27 augustus 2025Podcast

432 – Van hobbynerd tot providerbaas

Nick Bouwhuis vertelt hoe hij zijn eigen internetprovider opzette. Overdag werkt hij als NOC-engineer bij SpeakUp, maar ’s avonds bouwt hij aan zijn eigen netwerk. Van het aanvragen van een AS-nummer en IP-adressen tot het leggen van kabels in Nikhef: alles komt voorbij. Samen met Niels Raijer duikt hij met Randal in de wereld van BGP, peering en transit

Niels deelt zijn ervaringen als oprichter van Fusix en geeft context bij de keuzes die je moet maken als je provider wilt spelen. Waarom zijn IPv4-adressen zo duur, waarom moeten we écht overstappen op IPv6, en hoe werkt dat hele BGP-protocol eigenlijk? Het gesprek gaat van technische diepgang naar anekdotes over hackersfestivals, juridische brieven van Odido en creatieve manieren om het internet een beetje beter te maken.

Adverteerder: Me, myself & AI

Ontdek “Me, myself & AI” van gedragspsycholoog Sanne Cornelissen: een toegankelijke gids met drie concrete stappen om AI slim in te zetten en zo tot wel 20 % tijd te besparen in je werkdag.

Shownotes

RIPE NCC (organisatie voor IP-adressen en AS-nummers)
Coloclue (netwerkvereniging voor internetnerds)
Nikhef (datacentrum en internetknooppunt)
Frys-IX (Friese Internet Exchange)

Tijdschema

0:00:00 Intro en voorstelronde
0:04:20 Wat is een ISP eigenlijk?
0:09:18 AS-nummers en IP-adressen regelen
0:13:45 Kabels leggen in Nikhef en de rol van Coloclue
0:18:30 IPv4-adressen op en de noodzaak van IPv6
0:24:07 Kosten en lease van IP-adressen
0:29:10 Transit vs. peering uitgelegd
0:34:12 Hoe werkt BGP en route servers
0:40:05 Internetveiligheid, RPKI en route hijacks
0:45:20 Eyeball- en contentnetwerken
0:50:12 Thuis je eigen netwerk koppelen
0:55:00 Juridisch gedoe met Odido en de IPv6-domeinnaam
1:00:45 De toekomst van IPv6 en de rol van providers

#ISP #IPv6 #BGP #Internet #Networking #Coloclue #Nikhef #Fusix #FreedomInternet #Odido

Transcript

Klik om het volledige transcript te lezen

Randal Peelen:
[0:00] In deze aflevering hoor je hoe Nick Bouwhuis zijn eigen ISP heeft gebouwd, hoe dat werkt en wat er allemaal bij komt kijken, van BGP tot IP en AS. En waarom het echt tijd is voor IPv6. E baby motherfucking sis, oh yeah Welkom bij Merds om tafel. Mijn naam is Randol Pelen en onze gastnurds van vandaag zijn Nick Bouwhuis en Niels Rijer. En Nick is overdag NOC-engineer bij Speakup. En s'nachts lopen zijn hobby's soms uit op succesverhalen. En hij kreeg OIK ook ooit van een levancier de geuze titel Internet God Network Supreme Leader. Dus dat vind ik een. Fantastische geuzetitel, daar wil ik zo meteen ook nog even uit of op induiken. Maar je gaf vooral op het afgelopen hackersfestival Y 2025 een talk over hoe je een eigen internetprovider kunt worden. Dan hang ik aan je lippen. Dan trik ik op de link. En dan baal ik ervan dat ik na 36 minuten niet verder kan kijken. Dus daarom zit je hier. Heel goed, leuk gedaan. Daar heb ik Niels raaier ook bijgehaald. Hij is oprichter en technisch directeur staat hier. Sorry. Ja, geen algemeen directeur van Fusics.

Niels Raijer:
[1:14] Zaken hebben we verdeeld.

Randal Peelen:
[1:15] Ja, ja. En als je denkt, hé, wat een goede klik tussen Randal en Niels, dat klopt. Want ik maakte jaren met jou de Fusics podcast van Fusics. En helaas niet meer, maar daarin legten we altijd uit hoe het internet nou eigenlijk werkt. Ik ben nog steeds. Beren trots op die podcast. Zeker de eerste paar afleveringen van seizoen 1. Is wat mij betreft gelijk al een luistertip.

Niels Raijer:
[1:35] Ja, vind ik ook eigenlijk.

Randal Peelen:
[1:37] Ja, dus als je nu luistert naar deze aflevering, en je denkt, nou, ik vind een kijkje achter de scherm van hoe internet nou echt werkt. Er is meer. Er is nog heel veel meer. En dat gaan we niet kunnen even in dit uurtje met Nerdsomta.

Niels Raijer:
[1:50] Er komt ook nog steeds meer bij. Maar ik moet zeggen, zonder jouw inbreng is het wel allemaal een wat. Trager proces geworden.

Randal Peelen:
[1:56] Ik heb een heel fijn leven dat ik soms pijnlijke keuzes moet maken tussen dingen die ik leuk vind en ook leuk vind. En ja, dat is een rijk mens toch?

Niels Raijer:
[2:06] Als het met dat internet niks wordt, dan mag je altijd weer onze podcast komen maken.

Randal Peelen:
[2:10] Ja, ik zou er bijna op hopen. Maar laten we het zuiver houden, Nick. Jij was op Y, je gaf een talk over hoe je zelf ISP bent geworden. Laten we even beginnen. Wat is een ISP en waarom zou je dat in Hemelsnaam zelf willen zijn?

Nick Bouwhuis:
[2:26] Wat is een ISP? Een internet service provider. Verder nog vragen?

Randal Peelen:
[2:30] Nou ja, je kunt denken aan een internetprovider voor thuis, maar je kunt ook denken aan iemand die mijn plaatjes host. Dat noemen ze soms ook een ISP.

Nick Bouwhuis:
[2:37] Dat zijn echt verschillende. Verschillende takken van sport, maar inderdaad zijn allebei ISP's. Maak op internet het onderscheid tussen content netwerken en eyeball netwerken. Ik heb nu een content netwerk gemaakt, maar er zijn ook mensen die een. Compleet enterprise netwerk of een eyeball netwerk aan het bouwen zijn.

Randal Peelen:
[2:53] Eyeball netwerk.

Nick Bouwhuis:
[2:54] Het is alweer tijd voor de eerste plug, denk ik. Want op NNO nog D 2025. Ga ik en twee andere mensen die ook een eigen ISP hebben gebouwd ook een kort praatje houden over hoe we dat hebben aangepakt. Het zal meer de techniek ingaan, maar. . We gaan daar echt een goed kijkje achter de schermen nemen. Je vroeg mij wat is wat is een internetprovider? Dat is heel kort gezegd, iemand die iets op het internet doet. Dus een IP-adres heeft en oftewel dingen. Beschikbaar maakt op het internet of iemand die toegang tot de rest van het internet faciliteert. En ik doe met mijn netwerk eigenlijk een beetje van beiden.

Randal Peelen:
[3:36] En wat was die guy waarmee je ook een tolk ging geven?

Nick Bouwhuis:
[3:41] Ik weet niet of ze het waarderen als ik hun achternamen hier zo noem, maar dat zijn Peter Paul en Jelle. En die doen allebei, volgens mij is Peter Paul ook hier een keer geweest.

Randal Peelen:
[3:51] Dat denk ik ook, ja.

Nick Bouwhuis:
[3:52] En ja, die zijn allebei ook al een tijdje bezig met een soort gelijk project als ik. Maar op een eigen manier, met eigen aanpak, andere software, noem maar op.

Randal Peelen:
[4:05] Nou, kunnen we het best wel uitgebreid hebben over wat een ISP is We kunnen ook gewoon constateren dat je een IP-adres nodig hebt en een AS-nummer en een plek om te interconnecteren. Dat dat met perings kan en transit. En dat konijnhol heel diep is Niels. Welke. . Criterium zou jij hanteren om iemand een ISP te noemen?

Niels Raijer:
[4:27] Nou, ja, iemand die toegang geeft door het internet voor iemand anders vind ik eigenlijk al een ISP. Of je daar nou per se je eigen netwerk voor moet hebben, dat is maar een beetje de vraag. Je had natuurlijk ook altijd vroeger co-locatieboeren bijvoorbeeld die eigenlijk ergens anders stonden en die rechts. Onderverdelen van een andere provider. Maar ik denk eigenlijk dat misschien voor de vuistregel het wel handig is om te zeggen, je moet een AS-nummer hebben, je moet wat IP-space hebben die je vanuit dat AS-nummer kan announcen, kan adverteren op het internet. En dan ben je in business, want ja, dan kun je eigenlijk mensen dus zo'n verbinding geven met één of meerdere IP-adressen. En daarmee word je de. Service provider. .

Randal Peelen:
[5:06] Ja, dus jij bent met FUSIX een internetprovider voor datacentra. Dus jij bent met recht een ISP. Je geeft andere mensen. Toegang tot internet, maar dat kunnen ook klanten zijn die in een rek allemaal servers hebben hangen en Tad zit, dat is genoeg, die willen gewoon een route naar het internet toe. Maar Nick, jij had ook zo'n AS-nummer, als ik het me niet verkeerd herinner. En dat had je al langer. Een AS-nummer, dan ga ik gewoon kijken of ik het uit kan leggen of ik niet schandalig door de mand val. Maar AS staat voor Automous System. En dat is eigenlijk de eerste laag op internet waar je bij gaat houden wat is van wie. En wat je op een gegeven moment doet op het moment dat jij zelf ergens op het internet inkoppelt, dan zeg je nou ik ben AS nummer zoveel. En ik heb die en die IP-adressen of zelf of in beheer of die routeer ik. En dan ben je al aan het praten in een taal die heet BGP. Val ik tot zover door de mand?

Nick Bouwhuis:
[5:59] Nee.

Randal Peelen:
[6:01] En jij, Nick, jij dacht, laat ik al die dingen gewoon eens gaan doen. Want ik vervil me waarschijnlijk stierlijk.

Nick Bouwhuis:
[6:07] Zoiets. Nee, ik zag andere mensen doen. Ik was altijd jaloers op, want die kregen de kans om het echt helemaal zelf te doen. En daar leer je gewoon ontzettend veel van. Je leert hoe je netjes met andere mensen kamperen zonder dingen stuk te maken. Er zijn ook voorbeelden van uit het verleden. Maar ook als er iets gebeurt op je netwerk waar anderen niet mee eens zijn, dan kunnen ze rechtstreeks bij jou terecht, in plaats van dat ze bij jouw internetprovider gaan. gaan klagen. Een voorbeeldje, ik heb thuis een internetverbinding van Freedom. Als ik rottigheid uithal, dan wordt er een e-mail gestuurd naar abuse. freedom. net. nl of iets dergelijks. En dan zal waarschijnlijk Freedom op een gegeven moment tegen mij zeggen, yo Nick, doe dat dus niet. Maar op mijn eigen netwerk bepaal ik wat er gebeurt en bepaal ik ook hoe ik dat soort meldingen. Behandel.

Randal Peelen:
[6:58] Dan krijg je die gewoon op abuse. nixisp. nl.

Niels Raijer:
[7:03] Week wel uit ervaring dat als jij daar niet op antwoord een aantal keren, dat jouw upstreamprovider daar weer op wordt aangesproken. Zo werkt het.

Nick Bouwhuis:
[7:11] Maar ja, je hebt natuurlijk meer dan één upstream provider, dus ik heb al dus verder nog geen ruzie met Niels.

Randal Peelen:
[7:22] Want ik kan me voorstellen dat Een luisteraar nu zit te luisteren en denkt, nou ik heb al heel veel vaktermen gehoord en dat begint me een beetje voor de ogen te klapperen. Misschien de volgorde aanhouden. Die jij ook in je talk deed. Want je deed een talk op een hackersfestival. Dus je moet aan de ene kant proberen het begrijpelijk te houden voor iedereen in de zaal. Maar tegelijkertijd, het zijn ook wel hackers, dus die snappen al een beetje hoe internet werkt. Dus. We moeten ook weer niet te jep en janneke zijn. . En volgens mij begon jouw verhaal bij eigenlijk het verkrijgen van alle ingrediënten die je nodig hebt. Kun je ons nog één keer die ingrediënten fietsen en hoe je dan te werk bent gegaan?

Nick Bouwhuis:
[7:54] Ja, we zijn er eigenlijk al een beetje langsgelopen. Je hebt drie dingen nodig. Het zijn wat nummers, een plek om te connecteren. Een AS-nummer en wat IP-adressen. En misschien een provider of een. . Toegang tot een tot een IXP. Ga ik zo meteen ook even uitleggen als dat moet. Dat zijn de ingrediënten die. Die je echt nodig hebt om soeverein te worden op het internet. We beginnen even met zo'n AS-nummer.

Randal Peelen:
[8:24] Dat is eigenlijk een. Wat ik heb geprobeerd uit te leggen: een nummer dat zegt, je bent een autonoom systeem. Je bent iemand die voor zichzelf kan praten. Kan praten, hoeft niet per se, maar kan praten op het internet. Hoe krijg je dat? Want dit is tot nu toe nog een soort symbolische datum. Je kunt een AS-nummer hebben, maar niet je eigen ISP zijn. In effect dat een andere ISP voor jou regelt. Ondanks dat het ijsnummer wel voor jou is, toch?

Niels Raijer:
[8:48] Nee, niet echt. Want je moet dat ijsnummer wel gebruiken.

Nick Bouwhuis:
[8:52] En het liefst ook met twee upstreams. Tenminste, dat wil hype wel heel graag.

Niels Raijer:
[8:57] Want anders heb je geen IS-nummer nodig. Als jij je eigen IP-adresse hebt, dan kan net zo goed iemand anders die voor jou announcen. Totdat je. meer dan één upstream provider wilt hebben of je wilt bijvoorbeeld op een internet exchange, dan heb je dat ijsnummer nodig.

Randal Peelen:
[9:11] Ja, precies. Oké, dus jij had die ooit nodig.

Nick Bouwhuis:
[9:16] Ja, er zijn twee manieren om die te verkrijgen. De eerste en meest logische stap is om naar de autoriteit te gaan die ze uitgeeft. En dat is voor Europa RIP NCC. Dus dan ga je naar een website toe en dan klik je een beetje rond. En op een gegeven moment. Zie je dat je lip moet worden van Ripe CC en dan kom je bij de pricing pagina uit en dan denk je, oeh Dat is geen hobby meer, inderdaad. Gelukkig zijn er andere opties. Ik ben lid van Coloclo, dat noemen ze een netwerkvereniging. En dat is een geweldige vereniging vol met nerds. Die computeren en netwerken allemaal heel erg interessant vinden. En toen zei iemand van die vereniging tegen mij, als je nou een mailtje stuurt naar. . . Ik geloof een netwerkcommissie. Dan kunnen wij een aasnummer en wat die p-adresse voor je regelen. Dat kost niet niks, maar het is een heel stuk minder dan direct bij Rijp aankloppen en lid worden. Dat kan ik je aftellen. Waarom kunnen zij dat wel dan? Coloclo is al lid van Ripe NCC en dan ben je een leer. Local Internet Registry. Dankjewel. En zo'n leer kan voor jou een ijs-nummer aanvragen.

Randal Peelen:
[10:34] Een soort dealer eigenlijk bijna.

Nick Bouwhuis:
[10:36] Ja, dat is eigenlijk wel. Misschien wel. Kun je mee na zo'n uitkomen? Ik denk aan auto's, toch? Precies, doorverkopen. Dat dacht iedereen aan, natuurlijk.

Randal Peelen:
[10:47] Dat snap ik.

Nick Bouwhuis:
[10:48] Zeker op internet.

Randal Peelen:
[10:52] Maar toen had je dat AS-nummer. Dus ik heb net van Niels geleerd dat als je dat nummer niet gebruikt, dat ze dan boze mailtjes begrijpen.

Niels Raijer:
[10:59] Acht je aankomen, ja zeker. Ja en de rijpendie zit hier in Amsterdam, dus ze weten je nog echt fysiek te vinden ook.

Randal Peelen:
[11:06] Ze komen je halen. Maar wacht, je had dat nummer al langer, toch? Het is niet zo dat je dit nu speciaal voor die talk op een hackersfestival hebt geregeld.

Nick Bouwhuis:
[11:14] Nee, dat klopt. Het is al twee jaartjes geleden of zo. Drie? Ja. Dus ik had toen nog een machine en dat rek bij Kolencloe en zij kunnen ook gelukkig. transit voor jou voor jouw regelen. Gewoon via hun eigen routers. Maar ja, dan moet je of nog een extra. transit regelen of op een IXP let worden. Nou had kolektour nog een geweldige dienst of hebben ze eigenlijk nog steeds. Dat is een. . Een port in Nikf krijgen. Nou, Nikf, dat hebben we ook al eerder over gehad in de podcast.

Randal Peelen:
[11:48] Het is een heel mooi datacentrum waar wij komende zaterdag onze. Vrienden van de show meetup hebben. Dus ja, inclusief rondleidingen over de datafloer langs wetenschappelijke experimenten. Dus iedereen die nog niet van Nick Eff heeft gehoord, die heeft de afgelopen aflevering niet op zitten letten. Komende zaterdag 30 augustus, als je vriend van de show bent en onderdeel van het clubhuis, dan kun je daarbij zijn. Kan nog steeds trouwens.

Niels Raijer:
[12:12] Dus jullie zijn ook nog steeds van harte welkom. Snel even vriend worden, ik.

Randal Peelen:
[12:16] Dan kunnen we naar de aflevering wel regelen. Het kan een handshake away zijn, Niels. Dit ligt allemaal binnenhandbereik.

Nick Bouwhuis:
[12:24] Lijkt mij een goed plan. Ik vind het zo geweldig omdat daar zoveel ISP's en IXP's zitten. Dus ja, je hebt daar. .

Niels Raijer:
[12:35] Het is bijna een snoepwinkel. Dat je eigenlijk ook vooral komt door het feit dat Nick Ev voor kabeltjes die je daar neerlegt niets rekent. En je denkt, ja kabeltjes neerleggen, waarom moet je daar nou voor rekenen? Nou, er zijn met name Amerikaanse datacenters die er een kunst van hebben gemaakt om verschrikkelijk veel te rekenen voor kabeltjes tussen rechts.

Randal Peelen:
[12:55] Ja, dan steeds zo'n bedrag erbij, dat je denkt. Nou, het is niet zoveel meer dat ik nu zin heb om alles te verbouwen en ergens anders te gaan hangen. Maar het is wel zoveel dat ik denk.

Niels Raijer:
[13:03] En als je dan een jaar lang hebt betaald, dat bedrag dat je eigenlijk net niet wilde betalen, dan komen ze met een prijsverhoging.

Randal Peelen:
[13:09] En dan elk jaar meer word je een beetje geacclimatiseerd dat je denkt: wat de fuck ben ik eigenlijk mee bezig?

Niels Raijer:
[13:14] En bij NICEF dus niet. Dus bij NICE kun je zelf op een laddert stappen en een fiber door de fibergoten leggen. En in een rek laten zakken en aansluiten die handel. En het kost niks. Je moet alleen wel de administratie goed bijhouden. Dat is de keerzijde van de medaille. Maar dat doe je door voor het leggen van het kabeltje even een nummertje te pakken. En dat doe je op het kabeltje en dan schrijf je op van waar naar waar. En dan ben je klaar. Wel eventjes netjes in de goot leggen, anders komt er een schaar langs.

Nick Bouwhuis:
[13:40] Ja. En dan mag je het opnieuw doen. Gelukkig wordt dat niet gebeurd.

Randal Peelen:
[13:45] En dan wordt Tristan boos. Oké, dus ik kan dit tot nu te volgen. Dus je hebt een AS-nummer aangevraagd. Nou, dat kan door of heel veel geld te betalen of iets minder geld te betalen en de juiste vrienden te hebben. Nou, dit kan ik nog volgen. Ik heb een AS-nummer, maar dat moet ik ook gaan gebruiken. Het volgende is volgens mij dat je zei je hebt een router nodig, maar laten we dat niet ingewikkelder maken dan het is. Dat kan elke Linux server zijn die je wilt, toch?

Nick Bouwhuis:
[14:08] In theorie kan het een Raspberry Pi zijn. Ik heb het nog niet geprobeerd, maar in theorie zou je daar Beurtoff op een BGPD op kunnen inject.

Randal Peelen:
[14:15] Precies, dus als jij bereid bent om. Even huiswerk te doen omtrent hoe je op een Linux of een BSD bakkie dat soort software installeert. Dan is dat ook binnenhand bereik.

Nick Bouwhuis:
[14:27] Het is echt niet heel erg ingewikkeld om dat te configureren.

Randal Peelen:
[14:30] Precies. Het volgende wat ik. Begreep is dat je het ook voor elkaar hebt gekregen om IP-adressen te krijgen. Ik denk even daar langs Zeilen, want het enige wat ik nog kan herinneren van mijn mbo-ICT-periode is dat toen al. . De IPv4-adressen opwaren. En dat ik nog steeds hier in de podcast niet goed uit kan leggen waarom we al lang met z'n allen op IPv6 hadden moeten zitten. Dus dat wordt wat mij betreft het toetje van deze aflevering nog even een pleidooi. Dat sommige providers daar toch echt even hun best op moeten doen. Maar even beginnen. Die IP-adressen zijn op en toch heb jij ze weten krijgen. Hoe doe je dat?

Nick Bouwhuis:
[15:06] Toen ik naar kolenkloed toe ging voor dat AI-snummer, en toen vroeg ik ook om een blokje IP-adressen, vertelde ik. Maar dat zijn IPv6-adressen van Ike, hele lange IP-adressen met letters erin. Dat is eng. Klopt. Maar goed, er zijn nog steeds providers in Nederland die geen IPv6 internetverbindingen leveren. Dus dan kun je niet bij mijn netwerk komen. Nee, ook niet. En IV4sen zijn op al heel erg lang. En het probleem is dat Omdat ze op zijn, is er een schaarste. En moet je dus heel erg flink dokken als je die wil krijgen op je access netwerk.

Randal Peelen:
[15:44] Dus ze zijn op, maar je kunt ze wel kopen met genoeg geld.

Niels Raijer:
[15:47] Precies, laten we kijken wat betekent eigenlijk: ze zijn op. Kijk, vroeger, Opa vertelt, dat gaat misschien nog een paar keer gebeuren in deze aflevering. Vroeger werd je lid van Rijpencie, je werd LIR en dan stuurde je een verzoek in en je zegt ik heb een plan om dit en dat te doen. En daarvoor denk ik binnen de komende paar jaar zoveel IP-adressen nodig te hebben. V4 hebben we het dan ook.

Randal Peelen:
[16:10] Er was een periode dat een KVK-nummertje genoeg was. Als jij een bierbrouwerij mote beginnen in een klooster, dan mocht dat.

Niels Raijer:
[16:15] Stel hem. plan hebben. Je moest wel opgeschreven hebben wat je van plan was met die adressen.

Randal Peelen:
[16:19] Maar als je destijds en dan 30 jaar geleden zegt ik ga een website draaien, dan was dat een plan, toch?

Niels Raijer:
[16:24] Eigenlijk wel. En goed, twintig jaar geleden ook nog, tien jaar geleden werd het al wat lastiger, maar in de tussentijd kon je gewoon met een plan kon je alle IPv4 adressen krijgen die je maar wou. En dat komt doordat je bij dat rijpensiesie ze gewoon aanvroeg. Die zette gewoon in het boekje van dit subnet en slash. 16, slash, 15, slash, 14, noem maar op. Ik heb ze allemaal aangevraagd en gekregen. Nij bij Fusics, maar bij partijen waar ik in de tijd werkte. Allemaal gekregen zonder problemen. Dat is opgeschreven. En dan ligt dat blok dus bij die LIR, de Local Internet Registry. En die kan daaruit weer blokken aan zijn klanten gaan geven. Dus een access provider voor thuis geeft meestal één IP-adres aan één klant. Maar als jij in datacenters wat doet, dan heb je een co-locatieklant die heeft misschien wel een slash 24 of zelfs nog meer, dus 256 of zelfs het dubbele aantal IP-adressen. Dus wat is nou eigenlijk op? Op betekent op dit moment dat RIP NCC geen adressen meer heeft om nog aan LIR's te geven. Maar LIR's hebben doorgaans nog zat adressen om aan klanten te geven. En doordat we er bijvoorbeeld bij Fusics redelijk vroeg bij waren nog, hebben wij ook nog een aanzienlijke voorraad. Maar het is eigenlijk gemeen gewoon. Omdat mensen die nu pas komen kijken in dit wereldje, die kunnen dus geen V4-adressen meer krijgen. Als je lid wordt van Rijpensi, kan je ze jezelf op de wachtlijst laten plaatsen. En dan heb je misschien kans dat je binnen een jaar of twee, drie nog wel eens een stage 24 kunt krijgen. Maar dat betekent dus op, dus als Nick vertelt dat hij van Colocloe IP-adres heeft gekregen, dan bedoelt hij IPv6-adres.

Randal Peelen:
[18:16] Precies. En even voor de goede orde, want dit weet ik dan als internetprovider wel, er zijn partijen op de markt die willen dat soort adressen wel verkopen of aan jou leasen. Maar dat gaat om echt een heleboel geld. Ik denk dat als je nu een provider begint en je wil je eindklant een IPv4-adres geven, wat daar vragen in ieder geval. Mijn klanten, de Freedomklanten, die vragen daarom. Jij hebt de meeste ervaring met dit onderwerp, denk ik. Ik ga kort op de bocht en er is nuance, maar ik zou zeggen dat 1 euro uit je abonnementstarief toch zeker wel naar dat IPv4-adres gaat.

Niels Raijer:
[18:50] Ik denk dat dat nog erg liberaal gerekend is en dat het meer is.

Randal Peelen:
[18:55] Dat zal in de loop van de tijd altijd meer worden, maar het is wel mogelijk om rond dat bedrag voor elkaar te krijgen. Dan helpt het wel als je een beetje netwerkje hebt en de mensen je ook wat gunnen. Anyhow, om even iets van orde groter te geven. Kijk, het is niet 5 euro per maand, het is ook niet een kwartje. Maar het wordt natuurlijk steeds meer. Want. We zitten in een woningcrisis, dus huizenprijzen worden hoger. En dan kun je best zeggen, er staan ook huizen leeg en er zijn ook huizen die. . Ja, er zijn een paar hoarders op de markt. Zoals. . Dat laten we geen namen noemen, maar die proberen zoveel mogelijk huizen te kopen en die zo duur mogelijk te verhuren. En ja, zolang je dat blijft lukken, wordt jouw voorraad huizen steeds groter. En dan ben je een beetje een Monopolie aan het spelen eigenlijk. En iedereen die wel eens monopolie speelt, die weet. Dat degene die aan het winnen is, die blijft maar winnen, blijft maar winnen. En dat gaat op een gegeven moment steeds sneller. Zo gaat het ook met de huismarkt. Dat is met de IP V4-markt ook een klein beetje zo. Er zijn vast. Partijen die ze er nog uit kunnen delen, maar het is nog veel gebruikelijker dat ze gewoon verkocht of verlieasd worden. Dat is inmiddels gemeengoed.

Nick Bouwhuis:
[19:55] Ja, het is inderdaad net zoals bij huizen. Ik had er twintig jaar eerder bij moeten zijn, maar toen was ik.

Randal Peelen:
[20:02] Nou, ik zal je wat moois vertellen. Ik was er 20 jaar geleden bij, en zelfs ik heb een keer een huis met verlies verkocht. Dus het is allemaal een kwestie van timing.

Niels Raijer:
[20:10] Ik ook. Met de IP-adresmarkt is er dus ook gewoon eigenlijk een heel groot commercieel aspect. Want er zijn gewoon partijen die er commercieel belang bij hebben om IPv6 geen succes te laten worden. En ik wil niet hier een complot podcast van maken. Ik denk dat Rand al dat niet op prijs zou stellen als ik dat zou doen.

Randal Peelen:
[20:33] Maar je kunt je voorstellen dat, puntje, puntje.

Niels Raijer:
[20:35] Er zijn natuurlijk partijen die wel degelijk geld verdienen aan IPv4 of aan het feit dat zij in lange termijn visie hebben. Van een internet waarop nog steeds IP versie 4 prevalent is.

Randal Peelen:
[20:48] Omdat zij gewoon zat van die adressen hebben. Dan wordt de waarde van hun, nou ik noem het even vastgoed groter van.

Nick Bouwhuis:
[20:57] Maar goed, de reden dat je als thuisgebruiker IPv6 niet mist als je het niet hebt. Dat is het meest gehoorde argument van. Als ik client praten, als ik het toch voor IPv6 heb, zeg maar. Ja, maar alles doet dat toch gewoon. Dat komt omdat content providers zoals mijn netwerk. . gewoon gigantisch veel geld aan besteden om IPv4 te laten werken. Zodat jij daarmee uitzij kan.

Niels Raijer:
[21:20] Terwijl providers die die enorme blokken hebben. Die betalen helemaal niks. Althans, niet meer dan ieder ander. De adressen die ik voorheen heb aangevraagd toen ik nog bij Demon werkte, opa vertelt. Dat vind ik altijd wel grappig als ik op Schiphol op de publieke wifi ga, wat ik niemand kan aanraden. Maar dan krijg je dus een IP-adres uit zo'n blok dat ik ooit heb aangevraagd.

Randal Peelen:
[21:42] Dat was heerlijk. Dat zou ik wel leuk vinden om die terug te herkennen. Ja, en dan voor degene die echt goed op zitten te letten, er zijn ook wat adressen. Die kan iedereen gewoon vrij claimen voor intern gebruiken. Zeker, absoluut. 10. 0. nog wat, 172. nog wat.

Niels Raijer:
[21:57] Nou ja, dat is eigenlijk wel de redding geweest van IPv4. Want zonder dat. NAT network address translation zou V4 natuurlijk al jaren geleden opgeweest zijn. En hadden we nooit in huizen tv's gehad en tablets en telefoons. Noem het maar op met een IP-adres allemaal.

Randal Peelen:
[22:14] Dus er zijn labmiddelen die het een beetje rekken, maar. .

Nick Bouwhuis:
[22:17] Zorg ook weer voor hun eigen probleem. Helemaal bij bijvoorbeeld real-time communicatietoepassingen. Zoals Voip. Is het het lekkerst als je gewoon rechtstreeks met de telefoon aan de andere kant kan verbinden?

Randal Peelen:
[22:29] Ja, voiceover. Dus dan ben je aan het internet bellen.

Niels Raijer:
[22:33] Hoe gaan het eigenlijk met VoIP en IPv6 tegenwoordig, Niek?

Nick Bouwhuis:
[22:36] Het liefst hebben ze twee telefoons, zoals ik zei, een directe verbinding met elkaar. Want dan. Ja, dan zit er geen firewall tussen of iets anders die route aan het eten kan gooien. Geen natte bel die je hoeft die dingen of bij te houden, zeg maar, aan beide kanten.

Niels Raijer:
[22:51] Maar dat wordt wel algemeen ondersteund tegenwoordig, IPv6 bij VoIP-apparatuur.

Nick Bouwhuis:
[22:56] Ja, als je provider dat heeft geïmplementeerd. Zeker. Ja, oké.

Niels Raijer:
[23:02] Dat wist ik niet.

Randal Peelen:
[23:04] Mooi zijsprongje. Laten we even kijken of we de strik kunnen knopen om het zijn van ISP, want je hebt een serveropgangen ergens in een datacentrum. En je hebt een AS-nummer gekregen, je hebt IPv6-adres gekregen. Maar ik zag hier toch dat IPv4-adres is ook gelukt. Dat was alleen wat meer geld. Dat heb jij er gewoon tegenaan gesmeten. Potdorry. Het zal mij toch niet gebeuren dat ik geen IPv4 heb.

Nick Bouwhuis:
[23:26] Via VIA heb ik dan een best wel goede deal gekregen op de lease van die adressen. Wel lease. Ja, het is lease. Ik heb het niet gekocht.

Randal Peelen:
[23:35] Dat is zo mooi. Je kunt een lease auto hebben, maar je leased ook IP-adressen. Zeker. Dat is toch bizar. Geef al aan hoe duur die dingen zijn.

Nick Bouwhuis:
[23:42] Het liefst had ik helemaal niet nodig. Het is in ieder geval meer geld dan die AS-nummers en die. Die slash 48 tot IPv6 blok bij elkaar kost.

Randal Peelen:
[23:50] Ja, want mensen kunnen jouw tolk gaan terugkijken. Dan zie je op de slide staan wat je hebt betaald, maar durf je dat nu ook te zeggen?

Nick Bouwhuis:
[23:56] Oeh, ik weet het niet eens bij behoofd wat er allemaal op zit.

Randal Peelen:
[23:58] Er stond minder dan 1000 euro. Maar dat impliceert dat je wel per jaar tientjes per maand betaalt voor zo'n stom IP.

Niels Raijer:
[24:07] Jazeker. Eigenlijk, dat is toch echt gewoon vet gemeen.

Randal Peelen:
[24:13] Als hij iets eerder geboren was waar ze gratis, zo simpel is het. Ja, that's it. Daar kom je op uit. Als ik lid werd van de Rijksmaat.

Niels Raijer:
[24:21] Ja goed, ik durf er best voor uit te komen dat wij bij Fusics dus gewoon een rijplidmaatschap hebben. En gewoon één keer per jaar dat. Die 2000 euro is het geloof ik of zelfs nog minder betalen. Maar we hebben veel meer IP-adressen dan dat. Ja, sorry Nick. We waren er gewoon eerder bij.

Nick Bouwhuis:
[24:38] Ik accepteer het. Echt heel gemeen. Het is als het is.

Randal Peelen:
[24:41] Nou goed, jouw server hangt daar te ronken. Je hebt een AS-nummer gekoppeld. Dat ga je dus naar. Nu begonnen we al bij dat announcende, dat weet ik niet zeker wat voor de luisteraars makkelijker te begrijpen is als we eerst uitleggen hoe je aan die stekkertjes naar de buitenwereld komt. Of we eerst gaan uitleggen waarom je IP-adressen moet announcen voordat het internet gaat werken. Help me even. Welke volgorde slaan we in? Ik denk de kabeltjes naar buiten misschien wel handig is.

Nick Bouwhuis:
[25:08] Ja, laten we daarmee beginnen.

Randal Peelen:
[25:09] Kunnen we daarna praten over wat erover heen is? Precies, je hangt daar in een datacentrum met een server, daar gaat een moeder stekker in. Niels Seil, als je een nick af hangt, dan mag je die stacker zelf aanleggen. Maar dan moet je nog steeds ergens heen naar een bevriende, bestaande internetprovider misschien.

Nick Bouwhuis:
[25:23] Nee zeker. Ik begon bij Cola Clue. Daar had ik al een stekkertje in een router. Ik had een internetvunning van Cola Clue. En diezelfde stekker kon gelukkig ook worden gebruikt voor de transitverbinding. Dus dan had ik eigenlijk een internetverbinding met extra steps. Maar goed, dat is hoe het begint. En daarna nam ik ook die NICAF port af. Codeclu zorgt dat het over een V-landetje, dus over dezelfde kabel, op je server terechtkomt.

Randal Peelen:
[25:49] Ja, dus één kabel voor twee bestemmingen. Juist.

Nick Bouwhuis:
[25:52] De routers van Codeclue en. De switch van Coleploo die dan het verkeer naar Nick gaat brengen, via een weef van jou. Dat zou heel goed kunnen.

Randal Peelen:
[26:01] Ik denk gelijk beginnen met uitleggen, want jij zei net ten loops het woord transit. Probeer ik weer eventjes niet door de man te vallen. Maar dat is in de Volksmond eigenlijk de verbinding naar overal toe. Alles op internet.

Nick Bouwhuis:
[26:13] Ik noem het altijd de internetprovider voor internetprovider.

Randal Peelen:
[26:15] Precies. Dus een transitport is vrij vertaald. Hier kan alles heen, elke bestemming op aarde, in principe. Ik bedoel, vast al een uitzondering te vinden, maar dat is wat een transit is. En dan heb je die andere, en dat noemen we dan vaak een pering. Precies. Die kun jij dan misschien uitleggen. Of Niels mag ook, maar Nick.

Nick Bouwhuis:
[26:33] Ja, nee.

Randal Peelen:
[26:33] Want je hebt ze allebei. Precies.

Nick Bouwhuis:
[26:35] Dat is hoe ik begon bij Kolenklu die verbinding naar Nick heeft toe. En daar wilde ik graag koppelen op de Friese. En toevallig kwam dat poortje in Nick Ev precies in hetzelfde rek uit als waar de Friesa X met hun switches zat.

Randal Peelen:
[26:49] En de Friesa X is een Friese internet exchange. Dus het is een soort knooppunt van. Ja, Friese, vooral begon het. Zijn er inmiddels wel meer, denk ik.

Niels Raijer:
[26:58] Nou ja, de Friese Internet Exchange is van het begin af aan in NICEF gebaseerd. Dus het is eigenlijk een. Amsterdamse Friese Internet Exchange. Maar het werkt allemaal uitstekend. En ja, het is een leuke gimmick dat het Friese AIX heet. Maar onderschat ze niet. Er zitten inmiddels heel veel partijen op en het werkt echt super goed.

Randal Peelen:
[27:18] Dus wij hebben net gezegd, transit is eigenlijk een poort die gaat overal heen. Ook dat kost doorgaans geld. Maar ja, soms heb je de juiste vrienden en die willen het voor misschien wel minder geld doen. Dat weet ik niet. Ik kan niet voor jou praten. Maar het is een hobbyproject. Dus ik hoop dat je vrienden hebt.

Nick Bouwhuis:
[27:32] Ik betaal nieuws elke maand netjes geld om een. Om een transitpoortje te hebben. . Ja, precies. Maar ik heb ook een transverwinning met mensen die daar waar ik iets minder aan betaal. Of soms nul.

Randal Peelen:
[27:44] Dus je hebt meerdere partijen die kunnen jou overal op internet brengen, maar dan komen we nu bij die pering. Dip je dan die internet exchange voor. Dan ga je eigenlijk zeggen, klassiek gezien, nou kijk eens wel een prachtig datacentrum. Als ik nou met die server daar bij jou in die kast wil praten. Dan is het toch zonde dat ik dat eerst het grote boze internet opstuur en dan twee kasten verderop uitkom. Dan kan ik beter een kabeltje trekken naar twee kasten verderop. Precies. Het internet is een spinnenweb. Die routers weten heel goed wat de kortste weg is. Dat spinnenweb kan in principe zo complex worden als je wil. Een mens, daar gaan de oren klapperen en de ogen geven het op. Maar Zo'n router kan dat wel bij van al die touwtjes waar ze heen gaan. Dus je zag dan in de historie dat in een datacentrum heel veel mensen. . Touwtjes naar elkaar toe gingen leggen. Want dan was dat verkeer gewoon sneller van A naar B. Op het moment dat die twee servers met elkaar gingen praten. Kam er op een gegeven moment nog een knappe kop die zei, nou ja. Dit worden wel heel veel kabeltjes. Dan kunnen we net zo goed in het midden van de ruimte een switch neerzetten. Met z'n allen naar die switch toe gaan. En dan kan die switch wel zorgen dat elk verkeer alsnog heel snel van A naar B komt.

Nick Bouwhuis:
[28:52] De mand houdt nog. Maar het voordeel daarvan is natuurlijk dat je.

Randal Peelen:
[28:56] Dat is dan wat je een internet exchange noemt. Ja, precies zo'n switch in het midden van de zaal, spreekwoordelijk in het midden van de zaal.

Nick Bouwhuis:
[29:01] Maar dan maakt het ook niet uit hoeveel verkeer ik naar jou, hoeveel verkeer wij uitwisselen. Want ik betaal niet per embit zoals bij die transit. Dus het liefst. handelijk zoveel mogelijk verkeer af via zo'n pering.

Randal Peelen:
[29:12] Precies. Dus de sport in internetproviderland is eigenlijk zoveel mogelijk touwtjes leggen en nou stel je voor dat je een internetprovider bent voor consumenten. En je denkt, nou waar zit dan het verkeersvolume? Waar wordt het meeste verkeer verstuurd? Nou, dan kan ik je vertellen, op de achterkant van een biervultje zijn dat YouTube en Netflix dat de klok slaat. Nou, dan komen er nog wat andere van die. Want video is gewoon best wel veel data. Bij kattenplaatjes, dan moet je er heel veel voor kijken voordat je een gigabyte vol hebt. Alleen ja, video, dat gaat gewoon met ambits tegelijkertijd. Die pijpen mensen zitten lekker te bingen de hele avond. Dus als jij een internetprovider bent, het eerste wat je gaat proberen te doen, is een lijntje naar Google en naar Netflix leggen. Nou, dat lukt dan ook doorgaans wel. Maar dan moet je wel weten waar je moet zijn.

Niels Raijer:
[29:52] Ja, want daar is dus weer een terugtrekkende beweging gaande op het moment met name van Google. Want zo'n internet exchange, dat is een heel mooi idee. Je zet die switch neer en iedereen sluit daarop aan. En dan kun je iedereen die ook op die switch zit, kun je bereiken. En Google is traditioneel heel open daarin geweest en die sloot eigenlijk zo'n beetje op al die internet exchanges aan die je maar kon bedenken. Maar die hebben dit jaar bedacht dat ze daarmee willen stoppen.

Randal Peelen:
[30:17] Helemaal.

Niels Raijer:
[30:17] Nou ja, helemaal. Ze gaan in ieder geval geen nieuwe internet exchanges meer aansluiten. En we hebben gemerkt op de Friese Internet Exchange dat als er een wijziging plaatsvindt, op de Friese Internet Exchange, die werd groter en groter en groter. Daardoor moest er meer IP-adressen komen. Dus iedereen moest omnummeren naar een ander blok. En dat heeft Google meteen aangegrepen als mogelijkheid om te zeggen, nou klaar, die pieren we niet meer. En Google wil dus nu juist minder partijen hebben die wel weer zo'n fysiek touwtje leggen naar ze.

Randal Peelen:
[30:48] Heb jij een idee waarom dat zo is?

Niels Raijer:
[30:50] Ik denk dat zij denken dat dat dan makkelijker te managen is.

Randal Peelen:
[30:53] Klinkt alsof dat zo zou moeten zijn.

Niels Raijer:
[30:55] Ja. Ja, ik vrees dat zij door heel veel internet exchanges te hebben in hun netwerk, dat zij ook enorm veel vragen krijgen. Van mensen die eigenlijk net niet helemaal snappen hoe het allemaal werkt. En dat die heel veel support van Google vergen. En dat ze dus via die, hoe noemden ze dat ook alweer, certified peering partners of zoiets, dat ze daar hopen genoeg clue aan te treffen om. verkeerd te bundelen in minder poorten.

Randal Peelen:
[31:23] Ik ga niet tegen je liegen. Dit klinkt nog best verstandig op het eerste gezicht.

Niels Raijer:
[31:28] Ja.

Randal Peelen:
[31:29] Of minder gedoeiglijk.

Niels Raijer:
[31:30] Nou ja, kijk, wij bij Fusex zijn die beweging ook aan het maken. We zitten niet op de grote bekende internet exchanges eigenlijk al jaren niet. En ik spreek veel liever met een ander netwerk af dat we een touwtje leggen ergens. Dan dat we op een gezamenlijke internet exchange een peering sessie bouwen. En dat is puur vanwege de relatie, de SLA. We weten zeker dat dat touwtje, dat alleen de andere kant eraan zit en zo. Dus ja

Randal Peelen:
[31:59] Het klinkt een beetje alsof dat teveel gerommeld is.

Niels Raijer:
[32:03] Kijk, je hebt natuurlijk wel allerlei security maatregelen, zoals RPKI, route filtering. Het is echt niet meer zo dat als je op een internet exchange zit, dat je dan aan de gode overgeleverd bent voor wie wat announst. Nou, dat was in het begin van mijn carrière, daar is opa weer. was dat wel degelijk het geval. Als iemand op een internet exchange een bepaald subnet begon te adverteren, nou dan kon je ervan op aan dat men daar trouwverkeer naartoe ging sturen.

Randal Peelen:
[32:29] Laten we dat gelijk even beetpakken dan, want oké Nick, je hebt een servertje opgehangen. Dan zet je Linux op. Dan heb je een AS-nummer gescoord. Een IPv4 en een IPv6 adres binnengesleept.

Nick Bouwhuis:
[32:40] Ik ben begonnen met alleen een IPv6, maar. .

Randal Peelen:
[32:42] Ja oké, maar dan nog is dat allemaal gelukt. We zeiden al virtueel heb je dus twee kabeltjes voor het begrip van de luisteraars. Je router in de ene gaat gewoon naar je transit provider, dus het grote boze internet, alle kanten kunnen ze op. De andere gaat naar de plekken waar je het liefst perings maakt, een internet exchange. En nu moet je dus aan die. . en je transitprovider vertellen wie jij bent en hoe dat verkeer daar gaat lopen. En nu weet ik nog van vroeger dat Ik gewend was als ik thuis mijn laptop aansluit aan mijn router, dan ben ik gewend dat mijn laptop zeg maar de client is. Die vraagt aan de DACP-server wat is mijn IP-adres en die krijgt dat dan. Maar dat is bijna het perfect tegenovergestelde van wat jij moet doen. Op het moment dat jij een autonoom systeem bent op het internet, moet jij juist het internet gaan vertellen wie jezelf bent en hoe zij dat moeten gaan doen.

Nick Bouwhuis:
[33:39] Ik zou nog niets met DSP doen, TC's of zo, dan worden mensen boos.

Randal Peelen:
[33:43] Dat doet men met wat ik heel ingewikkeld vind, maar Niels. Kent als zijn broekzak, BGP. Jouw gevleugelde uitspraak is, dat is allemaal. Dat is niet zo moeilijk.

Nick Bouwhuis:
[33:53] Ik weet niet of je de slides ook mijn talk hebt gezien.

Randal Peelen:
[33:56] Jazeker, heb ik het gezien, twee keer zelfs. Vertel, hoe gaat dat in zijn werk? Want je moet dus die nummers gaan aankondigen. Waarom moet dat en hoe werkt dat?

Nick Bouwhuis:
[34:06] Dat moet, zodat de andere router weet wie jij bent en hoe die verkeer bij jou kan krijgen.

Niels Raijer:
[34:11] Vooral welk verkeer hij krijgt precies. Precies. Dus jij vertelt via BGP aan andere routers, want als je verkeer hebt voor, en dat stond perfect in je slide, als je verkeer hebt voor dit IP-blok, stuur het maar naar mij. Precies, ja.

Randal Peelen:
[34:24] En dat is een soort broadcast signaal dat je de beide wereld is.

Nick Bouwhuis:
[34:29] Nee, niet broadcast, want het is dus een signaal wat je stuurt naar je andere, naar je BGP.

Niels Raijer:
[34:34] En die vertelt het weer aan zijn BGP-peer.

Randal Peelen:
[34:37] Maar hoe weet je dat die BGP-peer daar zit? Moeten aan beide kanten van die kabel. . Allebei de mensen toevallig, el kan dus IP-adres intypen of voelt u dat door die kabel heen? Eigenlijk wel. Dus als jij niks intypt Dan gaat het niet vanzelf werken. Bij mij thuis wel. Met DCP. Voelt magie. Dan hoef ik allemaal zelf geen IPR.

Niels Raijer:
[34:57] Bij jou thuis gebeuren wel meer gekke dingen. In de BGP-wereld. moet je echt van tevoren afspreken welke IP-adressen erop die ligt.

Randal Peelen:
[35:04] Handwerken eigenlijk.

Nick Bouwhuis:
[35:05] Ja, nee, je moet in je router zetten, ik ben dit IP-adres. Dit is mijn adresblok, zeg maar. Precies. En dat IP-adres krijg je of van je transit provider of van je van je internet exchange. Daar kwam ook dat drie nummer vandaan, wat we op FreeSIX moesten doen. Die stel ik in op mijn eigen router. En dan kan ik als het goed is al andere mensen op datzelfde land pingen. Dus dan ben ik nog niet eens aan het peren. Maar dan kan ik als het goed is pingen. Als dat niet kan, dan is er wat anders stuk.

Randal Peelen:
[35:34] En waarom kun je andere mensen pingen?

Nick Bouwhuis:
[35:36] Omdat we op hetzelfde land zitten. We zijn letterlijk allemaal op dezelfde switch aangesloten.

Randal Peelen:
[35:41] Hetzelfde subnet.

Nick Bouwhuis:
[35:42] Dus stel dat je thuis een internet extension wil gaan bouwen, dan pak je twee of drie computers. Je steek je in een hele simpele switch en dan geven ze allemaal een simpel IP-adresje. En dan kun je met elkaar pingen. Komt je eigen rotor niet klopt niet aan te passen?

Randal Peelen:
[35:57] Nee, en omdat je op een internet exchange bent is ook een switch. Dus een soort LAN.

Nick Bouwhuis:
[36:02] Absoluut.

Randal Peelen:
[36:02] En dat LAN is vrij vertaald de internet exchange.

Nick Bouwhuis:
[36:05] Precies, ja.

Randal Peelen:
[36:06] Oké.

Nick Bouwhuis:
[36:07] Dus een internet exchange is gewoon een hele grote switch.

Randal Peelen:
[36:09] Maar dat zijn dan niet IP-adressen die netjes op een rij zijn. Dat zijn bijna willekeurige adressen die iemand toevallig op de kop heeft getikt ooit.

Nick Bouwhuis:
[36:16] Die worden toegewezen door Private Institute. Dat is een speciaal blok wat daarvoor wordt gebruikt.

Randal Peelen:
[36:21] Het klinkt zo simpel, hè? Ik heb een stel IP-adresse, ik koop een router, ik zeg ik ben die IP-adresse. En dat stuur ik de wereld in. En dan komt dat verkeer wat mensen met mij willen praten vanzelf mijn krant op.

Nick Bouwhuis:
[36:34] Nee nou. Ik stel dus in op mijn router, ik wil graag peren met jouw netwerk. Nou, dat is dat en dat AS-nummer en je zit op dat en dat IP-adres. Dan ga jij hetzelfde doen. Dan hebben we een BGP-sessie.

Randal Peelen:
[36:48] Maar je kunt niet zeggen van ik wil gewoon peren met iedereen die ik zie op die switch.

Niels Raijer:
[36:52] Nou, dat kan wel, maar dan moet je even terugluisteren. Aflevering heel lang geleden, toen ik hier met nee, toen ik hier bij de job zat over de roadsurfing transition.

Randal Peelen:
[37:04] En waarom moet ik die teruglijsteren?

Niels Raijer:
[37:06] Nou ja, omdat daarin wordt uitgelegd hoe je dat moet doen om met één BGB-sessie met iedereen te pieren. Want dat is namelijk wat een route server doet.

Nick Bouwhuis:
[37:13] Zal ik een kat recap? Het is een faciliteit die je de Internet Exchange beschikbaar kan stellen. Dat heet de route server. En die zorgt eigenlijk voor dat als jij daar prefixen naar announst, je blok IP-adressen aan vertelt, dat dat op alle andere peers terechtkomen die ook met die route server aan het peeren zijn. Zo kun je in één keer met. De hele Internet Exchange of in ieder geval degenen die te voorkiezen om met de route service te peer.

Randal Peelen:
[37:40] Het is absoluut niet een DRCP server. vertoont wat vergelijkend gedrag omdat dat de plek is waar je aanklopt van joh waar kan ik allemaal heen? Nee vind ik het.

Niels Raijer:
[37:49] Nee, vind ik een slechte analogie.

Nick Bouwhuis:
[37:51] De roadserver moet ook jou Jouw IP-adresse geconfereerd hebben en met jou en moet een peringsessie met jou hebben geconfereerd. Dan kun jij dat ook doen.

Randal Peelen:
[38:01] Je moet altijd ergens iemand een keer op een knop duwen van deze IP-adres en mogen met die praten.

Niels Raijer:
[38:05] Dat kun je automatiseren, maar er gaat in de BGP-wereld bijna niks vanzelf. En misschien is dat ook wel meteen een nadeel. Want veel eigenlijk. Nou, volgens mij alle problemen op het internet qua routering worden wel veroorzaakt door mensen die ergens iets verkeerds getypt hebben. Verkeerd kopie-paste hebben.

Randal Peelen:
[38:24] Ja, want hier tot zover kan ik het in ieder geval volgen. Ik Neem een transitprovider, ik ga ergens op een internet exchange, nou dan heb ik al een mooie mix van makkelijk te bereiken en alles wat ik daar niet bereik, dat gaat allemaal naar mijn transitprovider. Maar ja, ik kan natuurlijk ook gewoon zeggen, joh, ik heb de IP-adresse van Google. Dat ben ik echt waar. Reken maar van Yes. En dan zou je dus kunnen denken dat. Vijf seconden later al het verkeer dat naar google. com probeert te komen, jouw router bereikt.

Niels Raijer:
[38:55] Ja, nou ja, je hebt exact de hijack van Pakistan Telecom beschreven van een aantal jaar geleden. Waarin in Pakistan wilde men heel graag dat YouTube onbereikbaar gemaakt werd. En dat hebben ze gedaan door de IP-adressen van Google te gaan announcen. Maar die gingen ze helaas dus aan de hele wereld ten nou in plaats van alleen binnen Pakistan. En daar heeft Google wel wat hoofdbrekens over gehad. Maar tegenwoordig zouden dat soort dingen lang zo ver niet meer komen. Omdat gewoon RPKI veel meer is uitgerold.

Randal Peelen:
[39:28] RPKI. Wat zeg jij nou niet?

Niels Raijer:
[39:31] Ja, precies. Dat is dus een routing security mechanisme waarbij jij een certificaat maakt dat zegt. Deze IP-adressen mogen alleen door dit AS worden announst. En als routers op het internet dat certificaat controleren. Even heel simpel gezegd. Dan zullen zij die announcement niet accepteren.

Randal Peelen:
[39:48] Dus net zoals als ik naar de website van mijn bank ga, dan komt daar zo'n groen slotje. En dan ga ik er vanuit, dan is dat in ieder geval in de databank.

Niels Raijer:
[39:56] Nou, dat is wel een goede analogie.

Nick Bouwhuis:
[39:58] Als ik terug ga naar de analogie van mijn slides, dan zegt mijn router, yo what up, ik ben dit AS-nummer en dit is mijn IP-blok. Als jij RPK heeft gewoon verretten, zeg je router, oh ja. Even kijken of dat wel mag. En dan wordt het wel of niet in de routing tabel geladen. En dus wel of niet geaccepteerd door jouw router.

Randal Peelen:
[40:17] Maar kan ik ook liegen over mijn AS-nummer?

Nick Bouwhuis:
[40:21] Ja, dat zou kunnen.

Randal Peelen:
[40:23] Want dan wordt het al iets.

Nick Bouwhuis:
[40:26] Maar dan moet de andere kant ook dat AS nummer hebben geconfiguren. Ja, precies.

Niels Raijer:
[40:30] Dus dan heb je wel een provider nodig die het ook zo nauw niet neemt. Daar zijn er helaas nog wel wat van, hier en daar. En die heeft dan ook weer providers nodig die het niet zo nauw nemen. Dus het net sluit zich wel.

Randal Peelen:
[40:44] Ik vind het dus zo fascinerend aan internet dat het ooit is begonnen als een soort van nou, we hebben maar 65 miljard IP-adres nodig, of meer dan genoeg. Dat kan niet op. En weet je wat als we gewoon protocollen schrijven waarin je mag tegen mijn server praten en ik groe braaf wat je zegt, bijvoorbeeld bij e-mail. In de basis van het protocol kan ik naar een mailserver gaan. Ik zeg ik ben echt wel Donald Trump at het Whitehouse. government. En ik ga hier een mail typen en drop die maar bij jouw gebruiker. En dan zegt die mailserver. Oh. Dat klinkt heel plausibel, laat ik dat doen.

Niels Raijer:
[41:15] Echt als er dan onderaan staat, thank you for your attention to this matter.

Randal Peelen:
[41:19] Precies. En dan ehm. Hebben ze daar uiteindelijk heel veel labmiddelen overheen moeten leggen? En dat is wat mij nog steeds niet uitgespeeld. Want ik krijg nog steeds spam. Het grootste probleem van spam is dat e-mailen gewoon gratis is. Dus het maakt niet uit hoeveel e-mails je verstuurt. Als 0,1% aankomt, was het nog steeds gratis. Dus I don't care. Maar dat is dus eigenlijk in het beginsel met BGP ook zo. Dat Nou, ik wil niet zeggen zo lekk als een mandje, maar het gaat wel om vertrouwen. Er moet wel een meerderheid van de keren vanuit kunnen gaan dat de tegenpartij de waarheid spreekt.

Niels Raijer:
[41:51] Ja, er was een vraag van een luisteraar, daar zijn we nog niet, maar er was een vraag van een luisteraar over wat is het grappigste weet je over het internet. En ik zat te denken, ja misschien is het grappigste weet je over het internet wel. Dat mensen gewoon, mensen die dit allemaal bedacht hebben, hebben nooit, maar dan ook nooit in hun hoofd gehad dat het zo groot zou worden als dat het nu is. En het BGP-protocol is letterlijk op een servetje ontworpen. Een cvetje in een restaurant.

Randal Peelen:
[42:18] Is dat cvetje heel veel waard op e-Bay? Oh, die wil ik wel zien.

Niels Raijer:
[42:24] Maar daar zat natuurlijk helemaal geen authenticatie in, helemaal niks. Nee, gewoon de basis van goed onthouden. Ja, precies.

Randal Peelen:
[42:32] Jij bent dus in die zin internet provider, Nick, want je hebt een eisen, dat staat eronder, dat hebben we net allemaal uitgelegd, maar ja. Wat nu?

Nick Bouwhuis:
[42:40] Dan moet je er nog wat mee doen hè?

Randal Peelen:
[42:41] Nou ja, ik wou zeggen, kijk, als je echt een internetprovider, internetprovider bent in mijn onderbuik, wil je dan uiteindelijk dat je. . dat die server rechtstreeks bij jou thuis terecht komt. Dan ben je pas dan ben je echt een internetprovider.

Nick Bouwhuis:
[42:53] Dat zou heel tof zijn. Maar dat wordt wel echt een hele dure bedoeling. En dan zou ik een eyeball netwerk zijn, mijn eigen eyeballnetwerk.

Randal Peelen:
[43:02] Wat is een eyeball netwerk?

Nick Bouwhuis:
[43:04] Freedom is een goed voorbeeld. Dus die schafft oogballen.

Niels Raijer:
[43:08] Toegang tot het netwerk waar vooral mensen in zitten die zelf naar de websites gaan en daarna kijken.

Randal Peelen:
[43:15] En een contentnetwerk is de plek waar eigenlijk alles staat wat bekeken moet gaan worden door die eyeballs.

Nick Bouwhuis:
[43:21] En vanaf de ene wordt heel erg veel gedownload en de andere heel erg veel geüpload.

Randal Peelen:
[43:25] Er zijn niet zoveel netwerken waar dat perfect in balans is, natuurlijk.

Niels Raijer:
[43:28] Nee, bij ons toevallig wel. Maar dat is toeval. We kunnen daar niet op sturen. Een ander grappig weetje van het internet is misschien dat dus juist de bedoeling was vroeger dat er niet een apart content netwerk en een apart eyeball netwerk zou zijn. Het idee is altijd geweest dat machines gewoon zowel een server als een client kunnen zijn. En dat iedereen dus informatie zou kunnen publiceren. Nou ja, dat is wel uitgekomen, maar niet. Op de manier zoals men voor ogen had.

Randal Peelen:
[44:01] Nee, ik wou net zeggen. Kijk, je hebt natuurlijk mensen die BitTorrent gebruiken of een tornode draaien. Of allerlei dingen doorsturen. Maar als eindgebruiker thuis ben je eigenlijk. Bijna alleen maar een eyeball. Zeker geen verkeersvolume uitgedrukt, want je kijkt die video, dat is heel veel data. En het e-mailtje dat je zelf stuurt, dat stelt niet zoveel voor.

Nick Bouwhuis:
[44:23] Zeker. Er zijn ook mensen die natuurlijk post-forwarding instellen op een router om zo een game server vanuit thuis te draaien of een website. Sommige hosten zelfs een e-mailserver thuis.

Randal Peelen:
[44:34] Maar heb je wel iets van een tunnelachtig ding van thuis naar jouw server die met recht een ismertje.

Nick Bouwhuis:
[44:40] Ik zelf heb een Ik gebruik ook GRE-tunnels, dat is een soort hele aftans VPN-oplossing. Om verkeer van mijn eigen eis naar huis te krijgen. Ik heb voor de grap onlangs aan een provider van Dark Fibers gevraagd. Jo, wat kost het om.

Randal Peelen:
[45:00] Om een glasvezel aan mijn huis te graven. . Ja, precies. 40. 000 euro.

Nick Bouwhuis:
[45:05] Nou, gelukkig iets minder. Want ik woon in Inschede en sinds kort heeft mijn netwerk ook een plekje, een point of presence daar in de buurt. Dus de afstand die je hemels breed overbrug moest worden was ongeveer 8 kilometer. Best wel te doen.

Randal Peelen:
[45:20] Straalzender?

Nick Bouwhuis:
[45:23] Ja, misschien. Dat zou misschien kunnen, moet ik even overleggen met het datacenter. Maar de maalelijksgosten waren nog steeds. Honderden euro's per maand.

Niels Raijer:
[45:36] Ja, en het probleem is niet dat ze je dwars willen zitten, maar het is gewoon omdat dat dan een zakelijke dienst is. En daar horen contractuele voorwaarden bij. En daar hoort weer een hogere prijs.

Randal Peelen:
[45:45] Ja, en laten we heel eerlijk zijn, ik zou het fantastisch vinden. Zodra ik die jackpot win, zul je het merken doordat mijn straat binnenkort open ligt. Ik ga dit absoluut een keer in mijn leven willen hebben. Maar als je heel eerlijk bent. Precies. Het is natuurlijk niet nuttig. Nee, nee, nee.

Nick Bouwhuis:
[46:00] Sterker nog, je moet meer zelf doen. Want Freedom heeft voor mij een IP-adres geregeld en die heeft routers en. Die heeft transit en peering allemaal geregeld. Maar nu moet ik het zelf doen. Moet ik er meer voor gaan betalen ook nog. Voor de privilege.

Randal Peelen:
[46:19] Om rechtstreeks met je eigen servertje te praten.

Nick Bouwhuis:
[46:23] Of via je eigen infrastructuur.

Randal Peelen:
[46:25] Wordt er niet stabieler ook, want jouw ene servertje met alle respect, is een mooi ding, maar die kan hartstikke stuk.

Niels Raijer:
[46:29] Nee, precies. Dat was natuurlijk ook een van de vragen die je kreeg bij Y. Wat schiet ik er eigenlijk mee op? Is je snelheid nou hoger?

Randal Peelen:
[46:36] Sorry, ga je mond spoelen? Je bent op een hackersfestival. Wat heb ik eraan?

Nick Bouwhuis:
[46:41] En daar leg ik uit dat dat zeker wel kan. Helemaal als je klant bent van een bepaalde Duitse. Operator die ja pering niet zo cool vindt, zeg maar. En alles over een transitverbinding in duwt die heel erg vol zit. En als jij dan aanklopt en zegt. Ja, ik wil met jullie peren, dat ze dan Een leuke offerte sturen.

Randal Peelen:
[47:01] Ik wil nog even door die vragen van de luisteraars heen, maar het enige wat mij echt nog van het hart moet en wat ik ook gewoon een heel mooi onderdeel van jouw helaas vond is. Ja, jij zei net, er zijn ook providers die doen nog geen IPv6. Nou, laten we de kleine spelers even overslaan, want die hebben genoeg aan hun hoofd. Maar van de grote spelers is dat er eigenlijk maar één: mijn favoriete pinata. Odido. Twee dingen. Het eerste, jij hebt ooit proberen op een ludieke manier Odide onder de aandacht te brengen dat ze nog geen IPv6 deden en dat wel eens tijd zou worden. Zou je dat verhaal kunnen schetsen?

Nick Bouwhuis:
[47:35] Ja, dat kan ik zeker. Ik weet niet meer precies hoe ik tot het idee ben gekomen, maar op een dag besloot ik om de domeinnaam heeft Ordido alipvs. nl te registreren. En wat stond er dan op? Nee, helaas.

Randal Peelen:
[47:50] Net zoals dat EFS kan ik een korte broek aan naar kantoor.

Nick Bouwhuis:
[47:54] Nou ja, precies. Is het kabinet als gevallen? nl? Nou, die heeft de druk. Is het al 4u. nl? Dat soort dingen. Heeft Odido als Pv6. nl Heeft ODLIV6. nl inderdaad. En toen was ik op een gegeven moment met zo'n vrienden aan het babbelen en zeiden, ja de website ziet er wel heel erg heel erg kaal uit. Want ik heb er alleen maar letterlijk in tekst neer helaas neergezet. Zonder enige HTML opmaak whatever. Dan zou het wel grappig zijn als ik dan een gradientje toevoeg. Ja, gradients. Odido heeft dat een beetje gejat van Sanquin, volgens mij. Dat kan ik ook met CSS.

Randal Peelen:
[48:29] Zo turquoise naar oranje-achtig graag. Ja, zoiets.

Nick Bouwhuis:
[48:34] Nou goed, een beetje aan het hekken geweest. Een leuk fond uitgekozen die misschien een beetje uitzag als wat Oudio zelf ook gebruikt. En nog eventjes het zinnetje. Het kan ook zo toegevoegd, maar voor elk woord in die zin een Nederlandse ISP die wel IPv6 had geïmplementeerd.

Randal Peelen:
[48:51] Ja, gelinkt.

Nick Bouwhuis:
[48:52] De eniging naar freedom. nl. De andere naar KPN en de andere naar Ziggo.

Randal Peelen:
[48:58] Ja, eren wie eren toekomt als het gaat om puur technische vinkjes, komt ook KPN wel eind. Dat is geen hele slechte provider.

Nick Bouwhuis:
[49:05] Op technisch vlak hebben ze het heel goed in orde. Ja, er zijn alleen andere dingetjes die ze wat minder cool doen. Rest in peace, access for all.

Randal Peelen:
[49:17] Nou, wel meer dingen hoor. Die lijst is lang. Het is. Er werken toffe mensen, maar als entiteit is KP een partij om in de gaten te houden. Alfant.

Niels Raijer:
[49:25] Maar Odido en IPv6.

Randal Peelen:
[49:27] Odido heeft nog geen IPv6 voor eindgebruiker.

Nick Bouwhuis:
[49:31] Leuke website en hier en daar online gedeelt en zo. Tot ik op een gegeven moment een brief kreeg.

Randal Peelen:
[49:37] Ook echt op de mat.

Nick Bouwhuis:
[49:38] Nou ja, ik kreeg hem in drie fout. Ik kreeg hem per e-mail als eerste. Dat is hoe ik hem als eerste zag. Per aangetekende post en nog een keer via de gewone post. Nee, precies, echt niet te missen. En daar stond in dat ik mensen aan het verwarren zou zijn en Ordido schade aan het brokenen was. En of ik alsjeblieft Pretty Please die website offline kon halen, de domeinnaam kon opzeggen en nog eventjes. 750 euro kon betalen voor de redelijke juridische kosten. Oftewel, wij vinden deze website niet leuk. Kap daarmee. Had je ook op een normale manier kunnen doen, denk ik. Zonder gelijk geld te eisen. De brief werd niet verstuurd door Odido zelf, maar door een vermoed een partij die Odido heeft ingehuurd om het merkrecht te beschermen. De merknaam zit erin, in de domeinnaam. Dus ja, ik probeerde dat jaar ook nog een huis te kopen. Dus ik had niet heel erg veel zin in rechtszaken en dergelijke. Dus ik heb de domeina maar opgezegd. En plechtig beloofde het niet weer te doen. Maar ja, die 750 euro vond ik niet zo redelijk. Dus die heb ik ook niet betaald. En toen kreeg ik nog een keer een mailtje terug met jij moet nog even betalen. Anders adviseren we Odidom overgaan tot dagvaarding. En toen dacht ik nou. Succes met adviseren. Kom maar op. Als je dit gevecht aan wil gaan, ik heb recht op jullie verzoek gereageerd. Dit is de eerste keer dat je überhaupt contact opneemt over dit.

Randal Peelen:
[51:11] Of deze website. Ik weet niet hoe die alternatieve tijdlijn was gelopen, maar ik denk als jij in je eigen netwerk met de pet rondging en er een bericht op Twiekers staat, ja, Odido. Nee, precies. Ik vraag het een of andere eindgebruiker mijn eigen ISP voor het gerecht dat sympathie niet aan hun kant lag in dit geval.

Nick Bouwhuis:
[51:32] Dat dacht ik ook.

Randal Peelen:
[51:32] Maar ik snap wel dat je die website weg hebt. Ik heb ook even aan mijn favoriete juridisch adviseur genaam, ChatGPT, gevraagd: nou hoe zit dat nou eigenlijk? En die zeggen ook, nou, er zijn twee problemen met het merkrecht. Het eerste probleem met het merkrecht is als het aantoonbaar is dat jij een merk schaat. Dan is het in Nederland mogelijk om daarvoor de werkelijke kosten voor de kiezen te krijgen van de rechter. Nou, werkelijke kosten kunnen natuurlijk in theorie bijna oneindig zijn. Als jij, nou ja, er was ooit een comedian die had alcoholvrij bier helemaal de grond in gepraat. Nou, daar kan heel wat geld hebben gekost voor die fabrikant. Ja, dat werkelijke kosten kunnen heel veel zijn. Er zit niet echt in de mythe aan de vergoeding die je dan moet betalen. Dus in die zin, als je ooit Denkt, nou misschien overtreed ik per ongeluk een klein beetje merkrecht. Kun je beter gewoon die keutel intrekken. Want het kan heel duur worden. Het tweede is, door het woord Odido in die domeinnaam te zetten, ben je eigenlijk al. met een flinke teen in de vijver van merkrechten gestapt. . Waarschijnlijk onbedoeld, maar hij was de website geweest. Heeft deze provider al ipv6. nl slash odido. html, dan was het een heel ander verhaal geweest. Maar ja. Dit is inderdaad, maar het bekruipt me dus naast het feit dat ze dan juridisch hun gelijk wel hadden, vermoed ik, want ik ben geen jurist. Daar zit ook wel een kinderachtig randje aan, voelsmaat.

Nick Bouwhuis:
[52:55] Ja, er zijn ook dingen die ik anders had kunnen doen, zoals uitleggen waarom IPC nou belangrijk is. Duidelijk erop zetten dat deze website niet. .

Randal Peelen:
[53:03] Nou, dan niet alleen. Stel dat Odido niks had gedaan en ze laten er tien jaar bestaan. Nou, dan komt er een andere parodie site en dan sta je voor de rechter en die zegt ja, maar die andere parodie site mag het ook. Dus je moet in het merkrecht helaas ergens ooit een keer een streep trekken, maar. Een belletje. Waarschijnlijk zit. Jij zit waarschijnlijk in een NL nog kanaal. Met nog drie Odido gasten. Die gewoon even hadden gezegd, joh, haal hem nou even weg. En had je dat gedaan?

Nick Bouwhuis:
[53:27] Ja, precies. Absoluut. Maar dat is echt het probleem dat ik mee heb. Dat had het echt op een andere manier gekund. En vind je jammer zoals het is gelopen, maar. Het zij zo. Ik heb er gelukkig ook niks meer van.

Niels Raijer:
[53:41] Dit begint dus allemaal met het feit dat het jou gewoon serieus geld kost. Dat Odido nog geen IBV6 heeft.

Randal Peelen:
[53:49] Want ik heb een paar afleveringen geleden. Ik ben even kwijt welke het maakte voor het verhaal ook niet uit. In een discussie beland met Jurian. Oh nee, dat was de aflevering met Telecom Paper. Met echt Ed Achterberg. En dat hadden we het over dat. Odido nog geen Ipje van 6 heeft en mij gaat het aan het hart. En ik zei: al dat is mijn favoriete pinata om tegen te slaan. Maar eigenlijk kwam ik met Jurjan in een discussie terecht waarin hij zeg: waarom maakt mij dat uit? En ik kon ter plekke niet goed verdedigen waarom hem dat als eindgebruiker uit zou moeten maken. En ja, ik heb dus eigenlijk de hoop dat ik nu met jullie hier aan tafel een betere relaas kan maken dan ik toen kon. Want. Jij zegt het wordt duurder voor de partij die dat adres simpelweg niet heeft, Niels. Dus je zou kunnen zeggen, nou dus met een omweg ook duurder voor de eindklant. Zeker, Frit. Dus dat is eigenlijk waar het dan op neer zou komen. Zeker. Internet wordt goedkoper op het moment dat iedereen op IVV6 zou gaan.

Nick Bouwhuis:
[54:43] Veel goedkoper. Het is niet alleen die adresruimte zelf. Grote providers hebben. We hebben zoveel eindgebruikers, soms meer dan IP-adressen, dat ze speciale, dat noemen ze carrier great nut.

Randal Peelen:
[54:57] Machines in een netwerk moeten ophangen. Die van één IP-adres een beetje versnijden over meerdere klanten.

Nick Bouwhuis:
[55:04] En die machines hebben ook resources nodig en moeten een heleboel verkeer verwerken.

Randal Peelen:
[55:08] Dus IPv4 is slecht voor het milieu. Ja, absoluut. Ik ging erom, maar het is wel waar.

Nick Bouwhuis:
[55:15] Zeker. Het is absoluut waar. Er zijn gewoon extra servers, extra machines voor nodig. Die dag en nacht moeten draaien om dat kleine beetje adresruimte wat er nog is, versnijbaar te maken en te versnipperen.

Niels Raijer:
[55:28] En dat moet ook allemaal weer gelogd worden wie welk IP-adres had op welk moment.

Randal Peelen:
[55:33] Ik had dus de analogie ter plekke ook verzonnen van ja, het is inderdaad wel vergelijkbaar met de moningmarkt, een beetje vastgoed. Er zijn een heleboel partijen die hebben ooit een keer een huis gekocht. En die denken wat nou woningmarkt? Ik heb hypotheekrenteaftrek en het kost me bijna niks. En waar zeuren al die mensen nou om? Je kunt toch gewoon een baan nemen en een huis kopen, maar dat kan dus niet meer. Alleen maar door het feit dat je wat later geboren bent. En dat is met die IPv4-adressen dus ook. Als jij nu een provider wil starten, dan kun je effectief niet concurreren met, dat noemen ze de incumbents, de grotere jongens die er eerder waren dan jij. Want ze hebben gewoon andere kostenplaatjes dan jij.

Niels Raijer:
[56:08] Je komt er niet meer tussen. Dat is niet eerlijk. Nee, dat blijkt ook uit wat ik vertelde. Over alleen al het verschil tussen een kleine provider als Fusics en een persoon als Nick die zijn eigen netwerk probeert te bouwen. We zijn bijna evenveel geld kwijt elk jaar. Alleen ik heeft maar één slash 24 en wij veel meer. En dan zijn wij echt nog klein in Nederland.

Randal Peelen:
[56:29] Je zegt nu dus al een aantal keer slash zoveel, maar een slash 24 uit mijn hoofd is 256 adressen.

Niels Raijer:
[56:35] Klopt

Randal Peelen:
[56:36] Heeft Nick er zoveel? Damn, de gast.

Niels Raijer:
[56:38] Nou, dat moet wel, want met een kleiner blok dan dat kom je nergens met BGP.

Randal Peelen:
[56:44] Dan zou het ook wel iets te veel flaptrollen op het internet komen.

Nick Bouwhuis:
[56:49] En daar kun je weer in snijden. Dus een klein stukje gaat naar. Nee, de ine-datacenter, de andere naar het. .

Randal Peelen:
[56:53] Als ik mijn servertje ophang naast jouw server in het datacentrum waar je hangt. En ik lees dan weer bij jou een adresje. Dan ben jij mijn internetprovider. Wat vet. Ja, zeker. Kan dat ook een Raspberry Pi zijn? Dat mag ook een Raspberry Pi. Merdere van die krengen die niks liggen te doen. Ik zie, ik zie. Ik zie mogelijkheden. Dat kan gewoon.

Nick Bouwhuis:
[57:14] Geen probleem. Sterker nog, ik doe dat al met een samen met een collega, of eigenlijk de oprichter van Speak Up, die dacht. Wat Nick daaraan doen is dat.

Randal Peelen:
[57:22] Het enige is, dan wil ik wel de handshake deal dat op het moment dat mijn. server het niet doet, ga ik jou bellen hè. Dan wil ik ook s'nachts gewoon wakker dat je wakker wordt van de ringtoon. En je denkt kut.

Nick Bouwhuis:
[57:34] Je mag maar alleen s'nachts bellen als je ook een goede SLA hebt.

Randal Peelen:
[57:38] Vriendenprijsje. Leuk. Laten we nog wat vragen van luisteraars proberen. Want we zitten, ja, daar heeft de luisteraar niks aan, maar in de studio met een, met een klok die tikt. En op een gegeven moment moeten we weer door naar de volgende opname en dergelijke. Maar ik zag dat in ieder geval Niels een favoriete vraag had opgepikt. Zal ik die vol voornemen, voorlezen? Graag. Oké. Martijn Vee, wat mis je aan de old days? En dan bedoel ik zo'n 20 tot 25 jaar geleden. Niet de prehistorie van het internet in vergelijking met nu? Nou, die had je al een klein beetje, maar.

Niels Raijer:
[58:07] Ja, een beetje. Nee, volgens mij niet toch? Ik pak gewoon mijn zeepbox en ik ga als opa vertelt eventjes aan de slag. Wat ik een beetje mis aan de olte days van 20 tot 25 jaar geleden, is dat toen ik mijn carrière bij Demon begon, toen deed ik eigenlijk echt van alles qua systeembeheer. Je logde in op DNS-servers om zonefiles te editen. Je logde in op mailservers om aliasjes aan te maken. Je logde in op webservers om directories voor klanten te maken. En eigenlijk wist ik gewoon een beetje van alles. En als er één ding is dat ik mis ten opzichte van nu uit die old days, dan is het dat mensen Ja, een beetje van alles weten. Je hebt tegenwoordig een heleboel mensen die heel veel weten over, nou bijvoorbeeld kijk ik Nick even aan, heel veel weten over VoIP. Of die heel veel weten over DNS. Of nou noem het maar op. Maar een beetje de basisprincipes van dat je een service hebt. Waar een poort voor openstaat op een server. En dat je met die poort moet kunnen verbinden. om überhaupt die service te kunnen gebruiken. Er zijn heel weinig mensen die dat allemaal nog maar begrijpen tegenwoordig.

Randal Peelen:
[59:20] Ik kan zelfs nog. En dat is ook maar niet gezien, mijn leeftijd zelfs. Gewoon de command line openen en met telnet tegen de mailserver praten en dan mailtje sturen. Dan moet ik misschien even spieken, maar ik denk dat het me lukt.

Niels Raijer:
[59:32] Dat zou heel goed kunnen. Maar ik heb toch ook al een aantal keren van klanten gehoord dat nee dat klopt. Want je kan niet telnetten naar port 25, want we hebben telnet dichtstaan op de firewall. En dat, ja, sorry, maar dat is gewoon een kenmerk van onbegrip. Dat men dus niet begrijpt hoe een mailsserver. . Eigenlijk werkt. En ja, dat mis ik een beetje. En daarom vind ik uit wat Nick doet, vind ik zo'n fijn initiatief. Omdat we wel echt. naar een tekort aan netwerkenineers aan het toe gaan zijn. Heel veel mensen weten nog wel hoe ze met Ensipel allemaal Linux servers moeten configureren en dat is prima. Maar hoe je echt een BGP-netwerk aan de praat houdt, dat weet straks bijna niemand.

Randal Peelen:
[1:00:16] Het is het volgende cobal, zeg maar. Ja, dat weet.

Niels Raijer:
[1:00:21] En je weet, voor deze opname zat ik in een afstudeerzitting van de Hogeschool van Amsterdam. was ik een student aan het beoordelen die daar is afgestudeerd na zes maanden. En ik doe dat ook om er een beetje aan mee te helpen. Dat mensen nog met een bepaalde basiskennis de zakelijke wereld ingaan. Dat ze naar een baan gaan. En dat ze dan ook eigenlijk wel echt snappen wat de context is waar ze mee bezig zijn. En daarom probeer ik daar te vertellen hoe dingen werken, hoe het op elkaar aansluit, waarom het internet is zoals het is. En ja, dat mis ik dus een beetje uit de good old days. Iedereen weet steeds meer, van steeds minder. Dat vind ik jammer.

Randal Peelen:
[1:01:10] Ja, je zou kunnen denken dat een beetje vibecode met AI een hill end komt, maar ik denk inderdaad snappen wat er gebeurt en de uitzonderingen dus ook kunnen tackelen. Ja, dat wordt op een gegeven moment zeldzaam goed. Ik zie twee vragen die ik echt graag wil doen. Maar ik kijk ook op de klok en ik weet dat we nog een bonus hebben beloofd aan onze vrienden van de show. Dus ik denk dat we daar maar naartoe moeten gaan bewegen. Tot zover deze aflevering van Met Neurd om tafel. En met Neurd om tafel is een podcast door Juri Jan Ubags en mij, Randal Peen en onze paneleden zijn Ruurd Sannes en Sanne Beijlenveld. We hadden twee gasten dit keer, Nick Bouwhuis. Dank voor je komst. Ja, graag gedaan.

Nick Bouwhuis:
[1:01:41] Altijd leuk.

Randal Peelen:
[1:01:42] Ontzettend leuk en leerzaam weer om jou hier aan de achter te hebben. Dankjewel. Derde keer, misschien nog wel een keer in de toekomst. Waar kunnen mensen meer op jou te weten komen? De link naar die talk van jou in de shownote zetten. Hij staat ook op YouTube. Ik vind die versie op de site van Y mooier, maar YouTube is nou één keer makkelijker.

Nick Bouwhuis:
[1:02:00] Mag allebei. En anders nik. bouwhuis. net Het is een goede plek om. Kom ik dan ook op jouw servertje terecht? Jazeker. Het gaat gewoon in mijn netwerkje, ja absoluut.

Randal Peelen:
[1:02:12] Zijn eigen internetprovider. En Niels Rijer van Fusics Networks. Waar kunnen mensen meer of jou te weten komen? De Fusics Podcast natuurlijk. Precies! Het staat gewoon in alle podcasts. Alle podcast-apps zoek fusics. Ik denk dat mensen zeggen, alle podcast-apps hoef je er niet steeds bij te zeggen. Nee, maar ik ken dus podcasts tegenwoordig die niet meer op alle apps staan. Ja, precies.

Niels Raijer:
[1:02:32] Nou ja wel in een app, maar niet in. Een podcast-app.

Randal Peelen:
[1:02:36] Ik daag je uit een app te vinden waar Fusic niet in staat. Misschien is die er, maar dan heb ik hem nog.

Niels Raijer:
[1:02:40] Ineens dat we deze terug gaan krijgen. Dat gaat nog weer geld kosten. We hebben het Vuggers. pizza van jou, waar je het in de vorige aflevering over had. Enig idee hoe duur een punt pizza domein is, zo'n 50 dollar per juist, dan moet ik hem wel hebben en houden natuurlijk, anders neemt iemand anders hem. Zo duur is dat toch niet.

Randal Peelen:
[1:02:56] Nou, ik heb verschrikkelijke medelijden met Niels, maar deze shout-out maakt misschien een behoel goed. Meer informatie over ons staat op onze site, dat is mnot. nl. Ja, vierletters. nl. Dat gaan gewoon nog. En join ons slecht. Da ging een 25 honderdje, man. Ik papa en een gezellig nurtje voor. Je kunt vraagstellen. Volgende gat in het kanaal Vragen van de Luistera. Je kunt vriend van de show worden. Als je dat heel snel doet, kun je nu nog op 30 augustus 2025 mee naar Nikev. Ik vind een aanrader, er is nog plek, dus doe daar je voordeel mee. Je komt ook in het clubhuiskanaal op onze sleck. Je gaat naar 4 meters per jaar. Stek eens bierveeltjes, rollen door je briefbus. Je luistert zonder reclame eerder aan de rest en elke week met de pracht van een bonus aflevering. Voartelijk dank voor het luisteren en tot de volgende keer. But Okay.

Niels Raijer:
[1:04:18] And the comparative kind of

Gerelateerd

Tags: Nick Bouwhuis, Niels Raijer, Randal Peelen