470 – Stroom op rantsoen, gefixt met slimme code

Randal Peelen:
[0:00] In deze aflevering hoor je alles over slim energiebeheer van je kantoorpand, hoe het kan dat alle apparatuur aan elkaar koppelen nog best een uitdaging is, en waarom je best uit de voeten kunt bij een aansluiting van 80 kWh als je eigenlijk 120 nodig hebt.

Randal Peelen:
[0:25] Welkom bij Met Nerds om tafel. We praten vandaag niet met Jurrian Ubers, die is er even niet, maar wel met mij, Randall Peelen en onze gastnerds van vandaag zijn Femme Taken en Jesper Weiland. Femme is oprichter van Tweakers.net en ja, die hebben we vorige week ook gehoord, dus leuk dat je nog even bent blijven hangen. Jesper Idemdito, hij is oprichter van ExoNet en we hebben vorige week verteld over de verhuizing van Tweakers naar ExoNet. En dat jullie een hele leuke bromance hebben op het gebied van de servers ophangen in een rek. Ja, maar er is nog iets dat jullie bindt, want Femme, misschien gebruik ik het verkeerde woord, maar dan ben ik heel benieuwd. Jij doet ook nog eens dingen met stroom en dat gaat volgens mij zo ver dat je dat met recht een side hustle kunt noemen.

Femme Taken:
[1:09] Ja, ik werk twee dagen per week voor mezelf.

Randal Peelen:
[1:12] Oké, nou kijk, dat is wat een side hustle is.

Femme Taken:
[1:16] Ja, energie management systemen bouwen, de software en ook de hardware in elkaar uit klussen.

Randal Peelen:
[1:22] Hoe dat zo, want ik weet dat er steeds meer nerds geïnteresseerd zijn in energie Maar voor jou gaat dit al best wel jaren los Voor de meeste mensen begint het pas net.

Femme Taken:
[1:34] Ja, eigenlijk is het ontstaan vanuit mijn smart home hobby, die een beetje doorgegroeid hier naartoe. Ik ben ooit in 2012 begonnen met mijn huis wat slimmer maken. En toen dacht ik van ja, het is ook leuk om hier wat er werk van te maken. En je ziet het al wel interessant. En dat is dan weer maar interessant geworden met de opkomst van meer duurzame opwerken. Je kunt natuurlijk als bedrijf zijn of als thuis makkelijk nu zelf energie opwerken. En wat is het steeds belangrijker om het ook slim te gebruiken. Je kunt het in elektrische auto's stoppen. Voor warmtepompen gebruiken, noem maar op. Dus dat vind ik interessant om dat slim aan te sturen. Uiteindelijk gaat het ook om het groter streven naar verduurzaming. En ja, elektrificatie speelt daar een belangrijke rol.

Randal Peelen:
[2:18] Maar waarom vind je dat interessant? Want ik kan me twee dingen voorstellen. Ik heb jou wel eens op foto's zien staan met zo'n hele mooie meterkast. En allemaal knopjes, schakelaartjes en metertjes. Alleen, ik kan me ook voorstellen dat juist de softwarekant heel interessant kan zijn. Je ziet al die lijntjes, grafiekjes en getalletjes over je scherm rollen. En dat je daar gelukkig van wordt. Of is het voor jou meer het idee erachter dat dit energie is en stroom. En wow, dat laat dingen werken.

Femme Taken:
[2:46] Ja, sowieso is dat elektriciteit wel een beetje iets bijzonders. Ik heb sowieso efficiëntie altijd wel interessant gevonden. En mijn vader heeft me vroeger geleerd. Je moet altijd zuinig omgaan met de energie. Dus de lamp uit is niet gebruikt. Dus daar was ik wel best wel strikt in. Toen dacht ik, dan kan ik het simpel maken met een smart home. Maar ja, nu kun je nog veel mooie dingen doen met grote vermogensdingen aansturen. En het is interessant voor de software om het te ontwikkelen. Vanuit meer... Hoe pak je zoiets aan? Hoe bouw je zoiets? Ook de harde kant vind ik wel leuk. Dus er komen heel veel dingen bij elkaar.

Randal Peelen:
[3:19] Hoe diep zit dat gevoel van zuinig willen doen? Want ik ben opgegroeid in een huishouden waar de stroomrekening gewoon betaald werd. En ik liet mijn computer dag en nacht draaien. En dat deed ik mee met de Dutch Power Kous. En dan was het eigenlijk juist wel goed dat die computer de hele dag bezig is. Maar als je zegt ik moet zuinig. Ja dan snap ik dat daar kun je heel ver in gaan. En het kan bijna altijd nog zijn.

Femme Taken:
[3:42] Het gaat wel leuk blijven. Laat ik zeggen, comfortabel ook wel. Sowieso, ik met elektrische auto's, warranty, je kunt dingen zuinig maken, efficiënter, slimmer, duurzamer en ook comfortabeler, beter voor jezelf. Dus eigenlijk aan alle kanten win-win.

Randal Peelen:
[3:59] Yes, en op een gegeven moment dacht jij, daar maak ik een bedrijfje van. Hoe kwam je op het spoor dat er meer behoefte aan is? Want op een gegeven moment heb je je eigen huis uitgespeeld. Dus stel ik me zo voor.

Randal Peelen:
[4:12] Dan denk je, ik zoek andere gewinnige slachtoffers of kwamen die vragen vanzelf op jou af?

Femme Taken:
[4:21] Het begon een beetje met energiemonitoring, want ik vond dit data ook wel interessant trouwens, om het allemaal te zien bij wat verschillende bedrijven en allemaal gebruikers ook. Tegenwoordig heb je natuurlijk veel meer de behoefte om het ook door een netcongressie en dergelijke mensen te beperken of willen duurzame energie beter gebruiken om daar slimmer om te gaan. Moet ik wel zeggen, we hebben in een onderzoeksproject gezeten. Dat ging meer op de energiecommunity. Maar ook wat we bij Externet hebben gedaan, was wel een van de... Dat was eigenlijk niet voor het slim laden, de eerste klant waar we het deden. En daar heb ik een mooi systeem kunnen neerzetten. En dat wordt nu ook elders bij VV's in bedrijven. Hoe rol ik dat uit?

Randal Peelen:
[5:02] Je zei we, doe je dat niet alleen?

Femme Taken:
[5:06] Nou, ik doe het nu wel weer alleen.

Randal Peelen:
[5:10] Dus tussen neus en lippen door dacht ik te horen dat Exonet, we zitten nu met Jesper, wel een van de eerste serieuze klanten.

Femme Taken:
[5:17] Ja, klopt.

Randal Peelen:
[5:19] Wat trok jou aan in dit verhaal, Jesper? Want ik ben een keer bij jullie op kantoor geweest. En ik heb vooral veel zonnepanelen en elektrische auto's gezien. Het pand zelf zag er modern uit, maar met alle respect, een heleboel moderne nieuwbouw is al energiezuiniger of in ieder geval houden ze daar rekening mee. Dus dat zal niet het enige unieke aspect zijn.

Jesper Weiland:
[5:39] Precies. Toen we ons pand gingen bouwen, toen moest het duurzaam zijn en ik had allerlei wensen. Alleen je gaat dan werken met traditionele installateurs en die installeren allemaal spullen uit wat ik maar noem de oude wereld. Het was helaas niet zo slim als dat ik had gehoopt van tevoren. We hadden een web interface van ons klimaatsysteem. Die moest je nog met Flash bedienen. Dat was nog niet zo makkelijk.

Randal Peelen:
[6:03] In 2018? In 2018. Toen hadden we geen Flash meer?

Jesper Weiland:
[6:06] Nee, nou ik wel.

Randal Peelen:
[6:07] Oh.

Jesper Weiland:
[6:07] Op een Windows computertje.

Randal Peelen:
[6:09] Wauw.

Jesper Weiland:
[6:10] Het was allemaal wat ouderwets. En het pand was niet slim. Het was heel duurzaam, maar niet slim. En op een of andere manier heeft Femme toen een berichtje gestuurd. Of hoe kwam het ook wel weer?

Femme Taken:
[6:20] Ik zag hier mooie laadpalen volgens mij.

Jesper Weiland:
[6:22] Oh ja, die hadden we wel. Alleen, echt slim was het niet. En ik had een pand en Femme had een idee. Software.

Femme Taken:
[6:29] Ik zag nu een mooie post volgens mij op LinkedIn. Met veel laadpalen. Ik denk, nou, een slim kantoorpand.

Jesper Weiland:
[6:38] Ja.

Femme Taken:
[6:39] Daar kun je wel meer voor betekenen.

Jesper Weiland:
[6:41] En dat hoeft er niet allemaal perfect te zijn. En dat is ook een mooie testcase. Wij zijn ook maar die nerds. En we hadden zoiets van. Kom het maar proberen. Klooi maar een eend aan.

Randal Peelen:
[6:51] Maar help me even. Want jij zegt meer voor betekenen. Je zei iets over eigen software. In mijn fantasie. Als je je heel kwaad maakt. Kun je met iets als home assistant al een eend komen. Moet ik alleen eerst zorgen dat ik al die verdraaide palen uit kan lezen. Dat is de eerste uitdaging die ik zie. Hoe diep is dit konijnenhol? Hoe ver moet je daarvoor gaan?

Jesper Weiland:
[7:08] Misschien kun jij vertellen wat je allemaal hebt gedaan bij ons.

Femme Taken:
[7:10] Ja, laten we eerst maar eens even... Want ik begon met energiemonitoring, om inzicht te geven in de energieverbruik.

Femme Taken:
[7:18] En eigenlijk, voor veel bedrijven, dat wordt wel iets beter, maar hebben weinig inzicht in... Waar hun energie gebruikt wordt. Dus we hebben wel een slimme meter. Of als je klein of groot verbruikt. Dan heb je dan een meter van een meebedrijf. Daar krijg je inzicht van. Maar dat vertelt wat je op de hoogte aansluiting aan het doen bent. Niet zozeer wat erachter gebeurt.

Randal Peelen:
[7:37] Precies.

Femme Taken:
[7:37] En nou. Jullie zijn niet de grootste verbruikers op de wereld. Maar je kunt je voorstellen bij bijvoorbeeld industrie. Daar staan grote machines. Grote kantoorbanden. Want er wordt ook veel energie ook nog wel verspeeld. Op het moment dat het niet nodig is. Maar je hebt dan. er komt heel veel bij elkaar en je kunt je zit op de hoofdverzichting en je kunt niet goed zien waar het naartoe gaat, waar het vandaan komt. En dat is het eerste wat we gedaan hebben. Bij jullie de hele verdeelkast door meten. Alle groepen. Dat was ook meer een soort van proof of concept. Wat voor hardware heb je erbij nodig? Niet per se noodzakelijk voor jullie pand. Geeft wel leuke inzichten. Je kunt zien wat de koffiezetapparaat gebruikt.

Jesper Weiland:
[8:16] Of de lift of alles.

Femme Taken:
[8:19] In coronatijd kon je zien of de pauze werd genomen. want dan had je per werk ruimte minder verbruik.

Randal Peelen:
[8:25] Maar wacht even, jouw ogen gaan hiervan glunderen. Jij vindt dit mooi. Hoe pak je dat aan? Want ik denk dan, volgens mij, kun je die stoppen vervangen door slimme stoppen? Of ga je in elk fucking wandcontactdoos een metertje steken?

Femme Taken:
[8:37] Nee, het makkelijkste is om dan allemaal vanuit de verdeelkast, dus laat ik zeggen, de metenkast van een bedrijf, om daar te gaan meten. Want in principe hebben we al je grote verbruikers, ze hebben een eigen groep. Maar je hebt dan wel voor een werkruimte een paar werkplekken op dezelfde groep, maar dat geeft al veel inzicht als je daar gaat meten. Dat is een makkige plek, want dan kun je centraal vanuit het gebouw of vanuit meerdere verdeelkasten gaan meten. Dus het is een kwestie van de juiste spullen daarbij zoeken. Want als je allemaal losse tussenmeters gaat plaatsen, dan kost het heel veel ruimte, kost het heel veel tijd. En je hebt tegenwoordig ook al installatieautomaten waar een meter in zit. Maar dan wordt het weer knetterduur, dus het moet ook een beetje betabel zijn. Dus dat was wel de eerste uitdaging. Dat ze juist de hardware vinden en dan met de software de boel uitlezen. Dat was het begin. Ook geleerd als je eigenlijk... Je hebt multichannel meters. Dat zijn één meter die verschillende gebruikers kan meten. Verschillende groepen.

Jesper Weiland:
[9:35] Kan ik klemmetjes trouwens? Ik ben excellent gebruikt. Ct-klemmetjes heet het toch?

Femme Taken:
[9:39] Ja, kan ik dit thuis opdoelen? Kan thuis op een kleine schaal. Dus dan plaats je een spoel om een fase draad. En door inductie kun je dan meten hoeveel stromen erheen gaat. Die systemen heb je ook al meten geschikt voor heel veel metingen. Wordt ook bijvoorbeeld voor datacenters gebruikt om klanten af te rekenen. En daarmee kun je bij gebouwen zoals een exonet of nog grotere kantoorbanden. Of ook een industrie. Kun je een bedrijf helpen om je inzicht te krijgen in waar hun verbruik zit. Je wil zuinig maken. En dat was een klant al best wel heel zuinig. Alsnog waren er wel interessante inzichten uit te halen. Bijvoorbeeld klimaatbeheersing, werking van de WTW.

Femme Taken:
[10:20] De relatie stroomverbruik versus luchtkwaliteit.

Jesper Weiland:
[10:23] Ja, die is misschien wel mooi, want we hebben vijf jaar lang luchtkwaliteitsproblemen gehad. En onze installateur vertelde van alles waar wij twijfels bij hadden. Zijn me heeft toen op elke ruimte een luchtkwaliteitsmeter neergezet. Al onze data komt in Gafana, dus we hebben overal grafietjes van.

Randal Peelen:
[10:38] Gafana, oké.

Jesper Weiland:
[10:39] Dashboard. Dashboard.

Randal Peelen:
[10:42] Dashboard.

Jesper Weiland:
[10:43] Dashboard. En ook van ons stroomgebruik van elke groep. En ik zei op een gegeven moment, op het moment dat onze CO2-waarden stijgen en wij hoofdmijn krijgen, gaat ons ventilatiesysteem uit. Dat kon niet. Ik kon ze gewoon in gafana over elkaar heen leggen. Ik kon zeggen op het moment dat het ventilatiesysteem geen stroom meer gebruikt gaat onze CO2 omhoog. Er was nooit een klant geweest die met dat soort data in een meeting...

Randal Peelen:
[11:08] Maar wacht even, dit klinkt te logisch voor woorden. Alleen, wat is oorzaak, wat is gevolg? Zeg maar, is het feit dat de CO2 te hoog werd een trigger voor dat apparaat? Dan denk ik, nou, dan hoef ik niet meer te werken.

Jesper Weiland:
[11:18] Nee, nee, nee. Dat ding ging uit om verkeerd configuratie.

Femme Taken:
[11:21] Dat ging om discussie met de installateur. De WTW was niet zo slim dat je, laten we zeggen, kon uitlezen wat die nu was.

Jesper Weiland:
[11:26] Nee.

Randal Peelen:
[11:27] Een WTW is warmte terugwinning.

Femme Taken:
[11:28] Ja, sorry, warmte terugwinning inderdaad.

Randal Peelen:
[11:31] Dat heb ik nooit begrepen, maar goed.

Jesper Weiland:
[11:33] Nee, dat is best...

Femme Taken:
[11:34] De lucht wordt continu ververst in een kantoorgebouw. En omdat energieverlies te beperken, wordt de warmte teruggewonnen. Dan krijg je wel verse lucht, maar die wordt dan weer opgewarmed met de warmte die eruit gaat. Maar er was een soort discussie ook van hoe dat kon en zo. En het leuke van de energiemeting is dat je een beetje kan aflezen. Het ligt dan wat voor apparaten het is, wat je aan het doen is. Dit was heel simpel, W2 was aan of uit. En de luchtkwaliteit, de CO2 ging omhoog, maar de W2 bleek uit te staan. Je kon wel een energiemeting zien. Dat zijn instructeurs niet helemaal gewend dat dat op die manier inzichtelijk is.

Randal Peelen:
[12:06] Ik ken meer van deze verhalen, ja. Tot zoveelens toe gaan ze je dan wel afwimpelen, zeg maar. Want dan gaan ze zeggen, nee, maar dat is normaal.

Jesper Weiland:
[12:13] Ja, precies. En wij hadden zoveel sensoren en zoveel data. Dat is niet leuk voor die mensen natuurlijk.

Randal Peelen:
[12:18] Nee. Je zou ook kunnen denken, nou, super leerzaam. Dat kan ik voor het volgende pand. Maar ik kan me voorstellen dat als je aannemer bent, dat je denkt, nee, ik heb maar één doel. En dat zoveel mogelijk van die apparaten ophangen. En daar zou min mogelijk doel over vertellen.

Jesper Weiland:
[12:29] Ja, waarschijnlijk wel. Maar ze hadden een stelletje nerds getroffen bij ons. Ja. Wij gingen iets dieper dan dat.

Randal Peelen:
[12:35] Maar dit was een van de eerste ontdekkingen die je eigenlijk deed.

Femme Taken:
[12:38] Dit was een beetje spielerij denk ik dan voor mooie data, leuke inzichten. In andere gebouwen kan het nuttig zijn als je bijvoorbeeld veel verspillingen hebt. Dat viel erg mee, want in de nacht is het verbruik heel laag gevoerd. Maar je ziet ook, er zat kantoorpanden die in de nacht, waar de luchtbehandeling blijft doordraaien. Dus je denkt van, is dit nou nodig? Het kost me veel energie. Warnterpompen die blijven doordraaien. Nou, dat stinker eruit halen.

Femme Taken:
[13:02] Dat kan bijvoorbeeld ook helpen als je bijvoorbeeld investeert in je, installatie je gaat bijvoorbeeld je verwarming ga naar warmtepompen er komt zonnepanelen bij dat je gewoon meer inzicht wat is nou werkelijk de belasting van mijn installatie wat heb ik nodig om te kunnen gaan, upgraden dan kun je wat beter investeringssissing nemen.

Jesper Weiland:
[13:22] En het begint altijd met inzicht in ieder geval.

Femme Taken:
[13:25] En je had natuurlijk al wel de laadpalen want Xnet loopt echt wel voorop met elektrisch rijden. Het waren toen al zes dubbele sockets. Je had zonnepanelen op het pand.

Randal Peelen:
[13:40] En zes dubbele sockets betekent dat je twaalf auto's op kunt laden.

Jesper Weiland:
[13:45] Nu nog iets meer.

Femme Taken:
[13:49] En het faal wat je dan krijgt met die elektrische auto's en zonnepanelen op het dak is dat zullen mensen van thuis ook al kennen. Het meeste opwekken is natuurlijk in de middag. Als iedereen in de ochtend de auto inplucht en je doet verder niks slims, dan zit die misschien tegen 11 uur weer vol. Dus dan trek je in de ochtend veel energie uit het net. Ga je in de middag terugleveren. Als kleinverbruikers hebben we nu nog de salarisregeling. Dan kun je opwekken en verbruikken. Dan heb je tegenwoordig al wat terugleverkosten bij standaard variabele contracten. Maar voor een groot verbruiker, jullie zijn, heb je dat niet. Dus dan heb je al verschillende energiebelasting. Je betaalt transportkosten over de energie die je importeert. En dat maakt het een stuk aantrekkelijker. En ook wel duurzamer om je eigen energie op de trek te gebruiken.

Randal Peelen:
[14:36] En daar kun jij jouw zuinige itch mee scratchen. Dat je denkt, zo min mogelijk te verbruiken.

Jesper Weiland:
[14:41] Het voelt gewoon heel raar als je smorgens ziet inderdaad dat die piek komt en dat als die parabool klaar is begint de volgende en dat moet gewoon in elkaar worden geschoven.

Randal Peelen:
[14:52] Maar volgens mij loop ik op de zaak vooruit dat weet ik, maar we hebben te vorige aflevering geconstateerd dat er bij jullie relatief veel Tesla's voor de deur staan. Die leveren nog niet terug aan die laadpaal. Dat klinkt als logische volgende stap. Want als jij dat ding helemaal voljetst en vervolgens gaat Of nee, de stroomprijs doet dingen, dat die negatief wordt. En je kunt ook weer terugleveren. En je weet van nou, ik hoef als ik straks naar huis wil maar zoveel kilometer te rijden. Ik krijg nu zoveel voor die stroom. Kan ik beter die auto leegladen, het netwerk in. Dat soort dingen.

Jesper Weiland:
[15:27] Het zou kunnen, maar ik denk dat we eerder voor een grote batterij gaan. Gewoon een industriële batterij. Die is iets flexibeler. De laadpalen moeten het aankunnen. Dat is allemaal nog een beetje vroeg. Of is het nog net niet, of net wel. En we hebben nog een heel interessant onderdeel En dat is de mens Want onze laadpalen kunnen niet zien Hoe vol jouw auto is, Dus jij komt nu bij ons op kantoor. Jij plugt een gewone type 2 laadkabel aan. De straatlaadkabel. En die weet niet hoe vol jij bent.

Randal Peelen:
[15:55] Waarom niet?

Jesper Weiland:
[15:56] Dat zit niet in het protocol.

Randal Peelen:
[15:58] Maakt dit mensen.

Jesper Weiland:
[15:59] Ja, of het is er.

Femme Taken:
[16:00] Komt voor elkaar.

Jesper Weiland:
[16:01] Komt voor elkaar. Ja, precies.

Femme Taken:
[16:03] Kijk, dat communicatie voor zover je van spreken tussen laadpaal en auto. Die is echt heel erg beperkt op dit moment. Je zegt van, hallo, hoe snel kun je laden? En hoe snel mag ik? En dan worden wat dingen afgestemd. Bijvoorbeeld state of charge. Nog niet, komt er wel.

Jesper Weiland:
[16:20] Daar hebben we het vaak over gehad. Want dan krijg je de psychologie van de mens. En wat doet die, et cetera. Nou, nu als je bij ons aankomt, moet je naar een appje van Femme gaan. Je moet zeggen, hoe laat wil ik weg? En hoeveel kilowattuur wil ik erin stoppen?

Randal Peelen:
[16:31] Ja.

Jesper Weiland:
[16:31] Dat is eigenlijk een beetje jammer. Want niet iedereen is helemaal thuis in de kilowatturen. Sommige collega's doen gewoon 300 kilowattuur. Want dan weten ze zeker dat die volkomt. En dat is natuurlijk niet de bedoeling. Want de software van Femme gaat op basis daarvan. En de energieprijzen en de zonneopbrengst. opbrengst, juist bepalen op welk moment van de dag jij geladen bent. Dus jij, jouw auto begint niet meteen, maar die weet wel, om half zes ga je weg en moet die vol zijn. En dus zie je opeens dat die om twee uur in de middag begint te laden op half snelheid en daarna nog even snel. En zo heb je het optimale gemaakt.

Randal Peelen:
[17:01] Nou ja, en niet alleen voor dat stroomnet en de opbrengst en onderaan de streep de euro's, want dat speelt wel een rol. Je hebt het ook nog eens over, wat is goed voor die batterij?

Jesper Weiland:
[17:12] Ja.

Randal Peelen:
[17:13] Ik heb zo'n auto Die zet ik dan bewust op 80% voor het leeuwendeel van het huis, tuin en keuken gebruik. En als ik een keer een end moet, dan zet ik hem heel even op 100%. Maar ik wil die accu het liefst zo kort mogelijk op 100% hebben. Die app gaat dan nuilen van, ja, maar je moet hem af en toe wel naar 100, minimaal één keer per week. En dan weet ik, dat is volgens mij, hoe heet het, de LFP batterij is. Maar dan nog, ook voor die batterijen geldt, als je hem tussen de 20 en de 80 houdt, gaat hij wel langer mee. Het schijnt tegenwoordig allemaal niet zo'n heel groot verschil te maken. Hoe lang die auto meegaat enzovoort. Maar goed, ik vind dat dan nog wel leuk. En we zijn nu toch al, dit vind ik een oprecht probleem. Dat is een beetje wat ik probeer te zeggen. Zodra je gaat pielen, ga ik me ook opeens heel erg druk maken over van alles en nog wat. Terwijl dat aspect, hij moet het gewoon doen. En als ik besluit, ik ga toch om drie uur naar huis. Wil ik wel dat het kan, zeg maar.

Jesper Weiland:
[18:07] Ja, het kan.

Randal Peelen:
[18:08] Het lijkt me lastig hier een balans te slaan.

Jesper Weiland:
[18:11] Dat vind ik het hele psychologische gedeelte hieraan. Wij druppelen ze vol. Maar het is wel heel mooi dat als jij werkt, schijnt de zon. En staat jouw auto stil. Die combinatie is natuurlijk goud. En dat moet je op elkaar laten sluiten. En als jij zegt van, ik wil graag die auto gewoon gelijk vol hebben. Dan doen we dat. Kijken we nergens naar. Alleen de meeste collega's zien dat.

Femme Taken:
[18:30] Hij werkt op een paar defaults. Er zijn ook twee laadpunten grove die gewoon snel laden. De inplug gaat hij meteen laden. Je kunt ervan afwijken als je wil. En ik kom nog bij dat jullie ook een dynamisch energietarief hebben. Bij een energiecontract. Dus dan heb je per kwartier tegenwoordig andere energieprijzen. Dat is natuurlijk altijd de laagste in de middag. Zoveel overkens van zon duurt er in de ochtend en avond. Dus vooral de kunst om de ochtenduren te mijden. Dat doet hij helemaal vanzelf. En op die manier je spaart de kosten uit. Het is ook natuurlijk een stuk duurzamer. Tegenwoordig met de hele discussie over netcongressie. Dan is het zeker met elektrische auto's gewoon super jammer. Bij bedrijven om die dingen in de ochtend meteen vol te gaan zitten.

Randal Peelen:
[19:11] Dat zeker.

Jesper Weiland:
[19:12] Daar is het eigenlijk een beetje mee begonnen. Dat wij hebben een 150 kW aansluiting. Of iets in die trant.

Femme Taken:
[19:20] Jullie hebben fysiek gezien drie keer 250 ampere. En geconfronteerd 80.

Jesper Weiland:
[19:26] Nu wel ja. Alleen we hadden meer. We hebben het contract iets terug laten zetten, omdat dat wat tientjes scheelt. En toen stuurde Liander een brief. En nu is dit het. En niet meer. Dus wij kunnen ongeveer twee keer zoveel gebruiken als dat we mogen gebruiken. En ongeveer twee keer zoveel terugleveren als dat we mogen terugleveren. Dus wij worden de hele dag geknepen. En de software zorgt ervoor dat we niet over de 80 kw heen gaan. Terwijl onze installatie veel meer kan.

Randal Peelen:
[19:53] Dus eigenlijk heb je een soort optie begaan. En door, dat wisten we niet. Pijt van?

Jesper Weiland:
[19:59] Ja, nu wel.

Randal Peelen:
[20:02] Dus je krijgt die niet zomaar.

Jesper Weiland:
[20:04] Maar over tien jaar krijgen we een grote aansluiting. Dus dat is al bijna. Maar dat is wel leuk, want nu heb je een probleem en als je een probleem hebt, ga je weer oplossingen bedenken. En die hebben we nu.

Randal Peelen:
[20:17] Maar film even terug, want hoe kom je op dit idee? Ik kan me voorstellen, als je thuis begint, dan maak je alles slim en op een gegeven moment heb je een dashboard, dan kun je alles zien, dan kun je alles aan en uitzetten en dan werkt dat soepel. Ik ben nog Nog lang niet op dat punt. En ik denk ook niet dat ik ooit ga komen. Omdat je komt er bij deze hobby wel achter. Dat er is altijd iets te fixen. Het is nooit echt bezig af. Je krijgt juist creatieve nieuwe ideeën. Terwijl. Af en toe nog ruzie met mijn lichtknopjes, zeg maar. Dus dat is het level waar ik voorlopig zit. Ik snap ook dat als je dan bezig gaat bij een bedrijfspand, gewoon omdat dat heel leuk is om te doen, misschien wel omdat je daar markten in ziet, dat je op een gegeven moment denkt, nou oké, nu hebben we al werkplekken gemeten, we hebben die warmte terugwin installatie onder de knie. En nou, de laadpalen zijn een logische volgende stap. Wat maakt dit nou een interessant product? En wat heb je nog ontdekt waarin je hier verschil kan maken? Want ik denk dat die auto's, zoals je het nu aan mij uitlegt, het klinkt voor mij zo logisch dat ik me niet voor kan stellen dat niet 20.000 ondernemers in heel Nederland dit al lang verzonnen hebben. En toch elke keer kom je erachter dat we daar helemaal niet zo ver in zijn.

Femme Taken:
[21:25] Ja goed, ik verhaal mezelf ook eigenlijk dat het niet helemaal de norm is op dit moment. Nog niet. En wat we nu wel heel veel zien is dat je hebt het hele netcongressieverhaal. Bedrijven willen elektrisch gaan laden, maar lopen dan tegen een beperking aan. Dat is niet dat een aansluiting heeft een bepaalde contractwaarde of een fysieke beperking. En dat ze dan op zo'n grens willen low-balancen. Maar echt slimmer omgaan met de energie om je eigen opwik beter te gebruiken. Om dynamische energietarieven te gebruiken voor het laden. Dat staat nog wel een beetje in de kinderschool niveau wat betreft. Het zakelijke laden, waar ik me vooral op berichten en bij VV's. Thuisgebruikers zijn er denk ik wel wat meer mee bezig. Dat zie je best wel een goede adoptie al van dynamische energiecontracten. Vooral bij mensen die ook elektrisch rijden en thuis kunnen laden. Ja, dat is natuurlijk heel logisch gedacht. Als we naar een systeem gaan met meer duurzame opwerken uit zon en wind, vooral in Nederland. Dan is het ook wenselijk dat het gebruik meer afgestemd gaat worden op de opwerken.

Randal Peelen:
[22:25] Best wel gedoe volgens mij, want volgens mij kun je niet elke laadpaal heel eenvoudig zomaar aansturen. Volgens mij zijn er genoeg mensen die hebben wel een appje, maar dat appje hoort dan bij die paal. En op een gegeven moment werkt dat appje niet meer of whatever.

Jesper Weiland:
[22:38] Maar het staat 14.

Femme Taken:
[22:40] Ja, dat klopt ook. En er zijn verschillende methodes om een autosteem aan te sturen of een ladestem aan te sturen. Het kan via de auto. Uiteindelijk is de auto die bepaalt wat er gaat gebeuren. En er zijn auto's die hebben een API en een app of manier om via de API het laden te sturen. Dan heb je geen slimme laadpaal nodig. De andere optie is dat je het doet voor de laadpaal. Dan heb je wel een slimmere laadpaal nodig. De goedkoopste modellen die doen het niet goed. Dus dat is iets om, ja.

Randal Peelen:
[23:10] Wat doen die dan niet goed?

Femme Taken:
[23:12] Die zijn bijvoorbeeld niet bestuurbaar.

Randal Peelen:
[23:14] Maar wel slim?

Femme Taken:
[23:16] Ja, ze zijn helemaal niet slim. Je hebt ook laadpalen die het allemaal zelf willen gaan doen. Dat je CT-klemmen bij krijgt. Dat die je op zonne-energie kan laden. Wat je dan al snel gaat krijgen is dat je een slimme warmtepomp krijgt. Een slimme laadpaal, een slimme accu. Maar dingen die allemaal niet met elkaar samenwerken.

Randal Peelen:
[23:33] En doen allemaal maar wat.

Femme Taken:
[23:34] Dat is dan weer de uitdaging om dat slimmer naar elkaar te knopen. En dan is dat voor een woning nog wel te overzien. Maar bijvoorbeeld een bedrijfspand waar je dan 12 laadpunten hebt. Of misschien wel 50 laadpunten bij sommige bedrijven. Omdat op een gegeven moment de noodzaak groter. Omdat we goed op elkaar af te gaan stemmen.

Jesper Weiland:
[23:51] Je lost eigenlijk allerlei problemen op. Want we hebben 25 elektrische auto's. Wij mogen 80 kW gebruiken. En 1 Tesla doet 11 als die laadt. Ons laadplein mag maximaal 60 gebruiken. Want ons pand is ook elektrisch. Kun je dus nog 6 auto's tegelijk opladen. We hebben er 25. En we hebben nooit een probleem met opladen. Komt in dat we 14 aansluitingen hebben. Dus die kunnen niet vol volle snelheid. En door die software regelt dat zichzelf. En zouden we nog veel meer auto's kunnen hebben? Want ik kan nu al laadpalen bijplaatsen, ik heb geen capaciteit. Dus ze worden allemaal langzamer. Maar iedere auto is vol als die vol wil zijn. Dus dat is een heel puzzeltje. Dat moet precies in elkaar passen in die bandbreedte die we hebben.

Randal Peelen:
[24:29] Ja, maar wacht, wat is nou de wezenlijke... Want hij begon een beetje met de constatering, hé, we wekken zelf stroom op. Het is al verdomme lekker dat die stroom in die auto gaat. En niet dat als de stroom ochtends duur is, zijn we al aan het tanken. Hoe verhoudt zich dat ten opzichte van de uitdaging om alle auto's aan het eind van de dag vol te hebben, want je wil allebei tegelijk maar het kan best zijn dat je zegt nou de stroom wordt vanmiddag goedkoop of er is veel zon maar ik begin toch maar vast te laden want ik heb nog 20 auto's te gaan.

Femme Taken:
[24:59] Op zich, het is helemaal niet zo'n heel probleem bij jullie. Het gaat dan vooral om de donkere winterdagen, waar het dan soms gekrap wordt om alle auto's vol te krijgen. En dan draaien jullie op 80 kilowatt ongeveer, wat er uiteraard geïmporteerd wordt.

Randal Peelen:
[25:13] Oh, wacht even. Dus alles wat van de zon komt.

Jesper Weiland:
[25:15] Komt er wel bij.

Femme Taken:
[25:17] Dat is ook een hele goede om over te denken, inderdaad. Want als je krap zit in vermogen, maar je hebt nog wel ruimte op je dak voor zonnepanelen. Alles wat je zelf opwerkt, meer vermogen. Alleen, dat werkt supergoed. Vanaf maart laten we zeggen tot september, oktober. Maar in de winter zijn er echt dagen die heel donker zijn. Dan is het echt drie kniks. Wat zon. Dus dan moet je accepteren dat je bijvoorbeeld je auto's misschien niet helemaal vol krijgt. Of met een accu gaan werken. Dat je in de nacht een accu kunt laden. En dan dat erbij hebt voor overdag. Maar in ieder geval is het heel goed om te weten dat er veel meer mogelijk is dan mensen vaak denken. Want die gaan rekenen met, in ieder geval bijvoorbeeld, we hebben 80 kilowatt. Mogen we uit een net halen. Ons pand gebruikt 30, 40 kilowatt in de winter. Dus kunnen wij maar vier auto's laden. Want één auto is 11 of 10 kilowatt. Zo werkt het helemaal niet.

Jesper Weiland:
[26:09] Je wordt heel vindingrijk. De zetting is echt hoog.

Femme Taken:
[26:12] En er kunnen prima op een winterdag 11 auto's geladen worden. En dan zie je op kwartierbasis stuurt hij dan op het geconstateerd vermogen. En dan heb je gewoon een soort flatline van 10 uur tot 3 uur middag. Op bepaalde dagen, dat hij echt alles wat hij mag gebruiken hadden net ook maximaal gebruikt maar dat zijn dan de uitzonderingen eigenlijk, dat zijn een paar dagen per jaar waar dat feitelijk nauw is.

Jesper Weiland:
[26:38] Dus in juni gaat hij tot misschien wel 120 kW want dan komt er dus heel veel zonne-energie bij, Passen er dus meer auto's in die parabool.

Randal Peelen:
[26:48] Ja, dat snap ik.

Jesper Weiland:
[26:49] En die maken we eerst op, in onze zonnestroom. En als we het daar niet mee redden, dan gaan we op de goedkope momenten daarna aanvullen. Zodat we wel de collega's voorzien van de stroom voor het weekend die ze nodig hebben.

Femme Taken:
[27:01] En het geinige is dat je, kijk voor dat vermogen, wat je contacteert bij de netbeheerder, dat betaal je ook voor. En voor grootverbruikers betaal je voor je gecontrateerd vermogen in KW Max. Dat is het maximum wat je in een maand hebt gebruikt. In een maandpiek, kwartierbasis. En als je die lager maakt, dan sla je ook binnen. En in de zomaar heb je meer opwerk. En jullie hebben relatief veel opwerk gevreken met verbruik. Dus dan mogen we in de zomaar op een lagere kui max te sturen. En is het gelukt? Afgelopen jaren zelfs 40 kilowatt. 45 kilowatt in de zomer. Wat best wel nice is als je denkt, je hebt 12 laadpunten, heel hoge bezetting. Elektrisch pand, warmtepompen, koeling doen en dergelijke. Pas in die 40 kilowatt import uit het net.

Randal Peelen:
[27:45] Dat is wel knap.

Femme Taken:
[27:46] Omdat er 65 kilowatt aan vermogen vanuit zonneprede tegenover de status.

Jesper Weiland:
[27:51] In juni, vorig jaar, hebben wij met onze 25 auto's elektrisch pand waar 40 mensen zitten dat gekoeld moest worden omdat het buiten heel heet was. Kregen we in een maand 200 euro terug. Mijn hoofdste stroomrekening is 2000 euro in december. En dit loopt nu alweer terug. Ik geloof dat we nu deze maand 500 euro betalen. Maar daar kun je dus 25 auto's van laten rijden. Dat zou je met benzine op dit moment niet gaan halen. En het hele pand. Dus het pand gebruikt geen gas.

Randal Peelen:
[28:20] Ja, en het is ook niet zo dat je auto's elke dag van 0 naar 100...

Jesper Weiland:
[28:24] Nee, dat klopt niet.

Femme Taken:
[28:26] Bijvoorbeeld een 60 kilo tuur accu. Dus ik moet op een dag 60 kilo tuur kunnen geladen. Dat valt in de partij ook mee.

Jesper Weiland:
[28:33] Alleen de vrijdagen en de maandagen zijn populair.

Femme Taken:
[28:35] Het ligt een beetje aan hoe je hem gebruikt ook. Als je meer als een once-of-auto

Femme Taken:
[28:38] tank leger rijdt. en dan helemaal goed laden. Of gaat het elke keer als je rijk bent een beetje bijladen...

Randal Peelen:
[28:48] Hé, Maarten hier. Even tijd voor de sponsor van deze week, Vodafone. Ken je dat gevoel dat je niet thuis op kantoor zit, maar bij een garage voor een zomerbandenwissel? Publieke wifi's zijn natuurlijk eng, dus je gaat even lekker op je eigen hotspot. Maar dan krijg je ineens een e-mail met een enorme bijlage. Zit je tergend lang te wachten totdat dat ding eindelijk gedownload is. Snel internet is dus geen overbodige luxe. Alleen bij Vodafone krijg je op alle Unlimited abonnementen, dus start, plus en max, dat is inclusief het goedkoopste Unlimited abonnement, de maximale snelheid van het netwerk. Dat is tot 1 gigabit per seconde. Dan is die bijlage zo gedownload. Check Vodafone.nl slash Unlimited voor alle abonnementen of loop even de winkel binnen. Dat is Vodafone.nl slash Unlimited. Of klik op de link in de show notes.

Randal Peelen:
[29:41] Je zei net iets wat ik heel interessant vond, want dit is ook waar mijn begrip van dit verhaal een beetje stokt. Dat je zegt, je kunt dat allemaal aan elkaar knopen. En als je het niet doet, dan gaan al die slimme apparaten heel dom om elkaar heen werken. Ik heb dat zelf gemerkt omdat ik een thuisaccu heb, maar dat is gewoon zo'n plug-and-play ding. Die steek je je 230 en die deed iemand voor een leuk vriendenprijsje weg. En toen heb ik daar met die app een beetje zo next, next, next. Doe maar slim, next. Ja, daar gaat dat ding wel doen. Alleen, je kunt alleen in die app van die batterij zien wat dat ding doet. En uiteindelijk dacht ik, nou, ik wil dat dan aan Home Assistant hangen in mijn geval. En dan ga je kijken dat er inderdaad, hij kan wel zien van, oké, er komt nu stroom van de zonnepanelen. Maar dat haalt hij allemaal uit, die P1 meter. Maar als je puur en alleen naar die P1 meter kijkt, dan heb je geen flauw idee wat mijn auto gaat doen. Of dat mijn auto überhaupt aan het laden is. Je ziet wel, oké, dit is een lange piek, zoveel uur. Dat moet wel de auto zijn. Dat zal niet zijn laptop zijn, zeg maar. Dat kun je nog wel brinneren. Maar om dat een beetje op elkaar af te stemmen, waar ik al snel tegenaan liep, en daar heb ik het nog maar over een woonhuis, jullie gaan veel verder.

Randal Peelen:
[30:55] Is dat je allemaal apparaten moet hebben die in ieder geval met home and system te koppelen zijn. Mijn thuisaccu kon dat al niet. Die zeiden wel, we hebben een apie. Nou, dat kreeg ik niet voor elkaar. Dan heb ik het als zo'n ESP-home bordje aangesoldeerd. En prima, dan kom je dan als tweaker nog wel uit. Maar dat is wel een moment dat ik dacht, dit is toch nog niet. Nee, nee, dat is zo. Dat kan nog niet bij iedereen thuis.

Femme Taken:
[31:18] Dit is nog ongelwassen. Het moet dan goed uitdaging naar een energiemanagement systeem. Die je dan overkoepelend gaat uitvogelen.

Randal Peelen:
[31:25] Maar bestaan dat soort dingen? Je hebt dat volgens mij zelf gebouwd. Maar dit moet toch ook...

Femme Taken:
[31:28] Wat ik dan heb gebouwd is nog vooral gericht op het laden en PV. Accu's, work in progress. Maar er zijn systemen van andere partijen die het al... Ja, ze hadden altijd al een ding laten zeggen om producten van verschillende fabrikanten met elkaar te laten samenwerken.

Randal Peelen:
[31:47] Ja, dat had het al geweest. Zal het ook altijd wel blijven.

Femme Taken:
[31:50] Er is een managingsysteem van fabrikanten zelf, van de omvorming fabrikant die

Femme Taken:
[31:52] dan ook een laadpauw bouwt. Dat je in hun ecosysteem zit. Dus de uitdaging is vrij nog wel om dingen van verschillende fabrikanten slim te kunnen combineren. En zou het ook mooi zijn om zoiets vanuit de promocies te kunnen doen dat het ook niet meteen veel geld heeft te kosten voor de tweek.

Randal Peelen:
[32:06] En jij bent nu op een punt dat je een meterkast binnen kan lopen en kunt zien, oké, nou dit is dat merk, dat kan dat en dat. En soms de luxe om te zeggen, nou we vinden het zo belangrijk, we vervangen de boel door een merk wat wel kan wat ik wil. Maar je zult genoeg situaties tegenkomen waar het gewoon niet kan of we moeten de boel vervangen. Dat vind ik zielstergend frustrerend. Ik kan daar niet tegen.

Jesper Weiland:
[32:29] En die wereld, ja het loopt ook gewoon, ik noem het weer de oude wereld. Maar al die apparatuur, die protocollen, die software... Het is niet waar wij thuis mee gewend zijn te werken. Want ik heb het klimaatsysteem, dat is de Rolls Royce onder de klimaatsysteem. Dat is dus dat hele ouderwetse webinterface. Ja, dat is heel normaal in die wereld om zo te praten.

Randal Peelen:
[32:47] Dus het apparaat is fantastisch? Ja, de hardware.

Jesper Weiland:
[32:49] Maar je moet niet op een API gaan vragen of zo, want ze weten niet wat dat is. En terwijl dat in onze wereld een soort basisvormen is.

Femme Taken:
[32:55] Ja, er zijn wel bepaalde communicatiestandaarden, zoals Modbus en dergelijke. Maar dat is allemaal... Dan is het communicatieprotocol wel gestandardiseerd, maar precies waar je bepaalde informatie kunt vinden, niet per se. Dus heb je nog steeds per apparaat bepaalde integratie nodig. Wat ook een beetje gewoon een ellende is, is dat ik niet alleen hoe communiceer ik met het apparaat, maar ook hoe moet ik dat ding juist configureren, wat voor tools heb ik daar allemaal bij nodig, wat voor eigenaardigheden loop ik tegenaan bij Fabrikant X, wat het allemaal wat complexer maakt om dingen op elkaar af te stemmen.

Jesper Weiland:
[33:28] En de hele prijzen, wetgeving. Want Femme zet soms in het weekend mijn zonnepanelen uit op kantoor. Dan stuur ik hem. Maar de prijzen waren toch helemaal niet negatief? Dan krijg ik een hele lange uitleg van waarom dat wel moet. Omdat dat beter voor mij is om ze in het weekend uit te zetten.

Randal Peelen:
[33:44] Waarom dan?

Femme Taken:
[33:45] Je hebt niet alleen de energieprijs, maar ook de kosten voor de energielevering. Of transportkosten. Of het thuisgebruik is nu nog vrij eenvoudig. Omdat de saldering bestaat. Dus als je een dynamisch contract hebt en de energieprijs een beetje negatief, dan is het nu vaak nog onvormbaar aan te laten staan. Omdat je dan eigenlijk energiebelasting verdient die je later kunt verrekenen met je verbruik. Maar dat gaat er volgend jaar vanaf. We gaan ook naar time of use, nettarieven. Dus wat je betaalt voor het gebruik van een net is nu voor thuisgebruikers een flat fee. Dat wordt vast betaald per jaar. Dat worden time of use tarieven waarbij je per kilowattuur betaalt. Dus voor het volume wat je...

Randal Peelen:
[34:27] Maar het vaste contract gaat helemaal verdwijnen?

Femme Taken:
[34:29] Dit gaat om de nettarieven. Wat je betaalt is energie, maar voor het transport van de energie.

Randal Peelen:
[34:35] Maar dat is toch een opslag op wat ik toch al betaal? Dat zit gewoon in dat kartje.

Femme Taken:
[34:40] Dat betaal je via energieleverancier. Dat klopt. Alleen netbeheerders willen naar een time of use tarief. Waarbij je in de ochtend meer betaalt en in de avond meer betaalt dan in de middag bijvoorbeeld. Dus dat versterkt dan nog eens het verschil wat je hebt van dynamische energie tarieven. Ook als je een vaste variabeltarief hebt ga je dan verschillen krijgen in de energiekosten.

Randal Peelen:
[34:58] Maar dit heeft allemaal te maken met het prikkelen van mensen om te spreiden.

Femme Taken:
[35:01] Ja, dat gaat gebruik vanaf... Eerst volgend jaar krijg je een studering eraf. Dat gaat echt veel impact hebben. En dat verschil heb je voor groot verbruikers. Ze hebben nu al geen soldering. Nooit gehad. Dus daar heb je al de prikkel om je eigen zelfopkwekte energie. Zoveel mogelijk zelf te gebruiken. Die prikkel wordt nog veel sterker voor thuisgebruikers. En dan komen er nog die time of use nettarieven bij. Die nog een extra prikkel geven om meer te verbruiken in de middag. Minder in de ochtend en de avond. En dan wordt het dus ook weer belangrijker om. Vooral met zo'n elektrische auto. Wat om veel energie gaat. Ook met warmtepompen. om dan wat slimmer om te gaan met je energiegebruik.

Randal Peelen:
[35:39] Maar in de kern is het allemaal hetzelfde als je net schetste, namelijk, ik zie het een beetje bijna net als bij corona, flatten the curve, zeg maar, zorg dat je parabool zo plat mogelijk is. Als dat je lukt, ben je volgens mij per definitie op alle punten aardig in de richting van optimaal. Of ga ik nu veel te kort door de bocht?

Femme Taken:
[35:57] Dat is wat betreft het gebruik van je eigen zonne-energie, die heb je natuurlijk niet altijd uitbundig beschikbaar. En in de winter is het vaak niet zo heel veel. En de meeste woningen die wekken ook niet zo heel veel op als je het hebt over het laden van elektrische auto's.

Randal Peelen:
[36:15] Ja, druppel op een groeiende plaat.

Femme Taken:
[36:17] Het gaat ook om wat gebruik uit het net. Dan kan ik daarvan de kosten verminderen. En ook met die hele netcongressie verhaal. Dan gaat het ook om dat we minder uit ons piek gebruiken gaan. We gaan vanmiddag niet allemaal in de avond onze auto gaan laden. Het zo warmte op aandacht bestaan en elektrisch gaan koken. Dat is een beetje in de tijd verspreiden.

Randal Peelen:
[36:36] Hoe gaat het?

Femme Taken:
[36:37] Meer uit het net halen.

Randal Peelen:
[36:40] Ja, en heb jij dan meerdere klanten waar je dat een beetje met de hand haast zit te beheren? Of is het allemaal die software die dat gewoon weten? En dan krijg je in een weekend inderdaad van die bij de handen klanten die zeggen, waarom staat het nu uit? En ja, jij weet het al, omdat je aan zag zien komen waarschijnlijk. Of moet jij dan ook in de software duiken om te zien, oh ja, daar is die beslissing op gebaseerd.

Femme Taken:
[37:03] Ja, hij bereikt gewoon een waarde voor energie die je kan terugleveren, energie die je net haalt. Dat is gecreëerd op de DIA-prijs. En de kosten die erover heen gaan voor het transport, voor je energielevencier. Dat soort dingen. En hij doet verspellingen van je opwerk. Hij leert van het gebouwverbruik. En dan begrijpt hij wat er over de dag te verwachten is aan vermogen uit de opwerk. Wat je gebouw zelf gebruikt. Wat je kunt gebruiken voor het laden van auto's. Het gaat allemaal vanzelf.

Randal Peelen:
[37:31] Ik kwam dan net tot de ontdekking dat er niet zoveel kant-en-klare oplossingen zijn. Maar jij hebt dus eigenlijk software gebouwd die wel dit probleem op kan lossen. Tegelijkertijd proef ik een beetje tussen de regels door dat dat voor de meeste klanten waar je komt toch ook wel weer maatwerk is. Je moet eerst alles wat ze daar al hebben zien te temmen of te integreren. Desnoods vervangen en anders kun je dat niet doen. Hoe pak je dat aan? Is dat elke keer weer opnieuw?

Femme Taken:
[37:59] Ik zet zelf nog een beetje op het punt dat ik nieuwe omvormers tegenkom bijvoorbeeld die vragen nou even wat om werk om ze te integreren dat is dan, als je het eenmaal werken hebt dan zijn andere systemen die hebben een nog grotere bibliotheek van producties ondersteunen het blijft dan wel een ding om het om locaties ook werken te krijgen want ja het is mooi als het werkt maar apparaten zijn niet altijd je vriend dat te zeggen, vooral Chinese omvormers kunnen lastig zijn.

Randal Peelen:
[38:25] Ja ik heb van die omvormers die willen per se.

Femme Taken:
[38:27] Met de cloud praten.

Randal Peelen:
[38:29] Dan kun je kiezen, nou leg ik me daarbij neer, ik lees het daar wel uit. Of ga ik dan verdomme, nee, we gaan hier via de achterdeur. En je mag niet met internet praten. Wat doe je dan?

Jesper Weiland:
[38:39] Bij ons wel anders lokaal, geloof ik.

Femme Taken:
[38:41] Ja, het mooiste stuk, ik vind het het mooiste om het lokaal te hebben draaien. Dan blijft het gewoon werk als de internetvermiddeling wegvalt of andere dingen gebeuren die we niet hadden voorzien. En... Dat kan ook prima tegenwoordig. Een Raspberry Pi heeft wel best wel aardig voor prestaties. Gebruik zijn zoveel dingen die in net een stapje sneller zijn. Maar dat is ook qua, als je veel data verzamelt, ook een goedkope oplossing. Want de Edge doen, vind ik zo.

Randal Peelen:
[39:09] Wij hebben vorige aflevering met, kwamen we eigenlijk tot de conclusie dat wat ExoNet doet is managed hosting. Niet zozeer hang je eigen server maar op succes. Dus eigenlijk wat jij nu omschrijft is ook een soort van managed systeem, energiebeheersysteem. Want je moet het eerst zelf neerzetten bouwen en daarna komt het beheerpas.

Jesper Weiland:
[39:35] Ja, dat lijkt wel een beetje op elkaar. Ik zeg ook, regel het maar. Ik wil gewoon dat die auto's kunnen laden, dat ik alles kan doen wat ik wil en dat het ook nog een beetje weinig kost.

Femme Taken:
[39:46] En ik leveren bijvoorbeeld via instateurs of laadbouwinstateurs. En voor hun verandert de markt natuurlijk ook. Want ze gingen apparaten installeren en die moest je dan commissionen en dan werkte dat. Tegenwoordig moet het allemaal wat slimmer op elkaar afgestemd gaan worden. Bedrijven willen NSI-gebruik optimaliseren of ze lopen tegen beperkingen aan. En dat gaat dan, ja, daar kunnen dat soort bedrijven ook wat hulp bij gebruiken. Instanteurs dan.

Randal Peelen:
[40:15] Hoe ziet die markt eruit? Want ik noemde net al gekscherend home assistant. Maar volgens mij is dat een beetje de gouden standaard voor thuis. Tegelijkertijd heb ik er een schurfd hekel aan. Want alleen al in mijn eigen huis alles überhaupt gekoppeld te krijgen. Jongen, dat heeft me drie jaar van mijn leven gekost in een paar weken tijd. Ik heb daar denk ik Leo deel van mijn grijze haren aan verdiend, en als het dan een keer draait, nou dan gaat er af en toe wat stuk, of dan wil ik iets nieuws hebben en dan moet het ook maar weer compatible zijn en dan zit ik op een avond naar dat dashboard te kijken en denk ik wat heb ik hier nou eigenlijk dat is licht aan en uitzetten kon ik altijd al, alleen nu hoef ik minder ver te lopen wat heb ik hier eigenlijk mee bereikt Maar op kant op heb je wel hele andere spullen.

Jesper Weiland:
[41:02] Maar het zijn niet de spullen die thuis gebruikt.

Randal Peelen:
[41:06] Maar we komen net tot de conclusie. Er is eigenlijk nog niet eens een soort gouden standaard of een protocol.

Femme Taken:
[41:14] Er zijn wel protocollen. Die worden verwerkt aan nieuwe die dan moeten zorgen dat de interoperabiliteit gaat verbeteren. Er zijn een aantal EMS-fabrikanten die hebben best wel uitgebreide ondersteuning voor heel veel verschillende assets. Dus eigenlijk wordt dat probleem gewoon opgelost door al die verschillende apparaten dan daar een integratie voor te maken. En nou ja, op een gegeven moment hebben een aantal partijen zoveel dingen geïntegreerd dat het probleem in het opeens opgelost is. Thuisgebruik, je krijgt met dingen als Matter en zo die, dat is wel standaard, die gaan het wel makkelijker maken om verschillende apparaten te integreren. Want het is ja, Het lukt jou, het lukt ons een beetje, een homocyste en dergelijke. Maar dat is natuurlijk niet te doen voor normale mensen.

Randal Peelen:
[41:57] Nee, het is niet gebruikt.

Femme Taken:
[41:58] Dit hele energieverhaal gaat echt wel belangrijk worden voor mensen. Als ik mezelf als voorbeeld neem, neem ik gewoon buitenaf. Boerderijtje. 112 zonnepanelen, dat is niet helemaal normaal, maar heel veel. Je kon in het verleden, als je veel energieverbruik had, was geen probleem, gewoon zonnepanelen installeren en dan bek je in het jaar evenveel op zodat je gebruikt en dan heb je geen energiekosten. Dat verhaal gaat helemaal anders worden.

Femme Taken:
[42:20] En dan wordt het echt wel belangrijk om steeds met je energie om te gaan, dat ook dit soort oplossingen wat...

Randal Peelen:
[42:24] Hoe ga je dat thuis doen? Thuis accu?

Femme Taken:
[42:28] Ja, uiteindelijk gaat het best wel veel... gaat het echt een hoge vlucht nemen. Prijzen worden steeds lager en... Op dat moment als je zonnepanelen hebt, dan zit je denk ik standaard aan een zelfconsumptie van ongeveer 30%. Dus als je zelf opwerkt, gaat 30% direct gebruikt door je eigen woning. En je kunt dat verhogen met een elektrische auto, dat slim af te stemmen, laden met je eigen opwerk. Maar dan ga je nooit naar 100%. Dat lukt alleen maar als je er ook een accu bij zet.

Randal Peelen:
[43:01] Sterker nog, je zegt dat kan, maar volgens mij kan dat niet. Want ik ben over het algemeen overdag niet thuis en s'nachts wel. Per definitie gaat dat niet werken.

Femme Taken:
[43:09] Ja. En je gaat snel krijgen... Mijn schoonouders hebben net een nieuw huis gebouwd met 20 zonnepanelen. Die werken op een dag 45 kilometer op hetzelfde huis. 10 kilometer gebruikt, vanoeminder. Ja. Je gaat niet elke dag je auto met 30 kilometer voeren. Terzij je natuurlijk heel veel kilometers maakt. En ook een 30 kilometer accu ga je niet zomaar neerzetten.

Randal Peelen:
[43:30] En dan zou je al die kilometers s'nachts moeten maken.

Jesper Weiland:
[43:32] Ja. Maar die zijn eigenlijk geoverdimensioneerd qua zonnepanelen.

Femme Taken:
[43:37] Ja, daar kun je natuurlijk op verschillende manieren tegenaan kijken, in de winter komen ze te kort, zonnepanelen zijn niet zo heel duur, dus waarom zou je niet overdimensioneren dan, je krijgt sowieso in de situatie, mensen met een elektrische auto, die zullen steeds vaker naar een dynamische energie trief gaan, nou wat je nu ziet is dat vanaf maart tot aan september, als de zon een beetje schijnt, de energieprijzen in de middag zijn een beetje nul. Komt om neer dat als jij ook je energielevels moet betalen. Kleine vergoeding voor het verkoop van jouw energie. Dat jij bij dat soort prijzen eigenlijk al niet meer wilt terugleveren. Dus dan ga je veel minder opwerken. Als je dat slim geregeld hebt. Dat is ook nog een ding natuurlijk om dat voor elkaar te krijgen.

Randal Peelen:
[44:18] En we kunnen toch ook niet verwachten dat...

Femme Taken:
[44:19] Dus er gaat minder opgewerkt worden.

Randal Peelen:
[44:21] Heel veel mensen echt zo'n thuisaccu neer gaan zetten. Al helemaal onder de omstandigheden. Dat die dingen niet op een mooie universele standaard allemaal samen heel slim werken. Kijk, ik vind het best wel een ingewikkeld verhaal hoor. Want ik heb het idee dat de mensen die juist het meeste besteden hebben. Of hier het meeste hun hobby van willen maken. Ja, die kunnen het voor zichzelf uiteindelijk op de lange termijn heel goedkoop maken. Hoe minder geld je te besteden hebt, hoe meer je fucked bent de komende partij.

Femme Taken:
[44:47] Ja, er zijn wel heel veel verschillende oplossingen mogelijk. En nu heb je bijvoorbeeld de opkomst van plug-in batterijen. Nou, die hebben dan niet zoveel vermogen. Maar het is wel extreem simpel om te installeren. Dat kan ook voor veel huisouders gewoon goed genoeg zijn.

Randal Peelen:
[45:01] Als je zonnepanelen hebt.

Femme Taken:
[45:03] Als je het dan helemaal perfect wil hebben. Dan koop je het systeem. Waar alles mooi geïntegreerd is. Of je regelt er zo dat je apparaten van fabrikant X zijn. Dat het met hun systeem werkt. Dus ik denk op zich wel dat we daar uiteindelijk. Zo'n jaar of acht verder zijn. Dat het denk ik voor veel woningen wel vrij aardig geregeld kan zijn. En de simpelste oplossing is natuurlijk gewoon een accu die tegenaan kwakken. Maar dan wil je bijvoorbeeld dingen voorkomen als van de auto gaat laden en de accu gaat terugleveren en je gaat de auto opladen met energie uit de accu. Een beetje jammer natuurlijk als je op dat moment had gewild dat hij je uit de net ging laden.

Randal Peelen:
[45:39] Andersom is het ook jammer.

Femme Taken:
[45:40] Dat was natuurlijk wel. Maar...

Femme Taken:
[45:43] Het is, ik denk vooral voor de wat complexere woningen, wordt het wel een uitdaging.

Jesper Weiland:
[45:47] Wat ik wel interessant vind, is dat ik laatst hoorde dat het energieverbruik in kilowatturen over de jaren in heel Nederland helemaal niet is toegenomen. Eerder is afgenomen. En die netcongressie gaat over de pieken. En als je hoort hoeveel pieken er in een jaar zijn, waarbij het kritisch wordt, dat zijn er heel weinig. En die thuisacousties slaan dat plat. Ik piek thuis niet meer. En op het moment dat de zielprijs... Nee, ik stop met pieken. Nee, ik piek wel, maar op kantoor.

Randal Peelen:
[46:10] Ik piek thuis niet meer.

Jesper Weiland:
[46:13] Die aller duurste momenten, dat zijn waarschijnlijk de pieken op het net. Daarbij draai je uit je thuisbatterij. Op de goedkoopste momenten laat je thuisbatterij bij of met je zonnepanelen. Dus als iedereen dat doet met een kleine thuisbatterij, verdwijnen die pieken. Is er volgens mij ook geen netcongestieprobleem meer.

Randal Peelen:
[46:30] En toch voor mij, als leek- en buitenstaander, klinkt het noodloos ingewikkeld. Dat we, voor mijn gevoel, bijna de eindgebruiker het probleem laten oplossen. Terwijl, kijk, ik wil niet die guy zijn die nu zo'n landschap breekt. Maar we hadden ook tegen kerncentrales neer kunnen zetten. En dan hadden we die zo hard kunnen laten draaien als nodig. En er was niks aan de hand. En nu, hoe groener het wordt, hoe beter het voor de wereld is, hoe meer... E-waste we moeten gaan aanschaffen. Want die accu's gaan ooit op een dag kapot. Die werken geen honderd jaar. Het voelt mega ontslachtig.

Jesper Weiland:
[47:05] Maar je zegt het probleem. De kerncentrales niet, maar meer in de wijk. Want iedereen staat opgehouden.

Randal Peelen:
[47:09] Maar ook dan, die momenten dat we de zon niet hebben schijnen. En de wind ook niet waait. De accu's raken leeg. Daar zijn we toch allemaal weer terug bij af. Op de ouderwetse manier stroom aan het opwekken.

Jesper Weiland:
[47:21] Nu nog wel.

Randal Peelen:
[47:23] Waar moet het schip gaan stranden?

Femme Taken:
[47:25] Je hoort het wel eens, bijvoorbeeld net weer, dat wil in Utrecht een gasgenerator zetten, zodat die kan bijspringen als het krap is. Elektrische bussen gaan rijden, dan moeten er op het depot een gasturbine bij komen, omdat ze anders niet te weinig vermogen hebben. Zo'n ding gaat alleen draaien als het nodig is, in de winter bijvoorbeeld. In al die andere momenten waarbij er genoeg opwek is van zon en wind, dan hoeft dat niet. Dan spaar je alsnog heel veel CO2 uit, maar ook afhankelijkheid van gas die we niet uit Nederland halen. Dus dat lijkt me sowieso een hele mooie verbetering dat we veel minder afhankelijk worden.

Jesper Weiland:
[48:07] Maar dat doet het nooit zo goed in de media. Dus er komt een foto van de gasturbine. Komt in beeld. Ze kunnen het niet. En ze koppelen nog veel met het buitenland.

Femme Taken:
[48:14] Het hele netcongressief verhaal. Ik denk dat mensen denken nu dat het stroomnet vol zit. Daar kan niks bij. Maar dat is hetzelfde als wanneer je zegt. De snelweg is altijd vol. Omdat er wel eens file staat. Je kunt niet meer op de snelweg rijden. Want daar zit vol op mij. Als je natuurlijk af en toe dreigt het vol te raken. Of net werden verwacht dat door de groei van de komende jaren. Dat we een probleem binnenkort gaan krijgen. Dat er iets gedaan moet worden. Het lastige aan het elektriciteitsnet, het elektriciteitsgebruik is niet zoals bijvoorbeeld netto-carbactuur.

Femme Taken:
[48:41] Als je een link satireert, gaat er voor zelf gaan dingen langzamer. Gaat je een filmpje wat minder snel gedownload en de bitrate gaat omlaag. Zo werkt het helaas niet. Dingen gaan fysiek kapot als ze te zwaar belasten. En dus niet de centrale manier om bijvoorbeeld een auto af te remmen. Automatisch dan, wat altijd zal werken. Dus dat maakt de oplossing wat complexer. Maar er is denk ik heel veel mogelijk door wat sling om te gaan met energie. En dat ook het ongemak uiteindelijk wel heel beperkt is. Want als je een elektrische auto hebt, is het helemaal geen noodzaak om dat ding in de avonduren te gaan laden. Omdat we meteen te doen.

Jesper Weiland:
[49:14] En naast ons kantoor komt een fashion outlet, een soort Batavia stad.

Randal Peelen:
[49:18] Oh, jij heeft een mazzel.

Jesper Weiland:
[49:20] Ja, leuk, stellig.

Randal Peelen:
[49:21] Hoef je helemaal niet meer thuis te pieken.

Jesper Weiland:
[49:23] Ja, inderdaad. Dat zou daar al komen sinds 2017 of zo, iets dergelijks. Nou, iets later. Zeg even 2020. Het is er nog niet, maar het is wel de capaciteit uitgedeeld. Er staan zes transformatorhuisjes, alleen maar daarvoor. Het is nog een grasveld. En ondertussen mag ik dus niet terugleveren. En nu willen we ons pand uitbreiden. Dus daar moet ik nog met Femme over vergaderen. Hoe we dat gaan doen. Want we hebben geen capaciteit. Kunnen we ook niet meer krijgen.

Randal Peelen:
[49:49] Over tien jaar weer.

Jesper Weiland:
[49:50] Ja, over tien jaar weer. Ja, precies. Dus dat scheelt. Maar dat is dus uitgedeeld. Maar dat is niet daadwerkelijk in gebruik. Dus ik zou liever willen zeggen. Joh, laat mij die capaciteit even gebruiken. Totdat ze gaan bouwen. Dan ga ik wel weer terug.

Randal Peelen:
[50:02] Ik heb nog steeds elke aflevering die we over dit onderwerp maken. Dat mijn oren op een gegeven moment beginnen te klapperen. Maar ik kom wel keer op keer tot dezelfde conclusie. Namelijk dat een deel van het probleem is een papieren probleem. Is een soort van begrotingsprobleem. Is het soort van overboeken wat je spannend vindt. En dan, ik heb een shirt aan waarop staat ik werk voor een internetprovider. Snap ik dat wel. Het woord overboeking wordt in onze branche nu niet meer gebruikt. Maar het komt nog steeds op hetzelfde neer. Je hebt voor elk huishouden x giech tot de beschikking. als iedereen tegelijkertijd zou stampen. En in theorie heb je volgens mij tegenwoordig 64 keer zoveel capaciteit uitgedeeld als dat er werkelijk ligt. En in de praktijk komt er 0,0 keer per jaar voor dat iedereen tegelijk. Sterker nog, als je voor alle internetgebruikers die gewoon thuis braaf zitten internetten al hun verkeer plat zou slaan naar een heel kaal gemiddelde, kom je volgens mij onder de 3 mbit per gebruiker uit. Voor zakelijk is het nog erger. de helft. Mensen denken altijd, oh wauw, zakelijk gebruik, dat zal wel heel veel zijn. Toen met corona iedereen thuis ging werken, oh, gaat het verkeervolume omhoog? Nee mensen, ik kan je vertellen dat een Zoom call of een telefoongesprek nog niet al zoveel data is als een 4K stream op Disney+. Dat zijn YouTube en Netflix die de grote boosdoeners voor de verkeersvolumes zijn.

Jesper Weiland:
[51:28] Het is alleen wel één verschil, als je met te veel mensen op een internetverbinding zit, wordt die traag.

Randal Peelen:
[51:31] Ja, dat is Femme net ook, dat is het probleem.

Jesper Weiland:
[51:33] Dat valt die uit.

Randal Peelen:
[51:35] En het probleem is, in de internetmarkt is het heel gebruikelijk om wel af te rekenen op die pieken. Dus de meetmethodiek is zo dat waar je die piek x minuten lang hebt gehad, dat is een keer gewoon alles en dat is wat je betaalt. Bij stroom is het wel een stuk vernuftiger dan dat, omdat je gewoon... Wat is het tegenwoordig, kwartierbasis of per uur of zo?

Femme Taken:
[51:57] Voor pieken was het zo, kijk, grootverbruikers werden afgerekend op een piek per maand. Dat is natuurlijk geen incentive in om bijvoorbeeld in de ochtend of avond je piek te verminderen. Je komt er dan wel, dat gaat natuurlijk helpen. En voor kleinverbruikers zien het nog zo dat je flat fee, als je 3x50 ampere hebt, 17 kilowatt, dan mag je altijd 17 kilowatt gebruiken. En dat kost je ook niks meer dan wanneer je... Dus je hebt nu de rare situatie dat bijvoorbeeld een filabewoner met een elektrische auto, een warmtepomp en zonnepanelen net zoveel betaalt als iemand op een flatje. Het is helemaal geen enkele incentive om een pieker te verlagen of een energieverbruik te verplaatsen dat betreft. Eigenlijk moet je wel een beetje gek. Er wordt wel iets aan gedaan dan. Maar we zitten al jaren te roepen over netcongres die probleem, probleem, probleem. Nu zijn er steden waarop het geen nieuwe woonwijk ontwikkeld kunnen worden. En het duurt vrij lang voordat er oplossingen komen die kunnen helpen.

Randal Peelen:
[52:52] Ik heb jullie allebei al gehoord over een accu neerzetten. Hoe gaat die afweging zijn? Ik heb in het verleden in deze podcast geleerd. We hebben een reclame gemaakt op een gegeven moment voor zonneplan. Die accu's neerging zetten. En die hebben mij voordat we reclame gingen maken even apart genomen in een call. En gezegd, nou wij leggen jou even uit. Je kunt inderdaad kilowatt prijzen hanteren. En dan ga je op het moment dat er veel zon is. Dan kun je beter veel verbruiken. Want dan is het allemaal heel goedkoop. Er zijn zelfs momenten dat je geld terugkrijgt. Op het moment dat jij stroom verbruikt. Maar bij thuisaccu's is het nog veel ingewikkelder. Je kunt namelijk zo dom zijn. Die accu gaat gewoon kijken wat kost een kilowatt. En daar hanteer ik kilowattuur. Dan worden mensen altijd heel boos op mij. Wat kost een kilowattuur? En daarom baseer ik of ik ga laden of ga leveren. Alleen dan wordt de terugverdientijd, even hele natte vinger, kan wel eens tien jaar zijn. Er is ook nog zoiets als de balansmarkt. En dan halveert opeens die terugverdientijd. Maar het grote probleem is dat jij als eindgebruiker geen toegang hebt tot die markt. Kan een van jullie beter uitleggen dan ik hoe dat in elkaar zit? En waarom we dat niet met z'n allen gewoon wel kunnen doen? Want het klinkt als heel erg nuttig ingrediënt in deze mix.

Femme Taken:
[54:17] Ja, kijk, het is lastig met omblansen, dat is natuurlijk... Het werkt dan op een portfolio basis voor een energieleverancier die een dag van tevoren, behalve hoeveelheid energie inkoopt, een vracht terug te leveren of intraday nog dingen bijkopt en daaraan moet voldoen om in balans te zijn. En zij zijn dan degene die, als je bewust onbalans wil, daar iets op wil kunnen, dan moet je weten waar je van wil afwijken, laten we zeggen. En thuisgebruikers kunnen dat niet individueel. Wel voor je zonder plan waarbij zij al die losse thuisaccus aggregeren.

Randal Peelen:
[54:56] Die gooien ze op een hoop, sturen ze centraal aan.

Femme Taken:
[54:59] Het is ook een product van thuisgebruikers die ze niet helemaal geschikt zijn. Omdat je vooraf niet weet wat de opbrengsten kosten zijn. Dus dat is een complexere oplossing. Voor bedrijven kan het wel. En dan kunnen ze ook individueel op onbelans afgerekend worden. Dus dan ga je een voorspelling doen wat het bedrijf gebruikt of teruglevert. Daarop inkopen of verkopen een dag van tevoren. En dan kun je besluiten om af te wijken van wat je ingekocht of verkocht hebt.

Randal Peelen:
[55:26] Maar alles wat je nu vertelt.

Femme Taken:
[55:27] Als de onbalansprijzen gunstig zijn. Maar dit is wel een vrij complexe oplossing.

Randal Peelen:
[55:32] Want in de kern is zowel de kilowattuurprijs als de onbalansprijs natuurlijk wel gelinkt aan elkaar. Er is te veel stroom of er is te weinig stroom. en dan weer in balans brengen. Dat komt op hetzelfde neer. Waarom is het ene dan zoveel lucratiever dan het ander?

Femme Taken:
[55:48] Nou, ik denk sowieso die markt is wel een beetje satureren. Dus de verdiensten worden iets lager.

Randal Peelen:
[55:56] Omdat er zoveel accu's staan?

Femme Taken:
[55:59] Omdat er meer spelers zijn die meedoen. Bijvoorbeeld een aantal partijen die met thuis accu's daar doen. Maar ook gewoon grotere grid scale accu's. Of grotere accu's die bij bedrijven worden geplaatst. Die in verschillende markten daar dingen doen. Die zelfconsumptie verhogen. Die voor peak safe worden gebruikt. Maar ook op de dayhead markt met dynamische prijzen. Intraday, onbalans. Je hebt ook nog reservevermogen. Als er dingen kunnen meespelen. Dat zijn de manieren om je verdienst uit accu's te optimaliseren. Maar dat is best wel complex. En eigenlijk beter geschikt. Omdat als je het over thuis gebruikt hebt. Vanuit een aggregator. Toen is een partij die een grote aantal accu's aanstuurt. Maar het is ook niet per se nodig voor het verdienmodeel van een thuisaccu. Die is nu nog vrij zwak. maar in de toekomst zo onbelangrijk, Een saldering wat er afgaat. En dan die nieuwe nettarieven.

Jesper Weiland:
[57:00] En de prijzen zakken.

Femme Taken:
[57:02] Ja, de prijzen zakken. En dan gaat het wel met al die voordelen een stuk aantrekkelijker worden.

Randal Peelen:
[57:08] Maar met name voor mensen met zonnepanelen? Of ben ik dan...

Femme Taken:
[57:12] Voor zonnepanelen wel eerder natuurlijk. Er gaat van een heel groot verschil in waarde ontstaan. Tussen energie die je opwerkt en dan teruglevert aan het net. Of wat je direct zelf gebruikt.

Jesper Weiland:
[57:22] En dynamische prijzen. Je kunt ook gewoon een batterij en dynamische prijzen. Op het goedkoopste moment laad je hem op. En op het tussenmoment lever je het terug naar je huis of naar het net.

Femme Taken:
[57:30] Dus voor een standaard huishoudens heb je natuurlijk het meest verbruik in de avond. Dan ga je hem in de middag laden. En dan die energie in de avond gebruiken om je huis van energie te voorzien. Alleen dan heb je wel een wat grotere spread tussen die prijs in de middag nodig en de kosten in de avond. En als die niet groot genoeg is, dan kost het alleen maar geld omdat je accu slijt. En je accu heeft dat...

Jesper Weiland:
[57:52] Laat verliezen, ja. Ja, die zijn best voorstelend.

Femme Taken:
[57:55] En nu zijn die verschillen al vrij hoog. Wegen gestegen gasprijzen. Dus daar hangt het helemaal vanaf. Maar accuprijzen worden steeds lager. En ik denk dat wij met z'n allen niet goed kunnen zien hoe groot de impact gaat zijn uiteindelijk. Het is een beetje hetzelfde verhaal als met zonnepanelen. De adoptie daarvan is ook heel snel gegaan. Het kan ook heel snel gaan.

Randal Peelen:
[58:16] Ja, maar ik kan me herinneren dat de laatste keer dat ik zonnepanelen heb bijgekocht. Je wist al met redelijk grote zekerheid dat je die met vijf jaar kon terugverdienen. Daar had je niet in zijn achterkant van een biervultje voor nodig. Dat wist je gewoon. En die tijden dat je het gevoel hebt van dit weet ik gewoon. A, klinken die voor mij als een beetje voorbij in die zin dat het best complex wordt. Je kunt het wel weten, je kunt het wel uitrekenen. Maar dan heb je een flinke excelsie nodig. Meer dan de achterkant van een biervultje. En daar komt dan ook nog eens bij dat wat gaan die accuprijzen doen. Hoe gaat de rest van het land zich gedragen? Hoe gebruiksvriendelijk worden die dingen. Er komt heel veel complexiteit bij. En ik vind dat... Het gaat me te ver achter de komma, weet je wel.

Femme Taken:
[59:01] Ja, dat snap ik wel. Ik haak daarbij af. Je kon dingen met een Excel sheet uitrekenen, ook als je een vaste prijs had voor je kilo de turen.

Jesper Weiland:
[59:08] Ja, dat is kans.

Femme Taken:
[59:08] Je gaat er toch eerder naar een dynamische tarief. Dan heb je dus al kwartierprijzen, die zijn elke dag anders. Dan wil je eigenlijk bijvoorbeeld een business case gaan bepalen op de tarieven van het afgelopen jaar bijvoorbeeld. Nou ja, die stop je al niet zomaar in Excel. Er zijn wel tools voor en die gaan wel helpen. Het lijkt me zo dat het mooiste is dat het totale pakketje met zonnepanelen als een accu zo betaalbaar gaat worden. Dat je dat op die manier gewoon een beetje een no-brainer wordt.

Jesper Weiland:
[59:33] Want moet het een businessmodel zijn? Vraag ik me soms af. Dat klinkt misschien een beetje verwend. Maar voor mijn bedrijf wil ik die auto's kunnen opladen. Ik wil mijn pand erop kunnen laten draaien. En ik wil dat het een beetje betaalbaar is allemaal. En ik vind het mooi dat ik zoveel mogelijk op zelf opgewerkte energie draai. Ja, het lijkt wel alsof je er rijk van moet worden als je zo'n ding koopt.

Jesper Weiland:
[59:58] Of in ieder geval heel snel terug moet verdienen. Maar het kan ook nog een reden zijn dat je zegt, ik wil gewoon heel graag mijn eigen energie opwerken thuis.

Randal Peelen:
[1:00:04] Ja.

Jesper Weiland:
[1:00:04] Wel een beetje een verwend.

Randal Peelen:
[1:00:05] Maar er zijn weinig dingen die een terugverdiend tijd hebben van tien jaar. En alsnog een no-brainer zijn. Dat komt eigenlijk niet voor. Want vijf jaar zakelijk gezien, als je het geld anders op de bank hebt staan, dan kun je het beter wel doen. Want dan heb je een, dat is best wel goed rendement. Maar op het moment dat het tien jaar is, ja, dan ga ik twijfelen. Als ik geld wil verdienen, kan ik beter een of ander aandelenportfolio nemen over het algemeen. En als ik het gewoon puur leuk vind, ja, wat is me dat dan waard? Dan komt ook een punt dat je zegt, weet je wat, ik betaal de stroomrekening gewoon en zoek het maar uit met je stroomnet. En dan krijg je weer de andere paradox. Niet te veel mensen moeten dat doen. We hebben ook eindgebruikers nodig die gaan helpen met dat stroomnet in balans houden. Want ja, ogenschijnlijk kunnen de energiemaatschappijen dat niet helemaal op eigen houtje. Dus dan krijg je daar wel weer die marktwerking. En ik vind dat een gekke balans. Dus enerzijds hebben we die eindgebruikers nodig. Maar de business case die we ze voor schotelen, is tien jaar terugverdienen. Ik vind dat scheef.

Jesper Weiland:
[1:01:04] Ja, en de mensen die zonnepanelen hebben gekocht zonder daar heel veel passie voor te hebben. Die zijn allemaal maar zelf teleurgesteld. Want die zeggen, de overheid heeft ons van alles.

Randal Peelen:
[1:01:14] Ik niet hoor, ik had die dingen al op tijd.

Jesper Weiland:
[1:01:16] Ik trap er niet mee in. Dat is wel zonde. want ik ben dan diegene die op Facebook en Instagram op iedereen reageert om uit te leggen dat het echt nogal interessant is hoeveel tijd heb jij? Ja dat doe ik in mijn vrije tijd, maar dat is een kansloze missie maar ik ben er nogal gepassioneerd over om dan uit te gaan leggen waarom het wel een goed idee is alleen ik begrijp op zich wel dat die mensen die hadden niks met zonnepanelen, die leggen hun dak vol en die horen nu dat ze hem uit moeten gaan zetten, dan word je een beetje.

Femme Taken:
[1:01:45] Misinformatie laten we zeggen als je bij die mensen een zonnepanel gaat uitzetten wegneemt, dan gaat de energierekening echt wel flink omhoog. Want dan vergeten ze even dat ze ook alle energie die ze direct gebruiken vanuit de zonnepanelen, dat moeten ze dan ook uit het net halen. Dus ja, die dingen zijn een voordeel.

Jesper Weiland:
[1:02:00] Ik snap wel, die mensen willen dat helemaal niet begrijpen. Dat zijn geen nerds.

Randal Peelen:
[1:02:03] Nou ja, en dit is weer even terug bij een conclusie die we nu voor de tiende keer trekken in deze aflevering. Is dat namelijk er ook niet echt een foolproof methode is of een app die je kunt downloaden die dat allemaal even voor je regelt. In theorie wel, maar in de praktijk is het voor mij nu zo. Ik heb mijn eerste zonnepanelen bij mijn huis gekregen. Daar hangt een Sunny Boy. En toen kreeg ik er nog zes bij. Daar zat een Goodway bij. En alleen al die twee dingen uitlezen. Mij lukt dat, maar mijn moeder niet. Absoluut niet. En als het je al lukt, dan heeft ze twee verschillende apps. En als ze dan wil zeggen, oké, wat worden de prijzen morgen? Is het beter als ze uit te zetten? Prima. Nou, ga er maar aan. Hoe zet ik ze überhaupt uit? Er zit niet echt een knop in die app, toch? En al die dingen zouden voor de eindgebruiker heel goed te regelen moeten kunnen zijn. Maar er is geen natuurwet die dat tegenhoudt. Er is geen enkele limiet in de techniek die dat voorkomt. En ik vind het frustrerend dat we dus, dat, Daar kom ik ook keer op keer achter. Voor een deel leggen we het probleem wel echt bij de eindgebruikers neer. Ik hoor elke keer om me heen. De energietransitie moeten we met z'n allen doen. Terwijl ik was gewend. Ik gooi geld naar die netbeheerders. Die regelen alles voor mij. Laat hen die accu's maar maken. Dat is een beetje de mindset.

Randal Peelen:
[1:03:18] Nou, dat kan niet meer. We moeten allemaal als eindgebruiker gaan helpen. Er is geen app die het allemaal doet. En de terugverdientijd is tien jaar. Wat voor mij niet interessant genoeg is.

Jesper Weiland:
[1:03:28] En over een half jaar stoppen we met salderen. Dat is een beetje haast ook.

Randal Peelen:
[1:03:31] En ondertussen heb ik altijd van die enthousiastelingen hier aan de tafel die allemaal zeggen, het kan wel, het kan mooi.

Jesper Weiland:
[1:03:35] Het is leuk. Maar daar moet het al mee beginnen. Dus er moeten eerst een paar mensen zijn die het allemaal gaan lopen uitklooien en alle fouten maken.

Femme Taken:
[1:03:41] Het zou natuurlijk wel helpen als het, eigenlijk moeten dingen gewoon keihard gereguleerd worden. Bijvoorbeeld met standaardisatie voor communicatieprotocoloen, voor omvormers en dergelijke. Dat zou het een stuk makkelijker maken. Het is gewoon... Disaster eigenlijk, hoe sommige dingen op dit moment werken.

Randal Peelen:
[1:03:58] Nou, daar hebben we nog niet gehad over security, want ik was recent bij een, lancering van een securitybedrijf en daar werd op een gegeven moment tussen neus en lippen door gezegd, ja, als bepaalde Chinese firma al onze zonnepanelen in één klap uitzet, dan heb je een schokgolf door dat netwerk, die is niet grappig.

Femme Taken:
[1:04:14] Nou, je hebt bijvoorbeeld een bepaalde Chinese omvormenmerk, als je dan daarmee wil communiceren lokaal, dan heb je een datalog, er moet een andere firmware op, dat betekent dat je een support ticket inschiet naar die tijd. Dan gaan zij remote gaan zijn nieuwe firmware. Als je dat ermee doet, wat voor firmware kun je nog meer erop zetten? Je kan er iets op zetten dat alle opwek uitgaat gewoon als je zou willen. Dus ja, vind ik geen manier voor het doen eigenlijk. Firmware zou eigenlijk iets moeten zijn wat je als gebruiker of installateur initiatief neemt om dat te installeren, maar dat kan gewoon remote.

Randal Peelen:
[1:04:44] Een van mijn twee alle formers die heeft ook standaard zo'n wifi netwerk, blaft die de lucht in en als je daarop komt dan kun je hem resetten en doen. Dan denk ik ja, als je hem met een busje voor mijn huis gaat staan. Kans groot dat dat je lukt. Zeker als je weet wat je doet.

Jesper Weiland:
[1:04:59] Het kan behoorlijke klappen geven. Ik heb het ook wel eens tegen Femme gezegd. Kijk je uit met je scriptjes. Want je loopt hier de hele tijd 100 kw heen en weer te schakelen.

Femme Taken:
[1:05:07] In mijn meterkast.

Jesper Weiland:
[1:05:08] En we hebben, zo eerlijk zijn we ook, er zijn weleens weekenden geweest waarbij het proces niet helemaal goed werkt om het te monitoren. En ik heb al twee ingebrekstellingen van Liander gekregen. Want mijn systeem kan het aan. Want mijn meterkast was er klaar voor. Die is ook voorbereid. Alleen, wij mochten dus maar 80 kw.

Randal Peelen:
[1:05:24] Ja.

Jesper Weiland:
[1:05:25] En dan app ik bijvoorbeeld daar van, hé, we staan 100 te doen in het weekend.

Randal Peelen:
[1:05:29] Ja.

Jesper Weiland:
[1:05:30] Oeh. Nou, we hebben we fixen het. Gelijk gefixt. Aandacht en brief. In gebrekenstelling. Dat als de bakker en de slager stroomuitval hebben, dan mag ik dat gaan betalen. Want ik ben er overheen gegaan. Ik dacht nog, dat ziet niemand. Maar dat zien ze dus wel.

Randal Peelen:
[1:05:45] Ja, administratief probleem.

Jesper Weiland:
[1:05:47] Toen heb ik ze opgebeld en verteld waar we allemaal mee bezig zijn. Hoe we ons best doen. En dat vonden ze prachtig. En toen was het goed. Dat had ik dan ook weer niet verwacht.

Randal Peelen:
[1:05:53] Nee, precies. Nou ja, het is wel zo. Als je iemand hebt die de boel bewust loopt te flessen. Dan is een ferme waarschuwing soms precies wat je nodig hebt. Ja, precies.

Jesper Weiland:
[1:06:03] Nee, het houdt ons scherp.

Randal Peelen:
[1:06:08] Kunnen wij nog iets vertellen over die accu die jij nog in je pand wilt plaatsen? Want het staat me bij. Want we hebben het verschil denk ik tussen een eindgebruiker thuis en een bedrijfsmatig pand best wel goed uitgelegd. We hebben ook wel denk ik in de smize dat voor een heel deel die problemen hetzelfde zijn. Namelijk je moet die curve een beetje flatteren. Je hebt allemaal gekke merken die samen moeten werken. En ja, als je niet ver met taken bent en die software niet hebt gebouwd... Nog steeds wel afhankelijk bent van iemand die je daarbij kan helpen. Maar zakelijk gezien...

Randal Peelen:
[1:06:44] Is het zo simpel als gewoon een schuur vol accu's gooien en gaan met de banaan? Of hoe denk je hierover na?

Jesper Weiland:
[1:06:52] Nou, ik zal het eerst vertellen vanuit mij als eindgebruiker. Misschien kan Femme zo vertellen hoe die het van plan is te gaan oplossen voor mij. Maar ik heb nu, zeg maar even simpel, 80 kW te besteden. Daarmee kan ik die auto's opladen en mijn pand koelen of verwarmen. Alleen we gaan ons pand uitbreiden met een extra verdieping. Een verdieping met alleen maar werkplekken. Die moet gekoeld worden, geventileerd, et cetera. Dat kost voor de huidige verdieping 20 kW ongeveer. Die heb ik niet. Dus ik kan of minder auto's gaan opladen. Maar het worden er meer. Probleem. Nou, even heel simpel gezegd. Als je nu een 250 kWh batterij neerzet. Kun je 11, 12 uur 20 kW extra uit die batterij leveren.

Randal Peelen:
[1:07:32] Of 5 auto's opladen.

Jesper Weiland:
[1:07:33] Of 5 auto's opladen. Of je overschot zonne-energie vanuit het weekend in die batterij stoppen. Om daar de maandagmorgen af te halen. Maar dan moeten we ons hele pand weer terugkoelen. Want we doen niks in het weekend. We kunnen ook wel kunnen. Dus dat geeft ons heel veel flexibiliteit. Maar waarschijnlijk zal het in de praktijk zo zijn. Dat op vrijdagmiddag opeens iedereen beslist om zijn auto op te laden. En dan hebben we daar gewoon een hele bak met extra energie staan. Om dat te gaan leveren als het moet. En hoe we die gaan vullen. Kijk even naar Fem. Hoe gaan we dit oplossen?

Femme Taken:
[1:08:08] Nou ik denk dat verschillende opties. Of accepteren dat je minder auto's kan laden. Vooral in de winter. Dat kan één ding zijn natuurlijk. Want ik denk op zich dat de extra verdieping nog wel qua verbruik daarvan nog wel moet lukken. Maar je wil ook meer auto's gaan laden. De On-N-One accu's die je voor bedrijven kunt gebruiken zijn wel flinke prijzen gedaald de afgelopen jaren. Het is best wel aantrekkelijk geworden. Er komen wel kosten bij kijken. Je moet ook een fundering hebben en aanrijdbeveiliging als je auto's in de buurt zijn. En aanpassingen in je verdeelkast en dergelijke. Dat maakt dat bij elkaar nog wel duurder. Maar in ieder geval, je hebt ook best veel opwerkt. Dus de accu kan ook gebruikt worden om voor te zorgen dat je eigen energie wat beter verwaard wordt. Er zijn meer dingen te combineren. Door denk ik die business case wel.

Jesper Weiland:
[1:08:56] Je hebt dus eigenlijk een heel klein wateraansluiting. En een hele grote vijver. Als jij een flinke bak water nodig hebt. Dan schep je dat uit die vijver. En dan heb je dat altijd beschikbaar. Dat is eigenlijk gewoon de vergelijking. Wat het is.

Randal Peelen:
[1:09:11] Ik snap ook wel dat je ook gewoon kunt zeggen. In het weekend gebeurt er niks. Dus in het weekend moet die accu altijd vol. Liever uit de zon. Zo niet uit het net. Maar. Dit is typisch zoiets dat kan heel goed gaan. Als je steeds de juiste voorspellingen doet. Maar nog steeds zit je met uitzonderingssituaties. En dingen die je gaat doen. Die je niet van plan was te gaan doen. Je kunt het nog steeds. Verkloten ook. Dat maakt het wel ingewikkelder. dan gewoon een stroomaansluiting en lekker betalen aan de leverancier.

Jesper Weiland:
[1:09:42] Ik denk dat ons verbruik heel goed voorspelbaar is, eerlijk gezegd.

Femme Taken:
[1:09:45] Ja, zeker.

Jesper Weiland:
[1:09:45] En dat is op kantoor. Kijk, thuis weet ik niet of ik nog een extra wasje ga draaien of opeens, ga ik een dagje weg met mijn auto opgeladen worden.

Randal Peelen:
[1:09:51] Zo heel veel stroom is er dan ook weer niet.

Jesper Weiland:
[1:09:53] Nee, en op kantoor is het best wel heel goed voorspelbaar. Ja, dat is het belangrijkste denk ik.

Femme Taken:
[1:09:58] En waar nebbelers er ook mee komen zijn, ze geven niet zo snel meer vermogen uit. Maar er komen wel flexibeler contacten, als je bijvoorbeeld in bepaalde momenten van de dag meer vermogen kunt krijgen, of dat je krijgt meer vermogen, maar je moet op afroep kunnen minderen niet alle bedrijven zijn er geschikt voor, maar jullie zouden er wel geschikt voor kunnen zijn, dat je zegt van ja ik krijg een afroep om dan te gaan minderen gaan we minder auto's laden dat.

Randal Peelen:
[1:10:25] Kan ook nog slimmer.

Femme Taken:
[1:10:25] Ja je hebt hier 80 kilowatt als baseline, dat je misschien op die manier nog 100 of 20 kilowatt dat is nu waar We hadden nu netbeerderd is met bezig zijn om dat wat flexibeler te maken. En dat het dan een klein beetje slimmer wordt. En dat we meer netcapaciteit beter kunnen benutten. Dat op de moment dat het dan echt kritiek wordt dat bedrijven moeten gaan minderen met hun vermogen.

Jesper Weiland:
[1:10:49] Ja, en dat stelt mij in staat om uit te breiden. Want anders had ik niet eens uit kunnen breiden. Ik kan er ook geen pad naast bouwen, want het is op.

Femme Taken:
[1:10:56] Ja, de investering die je daarvoor moet doen is vrij beperkt. Het is gewoon een kwestie van, je moet wel flexibel vermogen hebben in dit geval. Zijn het de laadpalen. Als je kijkt naar hun energieverbruik. Dan is het. Eigenlijk zijn jullie. Ja. Jullie doen twee dingen laten zeggen. Je hebt dan de kantoorpand en je laadauto's. En het laden van de auto's is dus ongeveer de 11 van het verbruik.

Jesper Weiland:
[1:11:19] Ja, zeker. En we doen zo'n tussen de 5 en de 700 kilowattuur per dag. En ik heb thuis 4.000 per jaar geloof ik. Dus toen wij op kantoor in een kleine week.

Randal Peelen:
[1:11:33] Het is toch wel jammer vind ik dat we met die situatie zitten dat je niet zomaar even een pand uit kan breiden. Dus ik vind het jammer dat dat zo is. Dus ja, maar af of we dat nog kunnen gaan fixen de komende jaren.

Jesper Weiland:
[1:11:49] Nee.

Femme Taken:
[1:11:50] Goed, met de accu's en die flexibele contracten.

Randal Peelen:
[1:11:53] Ja, maar ook dan, weet je wel, je kunt best een situatie terechtkomen waarin steeds meer bedrijven en woningen dat hebben geregeld. Alleen dan blijft die papieren werkelijkheid waarin die aansluiting voor jou best wel drie keer 250 kan. Maar dat niet mag, omdat je die contracten nog een keer niet hebt. En die contracten gaan ze niet geven, zolang er niet voldoende comfort is.

Femme Taken:
[1:12:16] Daarom zijn die flexibele contracten voor een netbeerder fijn. Want als ze bijvoorbeeld standaard wel meer vermogen kunnen geven, maar ook met de afspraak dat je op verzoek mindert, dan hebben zij een middel, als het dan kritiek wordt, om ervoor te zorgen dat ze zeker zijn dat bedrijven minder gaan gebruiken.

Jesper Weiland:
[1:12:34] We zijn alleen een beetje aan de kleine kant, denk ik.

Femme Taken:
[1:12:36] Jullie zijn aan de kleine kant, maar... Maar het zou wel mooi zijn bijvoorbeeld als je het hebt over steden zoals Utrecht waar nu niet gebouwd kan worden. Het is misschien lastig te organiseren, maar dat is een stad waar heel veel kantoren zijn gevestigd. Of VVE's bijvoorbeeld. En die hoeven echt niet veel energie te gebruiken in de avontuur waar de grootste problemen zijn. Dat zou mooi zijn. Ga dan naar een flexibel contract. Ga met je kantoor op hand minder verbruiken. In de avond ga ik wat zuiniger zijn. Want ik denk dat er best wel veel klimaatinstallaties onnodig doordraaien. Je hoeft geen auto's te laden in de avond. Dat je op die manier wel ruimte zou kunnen vrijspelen. Maar ja, misschien lastig te organiseren. Dan moet je echt honderden bedrijven zover gaan krijgen dat ze vrijwillig naar een flexibel contract gaan. Waarbij ze een beetje vermogen inleven op een bepaald moment. Maar dan zou ik denken dat je dan wel mogelijkheden moet kunnen creëren voor een netbeheerder.

Jesper Weiland:
[1:13:26] En als we iedere particulier...

Femme Taken:
[1:13:27] Jullie doen het eigenlijk vrijwillig.

Jesper Weiland:
[1:13:29] Als we iedere particulier in Nederland op een dynamische energiecontract zetten, is dan ons probleem ook opgelost?

Femme Taken:
[1:13:34] Dan moet namelijk iedereen gaan opletten. Ja, dynamische contracten zeggen niet zoveel per se over lokale belasting van het net. Maar in grote lijnen zorgen ze er wel voor als mensen hun energieverbruik naar de middag gaan verplaatsen of naar de nacht. Dat je dan op de piekmomenten, in de avond en de ochtend, minder energie gebruikt. Dus dat gaat helpen. En ook die nieuwe time of use nettarieven, die kunnen uiteindelijk wel impact gaan hebben.

Randal Peelen:
[1:14:02] Tot zover deze aflevering van Met Nerds om tafel. En Met Nerds om tafel is een podcast door Jurrian Uwbachs en mij. Randall Peelen en onze panelleden zijn Annelies Verhelst, Ruurt Sanders en Sander Bijleveld. Worden geëdit door Maart van Roerkom. Waarvoor dank Maart, lekker bezig. Heb je mooi geëdit weer dit. Onze gastnerds van vandaag, het waren er twee. Femme taken. Wat heerlijk om je hier aan tafel te hebben. Bedankt voor je mooie enthousiaste verhalen. Want je kunt het goed vertellen. En ik vond het leerzaam.

Femme Taken:
[1:14:28] Nou, dank je. Ik vond het leuk om aanwezig te zijn.

Randal Peelen:
[1:14:29] Thanks. ik vroeg vorige week waar kunnen mensen meer op jou te weten komen en toen zei je, nou, dat valt eigenlijk wel mee maar op.

Femme Taken:
[1:14:38] LinkedIn dan een beetje maar.

Randal Peelen:
[1:14:39] Laten we je bedrijf eens pluggen als er iemand zit te luisteren die denkt ja.

Femme Taken:
[1:14:43] Dan moet ik ook, loqio.nl.

Randal Peelen:
[1:14:47] Loqio.nl.

Femme Taken:
[1:14:49] Logic en IO, daar kan het afspraak niet even daar ja.

Randal Peelen:
[1:14:52] Dit is zo'n naam die je uit moet leggen dan nou, je was lang niet de enige die je een aantal jaar geleden Gekke letters in de naam kwijt moest. Dus het zij je vergeven. En... We hebben ook Jesper Weiland weer aan tafel. Jij ook bedankt voor je komst. Ja, graag gedaan. En zou jij mensen nog ergens op willen wijzen?

Jesper Weiland:
[1:15:15] Zou ik mensen ergens op willen wijzen?

Randal Peelen:
[1:15:17] Nou, in ieder geval je LinkedIn-pagina.

Jesper Weiland:
[1:15:19] Oh, mijn LinkedIn-pagina. Ja, kijk daar maar. Want dat gaat en over mijn bedrijf, maar ook over mijn gebouw. En alles wat we daar nog mee gaan doen. Dus dan kun je me daar volgen.

Randal Peelen:
[1:15:30] Precies. Nou, meer informatie over ons. En de beste manier om ons te volgen is naar onze website gaan. MNOT.nl. En dan zou ik het helemaal leuk vinden. Als je die Slack ook joint. Dan gingen 2600 charmante kababel en gezellige neurtje voor. Eén daarvan is Jasper.

Jesper Weiland:
[1:15:44] Ja.

Randal Peelen:
[1:15:44] Dus tof.

Jesper Weiland:
[1:15:45] Vandaag weer actief geworden.

Randal Peelen:
[1:15:46] Je was weer een beetje actief. Ik dacht, was je niet. Je was er al.

Jesper Weiland:
[1:15:49] Ik was er al.

Randal Peelen:
[1:15:50] Oh, ik dacht dat je gejoined was. Oh, dan was ik een blackout.

Jesper Weiland:
[1:15:53] Bij meer een IRC'er.

Randal Peelen:
[1:15:55] Ja, ik van het uur ook. Maar ik hou ook van threads en plaatjes en emojis enzovoort. Dus ja, emojis werken dan wel. Oké, je kunt vragen stellen aan de volgende gasten. Nu uit het kanaal vragen van een luisteraar. Je kunt ook vriend van de show worden. Dan krijg je toegang tot het clubhuis op de Slack. Tot onze meetups. Je krijgt stickers en biervultjes door je brievenbus. Je luistert zonder reclame. Eer dan de rest. En elke week een pracht van een bonus aflevering voor nu. Hartelijk dank voor het luisteren. En tot de volgende keer.