in het documentje geplaatst. Dus ik denk dat ik naar links ga kijken en dat we lekker met de klok meega. En Sander dus de eerste beurt heeft.

Sander Bijleveld
Ja, dan ga ik even kijken. Dan moet ik volgens mij een vraag die onderstreept is. Vinden de luisteraars het leukste, maar jij mag zelf kiezen wat je doet. Nou ja, ik vind dit eigenlijk, ik begin bovenaan en ik zie gelijk een hele goede vraag van Jens de Rom. staan en die pakt een stukje en ik denk dat het uit een brochure officie in ieder geval jullie stukje tekst Lightyear 2 is the next generation solar car expected in 2024 2025 at an affordable price point En Jens vraagt zich af, welke prijsrange ziet Lidier als forwardable?

Arjo van der Ham
Ja, een hele goede vraag. Dus de target voor Lightyear 2 is dat de vanaf prijs 30. 000 euro is. Dus de dat betekent dat er een versie gaat komen op dat prijspunt. De eerste waar wij mee zoals starten zal weer net iets hoger zitten, er komt een short en een long range variant bijvoorbeeld. Maar die orde grootte, zeg maar, tussen de.

Floris Bot
Nee, rond de 30k. Ja, vanaf. Oké, vanaf rond de 30k.

Randal Peelen
Ik had de indruk dat die twee sowieso duurder zou zijn dan de 0. Maar dat is dus niet zo. Ze worden wel steeds goedkoper.

Arjo van der Ham
Ja, dat was het.

Floris Bot
Dat is behoorlijk ook. Die 0 is een soort van proof of concept, zul je maar even zeggen.

Randal Peelen
Hoe zeker ben je ervan dat dit kan? Pest wel. Inflatie gaat ook nog drie jaar door ondertussen.

Arjo van der Ham
Ja, dus Als elke euro de helft waard wordt van wat die nu is, dan zal dat natuurlijk doorheen. Maar dat rekert dan ook in alles door. Dus ik denk dat je. En je moet de context van die prijs plaatsen in de context waar we vandaag zitten, denk ik. En niet als een hele wereld die currencies mogen naar beneden gaan, dan krijgen we daar natuurlijk nog correcties voor. Maar als je dat even buiten beschouwing laat en kijkt naar hoe komen we tot zo'n prijstaget en hoe bouw je dat op, dan is dat echt bottom-up. Wat zit er straks allemaal in die auto, in die systemen? Waar kunnen we die voor inkopen? In de volumes die we willen gaan doen. Wat kosten diezelfde onderdelen andere OEM's? Op die manier kun je benchmarken. Wat een typische stoel of een typische stuur kost, bijvoorbeeld. En op die manier bouw je dat op en kom je Nou ja, tot de conclusie waar je die auto uiteindelijk voor kan voor kan.

Sander Bijleveld
Dan is het wel zo. Dat is affordable in Europa, denk ik nu. 30k. Jullie missie is om ook naar de andere delen van de wereld waar. Je hebt het net uitgelegd. Wanneer komen op een punt dat je daar een affordable car kan leveren? Jij zei geloof ik 11, 11, 12k zoiets.

Arjo van der Ham
Ik durf daar nog geen tijd of dingen op te zetten, heel concreet. Maar dat is wel de stap die na een lijstje 2 gaat komen. De missie om één lichtjaar aan sustainable kilometers te halen op de zon in 2035. Laat dat we daar dan ook wel moeten zitten. Anders gaan we daar nooit aan komen.

Floris Bot
Cool. Mag ik dan de volgende stellen? Dat mag zeker. Cool. Henry Lotens zegt, hoe denkt Lightyear over Vehicle to Grid? En wat is dat?

Arjo van der Ham
Hele goede vraag. Equal to grid is dat je ook energie vanuit de auto weer terug naar het elektriciteitsnet kan sturen. En dat is interessant omdat je dat zou kunnen gebruiken om het elektriciteitsnet moet eigenlijk meer gestabiliseerd worden. continu een vraag- en aanbodprobleem dat je probeert op te lossen. Met Vehicle to Grid zou je daar auto's een grotere rol in kunnen laten spelen dan alleen schedule charging kan. Dus de Liger Zero kan dat ook. Die kan terugleveren naar het echt nog heel weinig naar het net. Over DC moet ik zeggen. Dus over eh current. Lijkstroom. Precies. Dus je hebt daar wel een speciale laadpaal voor nodig. Het is niet dat je dat zo maar thuis normaal kan doen.

Floris Bot
Je kan niet gewoon een stekker uit je auto in je stopcontact steken en hop dat het teruggaat.

Arjo van der Ham
Dan krijg je allerlei veiligheidsproblemen. Bijvoorbeeld, stel dat jouw elektriciteitsprovider denkt ik moet aan deze transformator sleutelen. Dus ik zet de knop uit.

Arjo van der Ham
Maar jij ben je thuis allemaal terugleveren.

Arjo van der Ham
Echt gewoon elektronisch dat stokcontact in het spugen. Dus ooit lampen aangaat. Dat heet dan anti-eye landing. Je moet dus voorkomen dat als je bij dingen doet als terugleveren, dat dan een zonnepaneel inverter op je huis heeft ook dat soort technologie nodig heeft om te voorkomen dat die. . Op het moment dat je dat die stroom op het systeem zet terwijl iemand anders het voor de veiligheid heeft afgeschakeld.

Floris Bot
Op het moment dat je dat je geen stroom levert aan dat ding. Kan die ook niks terugleveren. Dat is bij een omvorm er zo.

Arjo van der Ham
Ja, bij een omvorm is dat op die manier gegeven. Als hij geen spanning ziet aan zijn uitgang, dan gaat hij ook geen energie leveren.

Floris Bot
Ik heb toevallig namelijk zo'n laadpaal die dit kan. Dus dat. Dat is wel cool, maar die heeft wel allemaal extra dingen nodig. Maar kan het Nederlandse stroom net het al?

Randal Peelen
Ja, want dat kan dus met zonnepanelen natuurlijk ook. Alleen het communiceren over wanneer wil ik terug en wanneer wil ik heen, dat. Ja, niet binnen Nederland.

Arjo van der Ham
Je hebt daar meer voor nodig, dan in de auto. Je hebt daar ook gewoon thuis ook voor nodig.

Floris Bot
Ja, want eigenlijk om het het mooiste doen. Nou ja, oké. Nee, er zijn natuurlijk twee soorten van fasen. Je zou kunnen zeggen, ik doe het alleen voor mijn eigen huis. Dus dan ga je heel vragen stuurt, ga je terugleveren vanuit de auto. Of je kan zeg maar voor wat ik dan even noem voor financial gains. Dus voor vanwege economische reden kan je zeggen. . Er is nu. Nee, maar er is nu relatief veel vraag. Dat betekent dat de prijs relatief hoog is. Dus nu kan ik terugleveren. Ergens tussen, hebben we pas in de podcast gehad, ergens tussen 12 en 2 zitten zo'n punt in de dag. Dat je bijna geld toekrijgt voor stroom. Nou, als je dan je auto helemaal volpropt en dan twee, drie uur later weer het gaat terugleveren, dan kan je een paar cent per kilowatt gaan verdienen.

Randal Peelen
Nou, ik kom in bed pas uit als er een auto is die gas begint te leveren. Zo terug bij het net in.

Arjo van der Ham
Nee, jij moet je worden verzwangt door een warmtepomp en dat combineert met het. Vooral een warmtepomp gaat niet eens huis. Die zijn duur gasten. Holy crap. Ja, dat wel.

Randal Peelen
Maar goed, dat hele balanceren van net als een heel andere podcast. Dank je voor de antwoord. Ik wil eigenlijk de vraag van Hassi beter. Pakken, maar hem iets breder trekken. Zijn vraag is namelijk, hoe kijken jullie aan tegen Apple? Die hebben tijdens de laatste WWDC laten zien dat ze eigenlijk met Apple CarPlay meerdere schermen in auto's willen beetpakken en ook echt veel meer. Willen kunnen tonen. En er staat natuurlijk in een zeker contrast ten opzichte van jullie eigen software. En daar hebben we eigenlijk deze aflevering bijna niet over gepraat Dus de ene kant, hoe kijken jullie aan naar zo'n Android auto en een Apple die eigenlijk een claim leggen op de schermen jullie auto? En hoe gaan jullie zelf om met je eigen software die daar misschien wel mee moet concurreren?

Arjo van der Ham
Ja, interessante vraag. Dus wat we nu hebben is Android Automotive. Dus wat we nu hebben is Android Automotive. Dus we willen net iets anders als Android Auto. Dus Android Automotive draait echt. Direct op een computertje in de auto zelf. We gebruiken voor een heel groot deel de standaard interface daarvan. Dus als er een andere manier komt om goed efficiënt samen te werken met de volgende generatie Carplay en route auto, staan we daar ook zeker voor open. We hebben daar nog niet een hele, of ja, waarschijnlijk heeft het design team die wel en maak ik ze nu belachelijk als ik dit zo zeg. Wij zeggen niet heel hard, wij kunnen dit zelf beter, dus we gaan onze eigen software alleen maar gebruiken. We willen gewoon een goede gebruikservaring bieden. En wat even de beste gebruikservaring biedt, gaan we doen. En dan zit er ook alweer een nadeel aan als je alles ontwerpt rondom Apple CarPlay. Dan zijn er nog steeds stiekem best een groot gedeelte van de mensen die we geen iPhones hebben.

Randal Peelen
Dus ik zie lastig dat die maakt het hele proces van je software natuurlijk een stuk complex. Omdat wat Apple nu heeft gezegd, wij willen ook jouw airco gaan bedienen. Wij willen ook je radio kunnen zappen. We willen gewoon. Toegang tot eigenlijk alle API's die je auto rijk kan zijn op software gebieden.

Floris Bot
Dus willen ze eigenlijk gewoon een Carplay automotive.

Randal Peelen
Heeft bijvoorbeeld zo'n Lightyear Zero, stel dat ik daarin zit te rijden, dan ook van die airco knopjes of gaat dat allemaal via software? Gaat allemaal via software.

Arjo van der Ham
En je kan ook via de. . Dus die API's zijn er in zekere zin al. Dus je zou ze dan alleen moeten standardiseren naar die. Na die standaards van Apple. Kijk, je hebt daar toch nu al een API voor. Omdat je ook bijvoorbeeld via de app van je auto de auto wil kunnen preheaten of afkoelen. Dus dat. Ja, daar is al een software interface voor. Dat is niet per se dat dit heel fundamenteel de softwareontwikkeling omgooit, Misschien meer, het is volgens mij veel meer een user experience vraag. Hoe wil je dat het werkt en wat werkt fijn voor die eindgebruiker? Als technisch gezien in hoe ingewikkeld is dat, of wat verandert allemaal.

Randal Peelen
Nee, dat zou jij als CTO zeggen. Kijk, dit staat natuurlijk in schil contrast met een bedrijf als Tesla dat wel echt hun hele binnenbord computertoestand helemaal aan hun eigen hand heeft gezet. En ook heel erg gesloten heeft. Zij zijn ook heel erg bezig met dat hele zelfrijdende verhaal. Daar hebben we het ook niet over gehad, deze aflevering. Dus als jij je vertelt over de auto die jij wil ontwerpen, dan is hij superzuinig, super efficiënt. En gaat hij een lichtja aan kilometers afleggen. Maar je hebt mij niet verteld dat hij zelfrijdend is of grandioze software draait.

Arjo van der Ham
Nee, klopt. Dus Ladje Zero rijdt dus ook nog niet zelf. Voor Ladje 2 wordt het weer een ander verhaal, want je wil natuurlijk wel gewoon ook competitief in de markt staan. Wat. Wat betreft die adsfunctionaliteit. En we zien wel echt een grote toekomst voor autonoom rijden. Waar ik net mee begon was. De clue is waarschijnlijk om onze missie te halen om. Te zorgen dat de goedkoopste vorm van mobiliteit ook echt schoon is. De goedkoopste vorm van mobiliteit. Als je nu kijkt naar de kosten van de auto's, die aanschafprijs is gewoon een enorm grote factor daarin. Die aanschafprijs kan je naar beneden krijgen door meer kilometers te gaan rijden met dezelfde auto. Als je meer kilometers wil gaan rijden met dezelfde auto, dan moet hij of langer meegaan in jaren of je moet een andere use case hebben waarin mensen elke dag meer kilometers rijden. En dat laatste kun je vooral voor elkaar krijgen door om te gaan delen. Dus als je auto's gaat delen, dan kun je die aanschafprijzen afstikken over meer kilometers. Maar dat hele deelmodel komt nog niet echt lekker van de grond. En wij zien autonoom rijden als een hele grote enabler om te gaan delen. Dus de combinatie van die twee, autonoom rijden en delen, heeft de potentie om de kosten per kilometer enorm naar beneden te brengen. En daarom zijn we daar wel ook echt actief mee bezig. Gaat dat een belangrijk onderdeel vormen in de toekomst? Maar ook daar geldt weer, net als voor al die software en voor al die andere zaken. Wij kijken eerst hoeveel impact heeft het echt op het eindproduct heeft. En heeft iemand anders het al ontwikkeld en als we daar kunnen partneren. Dan zien we dat als de beste oplossing. En dan gaan we het niet opnieuw zelf bouwen. Dus we zullen.

Randal Peelen
Nee, maar dat ben je nu dus niet aan het doen. Het is niet iets waar je effectief mee bezig bent.

Arjo van der Ham
Nou, ik heb dus wel actief van manf, die met adas en autonomrijen bezig zijn. Maar die zijn bezig met. Hoe vinden wij de juiste partner? Wat is de juiste architectuur voor Lightyear? En waar moeten we dan dit halen? Waar moeten we dan dat halen? En hoe werkt het allemaal aan elkaar? Ik heb geen team met duizend man die dingen zitten te labelen. Zelf die autonomerijfuncties aan het ontwikkelen.

Randal Peelen
Dat is nog genoeg aan mijn vragen hoe verpest we in ons brein eigenlijk zijn. Door zo'n bedrijf als Tesla dat een enorme claim heeft gelegd op wat een elektrisch auto is. En dus ook in mijn brein een stuk real estate heeft gekaapt van. Dit is wat jij dient te verwachten bij een elektrisch autofabrikant. Dat doen ze dan wel weer slim blijkbaar.

Floris Bot
Maar weet je wat het kost? Want het heet volgens mij de Advanced Autopilot.

Randal Peelen
Ja, en het werkt voor geen meter.

Floris Bot
Het werkt best wel goed. Ik heb zo'n auto gehaald dan en het werkt best wel goed. Je moet niet verwachten dat het de wereld is natuurlijk.

Sander Bijleveld
Maar heel even. Mag toch officieel gewoon uitgevingstechnisch nog helemaal niet.

Floris Bot
Echt verschillende klassen en echt volledig autonoom dat je helemaal niet aan het stuur zit. Dat mag niet. Maar vlak daarbij mag al wel.

Arjo van der Ham
En daarnaast zie je dat heel veel lokale wetgeving dingen dit als een grote mogelijke oplossing zien voor mobiliteitsproblemen in de steden. Dus er zijn heel veel pilots en heel veel dingen. Dus. Dat volledig zelf rijden, bijvoorbeeld in de US, in San Francisco en in Phoenix, Arizona. Daar rijden Wemo en cruise die bieden daar echt ritjes aan. En op level 4 atom driving zonder safety driver nog ernaast. Dus dat zit er wel echt aan te komen. Maar om het voor ons interessant te maken, moet dat op een niveau zijn dat dat qua. Kijk, in het begin gaat natuurlijk iedereen die zo'n soort software kan leveren, die zegt.

Arjo van der Ham
Nou, ik vervang een taxiechauffeur.

Arjo van der Ham
Dus als een taxichauffeur 60 cent per kilometer kost, dan kan ik 55 cent per kilometer vragen. En wij moeten het op het punt krijgen dat je zegt die software is zo.

Floris Bot
Het moet een commodity worden.

Arjo van der Ham
Standaard. Iedereen heeft dat. En het kost ons daadwerkelijk om dat in operations te houden. Kost het ons misschien 5 cent per kilometer. Kijk, dan wordt het voor ons heel erg interessant. Want dan kan je het in gaan zetten om die kosten per kilometer. Drastisch naar beneden te krijgen. Dat is een beetje wat ons gaat helpen op echt naar die mis.

Floris Bot
Want dat is eigenlijk een vraag waarmee ik begon naar randen. Weet je wat dat kost? Dat full self-driving? Zeg maar over dat. Advanced autopilot wat Tessa verkoopt?

Sander Bijleveld
Iets van 5000 euro bovenop je auto, zoiets? 15, ja. 15, ja. 15.

Floris Bot
Dat is dan de full experience. En die zit aan je auto vast en niet aan jou. Dus als jij die auto verkoopt, is het ook weg. Ja, maar dat is, kijk, dat is gewoon.

Randal Peelen
Het beluft van Tesla dat ze gewoon krankzinnige bedragen kunnen iets dat nog niet af is.

Floris Bot
Oké, maar dan gaan we te diep daarin, denk ik. Maar ik denk dat het. Als je kijkt naar de investering die ze hebben gedaan, dat het bedrag eigenlijk niet eens gek is.

Randal Peelen
Nou ja, prima.

Arjo van der Ham
Dat denk dat ik dat ik inderdaad met je eens ben. Ook als je ziet wat een bedrijf als Waymo heeft.

Floris Bot
moeten miljarden ja het is niet normaal hoeveel geld dat kost, maar de dus het moet we moeten eerst naar de fase waarin het zeg maar een commodity wordt, dus gewoon goed dat dat uit de pilot bestaat. En dan pas kan je gaan kijken naar wat kost het dan voor mij als autobedrijf en dit gaan implementeren. En ik denk dat het helemaal niet onverstandig is om die zeg maar die stage four, dus die echt full autonomus. Om die eigenlijk even op je roadmap te houden, maar vooral daar te houden.

Randal Peelen
We zitten nu veel te ver in een aftakking van een straat die al mijlen achter ons ligt. Ik heb wel een bonusvraag van Hazzi. Hoeveel Parsec heeft de LightJair nodig? Voor de Castle Run? Geen idee.

Arjo van der Ham
Star Wars vraag. Geen Star Wars fan ook, dus geen idee. Meer of minder dan 12?

Randal Peelen
Zeg maar helemaal niks. Moeten we uitrekenen. Nou Sander, dan is het jouw beurt weer. Ja, ik ben knap als we er allemaal nog één voor elkaar krijgen hoor.

Sander Bijleveld
Ah ja, allemaal. Ik heb een vraag van Joost B. Dichte wielkasten, jee or nee.

Arjo van der Ham
Als je mij vraagt, ja, scheelt procenten 3-4 op je luchtweeststand. Er zijn een hele hoop mensen die de auto mooi vinden zonde, dus je kan ze eraf halen. Dat is de.

Floris Bot
Dat was mijn vraag. Nou, dat doe ik ook een kort.

Arjo van der Ham
Op de luchtweerstand of ook op het. Totaal een aantal kilometers dat je dan. Luchtweestand. En dat is dan ongeveer een derde van het totaalverbruik. Dus het scheelt zich 2-3% ofzo.

Sander Bijleveld
Hebben jullie er wel eens over gedacht? om het gewoon ook niet optioneel te maken om het af te halen. Dat je zegt, het sluit zo erg op onze missie.

Arjo van der Ham
Hebben we het zeker over gehad. Alleen je moet ze eraf kunnen halen om qua serviceability. Dus je moet bij de wielen kunnen om de band te vervangen. Dat soort dingen. Dus ze moeten toch removable zijn. En dan was het niet zoveel werk meer om het er ook goed uit te laten zien als ze er wel hadsen. En als je daar weer een hele hoop klanten ook blij mee kan maken. Kijk, als iemand. Gewoon niet zoveel kilometers rijdt elke dag. En er gelukkig van wordt als hij er op die manier mooier uitziet. Dan is die auto alsnog, nou ja, misschien geen twee keer dan, maar 1,95 keer zo efficiënt.

Floris Bot
Het gaat echt helemaal stuk. Op een gegeven moment gaan er van die bedrijven komen, maar speciale velgen. En dan heb je zelfs dat hele aero stuk erover. ook uit en dan ben je echt 10% minder zuinig. Maar ja, hey, het ziet er mooi uit. Dat zien we nu ook. Zal ik maar gelijk de volgende vraag stellen en dan hou we het tempo er lekker in. Ik heb hier een vraag van Les. Ik heb net een zonnecel, een zonnepaneel eigenlijk, laten vervangen in verband met stormschade. Dat is best wel duur. Hoe stevig zijn die zonnepanelen eigenlijk op de auto? En als die stuk gaat, wat dan?

Arjo van der Ham
Ja, dat is interessant. Die zonnepanelen worden eigenlijk redelijk op dezelfde manier gemaakt als die panelen op je dak. Dezelfde structuur, dus de toplaag is van glas. Daaronder zit een laminaat met de cellen erin gelijmd eigenlijk. En die panelen worden dus ook op dezelfde manier en tegen dezelfde standaarden getest.

Arjo van der Ham
Als panelen op je dak.

Arjo van der Ham
Dus gewoon een hagelbuien en dat soort dingen is geen probleem. Ze worden zelfs nog ietsje zwaarder getest. Want we vroeger eigenlijk hebben eigenlijk wat we gedaan hebben, is het testprogramma voor normale zonnepanelen combineren met het testprogramma voor glazen daken. auto's en allebei die programma's doorgelopen en ook gekeken waar waar zitten de de extreme want een paneel op je dak daar kan nog wat lucht onder doorlopen dus die blijft iets iets koeler Terwijl een paneel op je auto in de zon ietsje warmer kan worden. Dus dan hebben we ook in die testcycles de. . de temperaturen opgeschroefd om daar weer voor te compenseren. Daar hebben we dat hele paneel mee doorheen getest. Dus we zijn best wel confident dat dat prima tegen tegen dingen komen. Een hagelbui waarbij je je normale aluminium dakje lekker vol met deukjes zit. Daar blijft ons paneel nog heel, zeg maar. En daarbovenop. Mocht hij toch kapot gaan? Op wat voor manier dan ook. In een crash of in als er iemand een baksteen opgooit.

Arjo van der Ham
Ja, je weet het niet.

Arjo van der Ham
Je weet het niet. Dan is hij ook relatief makkelijk te vervangen. Dus het paneel zit op dezelfde manier vast als een glazen voorruit of een glazen panoramadak in je auto. Vervangen is een kwestie van het stekkertje losprikken, die kit losnijden, schoonmaken, een nieuwe kit erin en het paneel erin lijmen.

Floris Bot
Dus het is niet verlijmd met je dak, dus daar hoef je geen zorgen over te maken.

Arjo van der Ham
Wel verlijmd verlijmd dus, maar overrijdt. Het paneel is dus ook echt het dak. Dat is eigenlijk de. Dat is één ding. Constructief ook? Nou ja, soort van. Dus ertussen wel. Er zit wel ook nog weer een supportbalk in het midden bij de vreempje onder. En het paneel op de kofferbak en de en de en de motorkap zitten we in. Net iets anders in elkaar, maar het concept is hetzelfde. Het is een soort van frame waar je dan die glasplaat inlijmt eigenlijk.

Randal Peelen
Ik had een vraag van Bart van een akker op de korrel en we noemen hem ook wel WYSI. Hij vraagt zich af, gaat Lightyear reparaties aan de auto door derden toestaan, daar waar dat mogelijk is? En gaat eventueel vervangende onderdelen leverbaar worden door een standaard garage. Dit gezien Tesla daar zoveel mogelijk tegen lijkt te zijn. PS. Je mag altijd een bakje koffie komen in het home computer museum. Dat is nog niet zo ver bij jullie vandaan.

Arjo van der Ham
Allright. Ik ben eigenlijk wel benieuwd. Ik moet dat eens opzoeken doen.

Randal Peelen
Man heeft alle thuiscomputers alle tijden staan en er staat zelfs een replica van Apple 1. Dus je kunt. Waar zit deze beste man? Helmond. En daar kun je ook al die computers uitproberen in hun standaard habitat. Dus als daar een computer staat uit de jaren 70, dan hangt er ook jaren 70. Behangetje en een jaren 70 stoeltje en bureautje. Je kunt ze allemaal proberen. Ze werken ook allemaal. En er is een hoek, daar kun jij met computers uit het Windows 95 tot en met XP tijdperk. Als je daarop. . Die computer begint te internetten. Dan zit er een proxy achter die op de Wayback Machine werkt. Dus dan zie je het internet van van hoe die computer het zou hebben gezien. Deze gaan daar echt ver in. En dat is echt een tof museum.

Arjo van der Ham
Dit klinkt geweldig. Dan ga ik eens een keer opzoeken. Bedrijfseitje.

Randal Peelen
Nou ben ik wel de vraag vergeten. Ga je ook reparaties door derde toestaan en daar ook de onderdelen voor beschikbaar stellen?

Arjo van der Ham
Voor leidje 2 zijn we nog bezig met die strategie. Dus daar zijn hele mooie uitgewerkte plannen voor, maar daar kan ik nog even niet zo heel veel over zeggen. Voor leidje zero is het een soort van combinatie, omdat de aantallen natuurlijk heel klein zijn, een paar honderd auto's. Hebben we een customer support team die beschikking hebben over een soort van netwerk aan garages. Waar we een soort van partnership mee hebben waar we terecht kunnen. En we hebben dan reserveonderdelen en mobiele busjes die uitgerust zijn met onderdelen en tools. En dan kunnen we dus of op locatie dingen fixen of de auto terughalen of op een bepaalde garageplek in de buurt te repareren.

Randal Peelen
Ja, dus dat is een heel praktisch antwoord. Maar vanuit moreel perspectief ben jij er dus wel voor dat dit gewoon toegankelijk is. Het is niet zo dat jij in je businessmodel hebt verwerkt dat jullie een monopolie op die onderdelen gaan willen bouwen.

Arjo van der Ham
We hebben altijd gezegd vanuit een. We willen daar geen winst op maken. We willen daar geen businessmodel van maken. Want we Dat zou het verkeerde incentive van de engineers geven. Je wil dat de engineers gewoon zo goed mogelijk auto tekenen en niet het ouderwetse voorbeeld. van een bepaalde gloeilampenfabriek niet al te ver van ons. Waar de engineers aan het uitzoeken waren hoe zorg ik ervoor dat mijn lampje kapot gaat na precies 5000 uur. Daar willen we niet aan beginnen. We willen gewoon zo goed mogelijk auto maken. Als we hem beter kunnen maken, gewoon een beter maken. En dus willen we geen business model uit winstmarge draaien op die customer support. We vliegen die customer support vooral aan vanuit de customer experience kant. Dus hoe zorgen we ervoor dat het gewoon voor die klant zo makkelijk en zo praktisch mogelijk is. En dat drijft eigenlijk de strategie erachter hoe we dat gaan doen. Of dat dat betekent dat je straks alle onderdelen online kan bestellen met manuals of niet, weet ik niet. Dat durf ik nog niet te zeggen.

Randal Peelen
Nee, maar het is niet zo dat je er proactief op tegen bent en dat vind ik wel heel fijn.

Floris Bot
Maakt je businessmodel wel fucking moeilijk? Ik heb een tijdje terug hun filmpje gekeken van iemand die zei van kijk, als jij nu een nieuw bedrijf begint in de automotive. Dan loop je eigenlijk altijd achter, want de bestaande bedrijven die hebben al dealerships en die verdienen heel veel geld eigenlijk op die extra onderdelen. En dan gaat het niet eens om of je het zelfstuk hebt gemaakt, maar soms heb je ook gewoon aanrijding en dan heb je een nieuw voorscherm nodig ofzo. Of een nieuw ramen. En daar verdien je gewoon heel veel geld op. En als jij nu zegt van, hé, maar daar willen we eigenlijk niet echt op verdienen. Dan maak je je marge wel heel klein.

Arjo van der Ham
Dus dat is denk ik een ander moment om een keer te bespreken, maar dit lijkt wel moeilijk al een klein zijdingetje. Ik denk dat de toekomst voor automotivebedrijven in extra revenue streams naast het verkopen van de auto gaat veel meer in de services zitten als in die onderdelen. Dus ik denk dat daar de grote opportunity is.

Sander Bijleveld
Services, je bedoelt de knippenlichtjes van Audi die je per maand kunt aftikken.

Arjo van der Ham
Nee, want dat vind ik dan ook wel weer heel erg flauw. Dat past ook niet helemaal in een redelijk kompas. Of wat was het? 300 euro voor een achterachterbankverwarming of zo. Oh, nee, meer toch? Dat soort dingen. Maar wel in dat Tesla nu mee begonnen is, dat ze chargen voor de primie. met internetconnectiviteit waarmee je live traffic data krijgt of dus ik denk dat het meer in in echt in in in in de software side aan services zit beschikbaar maken van data of API's daar valt nog heel veel uit te zoeken en en uit te halen en ik denk dat dat een interessantere hoek is als En ook een voor je gevoel eerlijkere hoek. Want daar staat ook echt. Ik vind dat het zo flauw als iemand geld vraagt voor iets waar eigenlijk geen tegenpassatie tegenover staat. Dan doe je het puur om de geld mee te verdienen. Als er gewoon kosten gemaakt worden aan de andere kant, vrij het een heel ander verhaal. Dan denk ik dat ook dat je daar een beste model uit kan maken.

Randal Peelen
Verder nog vragen die we zeker gesteld zouden moeten hebben. Want ik heb er net doorheen gekeken en er is er eigenlijk maar één waarvan ik denk, die hebben we überhaupt nog niet aangetikt. Van Markt Hopen. Ja. Doe jij die maar?

Floris Bot
Ja, oh man. Hoe kijken jullie naar de toekomstige schaarste van kritieke materialen?

Arjo van der Ham
Ook een hele interessante vraag natuurlijk. Dus er zijn een aantal materialen die echt heel. . Die echt heel kritisch zit. Dan komen we vooral op dingen als magneten voor motoren, bepaalde dingen voor batterijen. En ik denk in de basis wil je die er in de toekomst zoveel mogelijk uitengineeren. Dus je gaat kijken naar hoe kan ik het ook oplossen zonder die materialen. Andere dingen kun je niet omheen. Voor veel van die batterijmaterialen is het niet per se zo dat ze heel erg schaars zijn. Maar is het probleem vooral dat eigenlijk tweeledig. Aan de ene kant, lithium bijvoorbeeld, er is meer dan genoeg lithium. Alleen de snelheid waarmee de vraag groeit gaat exponentieel. En waarmee het aanbordt. . groeit dus ook en als die twee net niet helemaal gelijk lopen dan staat die prijs dus enorm heen en weer te stuiteren omdat er in een half jaar in één keer de totale wereldwijde productiecapaciteit verdubbeld wordt. Volatil zoals we dat noemen. Dus het is meer hoe managen we die ramp-up. En het tweede probleem wat daar natuurlijk achter zit is een aantal van die materialen uit. conflictgebieden of andere plekken komen waar het heel moeilijk is om ook de mensenrechten goed te waarborgen. Het enige wat we daar echt kunnen doen, is er heel scherp op zijn. Zorgen dat we met onze leverancies goede afspraken maken over waar ze. Waar ze hun materialen vandaan komen, dat ze goed verantwoorden.

Arjo van der Ham
En dat we dat ook checken.

Arjo van der Ham
Dus de en waar je er. Op een gegeven moment is er ook een punt waar je er niet omheen kan, kan je er ook niet omheen. Zoals die magneten van de motoren. Het lukt ons nu nog niet om een motor te engineeren die deze specificaties haalt, waar geen motor. En waar niet dat soort magneten in zitten. We zien wel een pad naar de toekomst. En dus zetten we daarop in. En in de meantime los je het zo goed mogelijk op. En hou je die andere issues natuurlijk heel scherp in de gaten.

Floris Bot
Oké, thanks.

Randal Peelen
Dan vind ik het tijd om naar de tips toe te gaan. En ben ik bovendien heel benieuwd. Oh, Sander die zit te popelen, dat valt mij opeens op.

Sander Bijleveld
Nou ja, ik heb even een tabbladje opengezet met mijn tip van vandaag. Ik ben weer eens in een YouTube hol gevallen. Dat gebeurt mij wel vaker. En ik ben nu een beetje in. Ik heb hier ook een. . Nee, ga ik zo vertellen. Ik heb als tip deze week het kanaal Deviant Allem. En dat staat in de shownote, hoef ik het niet te spellen. En dat is een beetje de. D-E-V-I. Ja, nee, hoef ik het niet te spellen, ga je het toch doen. Deviant.

Floris Bot
Deviant. Deviant, denk ik misschien wel. Maakt niet uit.

Sander Bijleveld
Ik butcher het vast. Dat is een kanaal. Butcher. Dat is een kanaal van channel.

Floris Bot
Gas, begin. Kom op. Ik heb geen defiant volum.

Sander Bijleveld
En dit is een kanaal. Op YouTube? Op YouTube, dat is mijn tip. Nou ja, het is een kanaal van Denk Lockpicking Lawyer. Dus hij doet aan lockpicken. Ligt hij ook uit hoe hij dat doet? Nou, dat vind ik heel interessant. Maar Lockpicking Lawyer, dat kennen misschien een hoop mensen. Dat is een gast die filmt vooral zijn eigen handen terwijl hij bezig is met die. daar ontzettend goed in is. Maar ik kan dan een half uur kijken en dan heb ik wel gezien hoe die ja hoe die dat doet. Deze gast geeft ook allemaal talks op verschillende verschillende security cons over Zijn werk als redteamer, hij noemt het zelf niet helemaal redteamer, maar hij wordt ingeguurd om te proberen binnen te komen in verschillende bedrijven, faciliteiten en hoe hij dat dan doet.

Randal Peelen
Fantaster, maar fysiek.

Sander Bijleveld
Fysiek, ja.

Randal Peelen
Ja, zeker wel.

Sander Bijleveld
Echt. Die discussie ga ik nu niet voeren. En hij heeft daar best wel interessante talks over. Dus over het Amerikaans liftsysteem. Ik weet niet hoe goed dat port naar Nederland, maar welke type liftsysteem je dan hebt. En dat er bepaalde trucjes in zitten. Niet de truc van hou twee knoppen tegelijk ingedrukt en dan gaat hij. Dat is bohcit, maar wel dingen als proberen eens in een. Dat kennen ze in Amerika veel meer bepaalde verdiepingen die afgesloten zijn en dan mag je dan niet komen. Nou goed, dan zijn er trucjes voor om daar wel te komen. Of je stapt gewoon in een lift indrukt niet op een knopje en je kijkt gewoon of die lift misschien uit zichzelf weer teruggaat naar dat level. Dat is vaak de executive level. Dus de lift die staat daar standaard en als daar geen lichtsensor in zit, dus hij kan niet waarnemen. Nou goed, dat soort dingen. Ik vertel het nu heel hoog over, maar daar gaat hij helemaal op in. Of een talk over your key is my key. Dat er zoveel standaard slotensystemen hetzelfde zijn. Alle RV's in Amerika hebben ongeveer dezelfde sleutel voor hun cabinets en hun locks. Dat is allemaal 100% dezelfde sleutel. Dus dan heb je veel meer van dat soort generieke terugkerende sleutels. Dus dat is super interessant.

Floris Bot
Dus als je een camper hebt en je hebt een slot voor een kastje in je camper, dan is de kans heel groot dat als je ooit ergens een camper hebt gehuurd, dat dat. .

Sander Bijleveld
99% allemaal dezelfde sleutel. En gewoon online bestellen, setjes van twintig sleutels voor een paar dollar. Kom er allemaal in en het gaat nog veel verder. Hij heeft ook allemaal foto's. Ik moet het van hem aannemen. Maar dat er dus ook heel veel sleutelkabinetjes zijn waar je sleutels aan ophangt. Die datzelfde slot hebben. Dus dan heb je je meest belangrijke sleutelsopgang in een kabinet dat je open doet met een sleutel die je gewoon online kunt bestellen. Dat is zo'n sleutelkluis. Maar de sleutel van je sleutelkluis is gemeen goed. Precies. Ik vind dat geweldig om daar naar te kijken. Ik vind het heel leuk om daarmee bezig te zijn. Dus vandaar is mijn tip voor vandaag.

Randal Peelen
Ik heb ook een passwordmanager, daar zit heel mijn leven in en daar is het wachtwoord welkom.

Floris Bot
I hope not. I hope not. Zul ik de volgende doen? Dat mag. Oké, want ik heb ook een YouTube Rabbit Hole. Ik weet niet meer precies wie ik het over had, maar die wees me op horloges. Dus toen dacht ik, hé, horloges, er zijn vast van die watchmakers op YouTube. En dat vind ik heel cool. Dus die gingen kijken. Op een gegeven moment ben je er ook wel een beetje klaar mee hoe ze lopen te priegelen met zo'n logisje. En toen kwam ik een van de origine Nederlander tegen. Hij woont nu in Noord-Ierland volgens mij. Nico Leonard heet hij. En dit is een typisch Nederlander. Hij scheldt heel veel. Hij heeft vetgrof. Maar hij doet heel veel van die reaction video's. Over voetballers en politici en rappers en weet ik veel wat. En hij is heel erg van de. Je moet niet zelf blink erop doen, want dan los je geen fuck meer waard. Maar die zit dan. En die heeft iets bedacht die heet God Tier. Dat is gewoon een casio. En zo'n oude FW81 van een tientje. Maar het is gewoon heel cool om te zien dat er iemand zo begaan is met klokjes. Dat hij daar zijn zieligheid in gooit, maar ook zijn geld mee verdient. Want hij heeft een bedrijf dat heet Pride <unk> Pinion en een soort marktplaats heeft hij voor luxe horloges. Het nadeel is voor mij dat ik kan er niet zo lang naar kijken omdat hij best wel grof is. En ook het horloge dat ik. heb ontdekt dat ik graag wil, komt er iets te vaak langs. En die is toch best wel heel erg duur. Dus besloot dat ik die nu wil komen. Maar als ik hem te vaak zie, dan begint het te kriebelen.

Sander Bijleveld
Oké, dus ik stel me nu voor dat het gewoon een guy en die kijkt naar de hotometoten die op beeld voorbij komen en die gaat op reageren op wat voor horloges die omhebben en wat voor retard ze zijn.

Floris Bot
Ja, maar er is bijvoorbeeld ook een kanaal van GQ, dat een grote momenttijds heeft. Waarin mensen vertellen over hun horloges en hun sieraden en zo. En hebben ze dus een horloge bijvoorbeeld een panerij royal ook. Een royal ook van een paar merken. Laat ik het zo even samenvatten, dat komt er niet op. Maar dat is een klokje dat is al 130. 000 dollar waard of zo. En dan laat ze dus allemaal diamantjes in zetten. En dan is die ineens nog maar de helft waard. Want je hebt eigenlijk het horloge vernieuwd. En dan gaat hij daarover vertellen en hoe dat dan in elkaar zit en hoe zo'n systeempje werkt. En weet ik wat ik vind dat gewoon best wel cool. Maar ook half uurtje is het wel genoeg.

Randal Peelen
Ik ben wel heel blij dat ik gewoon zo'n persoon ben die een Apple Watch wil. En dan koop je die en dan is het gewoon rust, klaar.

Floris Bot
Oh ja, ik heb dus een heel mooi horloge gezien dat ik denk, oh die vind ik echt heel mooi. En toen zag ik de prijs. Toen dacht ik, nou ik vind hem helemaal niet mooi. Dat kan ook hè. Ik heb niet eens een horloge. Nou ja, je pak je telefoon uit je zak en je weet ook hoe laatst het is, ja.

Randal Peelen
Zal ik maar even dan? Ja, doe eens. Oké, ik heb er één en die is best wel bijzonder. Want er is een nieuwe browser. En dat is voor het eerst een browser die weer eens helemaal anders is. Dat noemen ze Arc. En die is recent bekend geworden omdat je hem niet kon krijgen. Er was een soort. gesloten beta en je kon alleen mensen uitnodigen en die uitnodigingen waren heel zeldzaam. Dus dan wordt het alleen daarom wordt het al populair, weet je wel. En toen kwam iemand laatst op onze slekken die zei: Hé, ik heb zo'n invite, wie wil hem? Ik zei, Yes! En toen heb ik een filmpje zitten kijken, want ik kwam eerst in die invite. En toen was ik aangemeld, toen had ik een account en zeiden ze: Ah. Je bent uitgenodigd, jij bent een van de uitverkoren. En jij moet nog steeds een weekje wachten. Zo kietelen ze, ja. Zo maken ze je gewoon helemaal gek.

Sander Bijleveld
Ik zou dat dan klaar zijn.

Randal Peelen
Tegen de tijd dat je dan mag, denk je, nu is het. En toen heb ik een filmpje zitten kijken van die mensen na en daarin verkondigen ze verhaal. Jongens hebben het internet opnieuw uitgevonden. Nou, zo bijzonder vind ik het nou ook weer niet. Het is gewoon een browser. Hij is ook gewoon gebaseerd op Chromium, zoals eigenlijk elke browser tegenwoordig. En toch doet hij een aantal dingen zoveel slimmer dat ik gewoon echt verknocht ben hieraan. Het voordeel is omdat hij op gewoon gebaseerd is dat hij gewoon alle add-ons. kan gebruiken die die die er al zijn. Dus je begint niet bij nul. Maar hoe ze met tabbladen omgaan is gewoon heel erg fijn. Je hebt zeg maar meerdere kolommen, een is privé, één is werk en één is weer wat anders. En in die kolommen kun je heen en weer en dan heb je een heel verschillende modus. Die tabbladen zijn verticaal, want die beeldschermvertegenwoordigers zijn allemaal 16 bij 90. 9x16? 16 bij 9. 16x9. Dus een beetje breed beeld. Dus je hebt meer aan een verticale kolom.

Floris Bot
Ja, daar moet ook je startmenu.

Randal Peelen
En van die gepinde tabbladen, maar die tabbladen zijn meer. apps-achtig en als jij YouTube zit te kijken en je gaat naar een ander tab, dan komt automatisch die video speelt linksonder picture in picture verder. Dan zitten bedieningsknopjes. Het is echt gewoon Zoveel shit die zoveel beter werkt. Dat ik echt denk. Oh, eindelijk weer iemand die gewoon een beetje nieuws heeft gemaakt. Ik hoor niet echt veel verschil met Vivaldi. Ik wel. En ik vind het een hele fijne browser. En ik denk dat iedereen die mij eens moet gaan proberen. Alleen alleen nog maar niet voor Mac op dit moment ook. Als je hun groeicurve ziet, dan denk ik dat. Elke keer kan verdubbelen, dus dan gaat het op een gegeven moment snel genoeg.

Sander Bijleveld
Oké. Ja, ik ben sceptisch. Nou, dat maakt mij niet uit.

Randal Peelen
Ik vind het heerlijk. Dat is goed. Ik heb een nieuwe lievelingsbrowser. In mijn leef ik een nieuw stuk. En de tweede is: ik vind zoals ik één of twee keer per jaar hardop in de ether roep. Sommige mensen gewoon te preuts zijn en daar gewoon meer over seks gepraat zou moeten kunnen worden. En daar doen de dames van Dam Honey nu weer een poging toe. Die hebben vorige keer, heb ik die ook getipt, Dam Honey geschreven. Dat boek staat hier in de. Studio Floris die Wezen net nog even. Ja ja, verdomd geil. En dan zie je de hele bolle bips van Marilotte groot in beeld. Nou, dus dit keer was het de Beurt and Nidia. Ik had deze voor me, maar die was. Die koffer was zo dat er een buikpand voor Preutse mensen onder boek moet zitten. En dan doe je die weg. Maar Ik was een van degenen die hem op tijd had besteld om een persoonlijke boodschap te mogen krijgen. Dus dan geef ik je even een idee van wat voor soort verhalen hier ook in staan. Hun persoonlijke boodschap was, met jou willen wij wel een zombie-apocalypse beleven. Pagina 157. Dan ga je kijken, pagina 157. Er is dus daadwerkelijk een erotisch verhaal geschreven over de zombie-apocalypse. En de Beach Boys komen op de radio. Oké. Ja, daar word je toch nieuwsgierig van.

Floris Bot
Ja, ik kan me inderdaad nog niks meer voorstellen. Dus heb je hem al uit, mag ik hem mee?

Randal Peelen
Nee, je hebt hem vandaag binnengekregen. Misschien kun je die uit de schap van de studio pikken, boeven, dat je ermee wegkomt. Sta je alleen wel op beeld. Nee, maar ik vind het leuk dat dit zijn. Ze hebben een heleboel gastschrijvers gevraagd. En dit zijn gewoon wat. Het gaat van heel erg fantasierijk tot heel erg normaal en alles daartussenin. En ik vind dat dat wel goed is. Ik denk dat dat gewoon moet kunnen. En als je denkt, dat moet ik helemaal niet. Nou, zelf weten.

Sander Bijleveld
Laat je de band erom inzetten.

Randal Peelen
Precies. Ja. Nou Arjo, ik had. Al beloofd voor de luisteraars om een filmpje van waar de naam Lightje 0 ook alweer vandaan komt, Ladje Zero. Dat filmpje te gaan zoeken en in de show notes te zetten. Dus dat is alvast je eerste tip. Heb je er nog meer voor ons in Petto?

Arjo van der Ham
Goeie vraag ja. Om in de trant van de YouTube kanalen te blijven. Dat is helemaal prima. Dus ik ben uiteraard ook verzand in een aantal van die dingen. En eentje die ik altijd heel rustgevend vind, is My Mechanics. Dat is een kerel die eigenlijk oude spullen, oude gereedschappen, oude tools. Die helemaal verroest, verbogen en kapot zijn pakt. En die weer naar beter dan nieuw herstelt. En hij doet dat zonder geluid, zonder praten en met een soort van heel rustgevende beelden waarin je zo langzaamaan al die roes ziet verdwijnen en hem dan op de draaibank een nieuw onderdeeltje ziet maken.

Randal Peelen
En ik vind het heerlijk om bij heen laten vallen. Dit is pas een erotisch verhaal.

Floris Bot
Nou ja, ken je ook Hand Tool Rescue? Nee. Die is hetzelfde, maar dan anders duwd. En die vind ik eigenlijk nog net iets beter.

Arjo van der Ham
Dus dat is mijn tip voor jou.

Floris Bot
Dankjewel.

Arjo van der Ham
Hand tool rescue. Ja, en die maakt trouwens ook gereedschap. En misschien om dan toch in de innovatiehoek te blijven. Een boek wat mij heel erg geïnspireerd heeft. hoe je dat voor elkaar krijgt en hoe nieuwe technieken ontstaan en waarom bestaande bedrijven het vaak. Niet lukt om in de nieuwe, ja in een nieuwe architectuur, in een nieuw paradigm, wat maar zo te zeggen, mee te kunnen gaan.

Arjo van der Ham
De innovators dilemma.

Arjo van der Ham
Ik weet niet of hij bekend is daarin, maar hij analyseert daarin een aantal industrieën, waaronder de harddisk-industrie. Dat is toevallig dan een mooi voorbeeld waar dit een paar keer heel snel achter elkaar gebeurd is. De bedrijven die een harde schijven maakten voor de eerste computers. En de eerste computers, dat was het niveau.

Arjo van der Ham
Een vloer in een gebouw, een norm en mainframe.

Arjo van der Ham
En als je dan aan je klanten ging vragen, wat aan schijf kunnen, dan moest die sneller kunnen accessen en meer opslagcapaciteit hebben. Dus dan kom je op een nog beter gestabiliseerde tafel uit met een nog grotere en nog sneller draaiende schijf. En op een gegeven moment wat die bedrijven dus eigenlijk allemaal gemist hebben, is dat de volgende stap was: een computer die in een kamertje past. En waar dus een harde schijf voor nodig was, die een stuk kleiner was, die misschien wel minder snel was, maar wel een heel stuk goedkoper. De technologie die je daarvoor nodig had is bijna simpeler en goedkoper. En hadden ze al lang in huis in die andere bedrijven. Maar toch zijn bijna alle bedrijven. Die succesvol waren in die eerste mainframe harde schrijfbusiness is het niet gelukt om groot te worden in die tweede business. Het leuke van die harde schijfindustrie is dat dit echt vier of vijf kracht elkaar gebeurd is. Want we gingen van vloeren naar kamertjes, naar desktops, naar laptops, et cetera. En bijna elke keer. Ging het mis voor de bestaande bedrijven en waardoor? Eigenlijk doordat ze te goed naar een huidige klanten luisterden wat hij wilde en daardoor totaal misten dat er een nieuwe klantengroep opkwam die een. . Die een ander soort product wilden hebben. En de bestaande bedrijven gaan dan vaak upmarket. Meer premium dingen maken in lagere volumes. En de echt grote volumes waar de echt grote markt zit, voor een iets minder premium product missen ze dan vaak. Dus ik vond dat een hele interessante gedachtegang. Hij analyseert nog een heel aantal industrieën waarin vergelijkbare dingen. dingen gebeuren en dat triggerde mij heel erg van hoe bouw je nou een een een bedrijf wat dat wat dat niet doet en hoe zit dit in de automotiveindustrie En daar zie je eigenlijk ook dat de architectuur waarop auto's gebouwd worden in hoog volume in de laatste honderd jaar eigenlijk bijna niet veranderd is. Ze zetten die motor voorin, transverzaal met twee asjes naar de zijkant. En zo bouwen we bijna alle auto's. En je ziet het langzaamaan ook al gebeuren bij elektrische auto's. Waar iedereen eigenlijk zo'n centrale motor, een batterij in de vloer, een skateboard, één architectuur voor alles. Dus dit is mijn pleidooi voor nieuwe producten moet je van met een wit vel papier beginnen. In plaats van kijken naar de bestaande thinking outside box. En dat is eigenlijk altijd balladje hebben gedaan.

Randal Peelen
Moi afsluit nice. Tot zover deze aflevering van Merds om Tafel en Merds om Tafel is een podcast door Floris Bot, Juri Jan Ubags en mij, Randal Pelen en onze panelleden zijn nog steeds. Esther Krabendam, Ruurd Sanders en Sander Bijleveld. Daar was hij weer. Onze gastnuad van vandaag was Arjo van der Ham. En Arjo, hartelijk dank voor je deelname. Je komst naar de studio. Waar kunnen mensen meer over jou te weten komen? Wil je dat eigenlijk wel? Ben je gewoon lekker druk bezig?

Arjo van der Ham
Verschrikkelijk druk bezig. Maar ik denk het meeste en het beste informatie te vinden op de website lightje. org.

Randal Peelen
Meer informatie over ons staat op onze website, dat is mnot. nl. En join naar onze slack. Da gingen 2200 charmante, capable en heel erg gezellige nerdje voor. Je kunt vragen stellen aan de volgende gastnerd in het kanaal of vragen van de luisteraar. En ik kwam er toevallig achter dat het kanaal Autosport heel erg veel bezorg wordt. En het is nog leuker: als je op Slack rondloopt, dan kun je bijna overal mij wel tegenkomen. Maar Floris en Jurian zitten altijd in autosport. En Jurjan soms ook nog een beetje in voetbal? Ja, nee, voetbal doet mij helemaal niks. Als je denkt.

Floris Bot
Nee, en ik heb nu in. Ik probeer wel ook in oudsport actief te zijn. Dus als er Formule 1 is of Le Mans of iets, weet je wel, dat is zo'n groot event. Dan probeer ik er wel te zijn. Maar ik heb nu al een paar keer achter elkaar gehad dat ik zelf pas een uur nadat de race was begonnen thuis kwam. En dan ga ik dus niet live meekijken, want dan mis ik het eerste uur. Dus dan ben ik even niet in het kanaal.

Randal Peelen
Dan missen je wel een beetje in de huiskamer, Floris.

Floris Bot
Ja, maar ik ben vanwege privéomstandigheden een beetje druk op het moment. Dat ga ik nog een keer uitleggen, maar nu heb ik daar geen zin in.

Randal Peelen
Word je vriend van de show en dan krijg je toegang tot het clubhuis op onze slecht. Stickers en biervultjes door je brievenbus en een private RSS-feed, zodat je de podcast zonder reclame en eerder dan de rest kunt luisteren. Merge staat op onze webshop Nurbier. Staat op nerdbier. nl. Voor nu hartelijk dank voor het luisteren tot de volgende keer.